115. Vajādīsu vassūpagamanakathā
203.‘‘ Gopālakānaṃ nivāsaṭṭhānan ’’ ti iminā gopālakā gāvo viya vaje nivasantīti dasseti .
Upakaṭṭha saddo āsannapariyāyoti āha ‘‘ āsannāyā ’’ ti .
Tatthāti kuṭikāyaṃ .
Idhāti imissaṃ kuṭikāyaṃ .
Avihārattā ‘‘ idhāti ’’ sāmaññavasena vuttaṃ .
Tikkhattun ti idaṃ ukkaṭṭhavasena vuttaṃ .
Heṭṭhā hi ‘‘ sakiṃ vā dvikkhattuṃ vā tikkhattuṃ vā ’’ ti ( mahāva . aṭṭha .184) vuttattā sakimpi vaṭṭatīti daṭṭhabbaṃ .
Tampīti
M0.321 sālāsaṅkhepena ṭhitasakaṭampi .‘‘ Ālayo ’’ ti iminā ‘‘ idha vassaṃ upemī ’’ ti vacībhedo na kātabboti dasseti .
Ālayoti ca satthe ‘‘ idha vassaṃ vasissāmī ’’ ti cittassa allīyanaṃ .
Maggapaṭipanneyeva sattheti anādare bhummavacanaṃ .
Tatthevāti sattheyeva .
Sattho atikkamatīti sambandho .
Tatthāti patthitaṭṭhāne .
Vippakiratīti visuṃ visuṃ gacchati
V1.274 .Sace agāmake ṭhāne vippakirati , purimaṃ gāmaṃ sannivattitabbaṃ .
Na aññagāmaṃ gantabbaṃ .
Tatoti gāmato .
Upagantabban ti ‘‘ idha vassaṃ upemī ’’ ti tikkhattuṃ vatvā upagantabbaṃ .
Tatthevāti samuddeyeva .
Kūlan ti tīraṃ .
Tañhi kulati udakaṃ āvaratīti kūlan ti vuccati .
Ayañcāti nāvāyaṃ vassūpagamanabhikkhu .
Anutīramevāti anukkamena , anusārena vā tīrameva .
Aññatthāti paṭhamaladdhagāmato aññasmiṃ ṭhāne .
Tatthevāti paṭhamaladdhagāmeyeva .
Itītiādi nigamanaṃ .
Pavāretuñca labhatīti ettha casaddo vākyasampiṇḍanattho .
Purimesu ca panāti ettha casaddo byatirekattho , panasaddo visesatthajotako .
Anāpatti hotīti anāpattimattameva hoti .