Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā
(SP) Mahāvagga-aṭṭhakathā

Apattakādivatthukathā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

**ဟတ္ထေသု ပိဏ္ဍာယ စရန္တီ** တိ၊ ကား။ ဟတ္ထေသု၊ လက်တို့၌။ ယောပိဏ္ဍော၊ အကြင်ဆွမ်းကို။ လဗ္ဘတိ၊ ရအပ်၏။ တဒတ္ထာယ၊ ထိုဆွမ်းအကျိုးငှာ။ စရန္တိ၊ လှည့်လည်ကြကုန်၏။ [ကမ္မကရဏနိမိတ္တတ္ထေသု သတ္တမီသုတ်၌ ဤပါဠိကိုပုံစံထုတ်၍ **"ဟတ္ထေသု၊ လက်တို့ဖြင့်"** ဟု သဒ္ဒါကျမ်းတို့၌ ပေးကြသော်လည်းဤအဋ္ဌကထာ အလိုကား **"လက်တို့၌"** ဟုသာ ပေးသင့်၏။]
**သေယျထာပိ တိတ္ထိယာ** တိ၊ ကား။ အာဇီဝကနာမကာ၊ အာဇီဝကအမည်ရှိကုန်သော။ တိတ္ထိယာယထာ၊ တိတ္ထိတို့ကဲ့သို့တည်း။
ဟိ၊ မှန်။ သူပဗျဉ္ဇနေဟိ၊ ဟင်းရည် ဟင်းလျာတို့ဖြင့်။ မိဿေတွာ၊ ရော၍။ ဟတ္ထေသု၊ လက်တို့၌။ ဌာပိတပိဏ္ဍမေဝ၊ ထားအပ်သော ထမင်းကိုသာ။ တေ၊ ထိုအာဇီဝကတို့သည်။ ဘုဉ္ဇန္တိ၊ စားကြကုန်၏။
**အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ** တိ၊ ကား။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ (သပိတ်မရှိဘဲ။) ဥပသမ္ပာဒေန္တဿေဝ၊ မြင့်မြတ်သော ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်စေသော ဆရာ၏သာ။ အာပတ္တိ ဟောတိ။ ပန၊ ထိုသို့ပင်အာပတ်သင့်ပါသော်လည်း။ ကမ္မံ န ကုပ္ပတိ။
**အစီဝရကာ** ဒိဝတ္ထူသုပိ၊ အစရှိသောဝတ္ထုတို့၌လည်း။ ဧသေဝ နယော၊ တည်း။ [ဆရာသာ အာပတ်သင့်၍, ကံကားမပျက်၊ ဟူလို။]
**ယာစိတကေနာ** တိ၊ ကား။ ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။ ဥပသမ္ပဒံ၊ မြင့်မြတ်သောရဟန်းအဖြစ်ကို။ ကရောမ၊ ပြုကြကုန်၏။ တာဝ၊ ထိုကံပြုနေသမျှ။ ဒေထ၊ ပေးကြပါကုန်။ ဝါ၊ ငှားကြပါကုန်။ ဣတိ၊ သို့။ ယာစိတွာ၊ တောင်း၍။ ဂဟိတေန၊ ယူအပ်သော။
တာဝ ကာလိကေန၊ ထိုကံပြုရာကာလပတ်လုံး အသုံးပြုထိုက်သော။ ဝါ၊ ခေတ္တမျှ ငှားရမ်းအပ်သော။ (ပတ္တစီဝရေန၌ စပ်။) ဣတိ အတ္ထော။
ဟိ၊ မှန်။ ဤဒိသေန၊ ဤကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။ (ငှားရမ်းအပ်သော။) ပတ္တေန ဝါ၊ သပိတ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း စီဝရေန ဝါ= သင်္ကန်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ပတ္တစီဝရေနဝါ၊ လည်းကောင်း။ ဥပသမ္ပာဒေန္တဿေဝ၊ ၏သာ။ အာပတ္တိ ဟောတိ။ ကမ္မံ ပန န ကုပ္ပတိ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ကံ မပျက်သော်လည်း အာပတ် သင့်သေးသောကြောင့်။) ပရိပုဏ္ဏပတ္တစီဝရောဝ၊ ပြည့်စုံသော သပိတ်, သင်္ကန်း ရှိသူကိုသာ။ ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော၊ ၏။
တဿ၊ ထိုရဟန်းလောင်း၏။ (ပတ္တစီဝရံ၊ သည်။) သစေ နတ္ထိ၊ အံ့။ အာစရိယုပဇ္ဈာ‌ယာ စ၊ ကမ္မဝါစာဆရာ, ဥပဇ္ဈာယ်တို့သည်လည်း။ အဿ၊ ထိုရဟန်းလောင်းအား။ ဒါတုကာမာ၊ ပေးလိုကုန်သည်။ (သစေ) ဟောန္တိ၊ န်အံ့။ အညေ၊ အာစရိယုပဇ္ဈာယမှတစ်ပါးကုန်သော။ ဘိက္ခူ ဝါ၊ တို့သည်မူလည်း။ (ဒါတုကာမာ, သစေ ဟောန္တိ။ ဧဝံသတိ။) နိရပေက္ခေဟိ၊ သပိတ်,သင်္ကန်းအပေါ်၌ ငဲ့ကွက်ခြင်းမရှိကုန်သည်။ (ဟုတွာ) နိသဇ္ဇိတွာ၊ စွန့်၍။ အဓိဋ္ဌာနုပဂံ၊ အဓိဋ္ဌာန်လောက်သော။ ပတ္တစီဝရံ၊ ကို။ ဒါတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။ [ဤ၌ အပိုင်ပေးလိုက်ခြင်းကို "နိရပေက္ခနိသဇ္ဇန" ဟုခေါ်၏။ အနပေက္ခံ ဝိသဇ္ဇနနှင့် သဘောတူပင်။]
ပန၊ ကား။ ပဗ္ဗဇ္ဇာပေက္ခံ၊ ရှင်အဖြစ်ကို ရှုငဲ့သော။ ပဏ္ဍုပလာသံ၊ ရှင်လောင်းကို။ ယာစိတကေနပိ၊ ငှားရမ်းအပ်သည်လည်းဖြစ်သော။ ပတ္တစီဝရေန၊ ဖြင့်။ ပဗ္ဗဇေတုံ ဝဋ္ဋတိ။ [ "န ဘိက္ခဝေ ယာစိတကေန ပတ္တစီဝရေန ဥပသမ္ပာဒေတဗ္ဗော" ဟု ဥပသမ္ပဒါအတွက်သာ မိန့်တော်မူသောကြောင့်ရှင်လောင်းကိုကား သပိတ်, သင်္ကန်း အပိုင်မရှိသော်လည်း ငှားရမ်း၍ ရှင်ပြုပေးကောင်း၏။] သဘာဂဋ္ဌာနေ၊ သဘောတူသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏အထံ၌။ ဝိဿာသေန၊ အကျွမ်းဝင်ခြင်းဖြင့်။ ဂဟေတွာပိ၊ ယူ၍လည်း။ ပဗ္ဗာဇေတုံ ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ ဆက်။ (ပဏ္ဍုပလာသော၊ ရှင်လောင်းသည်။) အပက္ကံ၊ မကျက်သေးသော။ ပတ္တံ စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ စီဝရူပဂါနိ၊ သင်္ကန်းသို့ ကပ်ရောက်ကုန်သော။ ဝါ၊ သင်္ကန်းချုပ်လောက်ကုန်သော။ ဝတ္ထာနိ စ၊ အဝတ်တို့ကိုလည်းကောင်း။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ အာဂတော၊ လာသည်။ သစေ ဟောတိ။ (ဧဝံသတိ) ယာဝ၊ လောက်။ ပတ္တော၊ ကို။ ပစ္စတိ၊ ‌ကျက်‌အောင်ဖုတ်၏။ စီဝရာနိ စ၊ တို့ကိုလည်း။ ကရိယန္တိ၊ ပြုအပ်ကုန်၏။ တာဝ၊ ထိုမျှလောက် ကာလပတ်လုံး။ ဝိဟာရေ၊ ‌ကျောင်းတိုက်၌။ ဝသန္တဿ၊ နေသော ရှင်လောင်းအား။ အနာပဋ္ဌပိဏ္ဍဝါတံ၊ မသုံးသပ်အပ်သောအဦးအဖျား ရှိသော ဆွမ်းကို။ ဝါ၊ ဆွမ်းဦး ဆွန်းဖျားကို။ ဒါတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ။ ထာလကေ၊ ခွက်၌။ ဘုဉ္ဇိတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ (သပိတ်၌ကား မစားကောင်း။) ပုရေဘတ္တံ၊ နံနက်အခါ၌။ သာမဏေရဘာဂသမကော၊ သာမဏေတို့၏အဖို့နှင့်ညီမျှသော။ အာမိသဘာဂေါ၊ အာမိသအဖို့ကို။ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။ သေနာသနဂ္ဂါဟော၊ ကျောင်းခံယူခြင်းသည်လည်းကောင်း။ (ဝါတွင်း၌ နေဖို့ရန် မိမိနေရာကို မှတ်ယူခြင်းသည်လည်းကောင်း။) သလာကဘတ္တဥဒ္ဒေသဘတ္တနိမန္တနာဒီနိ စ၊ သလာကဘတ်, ဥဒ္ဒေသဘတ်, နိမန္တနဘတ် အစရှိသည်တို့လည်းကောင်း။ န ဝဋ္ဋန္တိ။ [ထိုသလာကဘတ် စသည်တို့ကို ရှင်လောင်းအားပေးလျှင် အလှူရှင်တို့ သဒ္ဓါတရားပျက်လိမ့်မည်။]
ပစ္ဆဘတတ္တမ္ပိ၊ ဆွမ်းစားရာကာလ၏ နောက်အဖို့၌လည်း။ ဝါ၊ ညချမ်းအခါ၌လည်း။ သာမဏေရဘာဂသမော၊ သော။ တေလမဓူဖာဏိတာဒိဘေသဇ္ဇဘာဂေါ၊ ဆီ, ပျားရည်, တင်လံ အစရှိသော ဆေးအဖို့သည်။ ဝဋ္ဋတိ။
ဂိလာနော၊ မကျန်းမာသည်။ စေ ဟောတိ။ (ဧဝံသတိ) ဘေသဇ္ဇံ၊ ဆေးကို။ အဿ၊ ထိုရှင်လောင်း၏အတွက်။ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ။ သာမဏေရဿဝိယ၊ သာမဏေ၏ အပေါ်၌ကဲ့သို့။ သဗ္ဗံ၊ အားလုံးစုံသော။ ပဋိဇဂ္ဂနကမ္မံ စ၊ စောင့်ရှောက်သုတ်သင်မှုကိုလည်း။ (ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ။) ဣတိ၊ အပြီးတည်း။အနာမဋ္ဌပိဏ္ဍပါတံ။ ။ အနာမဋ္ဌပိဏ္ဍပါတန္တိ အဂ္ဂဟိတအဂ္ဂံ ပိဏ္ဍပါတံ၊- ဋီကာ၊ လူဝတ်ကြောင်းတို့က လှူအပ်သော ပစ္စည်းကို မိမိကိုယ်တိုင် အနည်းငယ်မျှ မသုံးဘဲလူဝတ်ကြောင်တို့အား မပေးကောင်း, ပေးလျှင် သဒ္ဓါဒေယျဝိနိပါတနဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏၊ ထို့ကြောင့် "အနာမဋ္ဌပိဏ္ဍပါတံ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ" ဟု ရှင်လောင်းအတွက်ခြွင်းချက်ပြု၍ မိန့်တော်မူသည်။
သာမဏေရဘာဂသမကော။ ။ ဆွမ်း, သစ်သီး စသည်ကို ဝေရာ၌ ရှေ့ပိုင်းကနှစ်လုံးစီစသည် ရသော်လည်း နောက်ကျလေ နည်းသွားလေ, နောက်ကျလေ နည်းသွားလေဖြစ်လျှင် လျှော့၍ ဝေရ၏၊ ထို့ကြောင့် သာမဏေများ၌ ဝေရိုးဝေစဥ်ဖြင့်ရဟန်းများနှင့် အညီအမျှ ရနိုင်သော်လည်း မလောက်တတ်သောအခါ လျှော့၍ရတတ်သောကြောင့် ရှင်လောင်းများကိုလည်း သာမဏေများအဖို့နှင့် ညီမျှအောင် ဝေရမည်၊ ရှေ့ပိုင်းက ရှင်လောင်းများကို မဝေပါနှင့်၊ သာမဏေများပြီးမှ ဝေပါဟု ဆိုလိုသည်၊ [သာမဏေရဘာဂသမကော အာမိသဘာဂေါတိ ဧတ္ထ ကိဉ္စာပိ သာမဏေရာနံ အာမိသဘာဂဿ သမကမေဝ ဒိယျာမာ‌နတ္တာ ဝိသုံ သာမဏေရဘာဂေါ နာမ နတ္ထိ၊ ဟေဋ္ဌာဂစ္ဆန္တံ ပန ဘတ္တံ ကဒါစိ ပန္ဒံ ဘဝေယျ၊ တသ္မာ ဥပရိ အဂ္ဂဟေတွာ သာမဏေရ ပါဠိယာဝ ဂ‌‌ဟေတွာ ဒါတဗ္ဗောတိ အဓိပ္ပာယော၊- ဋီကာ။]
သဗ္ဗံ ပဋိဇဂ္ဂနကမ္မံ။ ။ ဤကဲ့သို့ ရှင်လောင်းကို ပြုစုရမည်ဟုဆိုရာ၌ ကျောင်းသားသာမညကို ဆိုလိုသည်မဟုတ်၊ ရှင်ပြုဖို့ရန် အစီအစဥ်လုပ်နေသော ရှင်လောင်းကို ဆိုလိုသည်၊ ထို့ကြောင့် "ယာဝ, ပတ္ထော ပစ္ဏတိ, စီရာနိ စ ကရိယန္တိ" ဟုဆိုခဲ့သည်၊ ယခုခေတ် ကျောင်းသားမျာကိုကား ကျောင်း၌ ဝေယျာဝစ္စ ခိုင်းရသောကြောင့် ဝေယျာဝစ္စကရ အနေအားဖြင့်သာ ပြုစုကောင်းသည်ဟု မှတ်ပါ။