Sattanagaresu paññattasikkhāpadavaṇṇanā
335. Ekaṃsan ti
V2.217 ettha bhummatthe upayogavacananti āha ‘‘ ekasmiṃ aṃse ’’ ti .Dasanakhasamodhānasamujjalan ti dasannaṃ nakhānaṃ samūhena suṭṭhu ujjalaṃ .
Ettha ‘‘ samujjalan ’’ ti iminā añjalin ti padassa ādarena , abhimukhaṃ vā jalati dibbatīti añjalīti atthaṃ dasseti .
Āsīsamānarūpovāti ettha āsīsamānarūpo evāti atthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘ paccāsīsamānarūpo viyā ’’ ti .
Ettha ‘‘ viyā ’’ ti iminā ‘‘ āsīsamāno ivā ’’ ti padavibhāgaṃ katvā iva saddo upamatthajotakoti dasseti .
Kissāti ettha karaṇatthe chaṭṭhīvibhatti hotīti āha ‘‘ kena kāraṇenā ’’ ti .
Idhāti mama nisinnaṭṭhānaṃ .
‘‘ Āgato ’’ ti iminā idhamāgatoti ettha makāro padasandhikaramattoti dasseti .
Assāti upālissa vissajjesīti sambandho .
Sabbatthāti sabbesu pañhesu .
Itīti evaṃ .
Tatthāti vissajjane .
Bhaddako te ummaṅgoti ettha ummaṅga saddo pañhavācakoti āha ‘‘ bhaddakā te pañhā ’’ ti .
Tattha teti tava .
Kasmā
M0.589 pañhā ‘‘ ummaṅgo ’’ ti vuccatīti āha ‘‘ pañcā hī ’’ tiādi .Hi yasmā ummaṅgoti vuccati , tasmā pañhā ummaṅgo nāmāti yojanā .
‘‘ Ummujjitvā ṭhitattā ’’ ti iminā ummujjatīti ummaṅgoti vacanatthaṃ dasseti .
Mujadhātu ukārassa akāro , avijjandhakārasaṅkhātā udakato ummujjatīti attho .
‘‘ Tagghā ’’ ti nipātassa tasmā kāraṇāti atthaṃ dassento āha ‘‘ yasmā ’’ tiādi .
‘‘ Sampaṭicchanatthe ’’ ti iminā tagghasaddo sādhuatthoti dasseti , taggha sādhūti attho .
Tīṇiyevāti ‘‘ samādahitvā visibbentī ’’ ti ekaṃ ,‘‘ sāmisenā ’’ ti ekaṃ ,‘‘ sasitthakan ’’ ti ekanti imāni tīṇiyeva .