7. Pabbajjākathā
31. Porāṇānuporāṇānan ti purāṇe ca anupurāṇe ca bhavānaṃ .
Ekasaṭṭhīti eko ca saṭṭhi ca , ekena vā adhikā saṭṭhi ekasaṭṭhi .
Tatrāti
M0.205 tesu ekasaṭṭhimanussaarahantesu .Pubbayogoti pubbe kato upāyo , pubbūpanissayoti attho .
Vaggabandhenāti samūhaṃ katvā bandhena .
Teti pañcapaññāsa janā .
Jhāpessāmāti ḍayhissāma .
Nīhariṃsūti gāmato nīhariṃsu .
Tesūti pañcapaññāsajanesu .
Pañca jane
V1.180 ṭhapetvāti sambandho .Sesāti pañcahi janehi avasesā .
Soti yaso dārako .
Tepīti cattāropi janā .
Tatthāti sarīre .
Te sabbepīti yasassa mātāpitubhariyāhi saddhiṃ sabbepi te sahāyakā .
Tenāti pubbayogena .
Āmantesīti kathesi .
32. Dibbesu visayesu bhavā dibbā lobhapāsāti dassento āha ‘‘ dibbā nāmā ’’ tiādi .
Lobhapāsāti lobhasaṅkhātā bandhanā .
Asavanatāti ettha karaṇatthe paccattavacananti āha ‘‘ asavanatāyā ’’ ti .
Parihāyantīti ettha kena parihāyantīti āha ‘‘ visesādhigamato ’’ ti .
Visesādhigamatoti maggaphalasaṅkhātassa visesassa adhigamato .
33. Antaṃ lāmakaṃ karotīti antakoti vacanatthaṃ dassento āha ‘‘ lāmakā ’’ ti .
‘‘ Hīnasattā ’’ ti iminā antakassa sarūpaṃ dasseti .
Āmantanapadametaṃ .
Tan ti rāgapāsaṃ .
Hīti saccaṃ .
Soti māro pāpimā .
Antalikkhe carantānaṃ pañcābhiññānampi bandhanattā antalikkhe carati pavattatīti antalikkhacaroti vacanatthena rāgapāso ‘‘ antalikkhacaro ’’ ti mārena pāpimatā vutto .
34. Nānājanapadatoti ekissāpi disāya nānājanapadato .
‘‘ Anujānāmi … pe … pabbājethā ’’ tiādimhi vinicchayo evaṃ veditabboti yojanā .
Pabbājentena bhikkhunā pabbājetabboti sambandho .
Ye paṭikkhittā puggalāti yojanā .
Paratoti parasmiṃ .
‘‘ Na bhikkhave … pe … pabbājetabbo ’’ ti pāḷiṃ ( mahāva .89) ādiṃ katvāti yojanā .
Teti paṭikkhittapuggale .
Sopi cāti sopi ca puggalo .
Anuññātoyeva pabbājetabboti
M0.206 sambandho .Tassa cāti puggalassa ca , atha vā tesañca mātāpitūnaṃ .
Vacanavipallāso hesa .
Anujānanalakkhaṇaṃ vaṇṇayissāmāti sambandho .
Evan ti iminā vuttanayena .
Casaddo vākyasampiṇḍanattho .
Sace acchinnakeso hoti ca , sace ekasīmāya aññepi bhikkhū atthi cāti attho .
Aññepīti attanā aparepi .
Bhaṇḍūti muṇḍo , soyeva kammaṃ bhaṇḍukammaṃ .
Tassāti bhaṇḍukammassa .
Okāsoti pabbajjāya khaṇo .
‘‘ Okāsaṃ na labhatī ’’ ti vatvā tassa kāraṇaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ sace ’’ tiādi .
Avuttopīti
V1.181 ettha pisaddo vutto pana kā nāma kathāti dasseti .Upajjhāyaṃ uddissa pabbājetīti ettha pabbajjā catubbidhā tāpasapabbajjā paribbājakapabbajjā sāmaṇerapabbajjā upasampadapabbajjāti .
Tattha kesamassuharaṇaṃ tāpasapabbajjā nāma vakkalādigahaṇato paṭhamameva vajitabbattā .
Isipabbajjāti pi tassāyeva nāmaṃ .
Kesamassuharaṇameva paribbājakapabbajjā nāma kāsāyādigahaṇato paṭhamameva vajitabbattā .
Kesamassuharaṇañca kāsāyacchādanañca sāmaṇerapabbajjā nāma saraṇagahaṇato paṭhamameva vajitabbattā .
Upasampadapabbajjā tividhā ehibhikkhuupasampadapabbajjā saraṇagahaṇūpasampadapabbajjā ñatticatutthavācikūpasampadapabbajjāti .
Tattha ehibhikkhūpasampadapabbajjāyaṃ kesamassuharaṇādi sabbaṃ ekatova sampajjati ‘‘ ehi bhikkhū ’’ ti bhagavato vacanena abhinipphannattā .
Saraṇagahaṇūpasampadapabbajjā sāmaṇerapabbajjasadisāyeva .
Kesamassuharaṇañca kāsāyacchādanañca saraṇagahaṇañca ñatticatutthavācikūpasampadapabbajjā nāma kammavācāgahaṇato paṭhamameva vajitabbattā .
Tattha sāmaṇerapabbajjaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘ upajjhāyaṃ uddissa pabbājetī ’’ ti .
Upajjhāyaṃ uddissāti upajjhāyassa veyyāvaccakaraṭṭhānaniyamaṃ katvā .
Pabbajjākamme attano issariyamakatvāti attho .
Daharena bhikkhunā kesacchedanaṃ kāsāyacchādanaṃ saraṇadānanti tīṇi kiccāni kātabbāniyeva .
Keci ‘‘ saraṇāni pana sayaṃ dātabbānī ’’ ti pāṭhaṃ idhānetvā daharena bhikkhunā saraṇāni na dātabbānīti
M0.207 vadanti , taṃ na gahetabbaṃ daharassa bhikkhuttā , bhikkhūnaṃ pabbājetuṃ labhanattā ca .Upajjhāyo ce kesacchedanañca kāsāyacchādanañca akatvā pabbajjatthaṃ saraṇāniyeva deti , na ruhati pabbajjā pabbajjāya akattabbattā .
Kammavācaṃ sāvetvā upasampādeti , ruhati upasampadā apattacīvarānaṃ upasampadasiddhito , kammavipattiyā abhāvato ca .
Khaṇḍasīman ti upacārasīmaṭṭhaṃ baddhasīmaṃ .
Pabbājetvāti kesacchedanaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘ kāsāyāni acchādetvā ’’ ti kāsāyacchādanassa visuṃ vuttattā .
Sāmaṇerassa saraṇadānassa aruhattā ‘‘ saraṇāni pana sayaṃ dātabbānī ’’ ti vuttaṃ .
Purisaṃ pabbājetunti sambandho .
Hīti saccaṃ .
Āṇattiyāti bhikkhūnaṃ āṇattiyā .
Yena kenacīti gahaṭṭhapabbajitesu yena kenaci .
‘‘ Bhabbarūpo ’’ ti vatvā tassa atthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ sahetuko ’’ ti .
Sahetukoti maggaphalānaṃ upanissayehi saha pavatto .
Yasassīti parivārayasena ca kittiyasena ca samannāgato .
Okāsaṃ katvāpīti okāsaṃ katvā eva .
Sayamevāti na añño āṇāpetabbo .
Ettoyevāti dassanaṭṭhānatoyeva .
Assāti pabbajjāpekkhassa .
Khajju vāti kaṇḍuvanaṃ vā .
‘‘ Kacchu vā ’’ tipi pāṭho , pāmaṃ vāti attho .
Piḷakā vāti phoṭā vā .
Ettakenāti etapamāṇena
V1.182 ghaṃsitvā nhāpanamattena .Anivattidhammāti gihibhāvaṃ anivattanasabhāvā .
Kataññūti katassūpakārassa jānanasīlā .
Katavedinoti kataññūpakārassa vedaṃ pākaṭaṃ karonto .
Aniyyānikakathāti yāvadatthaṃ supitvā yāvadatthaṃ bhuñjītvā cittakeḷiṃ karonto anukkaṇṭhito viharāhītiādikā kathā .
Nakathetabbaṃ dassetvā kathetabbaṃ dassento āha ‘‘ athakhvassā ’’ ti .
Assāti pabbajjāpekkhassa .
Ācikkhanākāraṃ dassento āha ‘‘ ācikkhantena cā ’’ tiādi .
Vaṇṇa … pe … vasenāti vaṇṇo ca saṇṭhānañca gandho ca āsayo ca okāso ca , tesaṃ vasena , ācikkhitabbanti sambandho .
Hīti phalajotako , ācikkhanassa phalaṃ vakkhāmīti attho .
Soti pabbajjāpekkho .
Pubbeti pubbabhave , pabbajanato
M0.208 pubbe vā .Kaṇṭakavedhāpekkho paripakkagaṇḍo viya ñāṇaṃ pavattatīti yojanā .
Assāti pabbajjāpekkhassa .
Indāsanīti sakkassa vajirāvudho .
So hi indena asīyati khipīyatīti indāsanīti vuccati .
Indāsani pabbate cuṇṇayamānā viya sabbe kilese cuṇṇayamānaṃyevāti yojanā .
Khuraggeyevāti khurassa koṭiyameva .
Khurakammapariyosāneyevāti attho .
Hīti saccaṃ .
Tasmāti yasmā pattā , tasmā .
Assāti pabbajjāpekkhassa .
Gihigandhan ti gehe ṭhitassa janassa gandhaṃ .
Athāpīti yadipi acchādetīti sambandho .
Assāti pabbajjāpekkhassa .
Ācariyo vāti saraṇadānācariyo vā kammavācācariyo vā ovādācariyo vā .
Taṃyeva vāti pabbajjāpekkhameva vā .
Tena bhikkhunāvāti ācariyupajjhāyabhikkhunā eva .
Anāṇattiyāti ācariyupajjhāyehi anāṇattiyā .
Iminā ācariyupajjhāyehi anāṇattena yena kenaci nivāsanādīni na kātabbānīti dasseti .
Bhikkhunāti ācariyupajjhāyabhikkhunā .
Tassevāti pabbajjāpekkhasseva .
Upajjhāyamūlaketi upajjhāyamūlake nivāsanapārupane .
Ayan ti vinicchayo .
Tatthāti pabbajjūpasampadaṭṭhāne .
Tesan ti bhikkhūnaṃ .
Athāti vandāpanato pacchā , vandāpanassa anantarā vā .
‘‘ Evaṃ vadehī ’’ ti pāḷinayanidassanamukhena ‘‘ yamahaṃ vadāmi , taṃ vadehī ’’ ti aṭṭhakathānayaṃ nidasseti .
Athāti tadanantaraṃ .
Assāti pabbajjāpekkhassa , dātabbānīti sambandho .
Ekapadampīti tīsu vākyapadesu ekaṃ vākyapadampi , navasu vā vibhatyantapadesu ekapadampi .
Ekakkharampīti catuvīsatakkharesu ekakkharampi .
Ekato
V1.183 suddhiyāti ekasseva kammavācācariyassa ṭhānakaraṇasampattiyā sujjhanena .Ubhato suddhiyāvāti ubhayesaṃ saraṇadānācariyasāmaṇerānaṃ sujjhanena eva .
Ṭhānakaraṇasampadan ti uraādiṭṭhānānañca saṃvutādikaraṇānañca sampadaṃ .
Vattun ti ṭhānakaraṇasampadaṃ vattuṃ .
Na sakkotīti vattuṃ na sakkotīti yojanā .
Imānīti
M0.209 saraṇāni .Casaddo upanyāso , panasaddo padālaṅkāro .
Ekasambandhānīti ekato sambandhāni .
Anunāsikantaṃ katvā dānakāle ‘‘ buddhaṃ ’’ iti ‘‘ saraṇaṃ ’’ iti padānañca ‘‘ saraṇaṃ ’’ iti ‘‘ gacchāmi ’’ iti padānañca antarā vicchedamakatvā ekasambandhameva katvā dātabbānīti vuttaṃ hoti .
Kasmā tiṇṇaṃ padānamantarā byavadhānassa kassaci akkharassa abhāvato .
Vicchinditvāti vicchedaṃ katvā .
Makārantaṃ katvā dānakāle tiṇṇaṃ padānamantarā ekasambandhamakatvā vicchinditvā eva katvā dātabbānīti vuttaṃ hoti .
Kasmā ?
Tiṇṇaṃ padānamantarā byavadhānassa nissarassa makārassa atthibhāvato .
Andhakaṭṭhakathāyaṃ vuttanti sambandho .
Tan ti vacanaṃ ,‘‘ natthī ’’ tipade kattā ,‘‘ na vuttan ’’ tipade kammaṃ .
Tathāti ‘‘ ahaṃ bhante buddharakkhito ’’ tiādinā ākārena , avadantassa saraṇaṃ na kuppati , bukāradakārādīnaṃ byañjanānaṃ ṭhānakaraṇasampadaṃ hāpentasseva saraṇaṃ kuppatīti adhippāyo .
‘‘ Tikkhattun ’’ ti iminā sakiṃ vā dvikkhattuṃ vā na vaṭṭatīti dīpeti .
Tikkhattuto adhikaṃ pana sahassakkhattumpi vaṭṭatiyeva .
Tatthāti tāsu pabbajjāupasampadāsu .
Paratoti parasmiṃ .
Sāti upasampadā .
Pabbajjā pana anuññātā evāti sambandho .
Paratopīti pisaddo pubbāpekkho .
Sāti pabbajjā .
Ettāvatāti ettakena kesacchedanakāsāyacchādanasaraṇadānena .
Hīti phalajotako .
Esāti eso sāmaṇeroti attho .
‘‘ Gatimā ’’ ti vatvā tassatthaṃ dassento āha ‘‘ paṇḍitajātiko ’’ ti .
Athāti evaṃ sati .
Assāti sāmaṇerassa .
Tasmiṃyeva ṭhāneti sāmaṇerabhūmiyaṃ ṭhitaṭṭhāneyeva .
Yathā bhagavatā uddiṭṭhāni , tathā uddisitabbānīti yojanā .
Etan ti ‘‘ anujānāmi … pe … jātarūpa rajatapaṭiggahaṇā veramaṇī ’’ ti vacanaṃ .
Tan ti andhakaṭṭhakathāyaṃ vuttavacanaṃ .
Yathāpāḷiyāvāti evasaddo sanniṭṭhānattho , tena yathāpāḷiyāva uddisitabbāni .
Yathāpāḷiṃ visajjetvā aññathā eva uddisitabbānīti vādaṃ nivāreti .
Yathāpāḷiṃ visajjetvā
M0.210 aññathā ‘‘ pāṇātipātā veramaṇiṃ sikkhāpadaṃ samādiyāmī ’’ tiV1.184 uddisantopi niddosoyeva .Hīti saccaṃ , yasmā vā .
Tānīti sikkhāpadāni .
Yāvāti yattakaṃ kālaṃ na jānāti , na kusalo hotīti sambandho .
Santikāvacaroyevāti ācariyupajjhāyānaṃ samīpe avacārova .
Assāti sāmaṇerassa .
Kappiyākappiyan ti dasasikkhāpadavinimuttaṃ kappiyaṃ parāmāsādiñca akappiyaṃ aparāmāsādiñca .
Tenāpīti sāmaṇerenāpi .
Nāsanaṅgānīti liṅganāsanaaṅgāni .
Sādhukaṃ sikkhitabban ti sādhukaṃ asikkhantassa liṅganāsanañca daṇḍakammanāsanañca hotīti adhippāyo .