Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
(SN)Mahāvaggo
(SN)Mahāvaggo

1. Samādhivaggo

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

သာဝတ္ထိနိဒါနံ၊ သာဝတ္ထိနိဒါန်းတည်း။ ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ (တုမှေ၊ သင်တို့သည်။) သမာဓိ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ စိတ်၏တည်ကြည်ခြင်းကို။ ဘာဝေထ၊ ဖြစ်စေကြ ပွါးများကြလော။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သမာဟိတော၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ စိတ်တည်ကြည်သော။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ ယထာဘူတံ၊ ဟုတ်မှတ်သည့်အတိုင်း။ ပဇာနာတိ၊ သိ၏။
ကိဉ္စ၊ အဘယ်သို့။ ယထာဘူတံ၊ ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း။ ပဇာနာတိ၊ သိသနည်း။
“ဣဒံ၊ ဤလောဘမှတပါးသော လောကီတရား အပေါင်းသည်။ ဒုက္ခန္တိ၊ ဆင်းရဲအစစ် ဒုက္ခသစ္စာတည်း”ဟူ၍။ ယထာဘူတံ၊ အတိုင်း။ ပဇာနာတိ၊ ၏။ “အယံ၊ ဤလောဘစည်။ ဒုက္ခသမုဒယောတိ၊ ဆင်းရဲ၏ဖြစ်ကြောင်းအစစ် သမုဒယသစ္စာ တည်း”ဟူ၍။ ယထာဘူတံ၊ အတိုင်း။ ပဇာနာတိ၊ ၏။ “အယံ၊ ဤနိဗ္ဗာန်သည်။ ဒုက္ခနိရောဓောတိ၊ ဆင်းရဲ၏ချုပ်ရာအစစ် နိရောဓသစ္စာတည်း”ဟူ၍။ ယထာဘူတံ၊ အတိုင်း။ ပဇာနာတိ၊ ၏။ “အယံ၊ ဤအင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော မဂ်သည်။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ၊ ဆင်းရဲ၏ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန် သို့ရောက်ကြောင်း အစစ် မဂ္ဂသစ္စာတည်း”ဟူ၍။ ယထာဘူတံ အတိုင်း။ ပဇာနာတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ (တုမှေ၊ သင်တို့သည်။) သမာဓိ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံ၌ စိတ်၏တည်ကြည် ခြင်းကို။ ဘာဝေထ၊ လော။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သမာဟိတော၊ သော။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ယထာဘူတံ၊ ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း။ ပဇာနာတိ၊ သိ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ (တုမှေဟိ၊ သင်တို့သည်။) ဣဟ၊ ဤသာသနာ၌။ “ဣဒံ၊ ဤလောဘမှတပါးသော လောကီတရားအပေါင်းသည်။ ဒုက္ခန္တိ၊ ဆင်းရဲအစစ် ဒုက္ခသစ္စာ တည်း”ဟူ၍။ ယောဂေါ၊ အားထုတ်ခြင်းကို။ ကရဏီယော၊ ပြုအပ်၏။ “အယံ၊ ဤလောဘသည်။ ဒုက္ခသမုဒယောတိ၊ ဆင်းရဲ၏ဖြစ်ကြောင်းအစစ် သမုဒယသစ္စာတည်း”ဟူ၍။ ယောဂေါ၊ ကို။ ကရဏီယော၊ အပ်၏။ “အယံ၊ ဤနိဗ္ဗာန်သည်။ ဒုက္ခနိရောဓောတိ၊ ဆင်းရဲ၏ချုပ်ရာအစစ် နိရောဓသစ္စာတည်း”ဟူ၍။ ယောဂေါ၊ ကို။ ကရဏီယော၊ အပ်၏။ “အယံ၊ ဤအင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော မဂ်သည်။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ၊ ဆင်းရဲ၏ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ကြောင်းအစစ် မဂ္ဂသစ္စာတည်း”ဟူ၍။ ယောဂေါ၊ ကို။ ကရဏီယော၊ အပ်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့မိန့်တော်မူ၏။
ပဌမံ၊ ရှေးဦးစွာသောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (တုမှေ၊ သင်တို့သည်။) ပဋိသလ္လာနေ၊ တယောက်တည်းတည်း ကိန်းအောင်းခြင်း၌။(ကာယဝိဝေက၌ ဟူလို။) ယောဂ၊ အားထုတ်ခြင်းသို့။ အာပဇ္ဇထ၊ ရောက်ကြ ကုန်လော။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပဋိသလ္လီနော၊ တယောက်တည်းတည်း ကိန်းအောင်းသော။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ ယထာဘူတံ၊ အတိုင်း။ ပဇာနာတိ၊ ၏။ (အကြွင်းအထက်သုတ်နှင့် တူ၏။နိဂုံးဝါကျ လည်း နိဒါန်းနှင့် တူ၏၊ တသ္မာတိဟ စသည် ပေးမြဲ။)
ဒုတိယံ၊ နှစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယေ ဟိ ကေစိ ကုလပုတ္တာ၊ အကြင်အမျိုးကောင်းသားတို့သည်။ အတီတံ အဒ္ဓါနံ၊ အတိတ်အခါ၌။ သမ္မာ၊ ကောင်းစွာ။ အဂါရသ္မာ၊ အိပ်ရာထောင်သော လူ့ဘောင်မှ။ (နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်၍။) အနဂါရိယံ၊ အိမ်ရာမထောင်သော ရဟန်းဘောင်သို့။ ပဗ္ဗဇိံသု၊ ဝင်ရောက်ကုန်ပြီ။ သဗ္ဗေ၊ အလုံးစုံကုန်သော။ တေ၊ ထိုအမျိုးကောင်းသားတို့သည်။ စတုန္နံ၊ ၄-ပါးကုန်သော။ အရိယသစ္စာနံ၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောကြားအပ်သော သစ္စာတို့ကို။ ယထာဘူတံ၊ ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း။ အဘိသမယာယ၊ ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှါ။ (ပဗ္ဗဇိံသု၊ ဝင်ရောက်ကုန်ပြီ။)
(အနာဂတ်- အနာဂတံ အဒ္ဓါနံ၊ အနာဂတ်အခါ၌။ ပဗ္ဗဇိဿန္တိ၊ ဝင်ရောက်ကုန်လတ္တံ့။ ဟု ပေးရုံသာ ထူး၏။ ပစ္စုပ္ပန်၌လည်း- ဧတရဟိ၊ ယခုအခါ၌။ ပဗ္ဗဇန္တိ၊ ဝင်ရောက်ကြကုန်၏။ ဟု ပေးရုံသာ ထူး၏။)
ကတမေသံ စတုန္နံ၊ အဘယ် ၄-ပါးတို့ကို (သိခြင်းငှါ ဝင်ရောက်ကြကုန်သ) နည်း။
ဒုက္ခဿအရိယသစ္စဿ၊ ဒုက္ခသစ္စာကို၎င်း။ ဒုက္ခသမုဒယဿ အရိယသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာတို့၎င်း။ ဒုက္ခနိရောဓဿ အရိယသစ္စာ၊ နိရောဓသစ္စာကို၎င်း။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အရိယသစ္စဿ၊ မဂ္ဂသစ္စာကို၎င်း(သိခြင်းငှါ ဝင်ရောက်ကုန်သ)တည်း။ (အကြွင်းကို ပေးမြဲ။)
တတိယံ၊ သုံးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယေ ဟိ ကေစိ ကုလပုတ္တာ၊ အကြင်အမျိုးကောင်းသားတို့သည်။ အတီတံ အဒ္ဓါနံ၊ အတိတ်အခါ၌။ သမ္မာ၊ ကောင်းစွာ။ အဂါရာ၊ အိမ်ရာထောင်သော လူ့ဘောင်မှ။ (နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်၍။) အနဂါရိယံ၊ အိမ်ရာမထောင်သော ရဟန်းဘောင်သို့။ ပဗ္ဗဇိတာ၊ ဝင်ရောက်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ ယထာဘူတံ၊ ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း။ အဘိသမေသုံ၊ ထိုးထွင်း၍ သိကုန်ပြီ။ သဗ္ဗေ၊ အလုံးစုံကုန်သော။ တေ၊ ထိုအမျိုးကောင်းသားတို့သည်။ စတ္တာရိ၊ ၄-ပါး ကုန်သော။ အရိယသစ္စာနိ၊ မြတ်စွာဘုရားသည် ဟောကြားအပ်သောသစ္စာတို့ကို။ ယထာဘူတံ၊ အတိုင်း။ အဘိသမေသုံ၊ ကုန်ပြီ။
(အနာဂတ် ဝါကျ, ပစ္စုပ္ပန်ဝါကျတို၌လည်း ဤနည်းပေးလေ။အကြွင်းလည်း ပေးမြဲ။)
စတုတ္ထံ၊ လေးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယေ ဟိ ကေစိ သမဏာ ဝါ၊ အကြင် သာသနာဝင် ရဟန်းတို့သည် ၎င်း။ ယေ ဟိ ကေစိ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ၊ အကြင်သာသနာဝင် ပုဏ္ဏားတို့သည်၎င်း။ (သမဏဗြာဟ္မဏာတိ စေတ္တ သာသနာဝစရာ အဓိပ္ပေတာ၊ ဋ္ဌ။) အတီတံ အဒ္ဓါနံ၊ အတိတ်အခါ၌။ ယထာဘူတံ၊ အတိုင်း။ အဘိသမ္ဗောဇ္ဈိံသု၊ ထိုးထွင်း၍သိကုန်ပြီ။ သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။ တေ၊ ထိုသာသနာဝင် ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့သည်။ စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။ အရိယသစ္စာနိ၊ တို့ကို။ ယထာဘူတံ၊ အတိုင်း။ အဘိသမ္ဗောဇ္ဈိံသု၊ ကုန်ပြီ။ (အကြွင်းပေးလေ။)
ပဉ္စမံ၊ ငါးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယေ ဟိ ကေစိ သမဏာ ဝါ၊ အကြင်သာသနာဝင် ရဟန်းတို့သည်၎င်း။ ယေ ဟိ ကေစိ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ၊ အကြင် သာသနာဝင် ပုဏ္ဏားတို့သည်၎င်း။ ယထာဘူတံ၊ အတိုင်း။ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ထိုးထွင်း၍ သိသူကိုပြု၍။ (အဘိသမ္ဗုဒ္ဓံ ပကာသေသုန္တိ “အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ အဟ" န္တိ ဧဝံ အတ္တာနံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓံ ပကာသယိံ သု၊ ဋ္ဌ။) ပကာသေသုံ၊ ထင်ရှားပြကုန်ပြီ။ သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။ တေ၊ ထိုသာသနာဝင် ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့သည်။ စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။ အရိယသစ္စာနိ၊ တို့ကို။ ယထာဘူတံ၊ အတိုင်း။ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓံ၊ ထိုးထွင်း၍သိသူကိုပြု၍။ ပကာသေသုံ၊ ထင်ရှားပြကုန်ပြီ။ (အကြွင်း ပေးမြဲ။)
ဆဋ္ဌံ၊ ခြောက်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (တုမှေ၊ တို့သည်။) ပါပကေ၊ ယုတ်မာကုန်သော။ အကုသလေ၊ အကုသိုလ် ဖြစ်ကုန်သော။ ဝိတက္ကေ၊ ဝိတက်တို့ကို။ မာ ဝိတက္ကေယျာထ၊ မကြံစည်ကြကုန်လင့်။ သေယျထိဒံ၊ အဘယ်ဝိတက်တို့ကိုနည်း။ ကာမဝိတက္ကံ၊ ကာမကို ကြံစည်တတ်သော ကာမဝိတက် ကို၎င်း။ ဗျာပါဒဝိတက္ကံ၊ သတ်ဖြတ်ရန် ကြံစည်တတ်သော ဗျာပါဒဝိတက်ကို၎င်း။ ဝိဟိံသာဝိတက္ကံ၊ ညှဉ်းဆဲရန် ကြံစည်တတ်သော ဝိဟိံသာဝိတက်ကို ၎င်းတည်း။
တံ၊ ထိုအကုသလ ဝိတက် ၃-ပါးကို မကြံစည်ရခြင်းသည်။ ကိဿ ဟေတု၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။) ဧတေ ဝိတက္ကာ၊ ထိုအကုသလဝိတက်တို့သည်။ န အတ္ထသံဟိတာ၊ အကျိုးနှင့်မစပ်ယှဉ်ကုန်။ န အာဒိဗြဟ္မစရိယကာ၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏ အဦးအစ သီလမှုကို ရကြောင်း မဟုတ်ကုန်။ ဝါ၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏ အခြေခံမျှကိုပင် ရကြောင်းမဟုတ်ကုန်။ နိဗ္ဗိဒါယ၊ (ဝဋ်၌) ငြီးငွေ့ ခြင်းငှါ။ န သံဝတ္တန္တိ၊ မဖြစ်ကုန်။ ဝိရာဂါယ၊ တပ်မက်မှုကင်းခြင်းငှါ။ န သံဝတ္တန္တိ၊ မဖြစ်ကုန်။ နိရောဓာယ၊ ရာဂချုပ်ခြင်းငှါ။ န သံဝတ္တန္တိ၊ မဖြစ်ကုန်။ ဥပသမာယ၊ ရာဂမီးငြိမ်းခြင်းငှါ။ န သံဝတ္တန္တိ၊ မဖြစ်ကုန်။ အဘိညာယ၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိခြင်းငှါ။ န သံတ္တန္တိ၊ မဖြစ်ကုန်။ သမ္ဗောဓာယ၊ သစ္စာ ၄-ပါးကို သိခြင်းငှါ။ န သံဝတ္တန္တိ၊ မဖြစ်ကုန်။ နိဗ္ဗာနာယ၊ တဏှာမှ ထွက်မြောက်ခြင်းငှါ။ န သံဝတ္တန္တိ၊ မဖြစ်ကုန်။ (တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်တည်း။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တုမှေ၊ သင်တို့သည်။ ဝိတက္ကေန္တာ စ ခေါ၊ ကြံစည်ကြကုန်သည် ရှိသော်ကား။ “ဣဒံ၊ ဤလောဘမှတပါးသော လောကီတရားအပေါင်းသည်။ ဒုက္ခန္တိ၊ ဆင်းရဲအစစ် ဒုက္ခသစ္စာ တည်း”ဟူ၍။ ဝိတက္ကေယျာထ၊ ကြံစည်ကြကုန်လော။ “အယံ၊ ဤလောဘသည်။ ဒုက္ခသမုဒယောတိ၊ ဆင်းရဲ၏ဖြစ်ကြောင်း အစစ် သမုဒယသစ္စာတည်း”ဟူ၍။ ဝိတက္ကေယျာထ၊ ကြံစည်ကြကုန်လော။ “အယံ၊ ဤနိဗ္ဗာန်သည်။ ဒုက္ခနိရောဓောတိ၊ ဆင်းရဲ၏ချုပ်ရာ အစစ် နိရောဓသစ္စာ တည်း”ဟူ၍။ ဝိတက္ကေယျာထ၊ လော။ “အယံ၊ ဤအင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော မဂ်သည်။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါတိ၊ ဆင်းရဲ၏ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းအစစ် မဂ္ဂသစ္စာတည်း”ဟူ၍။ ဝိတက္ကေယျာထ၊ လော။
တံ၊ ထိုသို့ကြံစည်ခြင်းသည်။ ကိဿ ဟေတု၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။) ဧတေ ဝိတက္ကာ၊ ထိုသစ္စာ ၄-ပါးကို ကြံစည်ခြင်း ဝိတက်တို့သည်။ အတ္ထသံဟိတာ၊ အကျိုးစီးပွါးနှင့် စပ်ယှဉ်ကုန်၏။ ဧတေ၊ ထိုဝိတက်တို့သည်။ အာဒိဗြဟ္မစရိယကာ၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏ အဦးအစ သီလမှုကို ရကြောင်းတို့တည်း။ ဝါ၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏ အခြေခံကို ရကြောင်းတို့တည်း။ ဧတေ၊ ထိုဝိတက်တို့သည်။ နိဗ္ဗိဒါယ၊ (ဝဋ်၌) ငြီးငွေ့ခြင်းငှါ။ ဝိရာဂါယ၊ တပ်မက်ခြင်း ကင်းခြင်းငှါ။ နိရောဓာယ၊ ရာဂ၏ချုပ်ခြင်းငှါ။ ဥပသမာယ၊ ရာဂမီး ငြိမ်းခြင်းငှါ။ အဘိညာယ၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိခြင်းငှါ။ သမ္ဗောဓာယ၊ သစ္စာ ၄-ပါးကို သိခြင်းငှါ။ နိဗ္ဗာနာယ၊ တဏှာမှ ထွက်မြောက်ခြင်းငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
(တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်တည်း။ တသ္မာ တိဟ စသည် ပေးမြဲ။)
သတ္တမံ၊ ခုနစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပါပကံ၊ ယုတ်မာသော။ အကုသလံ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်သော။ စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ မာ စိန္တေယျာထ၊ မကြံစည်ကြကုန်လင့်။(မထားကြကုန်လင့်။)
"လောကော၊ လောကသည်။ သဿတော ဝါ၊ မြဲ၏”ဟူ၍၎င်း။ လောကော၊ လောကသည်။ အသဿတောတိ ဝါ၊ မမြဲ"ဟူ၍၎င်း။ လောကော၊ လောကသည်။ အန္တဝါတိ ဝါ၊ အဆုံးရှိ၏”ဟူ၍၎င်း။ လောကော၊ သည်။ အနန္တဝါတိ ဝါ၊ အဆုံးမရှိ”ဟူ၍၎င်း။ “ဇီဝံ၊ အသက်သည်။ တံ၊ ထိုကိုယ်တည်း။ သရီရံ၊ ကိုယ်သည်။ တန္တိ ဝါ၊ ထိုအသက်တည်း” ဟူ၍၎င်း။ “ဇီဝံ၊ အသက်သည်။ အညံ၊ ကိုယ်မှတခြား တည်း။ သရီရံ၊ ကိုယ်သည်။ အညန္တိ ဝါ၊ အသက်မှ တခြားတည်း” ဟူ၍၎င်း။ “တထာဂတော၊ သတ္တဝါသည်။ မရဏာ၊ သေသည်မှ။ ပရံ၊ အထက်၌။ ဟောတီတိ ဝါ၊ ဖြစ်၏”ဟူ၍၎င်း။ တထာဂတော၊ သည်။ မရဏာ၊ မှ။ ပရံ၊ ၌။ န ဟောတီတိ ဝါ၊ မဖြစ်”ဟူ၍၎င်း။ တထာဂတော၊ သည်။ မရဏာ၊ မှ။ ပရံ၊ ၌။ ဟောတိ စ န စ ဟောတီတိ ဝါ၊ ဖြစ်လည်းဖြစ် မဖြစ်လည်းမဖြစ်” ဟူ၍၎င်း။ “တထာဂတော၊ သည်။ မရဏာ၊ မှ။ ပရံ၊ ၌။ နေဝ ဟောတိ န န ဟောတီတိ ဝါ၊ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်, မဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်”ဟူ၍၎င်း။ မာ စိန္တေယျာထ၊ မကြံစည်ကြကုန်လင့်။
တံ၊ ထိုသို့ မကြံစည်ခြင်းသည်။ ကိဿ ဟေတု၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။) ဧသာ စိန္တာ၊ ဤကြံစည်ခြင်းသည်။ န အတ္ထသံဟိတာ၊ အကျိုးစီးပွါးနှင့် မစပ်ယှဉ်။ န အာဒိဗြဟ္မစရိယကာ၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏ အခြေခံပင်မဟုတ်။ နိဗ္ဗိဒါယ၊ (ဝဋ်၌) ငြီးငွေ့ ခြင်းငှါ။ န သံဝတ္တတိ၊ မဖြစ်။ ပ။ နိဗ္ဗာနာယ၊ တဏှာမှ ထွက်မြောက်ခြင်းငှါ။ န သံဝတ္တတိ၊ မဖြစ်။ (တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်တည်း။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တုမှေ၊ သင်တို့သည်။ စိန္တေန္တာ စ ခေါ၊ ကြံစည်ကြကုန်သည် ရှိသော်ကား။ “ဣဒံ၊ ဤလောဘမှ တပါးသော လောကီတရားအပေါင်းသည်။ ဒုက္ခန္တိ၊ ဆင်းရဲအစစ် ဒုက္ခသစ္စာ တည်း”ဟူ၍။ စိန္တေယျာထ၊ ကြံစည်ကြကုန်လော။ “အယံ၊ ဤလောဘသည်။ ဒုက္ခသမုဒယောတိ၊ ဆင်းရဲ၏ဖြစ်ကြောင်းအစစ် သမုဒယသစ္စာတည်း”ဟူ၍။ စိန္တေယျာထ၊ ကုန်လော။ “အယံ၊ ဤနိဗ္ဗာန်သည်။ ဒုက္ခနိရောဓောတိ၊ ဆင်းရဲ၏ချုပ်ရာအစစ် နိရောဓသစ္စာတည်း”ဟူ၍။ စိန္တေယျာထ၊ ကုန်လော။ “အယံ၊ ဤအင်္ဂါရှစ်ပါးရှိသော မဂ်သည်။ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါတိ၊ ဆင်းရဲ၏ချုပ်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ကြောင်းအစစ် မဂ္ဂသစ္စာတည်း”ဟူ၍။ စိန္တေယျာထ၊ ကြံစည် ကြကုန်လော။
တံ၊ ထိုသို့ကြံစည်ခြင်းသည်။ ကိဿ ဟေတု၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (ယသ္မာ၊ ကြောင့်။) ဧသာ စိန္တာ၊ ဤကြံစည်ခြင်းသည်။ အတ္ထသံဟိတာ၊ အကျိုး စီးပွါးနှင့်စပ်ယှဉ်၏။ ဧသာ(စိန္တာ)၊ သည်။ အာဒိဗြဟ္မစရိယကာ၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏ အခြေခံ ဖြစ်၏။ ဧသာ (စိန္တာ)၊ သည်။ နိဗ္ဗိဒါယ၊ ငှါ။ ဝိရာဂါယ၊ ငှါ။ နိရောဓာယ၊ ငှါ။ ဥပသမာယ၊ ငှါ။ အဘိညာယ၊ ငှါ။ သမ္ဗောဓာယ၊ ငှါ။ နိဗ္ဗာနာယ၊ ငှါ။ သံဝတ္တတိ၊ ၏။
(တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်တည်း။ (တသ္မာတိဟ စသည်လည်း ပေးပြီ။)
အဋ္ဌမံ၊ ရှစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (တုမှေ၊ တို့သည်။)
“တွံ၊ သင်သည်။ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ၊ ဤသုတ် အဘိဓမ္မာဝိနည်းကို။ န အာဇာနာသိ၊ မသိ။ အဟံ၊ ငါသည်။ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ၊ ကို။ အာဇာနာမိ၊ သိ၏။
တွံ၊ သည်။ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ၊ ကို။ ကိံ အာဇာနိဿသိ၊ အဘယ်မှာ သိအံ့နည်း။
တွံ၊ သည်။ မိစ္ဆာပဋိပန္နော၊ မှားသော အကျင့်ကို ကျင့်သူသည်။ အသိ၊ ဖြစ်၏။ အဟံ၊ သည်။ သမ္မာပဋိပန္နော၊ မှန်သော အကျင့်ကို ကျင့်သူသည်။ အသ္မိံ၊ ဖြစ်၏။
မေ၊ ငါ၏ (စကားသည်။) သဟိတံ၊ ရှေ့နောက် ညီညွတ်၏။ တေ၊ သင်၏ (စကားသည်။) အသဟိတံ၊ ရှေ့နောက် မညီညွတ်။
ပုရေဝစနီယံ၊ ရှေး၌ ဆိုသင့်သော စကားကို‌။ ပစ္ဆာ၊ နောက်မှ။ အဝစ၊ ဆိုပြီ။ ပစ္ဆာဝစနီယံ၊ နောက်မှ ဆိုသင့်သော စကားကို။ ပုရေ၊ ရှေး၌။ အဝစ၊ ဆိုပြီ။
တေ၊ သင်၏။ အဓိစိဏ္ဏံ၊ အလေ့ အကျက်သည်။ ဝိပရာဝတ္တံ၊ ဖောက်ပြန်၏။(ပြောင်းပြန် ဟူလို။)
တေ၊ သင်၏ အပေါ်၌။ ဝါဒေါ၊ အပြစ်ကို။ အာရောပိတော၊ တင်အပ်ပြီ။ ဝါဒပ္ပမောက္ခာယ၊ အပြစ် (တင်ခြင်း) မှ လွတ်မြောက်ခြင်းငှါ။ စရ၊ ကျင့်လော့။ တွံ၊ သင်သည်။ နိဂ္ဂဟိတော၊ နှိပ်အပ်သူသည်။ အသိ၊ ဖြစ်၏။
သစေ ပတောသိ၊ အကယ်၍ စွမ်းနိုင်အံ့။ နိဗ္ဗေဌေဟိ ဝါတိ၊ ဖြေရှင်းမှုလည်း ဖြေရှင်းပါလော”ဟူသော။ ဝိဂ္ဂါဟိကကထံ၊ အကွဲကွဲ အပြားပြား ယူဆကြောင်းစကားကို။ မာ ကထေယျာထ၊ မပြောဆိုကြကုန်လင့်။
တံ၊ ထိုကွဲပြားကြောင်းစကားကို မပြောဆိုရခြင်းသည်။ ကိဿ ဟေတု၊ နည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (ယသာ၊ အကြင်ကြောင့်။) ဧသာ ကထာ၊ ဤကွဲပြားကြောင်း စကားသည်။ န အတ္ထသံဟိတာ၊ အကျိုးစီးပွါးနှင့် စပ်ယှဉ်သည် မဟုတ်။ ပ။ နိဗ္ဗာနာယ၊ တဏှာမှ ထွက်မြောက်ခြင်းငှါ။ န သံဝတ္တတိ၊ မဖြစ်။ (တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်တည်း။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ တုမှေ၊ သင်တို့သည်။ ကထေန္တာ စ ခေါ၊ ပြောဆိုကုန်သည် ရှိသော်ကား။ “ဣဒံ၊ ဤလောဘမှ တပါးသော လောကီတရားအပေါင်းသည်။ ဒုက္ခန္တိ၊ ဆင်းရဲအစစ် ဒုက္ခသစ္စာ တည်း”ဟူ၍။ ကထေယျာထ၊ ပြောဆိုကြကုန်လော။ ပ။ ယောဂေါ၊ အားထုတ်ခြင်းကို။ ကရဏီယော၊ ပြုအပ်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။
နဝမံ၊ ကိုးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ (တုမှေ၊ သင်တို့သည်။) အနေကဝိဟိတံ၊ များသော အပြားရှိသော။ ဝါ၊ များသော အပြားတို့ဖြင့် စီရင်အပ်သော။ တိရစ္ဆာနကထံ၊ နတ်ရွာ နိဗ္ဗာန်လမ်းကြောင်းတို့၏ ဖီလာဖြစ်သော စကားကို။ တိရစ္ဆာနကထန္တိ အနိယျာနိကတ္တာ သဂ္ဂမောက္ခမဂ္ဂါနံ တိရစ္ဆာနဘူတံ ကထံ ။ ဋ္ဌ ။ ဤ အဋ္ဌကထာအဖွင့် အနိယျာနိကတ္တာပုဒ်ကို- ဒုဂ္ဂတိတော သံသာရတော စ နိယျာတိ ဧတေနာတိ နိယျာနံ၊ နတ်ရွာလမ်းကြောင်း နိဗ္ဗာန်လမ်းကြောင်း ကောက်။ နိယျာနေ နိယုတ္တာ နိယျာနိကာ၊ နိယျာနံ ဝါ ဧတ္ထ အတ္တီတိ နိယျာနိကာ၊ စေတနာနှင့်တကူသော သမ္ဖပ္ပလာပမှ ရှောင်ကြဉ်မှုကောက်။ တနည်း- ဝစီဒုစ္စရိတ သံကိသတော နိယျာတီတီ နိယျာနိကာ၊ (နိ+ယာဓာတ် + အနိယ ပစ္စည်း၊ ဤကို ဣပြု၊ ယကို ကပြု၊) ယင်းစေတနာနှင့် သမ္ဖပ္ပလာပမှ ရှောင်ကြဉ်မှုကိုပင် ကောက်။န နိယျာနိကာ အနိယျာနိကာ၊ တဿာ ဘာဝေါ အနိယျာနိကတ္တံ၊ တသ္မာ၊ ဟု ပြုလေ။ တိရစ္ဆာနဘူတန္တိ တိရောကရဏဘူတံ။ဋီ ။တိရော+ အဉ္ဆဓာတ် ယုပစ္စည်း၊ ကန့်လန့်သွားသောစကား ဟူလို။
တံ၊ ထိုတိရစ္ဆာနကထာတို့ကို မပြောဆိုရခြင်းသည်။ ကိဿ ဟေတု၊ နည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (ယသ္မာ၊ ကြောင့်။) ဧသာ ကထာ၊ ဤတိရစ္ဆာနကထာတို့ကိုပြောဆိုခြင်းသည်။ န အတ္ထသံဟိတာ၊ အကျိုးစီးပွါးနှင့် စပ်ယှဉ်သည်မဟုတ်။ပ။ နိဗ္ဗာနာယ၊ တဏှာမှထွက်မြောက်ခြင်းငှါ။ န သံဝတ္တတိ၊ မဖြစ်။ (တသ္မာ၊ ကြောင့်တည်း။)
(ကထေန္တော စ ခေါ-စသည်နှင့် တသ္မာတိဟ-စသည် ပေးမြဲပေး။)
ပဌမော၊ ရှေးဦးစွာသော။ သမာဓိဝဂ္ဂေါ၊ သမာဓိဝဂ်တည်း။
တဿ၊ ထိုသမာဓိဝဂ်၏။ ဥဒ္ဒါနံ၊ ဥဒ္ဒါန်းကား-
သမာဓိပဋိသလ္လာနာ၊ သမာဓိသုတ်, ပဋိသလ္လာနသုတ်တို့၎င်း။ ကုလပုတ္တာ၊ ပဌမကုလပုတ္တသုတ်, ဒုတိယကုလပုတ္တသုတ်တို့၎င်း။ အပရေ၊ တပါးကုန်သော။
ဒုဝေ သမဏဗြာဟ္မဏာ၊ ပဌမသမဏဗြာဟ္မဏသုတ်, ဒုတိယသမဏဗြာဟ္မဏသုတ် ၂-သုတ်တို့၎င်း။ ဝိတက္ကံ၊ ဝိတက္ကသုတ်၎င်း စိန္တော၊ စိန္တသုတ်၎င်း။ ဝိဂ္ဂါဟိကာကထာ၊ ဝိဂ္ဂါဟိကကထာသုတ် ၎င်းတည်း။ ဣတိ၊ ဤသည်တည်း။