35. Kammārabhaṇḍuvatthuādikathā
98. Tulādhāramuṇḍakoti mānabhaṇḍadhāro muṇḍako .
Iminā kammārabhaṇḍūti ettha kammārasaddo tulādhārapariyāyo , bhaṇḍusaddo muṇḍakapariyāyoti dasseti .
Tulādhāro hi alaṅkāravikatikaraṇatthāya kammaṃ arati jānātīti kammāroti vuccati .
Muṇḍako bhaṇḍīyati ‘‘ muṇḍo ’’ ti paribhāsīyatīti bhaṇḍūti vuccati .
‘‘ Suvaṇṇakāraputto ’’ ti iminā tassa sarūpaṃ dasseti .
Apaloketun ti ettha apapubbo lokasaddo āpucchanatthoti āha ‘‘ āpucchitun ’’ ti .
‘‘ Bhaṇḍukammatthāyā ’’ ti iminā bhaṇḍukammāyāti ettha tadatthe catutthīti dasseti .
Tatrāti ‘‘ saṅghaṃ apaloketun ’’ tiādivacane .
Sīmāpariyāpanneti vihārasīmāya vā upacārasīmāya vā pariyāpanne .
Tatthāti bhikkhūnaṃ sannipātaṭṭhānaṃ .
Ettha cāti āpucchane ca .
Vattuṃ vaṭṭatiyevāti pañcasu vākyesu yaṃkiñci vākyaṃ kathetuṃ vaṭṭatiyeva .
Pisaddena ‘‘ imassa muṇḍakammaṃ āpucchāmī ’’ ti vākyampi saṅgaṇhāti .
Tesan ti
M0.246 vīsatiādīnaṃ bhikkhūnaṃ .‘‘ Daharabhikkhū vā sāmaṇere vā ’’ ti idaṃ āsannavasena vuttaṃ .
Gihimpi pesetvā āpucchāpetuṃ vaṭṭati .
Kasmā ?
‘‘ Pabbajjāpekkhaṃ vinā vā ’’ ti vuttattā .
Pabbājentassa anāpattiyeva , supabbajitoti āha ‘‘ pabbājentassāpi anāpattī ’’ ti .
Āpucchitaṃ pagevāti yojanā .
Khaṇḍasīmāyan ti vihārasīmāya vā upacārasīmāya vā abbhantare ṭhitāyaṃ khaṇḍasīmāyaṃ .
Yo panāti pabbajjāpekkho pana .
Vibbhantako vāti navavibbhantako
V1.213 vā .Pabbajitānaṃ dvaṅgulakeso vaṭṭatīti āha ‘‘ dvaṅgulakeso vā ’’ ti .
Dvīhi aṅgulīhi atiritto keso imassāti dvaṅgulātirittakeso .
Ekasikhāmattadharopi hotīti yojanā .
100. Mārabyādhināti māraṇābādho .
So hi sattānaṃ māraṇaṭṭhena , vividhassa ca dukkhassa ādahaṭṭhena mārabyādhīti vuccati .
Iminā ahivātakarogenāti ettha ahivisasadisena vātena pavatto rogo ahivātakarogoti vuccatīti dasseti .
Tamatthaṃ vitthārento āha ‘‘ yatra hī ’’ tiādi .
Tattha yatrāti yasmiṃ kule .
So rogo tasmiṃ kule dvipade catuppade paṭhamaṃ gaṇhāti , pacchā gehasāmike gaṇhātīti dhammapadaaṭṭhakathāyaṃ ( dha . pa . aṭṭha .1. sāmāvatīvatthu ) vuttaṃ .
Tathāti yathā añño bhittiṃ vā chadanaṃ vā bhinditvā palāyitvā tirogāmādigato vā hutvā muccati , tathā .
Ettha ca kule pitāputtā mucciṃsūti attho .
Kākuḍḍepakan ti ettha kāke uḍḍāpetīti kākuḍḍepako , kāke vā uḍḍāpetvā bhattaṃ bhuñjituṃ sakkotīti kākuḍḍepakoti vacanatthaṃ dassento āha ‘‘ yo vāmahatthenā ’’ tiādi .
Tattha uḍḍāpetvāti uddhaṃ ākāsaṃ gamanāpetvā .
Tan ti kākuḍḍepakaṃ .
102. Ittara saddo
M0.247 appamattakavācako anipphannapāṭipadikoti āha ‘‘ appamattako ’’ ti .‘‘ Katipāhamevā ’’ ti iminā tassa atthaṃ dasseti .