8. Cīvarakkhandhakaṃ
202. Jīvakavatthukathā
326. Cīvarakkhandhake padakkhiṇasaddassa apasabyatthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘ chekā kusalā ’’ ti .
Abhisaṭāti ettha saradhātuyā gaticintāsu idha gatyattheti dassento āha ‘‘ abhigatā ’’ ti .
Abhigatāti abhimukhaṃ gantabbā .
Nanu pāḷiyaṃ ‘‘ atthikānaṃ atthikānaṃ manussānan ’’ ti vuttaṃ , kasmā pana ‘‘ atthikehi atthikehi manussehī ’’ ti vuttanti āha ‘‘ karaṇatthe panā ’’ tiādi .
Iminā chaṭṭhīkattā nāma
M0.368 tatiyākattunā samānoyevāti dasseti .Nigame vasatīti negamoti vutte kuṭumbiyagaṇo negamo nāmāti āha ‘‘ kuṭumbiyagaṇo ’’ ti .
327. Nagare nivasantīti nāgarā .
Datvā , vuṭṭhāpesunti sambandho .
Ārāmuyyānavāhanādīti ettha ādi saddena aññāni upabhogaparibhogāni saṅgaṇhāti .
Gaṇikaṭṭhāneti gaṇikāya ṭhāne .
Gaṇikāti ca nagarasobhinī .
Sā hi atthikena janagaṇena abhigantabbāti gaṇikāti vuccati .
Paṭisatena cāti ettha ca saddo avadhāraṇattho .
Rattiṃ gamanassa paṭinidhisaṅkhātena satena evāti hi attho .
Gilānan ti ettha bhāvapaccayena vināpi bhāvattho ñātabboti āha ‘‘ gilānabhāvan ’’ ti .
‘‘ Jānāpeyyan ’’ ti iminā paṭivedeyyan ti ettha vidadhātuyā ñāṇatthaṃ dasseti .
Kattarasuppeti ettha kattara saddo jiṇṇapariyāyoti āha ‘‘ jiṇṇasuppe ’’ ti .
Supanti sunakhādayo etthāti suppaṃ , kattaraṃ suppaṃ kattarasuppaṃ .
328. Tan ti jīvakaṃ .
Aññe rājadārakā vadanti kirāti sambandho .
Natthi mātā etassāti
V2.32 nimmātiko .Yathā cātiādīsu yathā pesanti , tathāti yojanā .
Ca saddo sampiṇḍanattho .
Na kevalaṃ vadantiyeva , atha kho na koci kiñci pesetīti hi attho .
Aññesan ti jīvakato aññesaṃ .
Tassāti jīvakassa .
Itīti evaṃ .
Soti jīvako .
Taṃ sabban ti ‘‘ nimmātiko nippitiko ’’ ti vadanañca paṇṇākārassa apesanañcāti taṃ sabbaṃ .
Yaṃnūnāti sādhu vata .
Ahaṃ vajjasippaṃ sikkheyyaṃ sādhu vatāti yojanā .
Tassāti jīvakassa .
Etadahosīti etaṃ ahosi , parivitakko ahūti attho .
Parūpaghātapaṭisaṃyuttānīti paraṃ upagantvā , upa bhusena vā hananena paṭisaṃyuttāni .
Mettāpubbabhāgan ti sippassa pubbabhāge pavattā mettā etassāti mettāpubbabhāgaṃ .
Iti ahosīti yojanā .
Purimacintāya anekantabhāvato ekantabhāvaṃ dassento āha ‘‘ api cā ’’ tiādi .
Api cāti ekantena .
Ayan ti jīvako .
Itoti bhaddakappato .
Ayan ti upāsako
M0.369 .Catuparisantareti catuparisamajjhe .
Patthataguṇan ti pattharitaguṇaṃ .
Ṭhānantaran ti ṭhānabhedaṃ , ahampīti na ayaṃ upāsakoyeva , ahampīti attho .
Bhagavāti ālapanapadametaṃ .
Patthanan ti icchitavaraṃ .
Codiyamānopīti uyyojiyamānopi .
Pi saddena purimacintanamapekkhati .
Esāti eso jīvako .
329. Disāpāmokkhoti padassa disāsu pāmokkho disāpāmokkhoti vacanatthaṃ dassento āha ‘‘ sabbadisāsū ’’ tiādi .
Tasmiñca samayeti jīvakassa tasmiṃ cintanasamaye ca , āgamaṃsūti sambandho .
Teti vāṇije , pucchīti sambandho .
Kutoti nagarato .
Takkasīlatoti takkasīlanagarato .
Tatthāti takkasīle .
Āmāti sampaṭicchanatthe nipāto , āma atthīti hi attho .
Teti vāṇijā .
Tathāti yathā jīvako āha , tathā akaṃsūti attho .
Soti jīvako .
Pitaran ti abhayarājakumāraṃ .
Tehīti vāṇijehi .
Tan ti jīvakaṃ , pucchīti sambandho .
Soti jīvako .
Kasmā tāta tvaṃ idhāgato asi panāti pucchīti yojanā .
Tatoti pucchato .
Soti jīvako .
Sikkhituṃ āgato amhīti yojanā .
Bahuñca gaṇhātītiādīsu so kiñci kammaṃ akatvā sippasseva sikkhitattā bahuñca gaṇhātīti āha ‘‘ yathā ’’ tiādi .
Tattha yathā sikkhantiyeva , evaṃ tathā so na sikkhatīti yojanā .
So panāti jīvako pana , karoti sikkhatīti sambandho .
Ekaṃ kālan ti ekasmiṃ kāle .
Evaṃ sante kasmā so bahuñca gaṇhātīti āha ‘‘ evaṃ santepī ’’ tiādi .
Medhāvitāyāti khippaṃ gahaṇadhāraṇapaññatāya , bahuñca sippanti sambandho .
Assa jīvakassa gahitañca sippaṃ na sammussatīti yojanā .
Yattakaṃ
V2.33 sippaṃ ācariyo jānāti , tattakaṃ ayaṃ jīvako jānātīti yojanā .Yan ti sippaṃ .
Ayan ti jīvako , bhavissatīti sambandho .
Nan ti jīvakaṃ .
Yathāti yenākārena .
Kammavipākan ti kammavipākajaṃ rogaṃ .
‘‘ Nan ’’ ti padaṃ ‘‘ sikkhāpesī ’’ ti pade kāritakammaṃ ,‘‘ bhesajjayojanan ’’ ti
M0.370 padaṃ dhātukammaṃ .Bhesajjayojanan ti bhesajjena rogassa yojanaṃ .
So panāti jīvako pana .
Imināti jīvakena na uggahitaṃ , uggahitanti sambandho .
Ekena dvārenāti catūsu dvāresu ekena dvārena .
Āhiṇḍantoti vicaranto .
Parittaṃ pātheyyan ti ettha parittasaddassa ārakkhanatthepi pavattanato idha appatthe pavattatīti dassento āha ‘‘ appamattakan ’’ ti .
Kasmā appamattakaṃ pātheyyaṃ adāsīti yojanā .
Tassāti disāpāmokkhassa .
Ayan ti jīvako , labhissatīti sambandho .
Tatoti labhanato .
Khīṇe pātheyyeti pātheyye khīṇe satīti yojanā .