1. Antepurasikkhāpada-atthayojanā
494. Rājavaggassa paṭhame parittakoti guṇena khuddako .
Pāsādavarasaddassa uparisaddena sambandhitabbabhāvaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ pāsādavarassa upari gato ’’ ti .
Iminā pāsādavarassa upari uparipāsādavaraṃ , taṃ gato upagatoti uparipāsādavaragatoti vacanatthaṃ dasseti .
Ayyānan ti bhikkhūnaṃ .
‘‘ Kāraṇā ’’ ti iminā ‘‘ vāhasā ’’ ti padassatthaṃ dasseti .
Tehīti ayyehi .
497. Antaran ti khaṇaṃ , okāsaṃ vā vivaraṃ vā .
Ghātetun ti hanituṃ .
Icchatīti iminā patthadhātuyā yācanatthaṃ dasseti .
‘‘ Rājantepuraṃ hatthisammaddan ’’ tiādīsu vacanattho evaṃ veditabboti yojanā .
Hatthisammaddan ti hatthisambādhaṭṭhānaṃ .
Assehi sammaddo etthāti assasammaddo .
Rathehi sammaddo etthāti rathasammaddoti vacanatthaṃ atidisanto āha ‘‘ eseva nayo ’’ ti .
‘‘ Sammattan ’’ ti paṭhamakkharena pāṭhassa sambādhassa avācakattā vuttaṃ ‘‘ taṃ na gahetabban ’’ ti .
Tatthāti pāṭhe .
‘‘ Hatthīnaṃ sammaddan ’’ ti iminā uttarapadassa sammaddanaṃ sammaddan ti bhāvatthaṃ dasseti , purimapadena chaṭṭhīsamāsañca .
Purimapāṭhe pana uttarapadassa adhikaraṇatthañca pubbapadena tatiyāsamāsañca dasseti .
Bāhiratthasamāsotipi vuccati .
Pacchimapāṭhe ‘‘ hatthisammaddan ’’ tiādipadassa
V1.104 liṅgavipallāsañcaM0.123 ‘‘ atthī ’’ ti pāṭhasesena yojetabbatañca dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ hatthisammaddo atthī ’’ ti .Rajitabbānīti rajanīyāni , rajituṃ arahānīti attho .
Iminā sambandhakāle purimapāṭhe rañño antepureti vibhattivipallāso kātabboti .
Pacchimapāṭhe pana mukhyatova yujjati .
Tena vuttaṃ ‘‘ tasmiṃ antepure ’’ ti .
498. Avasittassāti khattiyābhisekena abhisittassa .
Itoti sayanigharato .
Iminā pañcamībāhirasamāsaṃ dasseti .
Rañño ratijananaṭṭhena ratanaṃ vuccati mahesī .
Mahesīti ca sābhisekā devī .
Nipubba gamudhātussa nipubbakamudhātuyā pariyāyabhāvaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ niggatanti nikkhantan ’’ ti .
Paṭhamaṃ .