**သကဋပရိဝဋ္ဋန္တိ**၊ ကား။
သကဋေဟိ၊ လှည်းတို့ဖြင့်။
ပရိက္ခေပံ ဝိယ၊ ထက်ဝန်းကျင် ကာရံအပ်သည်ကိုကဲ့သို့။
ကတွာ၊ ၍။
အစ္ဆန္တိ၊ နေကြကုန်၏။
(လှည်းဝိုင်းကြီး လုပ်၍ နေကြကုန်၏။)
**ပစ္စန္တိမန္တိ** ဧတံ၊ ဟူသော ဤသဒ္ဒါသည်။
အဘိလာပမတ္တံ၊ ခေါ်ဝေါ် ပြောဆိုအပ်သော သဒ္ဒါမျှသာတည်း။
ပန၊ စင်စစ်ကား။
ယံ သံဃော အာကင်္ခတီတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တတ္တာ၊ မိန့်တော်မူအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ဓုရဝိဟာရောပိ၊ ပဓာနဖြစ်သော ကျောင်းကြီးသည်လည်း။
ဝါ၊ ကိုလည်း။
သမ္မနိတုံ၊ သမုတ်ခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ကမ္မဝါစံ၊ ကို။
အဝတွာ၊ မဆိုမူ၍။
မပလောကနေနာပိ၊ ပန်ပြောခြင်းအားဖြင့်လည်း။
(သမ္မနိတုံ)။
ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ အပ်သည်သာ။
**ကာကေရဝသဒ္ဒန္တိ**၊ ကား။
တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုအရပ်၌။သကဋပရိဝဋ္ဋံ။ ။ ပရိဝဋ္ဋတီတိ ပရိဝဋ္ဋော- ထက်ဝန််းကျင် လည်တတ်သောအဝိုင်း၊ "သကဋ္ဋေဟိ+ပရိဝဋ္ဋော သကဋပရိဝဋ္ဋော" ဟု ပြုစေလို၍ "သကဋေဟိ ပရိက္ခေဝံ ဝိယ" ဟုဖွင့်သည်၊ [ယောဇနာဝယ် "ဗဟာရာမကောဋ္ဌကေတိ ဧတ္ထ သမီပတ္ထေ ဘုမ္မဝစနန္တိ အာဟ မဟာရာမကောဋ္ဌကသမီပေတိ၊ အာရာမ ကောဋ္ဌကဿ ဗဟိသမီပေတီ အတ္ထော" ဟု တွေ့ရ၏၊ ဤပါဌ်ကို ထောက်၍ ထို လက်ထက်က သကဋပရိဝဋ္ဋန္တိ၏ ရှေ့၌ "ဗဟာရာမကောဋ္ဌဓကတိ ဗဟာရာမ ကောဋ္ဌကသမီပေ" ဟု အဋ္ဌကထာပါဌ် ရှိသေးဟန် တူသည်။]
အဘိလာပမတ္တံ။ ။ အဘိလပ္ပတီတိ အဘိလာပေါ၊ "ပစ္စန္တိမံ" ဟု ပါဠိတော်၌ ရွတ်ဆိုအပ်သော စကားသည် ဒေသနာ၏ ဦးခေါင်းသဖွယ်ဖြစ်သော ဒေသနာသီသမျှသာ ဖြစ်သည၊ နည်းအားဖြင့် နိဒဿနနည်းတည်း၊ တကယ်သမုတ်သောအခါ "ယံ သံဃော အာကင်္ခတိ" ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် ပဓာနဖြစ်သော ကျောင်းကြီးကိုလည်း ကပ္ပိယကုဋိ အဖြစ်ဖြင့် သမုတ်ကောင်းပါ၏၊ ပါဠိတော်၌လာသော ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဝါစာကို မဆိုဘဲ သမုတ်ကောင်းပါ၏၊ ပါဠိတော်၌လာသော ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဝါစာကို မဆိုဘဲ အပလောကနကံဖြင့်လည်း သမုတ်ကောင်းပါ၏၊ သိမ်တွင်း၌ သံဃာစည်းဝေးပြီးလျှင် "မည်သည့်ကျောင်းကို ကပ္ပိယကုဋိဟု သမုတ်ပါ၏၊ သံဃာသည် နှစ်သက်ပါ၏လော? ဟု သုံးကြိမ် ပြောဆိုခြင်းကို အပလောကနကံဟု ခေါ်သည်၊ အကျယ်ကို ပရိဝါကမ္မက္ခန္ဓကအဖွင့်၌ ရှုပါ။
ကာလောရဝသဒ္ဒံ။ ။ အဝ၏ ကာရိယဖြစ်သော ဩသည် မဟန္တ အနက်ကို ဟော၏၊ "မဟန္တော+ရဝေါ ဩရဝေါ၊ ဩရဝေါယေဝ+သဒ္ဒေါ ဩရဝသဒ္ဒေါ+ ကာကာနံ+ဩရဝသဒ္ဒေါ ကာကောရဝသဒ္ဒေါ" ဟု ပြု၊ [ဩရဝသဒ္ဒန္တိ မဟာသဒ္ဒံ၊ - ဋီကာ၊ ပါစိတ်ဘာသာဋီကာ ဘောဇနဝဂ် ပဌမပဝါရဏာသိက္ခာပုဒ်၌လည်း တစ်နည်း ပြခဲ့၏။] ပဝိဋ္ဌာနံ၊ ဝင်ပြီးကုန်သော။ အာမိသခါဒနတ္ထာယ၊ အာမိသကို ခဲစားခြင်းအကျိုးငှာ။ အနုပ္ပဂေယေဝ၊ စောစောကပင်။ သန္နိပတိတာနံ၊ စုရုံးနေကုန်သော။ ကာကာနံ၊ ကျီးတို့၏။ ဩရဝသဒ္ဒံ၊ ကျယ်စွာသော အသံကို။ (အဿောသိ၌ စပ်။)
အဘိလာပမတ္တံ။ ။ အဘိလပ္ပတီတိ အဘိလာပေါ၊ "ပစ္စန္တိမံ" ဟု ပါဠိတော်၌ ရွတ်ဆိုအပ်သော စကားသည် ဒေသနာ၏ ဦးခေါင်းသဖွယ်ဖြစ်သော ဒေသနာသီသမျှသာ ဖြစ်သည၊ နည်းအားဖြင့် နိဒဿနနည်းတည်း၊ တကယ်သမုတ်သောအခါ "ယံ သံဃော အာကင်္ခတိ" ဟု ဟောတော်မူသောကြောင့် ပဓာနဖြစ်သော ကျောင်းကြီးကိုလည်း ကပ္ပိယကုဋိ အဖြစ်ဖြင့် သမုတ်ကောင်းပါ၏၊ ပါဠိတော်၌လာသော ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဝါစာကို မဆိုဘဲ သမုတ်ကောင်းပါ၏၊ ပါဠိတော်၌လာသော ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဝါစာကို မဆိုဘဲ အပလောကနကံဖြင့်လည်း သမုတ်ကောင်းပါ၏၊ သိမ်တွင်း၌ သံဃာစည်းဝေးပြီးလျှင် "မည်သည့်ကျောင်းကို ကပ္ပိယကုဋိဟု သမုတ်ပါ၏၊ သံဃာသည် နှစ်သက်ပါ၏လော? ဟု သုံးကြိမ် ပြောဆိုခြင်းကို အပလောကနကံဟု ခေါ်သည်၊ အကျယ်ကို ပရိဝါကမ္မက္ခန္ဓကအဖွင့်၌ ရှုပါ။
ကာလောရဝသဒ္ဒံ။ ။ အဝ၏ ကာရိယဖြစ်သော ဩသည် မဟန္တ အနက်ကို ဟော၏၊ "မဟန္တော+ရဝေါ ဩရဝေါ၊ ဩရဝေါယေဝ+သဒ္ဒေါ ဩရဝသဒ္ဒေါ+ ကာကာနံ+ဩရဝသဒ္ဒေါ ကာကောရဝသဒ္ဒေါ" ဟု ပြု၊ [ဩရဝသဒ္ဒန္တိ မဟာသဒ္ဒံ၊ - ဋီကာ၊ ပါစိတ်ဘာသာဋီကာ ဘောဇနဝဂ် ပဌမပဝါရဏာသိက္ခာပုဒ်၌လည်း တစ်နည်း ပြခဲ့၏။] ပဝိဋ္ဌာနံ၊ ဝင်ပြီးကုန်သော။ အာမိသခါဒနတ္ထာယ၊ အာမိသကို ခဲစားခြင်းအကျိုးငှာ။ အနုပ္ပဂေယေဝ၊ စောစောကပင်။ သန္နိပတိတာနံ၊ စုရုံးနေကုန်သော။ ကာကာနံ၊ ကျီးတို့၏။ ဩရဝသဒ္ဒံ၊ ကျယ်စွာသော အသံကို။ (အဿောသိ၌ စပ်။)
ယသောဇော နာမ၊ **ယသောဇ** မည်သော ထေရ်သည်။
ကပိလသုတ္တပရိယောသာနေ၊ ကပိလသုတ်၏ အဆုံး၌။
(သုတ္တနိပါတ်ဝယ် သင်္ဂါယနာတင်အပ်သော ကပိလသုတ်၏ အဆုံး၌။)
ပဗ္ဗဇိတာနံ၊ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ကုန်သော။
ပဉ္စန္နံ သတာနံ၊ ငါးရာသော ယောကျ်ားတို့၏။
အဂ္ဂပုရိသော၊ အမြတ်ဆုံး ယောကျ်ားတည်း။
ဝါ၊ ပဓာနဖြစ်သော ယောကျာ်းတည်း။
**ဥဿာဝနန္တိကန္တိ** အာဒီသု၊ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။
(ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော။)
တာဝ၊ ဂေါနိသာဒိကာ စသည်တို့မှ ရှေးဦးစွာ။
(ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။)
ဥဿာဝနန္တိကာ၊ ဥသာဝနန္တိကာကုဋိကို။
ဧဝံ၊ သို့။
ကတ္တဗ္ဗာ၊ ပြုထိုက်၏။
ထမ္ဘာနံ၊ တိုင်တို့၏။
ဥပရိ ဝါ၊ အထက်၌သော်လည်းကောင်း။
ဘိတ္တိပါဒေ၊ နံရံခြေတို့ကို။
နိခနိတွာ ဝါ၊ တူးစိုက်၍သော်လည်းကောင်း။
ယော ဝိဟာရော၊ ကို။
ကရီယတိ၊ ပြုအပ်၏။
တဿ၊ ထိုကျောင်း၏။
ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။
ဝါ၊ အောက်က။
ထမ္ဘပဋိစ္ဆကာ၊ တိုင်ကို ခံတတ်ကုန်သော။
ပါသာဏာ၊ ကျောက်တို့သည်။ဥဿာဝနန္တိကာ။ ။ ဥသည် ဥက္ခိပန(မြှောက်ခြင်း) အနက်ဟော၊ မြှောက်ရုံသာမက မြှောက်၍ မြေ, သို့မဟုတ် အုတ်မြစ် စသည်၌ တည်စေခြင်းတိုင်အောင်ယူ၊ သာဝနဿ-"ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" ဟူသော စကားကို ကြားစေခြင်း (ကြားအောင် ရွတ်ဆိုခြင်း) ၏ + အန္တော- အဆုံး၊ သာဝနန္တော- ဆုံး၊ တိုင်စသည်ကို မြှောက်၍ တည်စေခြင်းနှင့် ညီမျှသော ရွတ်ဆိုခြင်း၏ အဆုံးရှိသော ကုဋိကို "ဥဿာဝနန္တိကာ ကုဋိ" ဟု ခေါ်သည်၊ ကုဋိဟူသူည်လည်း နေထိုင်ရာကျောင်းပင်တည်း၊ **"ဥက္ခိပိတွာ ပတိဋ္ဌာနဉ္စ သာဝနန္ထော စ ဥဿာဝနန္တော၊ ဥဿာဝနန္တော ဧတိဿာ အတ္ထီတိ ဥဿာဝနန္တိကာ" ** ဟု အဿတ္ထိ ဆင့်။
ယော၊ပေ၊ ဂတိကာဝ။ ။ ထမ္ဘာနံ ဥပရိဝိဟာရော ကရီယတိ" ဖြင့် တိုင်စိုက်၍ ဆောက်အပ်သော ကျောင်းကိုပြ၏၊ "ဘိတ္တိပါဒေ နိခနိတွာ ဝိဟာရော ကရီယတိ" ဖြင့် တိုင်မစိုက်ဘဲ အုတ်နံရံ ကျောက်နံရံတို့ဖြင့် ပြုအပ်သော အုတ်တိုက်ကျောင်း စသည်ကိုပြ၏၊ ထို ကျောင်းနှစ်မျိုးကို ဆောက်လုပ်ရာဝယ် တိုင်စိုက်၍ ဆောက်လျှင် တိုင်ကို ကျွံမကျအောင် အောက်ကခံထားသော ကျောက်ခဲတို့သည် (ယခုခေတ်၌ ကျင်တွယ်စိုက်ထားသော အုတ်မြစ်, ကျောက်မြစ်တို့သည်) မြေကြီးနှင့် အလားတူ၏၊ ထိုအုတ်တိုင်ကို ချစဉ်၌ "ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" ဟု ဆိုဖွယ် မလိုသေးပါ၊ "ဘူမိယာ+ ဂတိ ဘူမိဂတိ၊ ဘူမိဂတိ ဝိယ ဂတိယေသန္တိ ဘူမိဂတိကာ- မြေနှင့်အလားတူစွာ အောက်အခြေခံများသာ ဖြစ်ကြသည်"- ဟူလို။ ဘူမိဂတိကာ ဧဝ၊ မြေ၏ဖြစ်ခြင်းနှင့်တူသော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သည်သာ။ ဝါ၊ မြေနှင့် အလားတူကုန်သည်သာ။ (ဟောန္တိ)။
ယော၊ပေ၊ ဂတိကာဝ။ ။ ထမ္ဘာနံ ဥပရိဝိဟာရော ကရီယတိ" ဖြင့် တိုင်စိုက်၍ ဆောက်အပ်သော ကျောင်းကိုပြ၏၊ "ဘိတ္တိပါဒေ နိခနိတွာ ဝိဟာရော ကရီယတိ" ဖြင့် တိုင်မစိုက်ဘဲ အုတ်နံရံ ကျောက်နံရံတို့ဖြင့် ပြုအပ်သော အုတ်တိုက်ကျောင်း စသည်ကိုပြ၏၊ ထို ကျောင်းနှစ်မျိုးကို ဆောက်လုပ်ရာဝယ် တိုင်စိုက်၍ ဆောက်လျှင် တိုင်ကို ကျွံမကျအောင် အောက်ကခံထားသော ကျောက်ခဲတို့သည် (ယခုခေတ်၌ ကျင်တွယ်စိုက်ထားသော အုတ်မြစ်, ကျောက်မြစ်တို့သည်) မြေကြီးနှင့် အလားတူ၏၊ ထိုအုတ်တိုင်ကို ချစဉ်၌ "ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" ဟု ဆိုဖွယ် မလိုသေးပါ၊ "ဘူမိယာ+ ဂတိ ဘူမိဂတိ၊ ဘူမိဂတိ ဝိယ ဂတိယေသန္တိ ဘူမိဂတိကာ- မြေနှင့်အလားတူစွာ အောက်အခြေခံများသာ ဖြစ်ကြသည်"- ဟူလို။ ဘူမိဂတိကာ ဧဝ၊ မြေ၏ဖြစ်ခြင်းနှင့်တူသော ဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သည်သာ။ ဝါ၊ မြေနှင့် အလားတူကုန်သည်သာ။ (ဟောန္တိ)။
ပန၊ ဆက်။
ပဌမထမ္ဘံ၊ ပထမတိုင်ကိုသော်လည်းကောင်း။
ပဌမဘိတ္တိပါဒံ ဝါ၊ ပထမနံရံခြေကိုသော်လည်းကောင်း။
[အုတ်မြစ်အပေါ်၌ နံရံတက်သောအခါ ပထမဆုံး ချရသော အုတ်ကို "ပဌမဘိတ္တိပါဒ" ဟု ဆိုသည်။]
ပတိဋ္ဌာပေန္တေဟိ၊ တည်စေကုန်လတ်သော်။
(ချကုန်လတ်သော်။)
ဝါ၊ ချကုန်သော။
ဗဟူဟိ၊ များစွာသော ရဟန်းတို့သည်။
သမ္ပရိဝါရေတွာ၊ ကောင်းစွာ ဝိုင်းအုံ၍။
ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ, ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမာတိ၊ ဟူ၍။
ဝါစံ၊ စကားလုံးကို။
(နှုတ်ကို)။
နိစ္ဆာရေန္တေဟိ၊ မြွက်ဆိုကုန်လျက်။
မနုဿေသု၊ တို့သည်။
(လက်သမား စသူတို့သည်။)
ဥက္ခိပိတွာ၊ မြှောက်၍။
ပတိဋ္ဌာပေန္တေသု၊ တည်စေကုန်လတ်သော်။
အာမသိတွာ ဝါ၊ သုံးသပ်၍သော်လည်းကောင်း။
(ရဟန်းများက တိုင်စသည်ကို လက်ဖြင့် ထိ၍သော်လည်းကောင်း။)
သယံ၊ ကိုယ်တိုင် (ရဟန်းများကိုယ်တိုင်။)
ဥက္ခိပိတွာ ဝါ၊ မြှောက်၍သော်လည်းကောင်း။
ထမ္ဘော ဝါ၊ တိုင်ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဘိတ္တိပါဒေါ ဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗော၊ တည်စေထိုက်၏။
ပန၊ ဝါဒန္တရကား။
ကုရုန္ဒိမဟာပစ္စရီသု၊ တို့၌။
ကပ္ပိယကုဋိကပ္ပိယကုတိ၊ ဟူ၍။
ဝတွာ၊ ဆို၍။
ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ၊ တည်စေရာ၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ဗဟူဟိ၊ပေ၊ ပတိဋ္ဌာပေတဗ္ဗော။ ။ လူများအတွက် "မံနုဿေသု" ဟု သီးခြားဆိုထားသောကြောင့် "ဗဟူဟိ" အရ ရဟန်းများစွာကို ရ၏ဟု သိရ၏၊ နောက်၌ "သယံ" အရလည်း "ရဟန်းများကိုယ်တိုင်" ဟု ဆိုလို၏၊ ထို့ကြောင့် "ကပ္ပိယကုဋိံကရောမ" ဟူသောစကားကို လူ့သာမဏေများက ဆိုရမည် မဟုတ်၊ ရဟန်းများ ဆိုရမည်၊ တိုင်ကို မြေစသည်ပေါ်ဝယ် ချခြင်းနှင့် ရဟန်းများ၏ ဆိုခြင်းအဆုံးသည်ညီမျှလျက် (ပြိုင်တူကျလျက်) ရှိရမည်၊ တိုင်ကိုလည်းကောင်း, နံရံ၏ အခြေခံအုတ် စသည်ပေါ်ဝယ် ချခြင်းနှင့် ရဟန်းများ၏ ဆိုခြင်းအဆုံးသည်ညီမျှလျက် (ပြိင်တူကျလျက်)၊ ရှိရမည်၊ တိုင်ကိုလည်းကောင်း ရဟန်းများလည်း မြှောက်နိုင်, လက်သမား စသော လူများလည်း မြှောက်နိုင်၏၊ လူများက တိုင်ကို မြှောက်ရာ၌ ရဟန်းများက ထို တိုင်ကို လက်ဖြင့် ထိထား၍ ရွတ်ဆိုရသည်။
["ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" ဟု ဆိုမှ အထမြောက်သည် မဟုတ်, "ကပ္ပိယကုဋိကပ္ပိယကုဋိ" ဟု ဆိုလျှင်လည်း အထမြောက်သည်-ဟူလို။]
**အန္ဓကဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။
သံဃဿ ကပ္ပိယကုဋိံ အဓိဋ္ဌာမီတိ၊ ဟူ၍။
("သံဃာ၏ ကပ္ပိယကုဋိကိုအဓိဋ္ဌာန်ပါ၏" ဟူ၍။)
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ပန၊ ဆက်။
တံ၊ ထိုစကားကို။
အဝတွာပိ၊ မဆိူမူ၍လည်း။
အဋ္ဌကထာသု၊ ရှေးအဋ္ဌကထာတို့၌။
(မဟာဋ္ဌကထာ, ကုရုန္ဓီအဋ္ဌကထာ, မဟာပစ္စရီအဋ္ဌကထာတို့၌။)
ဝုတ္တနယေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။
ဝုတ္တေ၊ ဆိုအပ်သော်။
ဒေါသော၊ အပြစ်သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ပန၊ စင်စစ်ကား။
ဧတ္ထ၊ ဤ ဥဿဝနန္တိ ကာကုဋိ၌။
ဣဒံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။
သာဓာရဏလက္ခဏံ၊ ဆက်ဆံသော လက္ခဏာတည်း။
ထမ္ဘပတိဋ္ဌာနဉ္စ၊ တိုင်ကိုမြေ၌ တည်စေခြင်းသည်လည်းကောင်း။
ဝစနပရိယောသာနဉ္စ၊ စကား၏ ပြီးဆုံးခြင်းသည်လည်းကောင်း။
(ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ၊ ဟူသော စကား၏ပြီးဆုံးခြင်းသည်လည်းကောင်း။)
သမကာလံ၊ ညီမျှသော ကာလရှိသည်။
(သမာနံ၊ ဖြစ်လတ်သော်၊
ဝါ၊ ဖြစ်မှ။)
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ဣတိ၊ ဤကား သာဓာရဏလက္ခဏာတည်း။
ဟိ၊ မှန်။
ဝစနေ၊ စကားသည်။
("ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" စသော စကားသည်။)
အနိဋ္ဌိတေ၊ မပြီးဆုံးသေးမီ။
ထမ္ဘော၊ တိုင်သည်။
သစေ ပတိဋ္ဌာတိ၊ အကယ်၍ မြေ၌တည်အံ့။
(ဧဝံ သတိ ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။)
တသ္မိံ၊ ထိုတိုင်သည်။
အပ္ပတိဋ္ဌိတေ၊ မြေ၌ မတည်သေးမီ။
ဝစနံ၊ စကားသည်။
(သစေ) နိဋ္ဌာတိ၊ အကယ်၍ပြီးဆုံးအံ့။
(ဧဝံ သတိ ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။)
ကပ္ပိယကုဋိ၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
အကတာ၊ မပြုအပ်သည်။
(ပြုအပ်ရာ မရောက်သည်။)
ဟောတိ၊ ၏။
တေနေဝ၊ ထို့ကြောင့်ပင်။
မဟာပစ္စရိယံ၊ ၌။
ဗဟူဟိ၊ပေ၊ ဘဝိဿတီတိ၊ ဟူ၍။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
[ဗဟူဟိ၊ များစွာသော ရဟန်းတို့သည်။
သမ္ပရိဝါရေတွာ၊ ကောင်းစွာ ဝိုင်းအုံ၍။
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
ဟိ၊ အကျိုးကား။
(များစွာသော ရဟန်းတို့ဝိုင်း၍ ဆိုရကျိုးကား။)
သာဓာရဏလက္ခဏံ။ ။ မဟာအဋ္ဌကထာ၌ "ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" ဟု ဆိုရမည်ဟုလည်းကောင်း, ကုရုန္ဒီ မဟာပစ္စရီ အဋ္ဌကထာတို့၌ "ကပ္ပိကုဋိ ကပ္ပိယကုဋိ" ဟု ဆိုရမည်ဟု လည်းကောင်း, အန္ဓကဋ္ဌကထာ၌ "သံဃဿ ကပ္ပိယကုဋိံ အဓိဋ္ဌာမိ" ဟု ဆိုရမည်ဟုလည်းကောင်း ဝါဒကွဲနေသော်လည်း ထို အဋ္ဌကထာအားလုံး၏ အဆိုနှင့် ဆက်ဆံသော လိုရင်းလက္ခဏာမှာ "တိုင်(အုတ်စသည်) တို့၏ မြေပေါ်ခုံပေါ်၌ တည်ခြင်းနှင့် ကပ္ပိယကုဋိစသော စကား၏ ပြီးဆုူံးူခြင်းတို့၏ သမကာလ ဖြစ်ခြင်းသာ လိုရင်းဖြစ်သည်" -ဟူလို။ "ဝဋ္ဋတီတိ" ဟု ဣတိ ပါလျှင် ကောင်း၏၊ မပါလျှင် ထည့်ပါ။
ဧတ္ထ၊ ဤ များစွာသော ရဟန်းတို့တွင်။
ဧကဿာပိ၊ တစ်ပါးသော ရဟန်း၏လည်း။
ဝစနနိဋ္ဌာနဉ္စ၊ စကား၏ ပြီးဆုံးခြင်းသည်လည်းကောင်း။
ထမ္ဘပတိဋ္ဌာနဉ္စ၊ တိုင်၏ မြေ၌ တည်ခြင်းသည်လည်းကောင်း။
ဧကတော၊ တစ်ပြိုင်နက်။
ဘဝိဿတိ၊ လတ္တံ့။
တစ်နည်း။
(ကသ္မာ၊ ကြောင့်။)
ဗဟူဟိ သမ္ဘရိဝါရေတွာ၊
ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ရာသနည်း?။
ဟိ(ယသ္မာ၊ ကြောင့်။)
အဝဿံ၊ပေ၊ ဘဝိဿတိ၊ လတ္တံ့။
(ဣတိ၊ ကြောင့်။)
ဗဟူဟိ ၊ပေ၊ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဤသို့သော်လည်း ပေးပါ။]
ပန၊ ကား။
ဣဋ္ဌကသိလာမတ္တိကာကုဋ္ဋိကာသု၊ အုတ်နံရံ, ကျောက်နံရံ, မြေနံရံ ရှိကုန်သော။
ကုဋီသု၊ တို့၌။
ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။
စယံ၊ အကျည်ကို။
(မြေခုံကို။)
ဗန္ဓိတွာ ဝါ၊ ဖွဲ့၍သော်လည်းကောင်း။
အဗန္ဓိတွာ ဝါ၊ မဖွဲ့မူ၍သော်လည်းကောင်း။
ကရောန္တု၊ ပြုပစေကုန်။
ယတော၊ အကြင်အုတ်မှ။
(ကျောက်, မြေညက်ခဲမှ။)
ပဋ္ဌာယ၊ ၍။
ဘိတ္တိံ၊ ကို။
ဥဋ္ဌာပေတုကာမာ၊ ထစေခြင်းငှာ အလိုရှိကုန်သည်။
ဝါ၊ ထောင်လိုကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။
သဗ္ဗပဌမံ၊ အလုံးစုံတို့၏ ရှေးဦးစွာဖြစ်သော။
တံ ဣဋ္ဌကံ ဝါ၊ ထို အုတ်ကိုသော်လည်းကောင်း။
(တံ) သိလံ ဝါ၊ ထို ကျောက်ကိုသော်လည်းကောင်း။
(တံ) မတ္တိကာပိဏ္ဍံ ဝါ၊ ထိုမြေညက်ခဲကိုသော်လည်းကောင်း။
ဂဟေတွာ၊ ယူ၍ဿ။
ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။
(ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမဟု ဆိုခြင်း, အုတ်စသည်ကို မြေ၌ တည်စေခြင်း၏သမကာလ ဖြစ်အောင်သာလျှင်။)
ကပ္ပိယကုဋိ၊ ကို။
ကာတဗ္ဗာ၊ ထိုက်၏။
ဟိ၊ မှန်။
ဣဋ္ဌကာဒယော၊ အုတ် အစရှိသည်တို့သည်။
(အာဒိဖြင့် ကျောက်, မြေညက်ခဲတို့ကို ယူ။)ဣဋ္ဌက၊ပေ၊ ကာတဗ္ဗာ။ ။ တိုင်စိုက်၍ ဆောက်လုပ်အပ်သော ကုဋိကို ပြပြီး၍ အုတ်တိုက်စသည်ကို ထပ်၍ ပြလိုသောကြောင့် **"ဣဋ္ဌကသိလာ" စသည်ကိုမိန့်သည်၊ အုတ်တိုက်, ကျောက်တိုက်, မြေတိုက်များ၌ မြေနေရာက မာကျောလျှင် အုတ်မြစ်စသည် မချဘဲ ပျော့နေလျှင် အုတ်မြစ် ထည့်ချ၍ ဆောက်လုပ်တတ်ကြ၏၊ ထို "ဟေဋ္ဌာဇယ" ဟု ခေါ်အပ်သော အောက်ခံအုတ်မြစ် စသည်ကို ချရာ၌ "ကပ္ပိယကုဋိံကရောမ" စသည်ဖြင့် ဆိုဖွယ်မလိုသေး၊ ထိုအုတ်ခုံ စသည်တို့၏ အပေါ်၌ နံရံတက်လိုသောအခါ ပထမ၌ကား အုတ်, ကျောက်, မြေစိုင်ခဲကို အောက်၌ ချခြင်းနှင့် "ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" စသော စကား၏ ဆုံးခြင်းသည် ပြိုင်တူဖြစ်စေရမည်။
ဣဋ္ဌကာဒယော၊ ပေ၊ ဝဋ္ဋန္တိ။ ။ အုတ်စသည်တို့ကို အောက်၌ အုတ်မြစ်စီသောအခါ ပထမအုတ် စသည်ကို ချရာ၌ "ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" ဟု ဆိုခြင်းငှာမအပ်ပါဘဲ တွင်းတူး၍ တိုင်တို့ကို စိုက်သောအခါ မြေကြီးအတွင်း ရောက်နေပါလျက် "ကပ္ပိယကုဋိ ကရောမ" ဟု အဘယ်ကြောင့် ဆိုခြင်းငှာ အပ်ပါသနည်း?၊ ဤသို့ မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ဣဋ္ဌကာဒယော၊ပေ၊ ဝဋ္ဋန္တိ" ဟု မိန့်သည်၊ အုတ်မြစ်တို့သည် မြေကြီးအတွင်း၌သာ တည်နေသောကြောင့်လည်းကောင်း, တိုင်တို့က မြေပေါ်သို့တက်လာသောကြောင့်လည်းကောင်း အုတ်မြစ်ချစဉ်က ဆိုခြင်းငှာ မအပ်၊ တိုင်ချသောအခါ၌သာ ဆိုခြင်းငှာ အပ်သည်-ဟူလို။ ဘိတ္တိယာ၊ ၏။ ပဌမိဋ္ဌကာဒီနံ၊ ပထမအုတ် အစရှိသည်တို့၏။ ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ န ဝဋ္ဋန္တိ၊ မအပ်ကုန်။ ("ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" ဟု ဆိုခြင်းငှာ မအပ်ကုန်။) ထမ္ဘာ ပန၊ တိုင်တို့သည်ကား။ ဥပရိ၊ အပေါ်သို့။ (မြေ၏ အပေါ်သို့။) ဥဂ္ဂစ္ဆန္တိ၊ တက်လာကုန်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဝဋ္ဋန္တိ၊ ကုန်၏။
ဣဋ္ဌကာဒယော၊ ပေ၊ ဝဋ္ဋန္တိ။ ။ အုတ်စသည်တို့ကို အောက်၌ အုတ်မြစ်စီသောအခါ ပထမအုတ် စသည်ကို ချရာ၌ "ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" ဟု ဆိုခြင်းငှာမအပ်ပါဘဲ တွင်းတူး၍ တိုင်တို့ကို စိုက်သောအခါ မြေကြီးအတွင်း ရောက်နေပါလျက် "ကပ္ပိယကုဋိ ကရောမ" ဟု အဘယ်ကြောင့် ဆိုခြင်းငှာ အပ်ပါသနည်း?၊ ဤသို့ မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ဣဋ္ဌကာဒယော၊ပေ၊ ဝဋ္ဋန္တိ" ဟု မိန့်သည်၊ အုတ်မြစ်တို့သည် မြေကြီးအတွင်း၌သာ တည်နေသောကြောင့်လည်းကောင်း, တိုင်တို့က မြေပေါ်သို့တက်လာသောကြောင့်လည်းကောင်း အုတ်မြစ်ချစဉ်က ဆိုခြင်းငှာ မအပ်၊ တိုင်ချသောအခါ၌သာ ဆိုခြင်းငှာ အပ်သည်-ဟူလို။ ဘိတ္တိယာ၊ ၏။ ပဌမိဋ္ဌကာဒီနံ၊ ပထမအုတ် အစရှိသည်တို့၏။ ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ န ဝဋ္ဋန္တိ၊ မအပ်ကုန်။ ("ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" ဟု ဆိုခြင်းငှာ မအပ်ကုန်။) ထမ္ဘာ ပန၊ တိုင်တို့သည်ကား။ ဥပရိ၊ အပေါ်သို့။ (မြေ၏ အပေါ်သို့။) ဥဂ္ဂစ္ဆန္တိ၊ တက်လာကုန်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဝဋ္ဋန္တိ၊ ကုန်၏။
အန္ဓကဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။
ထမ္ဘေဟိ၊ တို့ဖြင့်။
ကရိယမာနေ၊ ပြုအပ်သော ကျောင်း၌။
စတူသု၊ လေးဖက်ကုန်သော။
ကောဏေသု၊ အထောင့်တို့၌။
စတ္တာရော၊ လေးလုံးကုန်သော။
ထမ္ဘာ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
ဣဋ္ဌကာဒိကုဋ္ဋေ၊ အုတ်စသည်ဖြင့် ပြုအပ်သော နံရံရှိသောကျောင်း၌။
စတူသု၊ ကုန်သော။
ကောဏေသု၊ တို့၌။
ဒွတ္တိဿော၊ နှစ်ချပ်သုံးချပ်ကုန်သော။
ဣဋ္ဌကာ၊ အုတ်တို့ကိုလည်းကောင်း။
အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာ၊ အဓိဋ္ဌာန်ထိုက်ကုန်၏။
("ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" ဟု ဆို၍ ချထိုက်ကုန်၏။)
ဣတိ ဝုတ္တံ၊
ပန၊ ထိုသို့ပင်ဆိုအပ်ပါသော်လည်း။
တထာ၊ ထို ဆိုအပ်သည့်အတိုင်း။
အကတာယပိ၊ မပြုအပ်ပါသော်လည်း။
ဒေါသော၊ သည်။
နတ္ထိ၊
ဟိ၊ မှန်။
အဋ္ဌကထာသု၊ တို့၌။
(ရှေးအဋ္ဌကထာ သုံးစောင်တို့၌။)
ဝုတ္တမေဝ၊ ဆိုအပ်သော စကားသည်သာ။
ပမာဏံ၊ ပမာဏတည်း။
**ဂေါနိသာဒိကာ**၊ ဂေါနိသာဒိကာကုဋိသည်။
အာရာမဂေါနိသာဒိကာ၊ အာရာမဂေါနိသာဒိကာကုဋိလည်းကောင်း။
ဝိဟာရဂေါနိသာဒိကာ၊ လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဒုဝိဓာ၊ ရှိ၏။
တာသု၊ ထိုနှစ်ပါးတို့တွင်။
ယတ္ထ၊ အကြင်ကုဋိ၌။
အာရာမော၊ အာရာမ်သည်။
ဝါ၊ ကို။
ပရိက္ခိတ္တော၊ ကာရံအပ်သည်။
နေဝ (ဟောတိ)၊ မဖြစ်။
သေနာသနာနိ၊ ကျောင်းတို့သည်။
ဝါ၊ တို့ကို။
ပရိက္ခိတ္တာနိ၊ န်သည်။
န ဟောန္တိ၊ ကုန်။
အယံ၊ ဤ ကုဋိသည်။
အာရာမဂေါနိသာဒိကာ၊ မည်၏။
(အာရာမ်အားဖြင့် ဂေါနိသာဒိကာကုဋိ မည်၏။)
ယတ္ထ၊ အကြင်ကုဋိ၌။
သေနာသနာနိ၊ တို့ကို။
သဗ္ဗာနိ၊ အလုံးစုံသော ကျောင်းတို့ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဧကစ္စာနိ ဝါ၊ အချို့သော ကျောင်းတို့ကိုသော်လည်းကောင်း။
ပရိက္ခိတ္တာနိ၊ ကုန်၏။
အာရာမော၊ ကို။
အပရိက္ခိတ္တော၊ မကာရံအပ်။
အယံ၊ သည်။
ဝိဟာရဂေါနိသာဒိကာ နာမ၊ မည်၏။
(ကျောင်းအားဖြင့် ဂေါနိသာဒိကာကုဋိ မည်၏။)
ဣတိ၊ ဤသို့လျှင်။
ဥဘယတြာပိ၊ နှစ်ပါးစုံသော ကုဋိ၌လည်း။
(အာရာမဂေါနိသာဒိကာ, ဝိဟာရဂေါနိသာဒိကာကုဋိ၌လည်း။)
အာရာမဿ၊ ၏။
အပရိက္ခိတ္တဘာဝေါယေဝ၊ မကာရံအပ်သည်၏အဖြစ်သည်သာ။
ပမာဏံ၊ တည်း။
ပန၊ ဆက်။
အာရာမော၊ သည်။
ဥပဍ္ဎနပရိက္ခိတ္တော၊ ထက်ဝက်ကာရံအပ်သည်။
(တစ်ဝက်လောက်သော အကာအရံ ရှိ၍ ကျန်တစ်ဝက်က အကာအရံမရှိသည်။
သမာနော)ပိ၊ ဖြစ်သော်လည်းကောင်း။
ဗဟုတရံ၊ များစွာ (ထက်ဝက်ထက် ပိုလွန်၍။)
ပရိက္ခိတ္တော၊ သည်။
(သမာနော)ပိ၊ သော်လည်းကောင်း။
ပရိက္ခိတ္တောယေဝ နာမ၊ ပရိက္ခိတ္တ မည်သည်သာ။
ဣတိ၊ သို့။
ကုရုန္ဒိမဟာပစ္စရိယာဒီသု ဝုတ္တံ၊
ဧတ္ထ၊ ဤ ပရိက္ခိတ္တအာရာမ်၌။
ကပ္ပိယကုဋိ၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
လဒ္ဓုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်၏။
**ဂဟပတိန္တိ**၊ ကား။
(ပါဠိတော်၌ "ဂဟပတိ" ဟု ဒုတိယန္တ ရှိသည်။)
မနုဿာ၊ တို့သည်။
အာဝါသံ၊ နေရာ ကျောင်းကို။
ကတွာ၊ ပြုပြီး၍။ဂေါနိသာဒိကာ။ ။ နိ+သဒဓာတ်သည် နေခြင်းအနက်ကို ဟော၏၊ ဏပစ္စည်း, နိသီဒနံ နိသာဒေါ၊ ဂုန္နံ+နိသာဒေါ ဂေါနိသာဒေါ-နွားတို့၏နေခြင်း၊ ဂေါနိသာဒေါယတ္ထာတိ ဂေါနိသာဒိကာ (အာရာမ်၌ အကာများစွာ မရှိသောကြောင့်) နွားတို့၏ဝင်ရောက် နေနိုင်ရာဖြစ်သော ကုဋိ၊ ဤ ဂေါနိသာဒိကာကုဋိ၌ အာရာမ်၏ များစွာသော အရပ်ဝယ် အကာမရှိခြင်းသာ လိုရင်းတည်း၊ အသီးသီးသော ကျောင်းများ၏ အကာရှိခြင်း, မရှိခြင်းမှာ လိုရင်း မဟုတ်၊ အာရာမ်က အကာ များစွာမရှိလျှင် ကျောင်းများ၌ အကာရှိစေကာမူ "ဂေါနိသာဒိကာကုဋိ" ပင်တည်း။
ဧတ္ထ၊ ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ။ ။ အာရာမ်က အကာအရံ ရှိသောကြောင့် ဂေါနိသာဒိကာကုဋိ မရနိုင်ရကားကား ဥဿာဝနန္တိကာ စသော အခြားသုံးမျိုးတွင် တစ်မျိုးမျိုးရအောင် လုပ်ထားသင့်၏၊ ထိုသို့ လုပ်ထားမှ ထို ကျောင်း၌ အန္တောဝုတ္ထ အန္ထောပက္ကအမှုကို ပြုလုပ်လျှင် အပ်မည်-ဟူလို။
ဂဟပတိ"။ ။ အိမ်ရှင် (အိမ်ပိုင်ရှိသူ) လူဝတ်ကြောင်းကို "ဂေဟဿ-အိမ်၏+ပတိအရှင်တည်း" ဟူသော ဝိဂ္ဂဟအရ "ဂဟပတိ" ဟု ခေါ်၏၊ ထိုဂဟပတိသည် "ကပ္ပိယကုဋိံ၊ဒေမ ၊ ပရိဘုဉ္ဇထ" ဟု သော်လည်း, "ကပ္ပိယကုဋိံ ကာတုံ ဒေမ" ဟုသော်လည်းကောင်းလျှောက်၍ လှူအပ်သော ကျောင်းဖြစ်စေ, ထို ဂဟပတိ၏ ဖြစ်စေ ကာရဏူပစာရအားဖြင့် ဂဟပတိအမည်ရနိုင်၏၊ [ယခုအခါ ကျောင်းရေစက်ချရာ၌ "ဣမံ ဝိဟာရံ အာဂတာနာဂတဿ စာတုဒ္ဒိသဿ ကပ္ပိယကုဋိံ ကာတုံ ဒေမ" ဟု ထည့်၍ ဆိုလျှင်တည်း ကပ္ပိယကုဋိ ဖြစ်တော့၏။] ကပ္ပိယကုဋိံ ဒေမ, ပရိဘုဉ္ဇထာတိ၊ ဟူ၍။ (ကပ္ပိယကုဋိကို လှူပါကုန်၏၊ သုံးစွဲတော်မူကြပါကုန်- ဟူ၍။) ဝဒန္တိ၊ လျှောက်ကြကုန်၏။ ဧသာ၊ ဤ ကုဋိသည်။ ဂဟပတိ နာမ၊ ဂဟပတိကုဋိ မည်၏။
ဧတ္ထ၊ ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ။ ။ အာရာမ်က အကာအရံ ရှိသောကြောင့် ဂေါနိသာဒိကာကုဋိ မရနိုင်ရကားကား ဥဿာဝနန္တိကာ စသော အခြားသုံးမျိုးတွင် တစ်မျိုးမျိုးရအောင် လုပ်ထားသင့်၏၊ ထိုသို့ လုပ်ထားမှ ထို ကျောင်း၌ အန္တောဝုတ္ထ အန္ထောပက္ကအမှုကို ပြုလုပ်လျှင် အပ်မည်-ဟူလို။
ဂဟပတိ"။ ။ အိမ်ရှင် (အိမ်ပိုင်ရှိသူ) လူဝတ်ကြောင်းကို "ဂေဟဿ-အိမ်၏+ပတိအရှင်တည်း" ဟူသော ဝိဂ္ဂဟအရ "ဂဟပတိ" ဟု ခေါ်၏၊ ထိုဂဟပတိသည် "ကပ္ပိယကုဋိံ၊ဒေမ ၊ ပရိဘုဉ္ဇထ" ဟု သော်လည်း, "ကပ္ပိယကုဋိံ ကာတုံ ဒေမ" ဟုသော်လည်းကောင်းလျှောက်၍ လှူအပ်သော ကျောင်းဖြစ်စေ, ထို ဂဟပတိ၏ ဖြစ်စေ ကာရဏူပစာရအားဖြင့် ဂဟပတိအမည်ရနိုင်၏၊ [ယခုအခါ ကျောင်းရေစက်ချရာ၌ "ဣမံ ဝိဟာရံ အာဂတာနာဂတဿ စာတုဒ္ဒိသဿ ကပ္ပိယကုဋိံ ကာတုံ ဒေမ" ဟု ထည့်၍ ဆိုလျှင်တည်း ကပ္ပိယကုဋိ ဖြစ်တော့၏။] ကပ္ပိယကုဋိံ ဒေမ, ပရိဘုဉ္ဇထာတိ၊ ဟူ၍။ (ကပ္ပိယကုဋိကို လှူပါကုန်၏၊ သုံးစွဲတော်မူကြပါကုန်- ဟူ၍။) ဝဒန္တိ၊ လျှောက်ကြကုန်၏။ ဧသာ၊ ဤ ကုဋိသည်။ ဂဟပတိ နာမ၊ ဂဟပတိကုဋိ မည်၏။
ကပ္ပိယကုဋိံ ကာတုံ ဒေမာတိ၊ ဟူ၍။
(ကပ္ပိယကုဋိ ပြုဖို့ရာ လှူပါကုန်၏-ဟူ၍။)
ဝုတ္တေပိ၊ လျှောက်အပ်သော်လည်း။
ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ သည်သာ။
ပန၊ ဝါဒန္တရ။
အန္ဓကဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။
ယသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဘိက္ခုံ၊ ကို
ထပေတွာ၊ ချန်ထား၍။
သေသဟဓမ္မိကာနံ၊ ကြွင်းသောသီတင်းသုံးဖော်တို့၏လည်းကောင်း။
သဗ္ဗေသံ၊ ကုန်သော။
ဒေဝမနုဿာနဉ္စ၊ နတ်တို့၏လည်းကောင်း။
ဟတ္ထတော၊ လက်မှ။
ပဋိဂ္ဂဟော စ၊ အကပ်ခံခြင်းသည်လည်းကောင်း။
သန္နိဓိ စ၊ သိုမှီး သိမ်းဆည်းအပ်သော ပစ္စည်းသည်လည်းကောင်း။
အန္တောဝုတ္တဉ္စ၊ အကပ္ပိယကုဋိအတွင်း၌ တည်နေစေအပ် (သိုမှီးအပ်သော) ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်သည်လည်းကောင်း။
တေသံ၊ ထို ကြွင်းသော သီတင်းသုံးဖော်, အလုံးစုံသော နတ်လူတို့၏။
သန္တကံ၊ ဥစ္စာသည်။
ဘိက္ခုဿ၊ အား။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
တေသံ၊ ထို ကြွင်းသော သီတင်းသုံးဖော်, အလုံးစုံသော နတ်လူတို့၏။
ဂေဟာနိ ဝါ၊ အိမ်တို့ကိုလည်းကောင်း။
တေဟိ၊ ထိုကြွင်းသော သီတင်းသုံးဖော်, အလုံးစုံသော နတ်လူတို့သည်။
ဒိန္နာ၊ လှူအပ်သော။
ကပ္ပိယကုဋိ ဝါ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဂဟပတီတိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
ဣတိ ဝုတ္တံ၊
ပုနပိ၊ တစ်ဖန်လည်း။
(ထပ်၍လည်း။)
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ယသ္မာ၊ပေ၊ ဝုတ္တံ။ ။ ဘိက္ခုကို ချန်ထား၍ သီတင်းသုံးဖော် လေးဦးတို့၏လည်းကောင်း, နတ်လူအားလုံးတို့၏လည်းကောင်း လက်မှ အကပ်ခံလျှင် အကပ်မြောက်၏၊ ထိုသူတို့၏ သိမ်းဆည်းထားအပ်သော သန္နိဓိပစ္စည်းသည် ရဟန်းတို့အားအပ်၏၊ ထို သူတို့၏ အန္တော ဝုတ္ထ(အကပ္ပိယကုဋိ အတွင်း၌ ထားအပ်သော ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်)သည်အပ်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုသူတို့၏ အိမ်, ဘိက္ခုနိ သာမဏေတို့၏ ကျောင်းသည်လည်းကောင်း, ထို သူတို့ လှူအပ်သော ကပ္ပိယကုဋိသည်လည်းကောင်း သဘာဝအားဖြင့် ဂဟပကိကုဋိဖြစ်သည်ဟု အန္ဓကဋ္ဌကထာ၌ ဆိုသည်။
(ကိံ?)။
ဘိက္ခုသံဃဿ၊ ၏။
ဝိဟာရံ၊ ကျောင်းကို။
(ရဟန်းများ နေဖို့ရန် ကျောင်းကို။)
ထပေတွာ၊ ၍။
ဘိက္ခုနုပဿယော ဝါ၊ ဘိက္ခုနီတို့၏ကျောင်းသည်လည်းကောင်း။
အာရာမိကာနံ၊ အာရာမ်စောင့်တို့၏။
(ဂေဟံ) ဝါ၊ အိမ်သည်လည်းကောင်း။
တိတ္ထိယာနံ၊ တိတ္ထိတို့၏။
(သေယျာ) ဝါ၊ ကျောင်းသည်လည်းကောင်း။
ဒေဝတာနံ ဝါ၊ နတ်တို့၏သော်လည်းကောင်း။
နာဂါနံ ဝါ၊ နဂါးတို့၏သော်လည်းကောင်း။
ဗြာဟ္မာနံ အပိ၊ ဗြာဟ္မာတို့၏သော်လည်း။
ဝိမာနံ၊ ဗိမာန်သည်လည်းကောင်း။
ကပ္ပိယကုဋိ၊ သည်။
ဟောတိ၊
ဣတိ ဝုတ္တံ၊
တံ၊ ထိုစကားကို။
သုဝုတ္တံ၊ ကောင်းစွာ ဆိုအပ်ပြီ။
(အကျယ်ချဲ့၍ ဆိုအပ်သောကြောင့် "သုဝုတ္တံ" ဖြစ်သည်-ဟူလို။)
ဟိ၊ မှန်။
သံဃသန္တကမေဝ၊ သံဃဥစ္စာသာလျှင်ဖြစ်သော။
(ဂေဟံ ဝါ၊ နေရာ ကျောင်းသည်လည်းကောင်း။)
ဘိက္ခုသန္တကံ၊ ရဟန်း၏ ပုဂ္ဂလိက ဥစ္စာဖြစ်သော။
ဂေဟံ ဝါ၊ သည်လည်းကောင်း။
ဂဟပတိ ကုဋိကာ၊ သည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
[သံဃာပိုင်, ရဟန်းပိုင်ဖြစ်သောကြောင့် "ဂဟပတိကုဋိ" ဟူလို။]
**သမ္မုတိကာ** နာမ၊ သမ္မုတိကုဋိ မည်သည်။
ကမ္မဝါစံ၊ ကို။
သာဝေတွာ၊ ကြားသိစေ၍။
(ရွတ်ဆို၍။)
ကတာ၊ ပြုအပ်သော ကုဋိတည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
စတူသု၊ လေးပါးကုန်သော။
ဣမာသု ကပ္ပိယဘူမီသု၊ ဤ အပ်သော တည်ရာအရပ်တို့၌။
ဝုတ္ထံ၊ တည်နေစေအပ်ဿော။
(သိုမှီး သိမ်းဆည်းအပ်သော။)သံဃဿ ဝိဟာရံ ထပေတွာ။ ။ ဥပသမ္ပန္နာနံ ဝါသတ္ထာယ ကတဂေဟံ ထပေတွာတိ အတ္ထော၊ ("ရဟန်းများ နေဖို့ရန် ကျောင်းကို ချန်ထား၍" ဟူလို၊) ဤ၌ "သေနာသန" ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော ကျောင်းတို့ကိုပင် "ဝိဟာရ" ဟု ဆိုသည်၊ ဂေဟန္တိ နိဝါသဂေဟံ၊ တဒညံ ပန ဥပေါသထာဂါရာဒိ သဗ္ဗ အနိဝါသဂေဟံ (နေစရာ မဟုတ်သော အဆောက်အအုံသည်) စတုကပ္ပိယဘူမိဝိမုတ္တာ ပဉ္စမီ ကပ္ပိယဘူမိ၊ပေ၊ ယေန ကေနစိ ဆန္နေ ပရိစ္ဆိန္နေ စ သဟသေယျပ္ပဟောနကေ ဘိက္ခုသံဃဿ နိဝါသဂေဟေ အန္တောဝုတ္တာဒိဒေါသော၊န အညတ္ထ၊- ဝိမတိ။
သမ္မုတိကာ။ ။ ကမ္မဝါစာဖြင့် "ကပ္ပိယဘူမိ" ဟု သမုတ်အပ်သော ကုဋိသည် "သမ္မုတိကုဋိ" မည်၏၊ ["သမ္မုတိကာ" ဟု ရှိရာ၌ က ပစ္စည်း အနက် သီးခြားမရှိ၊ "သမ္မုတိ ဧဝ + သမ္မုတိကာ" ဟု ပြု။] ယံ အာမိသံ၊ အကြင် အာမိသသည်။ (ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်သည်၊ အတ္ထိ။) တံ သဗ္ဗံ၊ ထို အလုံးစုံသော အာမိသသည်။ အန္တောဝုတ္ထသင်္ချံ၊ အန္တောဝုတ္ထဟူသော အရေအတွက်သို့။ န ဂစ္ဆတိ၊ မရောက်။ [အန္တောဝုတ္ထ ဖြစ်စေကာမူ အန္တောဝုတ္ထမခေါ်ရ-ဟူလို။]
သမ္မုတိကာ။ ။ ကမ္မဝါစာဖြင့် "ကပ္ပိယဘူမိ" ဟု သမုတ်အပ်သော ကုဋိသည် "သမ္မုတိကုဋိ" မည်၏၊ ["သမ္မုတိကာ" ဟု ရှိရာ၌ က ပစ္စည်း အနက် သီးခြားမရှိ၊ "သမ္မုတိ ဧဝ + သမ္မုတိကာ" ဟု ပြု။] ယံ အာမိသံ၊ အကြင် အာမိသသည်။ (ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်သည်၊ အတ္ထိ။) တံ သဗ္ဗံ၊ ထို အလုံးစုံသော အာမိသသည်။ အန္တောဝုတ္ထသင်္ချံ၊ အန္တောဝုတ္ထဟူသော အရေအတွက်သို့။ န ဂစ္ဆတိ၊ မရောက်။ [အန္တောဝုတ္ထ ဖြစ်စေကာမူ အန္တောဝုတ္ထမခေါ်ရ-ဟူလို။]
ဟိ၊ မှန်။
ဘိက္ခူနဉ္စ၊ ရဟန်းတို့၏လည်းကောင်း။
ဘိက္ခုနီနဉ္စ၊ ဘိက္ခုနီတို့၏လည်းကောင်း။
အန္တောဝုတ္ထအန္တောပက္ကမောစနတ္ထံ၊ အန္တောဝုတ္ထ, အန္တောပက္က အပြစ်မှ လွတ်ခြင်းအကျိုးငှာ။
ကပ္ပိယကုဋိယော၊ ကပ္ပိယကုဋိတို့ကို။
(ဘဂဝတာ)။
အနုညာတာ၊ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။
ပန၊ ဆက်။
အကပ္ပိယဘူမိယံ၊ အကပ္ပိယဖြစ်သော တည်ရာအရပ်၌။
(ဥဿာဝနန္တိကာ စသည် မဟုတ်သော အရပ်၌။)
သဟသေယျပ္ပဟောနကေ၊ သဟသေယျ ဖြစ်လောက်သော။
ဂေဟေ၊ နေရာကျောင်း၌။
ဝုတ္ထံ၊ တည်နေစေအပ်သော။
သံဃိကံ ဝါ၊ သံဃာ၏ ဥစ္စာမူလည်းဖြစ်သော။
ပုဂ္ဂလိကံ ဝါ၊ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ပါး၏ ဥစ္စာမူလည်းဖြစ်သော။
ဘိက္ခုဿ ဝါ၊ ၏သော်လည်းကောင်း။
ဘိက္ခုနိယာ ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ယံ သန္တကံ၊ အကြင် ဥစ္စာကို။
ဧကရတ္တမ္ပိ၊ တစ်ညဉ့်မျှလည်း။
ထပိတံ၊ ထားအပ်ပြီ။
(သိမ်းဆည်းထားအပ်ပြီ။)
တံ၊ ထို ဥစ္စာသည်။
အန္တောဝုတ္ထံ၊ သည်။
(အကပ္ပိယကုဋိအတွင်း၌ သိုမှီးသိမ်းဆည်းထားအပ်သည်၊ ဟောတိ။)
တတ္ထ၊ ထို အကပ္ပိယကုဋိ၌။
ပက္ကဉ္စ၊ ချက်အပ်သော အာမိသသည်လည်း။
အန္တောပက္ကံ နာမ၊ အန္တောပက္က မည်သည်။
ဟောတိ၊
ဧတံ၊ ဤ အန္တောဝုတ္ထ, အန္တော ပက္ကအာမိသသည်။
န ကပ္ပတိ၊ မအပ်။
(စားသောက်လျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်သည်- ဟူလို-။)
ပန၊ အနွယ။
သတ္တာဟကာလိကံ၊ သတ္တာဟကာလိကဝတ္ထုသည်လည်းကောင်း။
ယာဝ ဇီဝိကဉ္စ၊ သည်လည်းကောင်း။
ဝဋ္ဋတိ၊
(အကပ္ပိယကုဋိအတွင်း၌ သိုမှီး သိမ်းဆည်းကောင်း၏-ဟူလို။)
အန္တောဝုတ္ထ စသည်။ ။ အန္တော (ကပ္ပိယကုဋိ လေးမျိုးတွင် မပါဝင်သောကြောင့် အကပ္ပိယကုဋိဟု ဆိုအပ်သော) ကျောင်းအတွင်း၌ + ဝုတ္တံ- တစ်ညဉ့်လွန်အောင် တည်နေစေအပ်, ထားအပ်သော ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်တည်း၊ အန္တောဝုတ္ထံ-ဇဉ်၊ အန္တော-၌၊ ပက္ကံ- လူ, သာမဏေတို့ ချက်အပ်သော ဘောဇဉ်တည်းဦ အန္တောပက္ကံ- ဇဉ်၊ သာမံ- ရဟန်း ကိုယ်တိုင် + ပက္ကံ (ပါကံ)- (ကပ္ပိယကုဋိအတွင်း၌ ဖြစ်စေ, အခြားနေရာ၌ ဖြစ်စေ) ချက်အပ်သော ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်တည်း၊ သာမံပက္ကံ (သာမံပါကံ)- ရဟန်းကိုယ်တိုင် ချက်အပ်သော ခဲဖွယ် ဘောဇဉ်။
တတြ၊ ထို သတ္တာဟကာလိက ယာဝဇီဝိကတို့သာ အပ်ရာ၌။
[ယာမကာလိကအတွက်မှာ အရုဏ် မတက်မီ သောက်ရမည် ဖြစ်သောကြောင့် အန္တောဝုတ္ထ မဖြစ်၊ ချက်အပ်သော ပစ္စည်း မဟုတ်သောကြောင့် အန္တောပက္ကလည်း မဖြစ်။]
အယံ၊ ကား။
ဝိနိစ္ဆယော၊ တည်း။
သာမဏေရော၊ သည်။
ဘိက္ခုဿ၊ အား။
(ဒေတိ၌ စပ်။)
ဝါ၊ ၏။
တဏ္ဍုလာဒိကံ၊ ဆန်အစရှိသော။
အာမိသံ၊ ကို။
အာဟရိတွာ၊ ဆောင်ယူ၍။
ကပ္ပိယကုဋိယံ၊ ၌။
နိက္ခိပိတွာ၊ ထားပြီး၍။
ပုနဒိဝသေ၊ ဆောင်ယူ၍။
ပစိတွာ၊ ၍။
ဒေတိ၊ အံ့။
အန္တောဝုတ္တံ၊ အန္တောဝုတ္ထသည်။
န ဟောတိ၊
[ကပ္ပိယကုဋိအတွင်း၌ ထားအပ်သောကြောင့် အန္တောဝုတ္တမဖြစ် -ဟူလို။]
တတ္ထ၊ ထို အန္တောဝုတ္ထမဖြစ်သော အာမိသ၌။
(ပက္ခိပိတွာ ဒေတိ၌ စပ်။)
အကပ္ပိယကုဋိယံ၊ ၌။
နိက္ခိတ္တသပ္ပိအာဒီသု၊ ထားအပ်သော ထောပတ် အစရှိသည်တို့တွင်။
(သတ္တာဟကာလိက ယာဝဇီဝိကဝတ္ထုတို့တွင်။)
ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးကို။
ပက္ခိပိတွာ၊ ထည့်၍။
ဒေတိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
မုခသန္နိဓိ နာမ၊ မုခသန္နိဓိမည်သည်။
ဟောတိ၊
ပန၊ ဝါဒန္တရ။
မဟာပစ္စရိယံ၊ ၌။
အန္တောဝုတ္တံ၊ သည်။
ဟောတိ၊
ဣတိ ဝုတ္တံ၊
တတ္ထ၊ ထိုသို့ဆိုရာ၌။
နာမမတ္တမေဝ၊ နာမည်မျှသည်သာ။
နာနာကရဏံ၊ အသီးအခြားပြုကြောင်း အထူးသည်။
[မုခသန္နိဓိ ဟူသော အမည်နှင့် အန္တောဝုတ္ထဟူသော နာမည်သာ ထူးသည်၊ ဆိုလိုရင်း အဓိပ္ပာယ်မှာ အတူပင်-ဟူလို။]
မုသေန္နိဓိ။ ။ မုခေန- အမြွက်အားဖြင့် (ပရိယာယ်အားဖြင့်)+သန္နိဓိ-သိုမှီးသိမ်းဆည်အပ်သည်တည်း၊ မုခသန္နိဓိ- တည်း၊ ဆွမ်းစသော အာမိသကသန္နိဓိ မဖြစ်သော်လည်း ထောပတ်စသော သတ္တာဟကာလိက ယာဝဇီဝိကတို့က အကပ္ပိကကုဋိ၌ ထားအပ်သောကြောင့် ထို ထောပတ်စသည်နှင့် ရောသွားသောအခါ ထို ဆွမ်းစသည်လည်း၊ သန္နိဓိပစ္စည်းနှင့် ရောသောကြောင့် သန္နိဓိ ဖြစ်သွား၏၊ ဤသို့ ပရိယာယ်အားဖြင့် သန္နိဓိ ဖြစ်သွားခြင်းကို "မုခသန္နိဓိ-အမြွက်အားဖြင့် သန္နိဓိ" ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်၊ ထိုသို့ မုခသန္နိဓိဖြစ်သောကြောင့် စားသောက်သူမှာ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်သည်-ဟူလို၊ ဒုတိယသင်္ဂါယနာအခန်း၌ သိင်္ဂိလောဏကပ္ပလည်း ဤအဓိပ္ပာယ်ပင်တည်း၊ [မုခသန္နိဓီတိ ဣမိနာ အန္တောဝုတ္ထဒုက္ကဋမေဝ ဒီပိတံ၊- ဋီကာ၊] ဝိမတိ၌ကား "မုခပဝေသန နိမိတ္တံ-ခံတွင်းသို့ သွင်းခြင်းဟူသော အကြောင်းရှိသော၊ အာပတ္တိံကရောတိ" ဟု ဆို၏၊ ရောရုံမျှဖြင့် အာပတ်မသင့်သေး၊ ခံတွင်းသို့ သွင်း၍ စားမျိုလိုက်မှ အာပတ်သင့်သည်-ဟူလို၊ ထို အလို "မုခေ (မုခပဝေသနေ)-ခံတွင်းသို့ သွင်းခြင်းကြောင့်+သန္နိဓိ-သန္နိဓိတည်း၊ မုခသန္နိဓိ" ဟု ပြု။
ဘိက္ခု၊ သည်။
အကပ္ပိယကုဋိယံ၊ ၌။
ထပိတသပ္ပိဉ္စ၊ ထားအပ်သောထောပတ်ကိုလည်းကောင်း။
ယာဝဇီဝိကပဏ္ဏဉ္စ၊ ယာဝဇီဝိကဖြစ်သော အရွက်ကိုလည်းကောင်း။
ဧကတော၊ တစ်ပေါင်းတည်း။
ပစိတွာ၊ ၍။
ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အံ့။
သတ္တာဟံ၊ ပတ်လုံး။
နိရာမိသံ၊ အာမိသ မရှိသည်။
(သမာနံ) ဝဋ္ဋတိ၊
အာမိသသံသဋ္ဌံ၊ ဆွမ်းစသော အာမိသနှင့် ရောအပ်သည်ကို။
ကတွာ၊ ၍။
သစေ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အံ့။
(ဧဝံ သတိ)။
အန္တောဝုတ္ထဉ္စေဝ၊ အကပ္ပိယကုဋိတွင်း၌ တည်နေစေအပ်သည် မည်သည်လည်းကောင်း။
သာမံသတ္တဉ္စ၊ ကိုယ်တိုင်ချက်အပ်သည်မည်သည်လည်းကောင်း။
ဟောတိ၊
ဧတေနုပါယေန၊ ဤနည်းအားဖြင့်။
သဗ္ဗသံသဂ္ဂါ၊ အလုံးစုံသော ရောနှောမှုတို့ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ န်၏။
[ယာဝကာလိကနှင့် ယာဝဇီဝီက ရောပုံစသည် အားလုံးကိုသိပါ-ဟူလို။]
ဣတိ၊ ကား။
ဝိနိစ္ဆယော၊ တည်း။
(ဤသို့ နောက်ပြန်၍ လှည့်ဖို့ရန် ဣတိရှိသင့်၏၊ မရှိလျှင် ထည့်ပါ။)
ပန၊ အံ့။
(ပရိဟာရပက္ခမှတစ်ပါး စောဒကပက္ခကို ဆိုဦးအံ့။)
ဣမာကပ္ပိယကုဋိယော၊ တို့သည်။
ကဒါ၊ အဘယ် အခါ၌။
ဇဟိတဝတ္ထုကာ၊ စွန့်အပ်ပြီးသော တည်ရာဝတ္ထု ရှိကုန်သည်။
ဟောန္တိ၊ ကုန်သနည်း?။
(အဘယ်အခါ၌ ကပ္ပိယကုဋိအဖြစ်၏ တည်ရာဝတ္ထုကို စွန့်ကုန်သနည်း?။
တာဝ၊ ဂေါနိသာဒိကာ ကုဋိ စသည်တို့မှ ရှေးဦးစွာ။
နိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ ညွှန်ပြအပ်သော။
ဥဿာဝနန္တိကာ၊ သည်။
ယာ၊ အကြင် ဥဿာဝနန္တိကာကုဋိကို။
ထမ္ဘာနံ၊ တို့၏။
ဥပရိ ဝါ၊ အထက်၌လည်းကောင်း။
ဘတ္တိပါဒေ၊ နံရံခြေတိ့ုကို။
နိခဏိတွာ ဝါ၊ တူးမြှုပ်၍သော်လည်းကောင်း။
ကတာ၊ ပြုအပ်ပြီ။
သာ၊ ထို ဥဿဝနန္တိကာကုဋိသည်။
[ရှေ့ ဥဿဝနန္တိကာသည် သာမည, ဤကား ဝိသေသ။]
သဗ္ဗေသု၊ ကုန်သော။
ထမ္ဘေသု စ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
ဘိတ္တိပါဒေသု စ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
အပနီတေသု၊ ဖယ်အပ်ပြီးကုန်လတ်သော်။
ဇဟိတဝတ္ထုကာ၊ စွန့်အပ်ပြီးသော တည်ရာဝတ္ထုရှိသည်။
ဟောတိ၊
ပန၊ ဆက်။
ထမ္ဘေ ဝါ၊ တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဘိတ္တိပါဒေ ဝါ၊ တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။
သစေ ပရိဝတ္တေန္တိ၊ အကယ်၍ လဲလှယ်ကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ယော ယော၊ အကြင် အကြင် တိုင်သည်။
ဝါ၊ အကြင်အကြင် နံရံခြေသည်။
ဌိတော၊ တည်နေ၏။
တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုတိုင်၌။
ဝါ၊ ထိုထို နံရံခြေ၌။
ပတိဋ္ဌာတိ၊ တည်၏။
(ကပ္ပိယကုဋိအဖြစ် တည်၏။)
သဗ္ဗေသု၊ အလုံးစုံသော တိုင်, နံရံခြေတို့ကို။
ပရိဝတ္တိတေသုပိ၊ လဲလှယ်အပ်ပြီးပါကုန်သော်လည်း။
အဇဟိတဝတ္ထုကာဝ၊ မစွန့်အပ်သောတည်ရာဝတ္ထုရှိသည်သာ။
ဟောတိ၊
ဣဋ္ဌကာဒီဟိ၊ အုတ် အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
ကထာ၊ ပြုအပ်သော ဥဿဝနန္တိကာကုဋီသည်။
စယဿ၊ အကျည်၏။
ဥပရိ၊ အထက်၌။
ဘိတ္တိအတ္ထာယ၊ နံရံအကျိုးငှာ။
ထပိတံ၊ ထားအပ်သော။
ဣဋ္ဌကံ ဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
သိလံ ဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
အာဒိကတွာ၊ အစပြု၍။
ဝိနာသိတကာလေ၊ ဖျက်ဆီးအပ်ပြီးရာ အခါ၌။
ဇဟိတဝတ္ထုကာ၊ သည်။
ဟောတိ၊
ပန၊ ဆက်။
ယေဟိ ဣဋ္ဌကာဒီဟိ၊ အကြင် အုတ်အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
အဓိဋ္ဌိတာ၊ ဆောက်တည်အပ်ပြီ။
("ကပ္ပိယကုဋိံ ကရောမ" ဟု ဆို၍ ကပ္ပိယကုဋိ အဖြစ်ကို ဆောက်တည်အပ်ပြီ။)
တေသု၊ ထို အုတ် အစရှိသည်ကို။
အပနီတေသုပိ၊ ဖယ်အပ်ကုန်ပြီးသော်လည်း။
တဒညာသု၊ ထို အခြားသော အုတ် အစရှိသည်တို့သည်။
ပတိဋ္ဌိတာသု၊ တည်ကုန်လတ်သော်။
အဇဟိတဝတ္ထုကာဝ ဟောတိ၊
ဂေါနိသာဒိကာ၊ သည်။
ပါကာရာဒီဟိ၊ တံတိုင်းအစရှိသည်တို့ဖြင့်။
ပရိက္ခေပေ၊ အကာအရံကို။
ကတေ၊ ပြုအပ်ပြီးသော်။
ဇဟိတဝတ္ထုကာ ဟောတိ၊
ပုန၊ တစ်ဖန်။
တသ္မိံ အာရာမေ၊ ထို အာရာမ်၌။
(ဂေါနိသာဒိကာကုဋိ ဖြစ်ဖူးရာ ကျောင်းတိုက်၌။)
ကပ္ပိယကုဋိ၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
လဒ္ဓုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်၏။
[ဂေါနိသာဒိကာကုဋိ ပျက်သွားသောကြောင့် နောက်ထပ် ကပ္ပိယကုဋိတစ်မျိုးမျိုး ရအောင် ပြုထိုက်သည်-ဟူလို။]
ပန၊ ဆက်။
ပုနပိ၊ တစ်ဖန်လည်း။
ပါကာရာဒယော၊ တံတိုင်းအစရှိသည်တို့သည်။
တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထို အရပ်၌။
ခဏ္ဍာ၊ ပြတ်ကုန်သည်။
သစေ ဟောန္တိ၊ ကုန်အံ့။
[တတ္ထ တတ္ထ ခဏ္ဍာ ဟောန္တီတိ ဥပဍ္ဎတော အဓိကခဏ္ဍာ ဟောန္တိ၊ တစ်ဝက်ထက်ကျော်အောင် ပြတ်ကုန်အံ့-ဟူလို။
ဝိမတိ။]
တတော တတော၊ ထိုထို ပြတ်ရာအရပ်မှ။
ဂါဝေါ၊ တို့သည်။
(သစေ) ပဝိသန္တိ၊ အကယ်၍ ဝင်ကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ပုန၊ ဖန်။
ကပ္ပိယကုဋိဟောတိ၊
[တစ်ဖန် ပြန်၍ ဂေါနိသာဒိကာကုဋိ ဖြစ်သည်-ဟူလို။]
ပန၊ ကား။
ဣတရာ၊ တစ်ပါးကုန်သော။
(ဥဿာဝနန္ဝိကာ, ဂေါနိသာ ဒိသာကုဋိတို့မှတစ်ပါးကုန်သော။)
ဒွေ၊ နှစ်လုံးသော ကုဋိတို့သည်။
(ဂဟပတိ ကုဋိ, သမ္မုတိကုဋိတို့သည်။)
ဂေါပါနသီမတ္တံ၊ အခြင်ရနယ်မျှကို။
ထပေတွာ၊ ထား၍။
သဗ္ဗသ္မိံ၊ အလုံးစုံသော။
ဆဒနေ၊ အမိုးကို။
ဝိနဋ္ဌေ၊ ဖျက်ဆီးအပ်ပြီးသော်။သဗ္ဗသ္မိံ၊ ပေ၊ ရက္ခတိ။ ။ သဗ္ဗသ္မိံ ဆဒနေ ဝိနဋ္ဌေတိ တိဏပဏ္ဏာဒိဝဿ ပရိတ္တာယကေ ဆဒနေ ဝိနဋ္ဌေ- မိုးကို စောင့်ရှောက်နိုင်သော အမိုးအားလုံးကိုဖျက်ပြီးလတ်သော် ကပ္ပိယကုဋိ ပျက်တော့၏၊ အခြင်ရနယ်လောက်သာ ကျန်ရုံဖြင့် ကပ္ပိယကုဋိ အဖြစ်ကို မစောင့်ရှောက်နိုင်သော၊ အခြင်ရနယ်တို့၏ အထက်၌ "ပက္ခပါသကမဏ္ဍလ" ဟုခေါ်သော ဝမ်းဘဲတောင် ခေါင်အုပ်- ခေါင်ချုပ် အဝန်းအဝိုင်းကျန်နေသေးလျှင် ထို အဝန်းအဝိုင်းက မိုးမစွပ်အောင် အနည်းငယ် တားနိုင်သောကြောင့် ကပ္ပိယကုဋိ အဖြစ်မှ မစွန့်အောင် စောင့်နိုင်သေး၏၊ ["အဝန်းအဝိုင်း" ဟူရာ၌ ခေါင်အုပ်၏ ဝဲယာနှစ်ဖက်တွင် တစ်ဖက်တစ်ဖက်၌ အခြင်ရနယ်သုံးခု၏ အထက်ကမပျက်သော အမိုးကို "ပက္ခပါသကမဏ္ဍလ" ဟု ဆိုသတတ်၊ ပက္ခပါသကမဏ္ဍလန္တိဧကသ္မိံ ပဿေ တိဏ္ဏံ ဂေါပါနသီနံ ဥပရိ ဌိတတိဏပဏ္ဏာဒိစ္ဆဒနံ ဝုစ္စတိ၊ - ဝိမတိ။] ထိုမျှလောက် အမိုးရှိနေသေးလျှင် အောက်က တင်ပျဉ်ခွေ၍ ကမ္မဋ္ဌာန်း ထိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ မိုးမစွပ်အောင် စောင့်ရှောက်နိုင်လောက်သည်-ဟူလို။
ပလ္လင်္ကေန နိသိန္နဿ, ဇာဏုကေ နာဘိဝဿတိ၊ အလံ ဖာသု ဝိဟာရာယ, ပဟိတတ္ထဿ ဘိက္ခုနော။ တိံသနိပါတ်, သာရိပုတ္တတ္ထေရဂါတာ။ ဇဟိတဝတ္ထိကာ ဟောန္တိ၊
ပလ္လင်္ကေန နိသိန္နဿ, ဇာဏုကေ နာဘိဝဿတိ၊ အလံ ဖာသု ဝိဟာရာယ, ပဟိတတ္ထဿ ဘိက္ခုနော။ တိံသနိပါတ်, သာရိပုတ္တတ္ထေရဂါတာ။ ဇဟိတဝတ္ထိကာ ဟောန္တိ၊
ဂေါပါနသီနံ၊ တို့၏။
ဥပရိ၊ ၌။
ဧကမ္ပိ၊ တစ်ခုလည်းဖြစ်သော။
ပက္ခပါသကမဏ္ဍလံ၊ ခေါင်ချုပ် အဝန်းအဝိုင်းသည်။
သစေ အတ္ထိ၊ အကယ်၍ ရှိသေးအံ့။
(ကျန်သေးအံ့၊ ဧဝံ သတိ။)
ရက္ခတိ၊ စောင့်သေး၏။
(ကပ္ပိယကုဋိ အဖြစ်မှ မစွန့်အောင် စောင့်သေး၏)
ပန၊ ဆက်။
တစ်နည်း၊ ပရိဟာရပက္ခမှတစ်ပါး စောဒကပက္ခကို ဆိုဦးအံ့။
ယတြ၊ အကြင် ကျောင်းတိုက်၌။
စတဿောပိ၊ လေးလုံးလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဣမာ ကပ္ပိယဘူမိယော၊ ဤကပ္ပိယဘူမိတို့သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိကုန်။
တတ္ထ၊ ထိုကျောင်းတိုက်၌။
ကိံ၊ အဘယ်ကို။
ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်သနည်း?။
အနုပသမ္ပန္နဿ၊ လူ, သာမဏေအား။
ဒတွာ၊ ၍။
တဿ၊ ထို လူ, သာမဏေ၏။
သန္တကံ၊ ဥစ္စာကို။
ကတွာ၊ ၍။
ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ သုံးဆောင်ရာ၏။
တတြ၊ ထိုသို့ လူ, သာမဏေ၏ဥစ္စာပြု၍ သုံးဆောင်ရာ၌။
ဣဒံ၊ ကား။
ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုတည်း။
ဝိနယဓရပါမောက္ခော၊ ဝိနည်းဓိုရ်တို့၏ ပါမောက္ခဖြစ်သော။
ကရဝိကတိဿတ္ထေရော၊ **ကရဝိကတိဿ** ထေရ်သည်။
မဟာသိဝတ္ထေရဿ၊ **မဟာဝိဝ** ထေရ်၏။
သန္တိကံ၊ အထံသို့။
အဂမာသိ ကိရ၊ ကြွတော်မူသတတ်။
သော၊ ထို **ကရဝိကတိဿ**ထေရ်သည်။
ဒီပါလောကေန၊ ဆီမီးရောင်ဖြင့်။
သပ္ပိကုမ္ဘံ၊ ထောပတ်အိုးကို။
ပဿိတွာ၊ မြင်၍။
ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။
ဧတံ၊ အဲဟို အိုးသည်။
ကိံ၊ ဘာအိုးပါနည်း?။
ဣတိ၊ သို့။
ပုစ္ဆိ၊ မေးပြီ။
ထေရော၊ **မဟာသိဝ** ထေရ်သည်။
အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။
လူခဒိဝသေ၊ ခေါင်းပါးရာနေ့၌။
သပ္ပိနာ၊ ထောပတ်ဖြင့်။
ဘုဉ္ဇနတ္ထာယ၊ စားခြငးအကျိုးငှာ။
ဂါမတော၊ မှ။
သပ္ပိကုမ္ဘော၊ ကို။
အာဘတော၊ ဆောင်ယူအပ်ပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့။
အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
တတော၊ ထိုမှ နောက်၌။
နံ၊ ထို **မဟာသီဝ** ထေရ်ကို။
တိဿတ္ထေရော၊ သည်။
ဘန္တေ... န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်ပါ။
ဣတိ အာဟ၊ လျှောက်ပြီ။
[ထောပတ်က သတ္တာဟကာလိက ဖြစ်သော်လည်း ဆွမ်းဖြင့်ရော၍ စားသောက်သောအခါ ယာဝကာလိကဘက်၌ ပါသွားသောကြောင့် မုခသန္နိဓိဖြစ်၍ မအပ်ပါ-ဟုလျှောက်သည်။]
ထေရော၊ မဟာသိဝထေရ်သည်။
ပုနဒိဝသေ၊ နောက်တစ်နေ့၌။
ပမုခေ၊ အဦးစမုခ်၌။
နိက္ခိပါပေသိ၊ ထားစေပြီ။
တိဿတ္ထေရော၊ သည်။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ဧကဒိဝသေ၊ တစ်ရက်သောနေ့၌။
အာဂတော၊ လာသည်။
(ဟုတွာ)။
တံ၊ ထို ထောပတ်အိုးကို။
ဒိသွာ၊ ၍။
တထေဝ၊ ထို့အတူသာလျှင်။
ပုစ္ဆိတွာ၊ ၍။
ဘန္တေ, သဟသေယျပ္ပဟောနကဋ္ဌာနေ၊ သဟသေယျဖြစ်လောက်သော အရပ်၌။
ထပေတုံ၊ ထားခြင်းငှာ။
န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်ပါ။
ဣတိ အာဟ၊ ပြီ။
[အဦးစမုခ် ဖြစ်သော်လည်း အပေါ်က အမိုးရှိ၍ ဆောင်မဘက်က အကာရှိနေ၏။
ထို့ကြောင့် စမုခ်ထိပ် တစ်ဖက်ဖက်က အကာရှိနေလျှင် သဗ္ဗစ္ဆန္န, ဥပဍ္ဎပရိစ္ဆန ဖြစ်နိုင်ရကား သဟသေယျလောက်သည်။]
ထေရော၊ **မဟာသိဝ** ထေရ်သည်။
ပုနဒိဝသေ, ဗဟိ၊ သို့။
နီဟရာပေတွာ၊ ထုတ်ဆောင်စေ၍။
နိက္ခိပါပေသိ၊ ထားစေပြီ။
တံ၊ ထိုထောပတ်အိုးကို။
စောရာ၊ သူခိုးတို့သည်။
ဟရိံသု၊ ဆောင်ယူကုန်ပြီ။
သော၊ ထို **မဟာသိဝ** ထေရ်သည်။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ဧကဒိဝသံ၊ ၌။
အာဂတံ၊ လာသော။
တိဿတ္ထေရံ၊ ကို။
အာဟ၊ ပြီ။
(ကိံ) အာဝုသော၊
တယာ၊ သည်။
န ဝဋ္ဋတီတိ၊ မအပ်ဟူ၍။
ဝုတ္တော၊ ပြောဆိုအပ်သော။
သော ကုမ္ဘော၊ ထို ထောပတ်အိုးကို။
ဗဟိ၊ ၌။
နိက္ခိတ္တော၊ ထားအပ်သည်။
(ဟုတွာ)။
စောရေဟိ၊ တို့သည်။
အာဟတော၊ ခိုးဆောင်အပ်ပြီ။
ဣတိ (အာဟ)၊
တတော၊ ထိုမှနောက်၌။
နံ၊ ထို **မဟာသိဝ** ထေရ်ကို။
တိဿတ္ထေရော အာဟ၊
(ကိံ) ဘန္တေ၊
အနုပသမ္ပန္နဿ၊ အား။
ဒါတဗ္ဗော၊ ပေးထိုက်သည်။
အဿ နနု၊ ဖြစ်ရာသည် မဟုတ်ပါလော။
ဟိ၊ မှန်။
အနုပသမ္ပန္နဿ၊ အား။
အနုပသမ္မန္နဿ၊ပေ၊ အဿ။ ။ အနုပသမ္ပန္နဿ ဒါတဗ္ဗော အဿာတိအာဒိနာ အကပ္ပိယကုဋိယံ ဝုတ္ထမှိ အနုပသမ္ပန္နဿ ဒိန္နေ ကပ္ပိယံ ဟောတိ၊ သာပေက္ခဒါနဉ္စေတ္ထဝဋ္ဋတိ၊ ပဋိဂ္ဂဟဏံ ဝိယ (အကပ်ခံအပ်သော ဝတ္ထုကဲ့သို့) န ဟောတီတိ ဒဿေတိ၊- ဝိမတိ၊ အကပ်ခံအပ်ပြီး ဝတ္ထုကို လူ, သာမရဏအား စွန့်သောအခါ အနပေက္ခဝိသဇ္ဇနအဖြစ်ဖြင့် စွန့်မှ နောက်တစ်နေ့၌ စားကောင်း၏ဟု အယူရှိသောကြောင့် ထို အကပ်ခံခြင်းနှင့် မတူကြောင်း သာပေက္ခဝိသဇ္ဇနလည်း ဤနေရာ၌ အပ်ကြောင်းကို ဆိုသည်၊ သာရတ္ထ၌ကား- "နောက်တစ်နေ့ စားရန် ဖြစ်သော်လည်း (ငဲ့ကွက်မှုရှိသော စွန့်ခြင်းအားဖြင့်) အကပ်ခံခြင်းကို စွန့်လိုက်လျှင် အပ်၏" ဟု ယူ၏။
ဒတွာ၊ ပေးပြီး၍။
တဿ၊ ထို လူ, သာမဏေ၏။
သန္တကံ၊ ကို။
ကတွာ၊ ၍။
ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်ပါ၏။
ဣတိ (အာဟ)၊
ဣတိ (ဣဒံ)၊ ကား။
(ဝတ္ထု-တည်း။)
[ဤ ဝတ္ထု၌ "န နု ဘန္တေ" စသော စကားရပ်သည် သက်သေပြလိုရင်း ဖြစ်သည်။]
**မေဏ္ဍကဝတ္ထု**၊ **မေဏ္ဍက** သူဌေး၏ ဝတ္ထုသည်။
ဥတ္တာနမေဝ၊ ပေါ်လွင် ထင်ရှားသည်သာ။
အပိ စ၊ စိုးစဉ်းအနည်းငယ် ဆိုဖွယ်အထူးကား။
ဧတ္ထ၊ ဤ မေဏ္ဍကဝတ္ထု၌။
**အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ပဉ္စ ဂေါရသေ**တိ၊ ဟူသော ပါဌ်၌။
(အတ္ထော၌ စပ်။)
ပဉ္စ၊ န်သော။
ဂေါရသေ၊ နွား၏အရသာတို့ကို။
(နွားမှဖြစ်သော အရသာတို့ကို။)
ဝိသုံ၊ သီးခြား။
ပရိဘောဂေန၊ သုံးဆောင်စားသောက်ဖွယ်၏ အဖြစ်ဖြင့်။
ပရိဘုဉ္ဇိတုံပိ၊ သုံးဆောင်ခြင်းငှာလည်း။
အနုဇာနာမိ၊ ၏။
ဣတိ အတ္ထော၊
[ဆွမ်းစားရင်း ရောစားမှ အပ်သည်မဟုတ်, သီးခြားလည်း စားကောင်းသည်- ဟူလို။]
**ပါထေယျံ ပရိယေသိတုန္တိ** ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။
ကေစိ၊ အချို့လူတို့သည်။
(ဒါယကာ, ဒါယိကာမတို့သည်။)
သယမေဝ၊ မိမိတို့ ကိုယ်တိုင်သာ။
ဉတွာ၊ သိ၍။
(အလိုက်သိ၍)။
သစေ ဒေန္တိ၊ အကယ်၍ လှူကုန်အံ့။
ဣစ္စေတံ၊ ဤသို့ လှူခြင်းသည်။
ကုသလံ၊ ကောင်း၏။
နော စေ ဒေန္တိ၊ အကယ်၍ မလှူကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ဉာတိပရိဝါရိတဋ္ဌာနတော ဝါ၊ ဆွေမျိုးတော်သူ, ဖိတ်မန်သူတို့၏ အထံမှသော်လည်းကောင်း။
ဘိက္ခာစာရဝတ္တေန ဝါ၊ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ခြင်းဟူသော ကျင့်ဝတ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ပရိယေသိတဗ္ဗံ၊ ရှာမှီးထိုက်၏။
တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။
အလဘန္တေန၊ မရသော ရဟန်းသည်။
အညာတိကအပဝါရိတဋ္ဌာနတော၊ ဆွေမျိုးမတော်သူ, မဖိတ်မန်သူတို့၏ထံမှ။
ယာစိတွာပိ၊ တောင်း၍လည်း။
ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ယူထိုက်၏။
ဘိက္ခာစာရဝတ္ထေန ဝါ။ ။ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ရာ၌ ထိုထို အိမ်ပေါက်ဝယ် ရပ်၍ ဆွမ်းကို ရှာမှီးရသကဲ့သို့ လမ်းစာရိက္ခာ ရှာရာ၌လည်း ဉာတိ, ပဝါရိတတို့ အထံမှမရလျှင်, သို့မဟုတ် မပြောလိုလျှင် ဆွမ်းရပ်သကဲ့သို့ ထိုထိုအိမ်၌ ရပ်၍ "ဘာအလိုရှိပါတုန်း" ဟု လျှောက်သောအခါ ခရီးသွားစရာရှိ၍ "ဆန် အလိုရှိသည်, ဆီအလိုရှိသည်" ဤသို့စသည်ဖြင့် ပြောဆို၍ ရှာမှီးခြင်းကို "ဘိက္ခာစာရဝတ္တေန ဝါ ပရိယေသိတဗ္ဗံ" ဟု ဆိုသည်၊ ထို "ဆီ" စသည်ကိုလည်း နက်ဖြန် ချက်စားဖို့ရာ ဖြစ်လျှင် ရဟန်းကိုယ်တိုင် မကိုင်ယူကောင်း၊ အိမ်ထဲသို့ ဝင်ထိုင်၍ အိမ်ရှင်ကမမေးဘဲ ဆန်လိုချင်သည်, ဆီလိုချင်သည်ဟုလည်း မပြောကောင်း၊ ဆွမ်းရပ်သလိုသာရပ်ကောင်းသည်၊ မေးမှလည်း ပြောကောင်းသည်ဟု မှတ်ပါ၊ ထိုသို့ ဆွမ်းရပ်သလိုရပ်၍ မရနိုင်လျှင် တိုက်ရိုက်ပင် တောင်းဖို့ရန် ခွင့်ပြုတော်မူသည်၊ သို့သော် တစ်နေ့ခရီးဖြစ်လျှင် တစ်နေ့စာသာ တောင်းရမည်၊ [ဆီ, ဆန် စသောရိက္ခာသာမက မီးရထားလက်မှတ်, သင်္ဘောလက်မှတ်ကိုလည်း ဆွမ်းရပ်သလို ရပ်၍ အလှူခံကောင်း၏၊ ငွေကိုသာ တားမြစ်တော်မူသည်။]
ဧကဒိဝသေန၊ တစ်နေ့ဖြင့်။
ဂမနီယေ၊ သွားထိုက်သော။
မဂ္ဂေ၊ လမ်း၌။
ဧကဘတ္တတ္ထာယ၊ တစ်ထပ်စာ ဆွမ်းအကျိုးငှာ။
ပရိယေသိတဗ္ဗံ၊ ရှာမှီးထိုက်၏။
ဒီဃေ၊ ရှည်သော။
အဒ္ဓါနေ၊ ခရီး၌။
ယတ္တကေန၊ အကြင်မျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော ရိက္ခာဖြင့်။
အဒ္ဓါနေ၊ ခရီး၌။
ယတ္တကေန၊ အကြင်မျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော ရိက္ခာဖြင့်။
ကန္တာရံ၊ ခရီးခဲကို။
နိတ္ထရတိ၊ လွန်မြောက်နိုင်၏။
တတ္တကံ၊ ထိုမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော ရိက္ခာကို။
ပရိယေသိတဗ္ဗံ၊ ၏။