Issues
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
(SN)Mahāvaggo
(SN)Mahāvaggo

7. Bodhipakkhiyavaggo

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

သာဝတ္ထိနိဒါနံ၊ တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣမာနိ ပဉ္စ ဣန္ဒြိယာနိ၊ ဤ ၅-ပါးကုန်သော ဣန္ဒြေတို့သည်။ ဘာဝိတာနိ၊ ပွါးများအပ်ကုန်သည်ရှိသော်။ ဗဟုလီကတာနိ၊ အကြိမ်များစွာပြုအပ် ကုန်သည်ရှိသော်။ သံယောဇနပ္ပဟာနာယ၊ သံယောဇဉ်တို့ကို ပယ်ခြင်းအကျိုးငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ကတမာနိ ပဉ္စ၊ အဘယ် ၅-ပါးတို့နည်း။
သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြေ၎င်း။ပ။ ပညိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြေ၎င်းတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣမာနိ ခေါ ပဉ္စ ဣန္ဒြိယာနိ၊ ရှိသည်။ ဘာဝိတာနီ၊ ကုန်သည် ရှိသော်။ ဗဟုလီကတာနိ၊ ကုန်သည်ရှိသော်။ သံယောဇနပ္ပဟာနာယ၊ ငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။
ပဌမံ၊ ရှေးဦးစွာသောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣမာနိ ပဉ္စ ဣန္ဒြိယာနိ၊ တို့သည်။ ဘာဝိတာနိ၊ သော်။ ဗဟုလီကတာနိ၊ သော်။ အနုသယသမုဂ္ဃါတာယ၊ အနုသယတို့ကို နုတ်ပယ်ခြင်းအကျိုးငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။
ကတမာနိ ပဉ္စ၊ တို့နည်း။
သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ၎င်း။ပ။ ပညိန္ဒြိယံ၊ ၎င်းတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣမာနိ ခေါ ပဉ္စ ဣန္ဒြိယာနိ၊ တို့သည်။ ဘာဝိတာနိ၊ သော်။ ဗဟုလီကတာနိ၊ သော်။ အနုသယသမုဂ္ဃါတာယ၊ ငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ၏။
ဒုတိယံ၊ နှစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣမာနိ ပဉ္စ ဣန္ဒြိယာနိ၊ တို့သည်။ ဘာဝိတာနိ၊ သော်။ ဗဟုလီကတာနိ၊ သော်။ အဒ္ဓါနပရိညာယ၊ သံသရာတည်းဟူသော အဓွန့်ကို ပိုင်းခြား၍သိခြင်း (နိဗ္ဗာန်) အကျိုးငှါ။ အဒ္ဓါနပရိညာယ၏အဆုံးအဖြတ်ကို ဤနိဿယ စာပိုဒ် ၃၄-၌ ရှု။ သံဝတ္တန္တိ၊ ၏။
ကတမာနိ ပဉ္စ၊ နည်း။
သန္ဒိန္ဒြိယံ၊ ၎င်း။ပ။ ပညိန္ဒြိယံ၊ ၎င်းတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣမာနိ ခေါ ပဉ္စ ဣန္ဒြိယာနိ၊ တို့သည်။ ဘာဝိတာနိ၊ သော်။ ဗဟုလီကတာနိ၊ သော်။ အဒ္ဓါနပရိညာယ၊ ငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ၏။
တတိယံ၊ သုံးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣမာနိ ပဉ္စ ဣန္ဒြိယာနိ၊ တို့သည်။ ဘာဝိတာနိ၊ ကုန်သည်ရှိသော်။ ဗဟုလီကတာနိ၊ ကုန်သည်ရှိသော်။ အာသဝါနံ ခယာယ၊ အာသဝတို့၏ကုန်ရာနိဗ္ဗာန်အကျိုးငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။
ကတမာနိ ပဉ္စ၊ နည်း။
သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ ၎င်း။ပ။ ပညိန္ဒြိယံ၊ ၄င်းတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣမာနိ ခေါ ပဉ္စ ဣန္ဒြိယာနိ၊ တို့သည်။ ဘာဝိတာနိ၊ သော်။ ဗဟုလီကတာနိ၊ သော်။ အာသဝါနံ ခယာယ၊ ငှါ။ သံဝတ္တန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ၏။
(ပဉ္စိမာနိ ဘိက္ခဝေ ဣန္ဒြိယာနိ စသော ဝါကျကို အထက်အတိုင်း ပေးလေ။ ၎င်း ၄-မျိုးကို ပေါင်း၍ ဟောခြင်းမျှသာ ဖြစ်၏။)
စတုတ္ထံ၊ လေးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
(ပဉ္စိမာနိ စသည် ပေးမြဲ။)
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣမေသံ ခေါ ပဉ္စ ဣန္ဒြိယာနံ၊ တို့ကို။ ဘာဝိတတ္တာ၊ ကြောင့်။ ဗဟုလီကတတ္တာ၊ ကြောင့်။ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ၊ ယခုပစ္စက္ခအတ္တဘော၌ပင်လျှင်။ အညာ၊ အရဟတ္တဖိုလ် (ကိုရခြင်း) ၎င်း။ ဥပါဒိသေသေ၊ ဥပါဒါန်ဟူသော အကြွင်းသည်။ကြွင်းသော ဥပါဒါန်ခန္ဓာသည်။ သတိ၊ ရှိသော်။ရဟန္တာ မဖြစ်ခဲ့သော်။ အနာဂါမိတာဝါ၊ အနာဂါမိ၏ အဖြစ် အနာဂါမိဖိုလ် (ကိုရခြင်း) ၎င်း။ ဒွိန္နံ၊ ၂-ပါးကုန်သော။ ဖလာနံ၊ အကျိုး တို့တွင်။ အညတရံ၊ တပါးပါးသော။ ဖလံ၊ အကျိုးကို။ ပါဋိကင်္ခံ၊ အလိုရှိအပ်၏။ ဣတိ၊ ၏။ (၂၃၈-စာပိုဒ် အညတရဖလသုတ်၌လည်း ပါ၏။)
ပဉ္စမံ၊ ငါးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣန္ဒြိယာနိ၊ ဣန္ဒြေတို့သည်။ ဣမာနိ ပဉ္စ၊ ဤ ၅-ပါးတို့တည်း။
ကတမာနိ ပဉ္စ၊ အဘယ် ၅-ပါးတို့နည်း။
သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ သဒ္ဓိန္ဒြေ၎င်း။ ပညိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြေ၎င်းတည်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣန္ဒြိယာနိ၊ တို့သည်။ ဣမာနိ ခေါ ပဉ္စ၊ ဤ ၅ ပါးတို့တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပဉ္စ၊ ၅-ပါး ကုန်သော။ ဣမေသံ ခေါ ဣန္ဒြိယာနံ၊ တို့ကို။ ဘာဝိတတ္တာ၊ ပွါးအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဗဟုလီကတတ္တာ၊ အကြိမ်များစွာပြုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သတ္တ၊ ၇-ပါးကုန်သော။ ဖလာ၊ အကျိုးတို့ကို။ သတ္တ၊ ၇ပါးကုန်သော။ အာနိသံသာ၊ အာနိသင်တို့ကို။ ပါဋိကင်္ခါ၊ အလိုရှိအပ်ကုန်၏။
ကတမေ သတ္တ ဖလာ၊ အဘယ် ၇ ပါးသော အကျိုးတို့နည်း။ ကတမေ သတ္တ အာနိသံသာ၊ အဘယ် ၇-ပါးသော အာနိသင်တို့နည်း။
ဒိဋ္ဌေ၊ မျက်မှောက်တွေ့မြင်အပ်သော။ ဓမ္မေဝ၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတရား၌သာလျှင်။ (ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေဝ၊ ဤကိုယ်အဖြစ်၌သာလျှင်-ဟုသော်လည်း အဓိပ္ပါယတ္ထပေး။) ပဋိကစ္စ၊ ကြိုတင်ပြုလုပ်၍။ အညံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို။ အာရာဓေတိ၊ ပြီးမြောက်စေ၏။ ဒိဋ္ဌေ၊ မျက်မှောက်တွေ့မြင်အပ်သော။ ဓမ္မော၊ ရုပ်နာမ်တရား၌သာလျှင်။ဤဘဝ၌သာ လျှင်။ ပဋိကစ္စ၊ ၍။ အညံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကို။ နော စေ အာရာဓေတိ၊ အကယ်၍ မပြီးမြောက် စေသည်ဖြစ်အံ့။ အထ၊ ထိုသို့မပြီးမြောက်စေသည်ရှိသော်။ မရဏကာလေ၊ သေခါနီးသောအခါ၌။ အညံ၊ ကို။ အာရာဓေတိ၊ ၏။
ဒိဋ္ဌေ၊ သော။ ဓမ္မေဝ၊ ၌သာလျှင်။ အညံ၊ ကို။ နော စေ အာရာဓေတိ၊ အံ့။ မရဏကာလေ၊ ၌။ အညံ၊ ကို။ နော စေ အာရာဓေတိ၊ အံ့။ အထ၊ ထိုသို့ပြီးမြောက်စေသည်ရှိသော်။ ပဉ္စန္နံ၊ ၅ ပါးကုန်သော။ သြရမ္ဘာဂိယာနံ၊ အောက်အဖို့ (ကာမဘုံ)၏ အစီးအပွါးဖြစ်ကုန်သော။ သံယောဇနာနံ၊ သံယောဇဉ်တို့၏။ ပရိက္ခယာ၊ ကုန်ခန်းခြင်းကြောင့်။ အန္တရာပရိနိဗ္ဗာယီ၊ (သုဒ္ဓဝါသဘုံ၌) အသက်တမ်းအလယ်ကြား၌သာလျှင် ကိလေသပရိနိဗ္ဗာန်စံလေ့ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဥပဟစ္စရိနိဗ္ဗာယီ၊ သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ အသက်တမ်းအလယ်အကြားကို ကျော်လွန်၍ (ကိလေသ) ပရိနိဗ္ဗာန်စံလေ့ရှိသည်။ ဝါ၊ သုဒ္ဓါဝါသဘုံ၌ သေချိန်နီးသို့ကပ်ရောက်၍ ကိလေသ ပရိနိဗ္ဗာန်စံလေ့ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ၊ ဝိပဿနာကို လွန်စွာအားထုတ်ခြင်း မရှိသည်ဖြစ်၍ အထက်မဂ်ကိုရ၍ ကိလေသပရိနိဗ္ဗာန်စံလေ့ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သသင်္ခါရပရိနိဗ္ဗာယီ၊ ဝိပဿနာကို လွန်စွာအားထုတ်ခြင်းရှိသည်ဖြစ်၍ ကိလေသ ပရိနိဗ္ဗာန်စံလေ့ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဥဒ္ဓံသောတော၊ အထက် (သုဒ္ဓါဝါသဘုံ) ၌သာလျှင် မဂ်ရေအယဉ်ရှိသည်ဖြစ်၍။ အကနိဋ္ဌဂါမီ၊ (ပဋိသန္ဓေအားဖြင့်) အကနိဋ္ဌဘုံသို့ရောက်လေ့ ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပဉ္စ၊ ၅-ပါးကုန်သော။ ဣမေသံ ခေါ ဣန္ဒြိယာနံ၊ တို့ကို။ ဘာဝိတတ္တာ၊ ကြောင့်။ ဗဟုလီကတတ္ထာ၊ ကြောင့်။ သတ္တ၊ ၇-ပါးကုန်သော။ ဣမေ ဖလာ၊ တို့ကို။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ ဣမေ အာနိသံသာ၊ တို့ကို။‌ ပါဋိကင်္ခါ၊ အလိုရှိအပ်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ၏။
ဆဋ္ဌံ၊ ခြောက်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ သော်ကား။ ဇမ္ဗုဒီပကာ၊ ဇမ္ဗူ ကျွန်း၌ ဖြစ်ကုန်သော။ ယေ ကေစိ ရုက္ခာ၊ အကြင်သစ်ပင်တို့သည်။ (သန္တိ၊ ကုန်၏။) တေသံ၊ ထိုဇမ္ဗူ ကျွန်းရှိ သင်ပင်တို့တွင်။ ဇမ္ဗူ၊ သပြေပင်ကို။ အဂ္ဂံ၊ အမြတ်ဆုံးဟူ၍။ အက္ခာယတိ၊ ဆိုအပ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဤအတူသာလျှင်။ ဗောဓိပက္ခိယာ၊ ဗောဓိပက္ခိယမည်ကုန်သော။ ယေ ကေစိ ဓမ္မာ၊ အကြင်တရားတို့သည်။ (သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။) တေသံ၊ ထိုတရားတို့တွင်။ ပညိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြေကို။ ဗောဓာယ၊ သစ္စာ ၄-ပါးကိုသိခြင်းငှါ။ (ယဒိဒံ အနက်မဲ့။) အဂ္ဂံ၊ အမြတ်ဆုံးဟူ၍။ အက္ခာယတိ၊ ဆိုအပ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဗောဓိပက္ခိယာ၊ မည်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တို့သည်။ ကတမေ စ၊ တို့နည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သဒ္ဓိန္ဒြိယံ၊ သည်။ ဗောဓိပက္ခိယော၊ သော။ ဓမ္မော၊ တရားမည်၏။ တံ၊ ထိုဗောဓိပက္ခိယမည်သော သဒ္ဓိန္ဒြေသည်။ ဗောဓာယ၊ ငှါ။ သံဝတ္တတိ၊ ဖြစ်၏။
ဝီရိယိန္ဒြိယံ၊ သည်။ သတိန္ဒြိယံ၊ သည်။ သမာဓိန္ဒြိယံ၊ သည်။ ပညိန္ဒြိယံ၊ ပညိန္ဒြေသည်။ ဗောဓိပက္ခိယော၊ သော။ ဓမ္မော၊ မည်၏။ တံ၊ ထိုဗောဓိပက္ခိယမည်သော ပညိန္ဒြေသည်။ ဗောဓာယ၊ ငှါ။ သံဝတ္တတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ ကား။ ဇမ္ဗုဒီပကာ၊ ကုန်သော။ ယေ ကေစိ ရုက္ခာ၊ တို့သည်။ (သန္တိ၊ ကုန်၏။) တေသံ၊ တို့တွင်။ ဇမ္ဗူ၊ ကို။ အဂ္ဂံ၊ ဟူ၍။ အက္ခာယတိ၊ အပ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧဝမေဝ ခေါ၊ သာလျှင်။ ဗောဓိပက္ခိယာ၊ မည်ကုန်သော။ ယေ ကေစိ ဓမ္မာ၊ တို့သည်။ (သန္တိ၊ ကုန်၏။) တေသံ၊ တို့တွင်။ ပညိန္ဒြိယံ၊ ကို။ ဗောဓာယ၊ ငှါ။ အဂ္ဂံ၊ ဟူ၍။ အက္ခာယတိ၊ ဆိုအပ်၏။ (နောက်လာလတ္တံ့ ၃-သုတ်တို့၌လည်း ဤအတိုင်းပေး။) ဣတိ၊ ၏။
သတ္တမံ၊ ခုနစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ ကား- တာဝတိံသာနံ၊ တာဝတိံသာနတ်ဘုံ၌ဖြစ်ကုန်သော။ ဒေဝါနံ၊ နတ်တို့၏။ ယေ ကေစိ ရုက္ခာ၊ တို့သည်။ (သန္တိ၊ ကုန်၏။) တေသံ၊ ထိုတာ၀တိံသာနတ်ဘုံရှိ သစ်ပင်တို့တွင်။ ပါရိဆတ္တကော၊ ပင်လယ်ကသစ်ပင်ကို။ အဂ္ဂံ၊ ဟူ၍။ အက္ခာယတိ၊ အပ်၏။
အဋ္ဌမံ၊ ရှစ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ ကား- အသုရာနံ၊ အသူရာနတ်တို့၏။ ယေ ကေစိ ရုက္ခာ၊ တို့သည်။ (သန္တိ၊ ကုန်၏။) တေသံ၊ ထိုအသုရာနတ်တို့၏ သစ်ပင်တို့တွင်။ စိတ္တပါဋလိ၊ သခွပ်ပင်ကို။ အဂ္ဂံ၊ ဟူ၍။ အက္ခာယတိ၊ အပ်၏။
နဝမံ၊ ကိုးခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သေယျထာပိ၊ ကား- သုပဏ္ဏာနံ၊ ဂဠုန်တို့၏။ ယေ ကေစိ ရုက္ခာ၊ တို့သည်။ (သန္တိ၊ ကုန်၏။) တေသံ၊ ထိုဂဠုန်တို့၏ သစ်ပင်တို့တွင်။ ကုဋသိမ္ဗလီ၊ လက်ပံပင်ကို။ အဂ္ဂံ၊ ဟူ၍။ အက္ခာယတိ၊ အပ်၏။
ဒသမံ၊ ဆယ်ခုမြောက်သောသုတ်တည်း။
သတ္တမော၊ သော။ ဗောဓိပက္ခိယဝဂ္ဂေါ၊ တည်း။
တဿ၊ ထိုဗောဓိပက္ခိယဝဂ်၏။ ဥဒ္ဒါနံ၊ ကား-
သံယောဇနာ၊ သံယောဇနသုတ်၎င်း။ အနုသယာ၊ အနုသယသုတ်၎င်း။ ပရိညာ၊ ပရိညာသုတ်၎င်း။ အာသဝက္ခယာ၊ အာသဝက္ခယသုတ်၎င်း။
ဒွေ ဖလာ၊ ပဌမဖလသုတ်၊ဒုတိယဖလသုတ် ၂-သုတ်တို့၎င်း။ စတုရော ရုက္ခာ၊ ပဌမရုက္ခ, ဒုတိယရုက္ခ, တတိယရုက္ခ, စတုတ္ထရုက္ခသုတ် ၄-သုတ်တို့၎င်း။ တေန၊ ထို့ကြောင့်။ ဝဂ္ဂေါ၊ ဝဂ်ဟူ၍။ ပဝုစ္စတိ၊ အပ်၏။ ဣတိ၊ တည်း။