2. Ratanasikkhāpadaṃ
502. Dutiye pamussitvāti sativippavāsena pamussitvā .
Puṇṇapattan ti tuṭṭhidāyaṃ .
Tañhi manorathapuṇṇena pattabbabhāgattā ‘‘ puṇṇapattan ’’ ti vuccati .
Tassa sarūpaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ satato pañca kahāpaṇā ’’ ti .
Idha pana kahāpaṇānaṃ pañcasatattā pañcavīsakahāpaṇā adhippetā .
Ābharaṇa saddassa alaṅkārasaddena pariyāyabhāvaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ alaṅkāran ’’ ti .
‘‘ Mahālataṃ nāmā ’’ ti iminā na yo vā so vā alaṅkāro , atha kho visesālaṅkāroti dasseti .
Mahantāni mālākammalatākammāni etthāti mahālatā .
Latāgahaṇena hi mālāpi gahitā .
Navahi koṭīhi agghaṃ imassāti navakoṭiagghanakaṃ , navakoṭisaṅkhātaṃ agghaṃ arahatīti vā navakoṭiagghanakaṃ .
504. Ante samīpe vasanasīlattā paricāriko ‘‘ antevāsī ’’ ti vuccatīti āha ‘‘ paricāriko ’’ ti .
506. Dve leḍḍupātāti thāmamajjhimassa purisassa dve leḍḍupātā .
Saṅgha … pe … navakammānaṃ atthāya uggaṇhantassa vā uggaṇhāpentassa vā dukkaṭanti
M0.124 yojanā .Avasesan ti jātarūparajatato avasesaṃ .
Mātukaṇṇapiḷandhanatālapaṇṇampīti mātuyā kaṇṇe piḷandhitatālapaṇṇampi , paṭisāmentassāti sambandho .
‘‘ Kappiyabhaṇḍaṃ hotī ’’ ti iminā akappiyabhaṇḍaṃ na vaṭṭatīti dasseti .
Idan ti bhaṇḍaṃ .
Palibodho
V1.105 nāmāti attano palibodho nāma .Chandenapīti vaḍḍhakīādīnaṃ chandahetunāpi .
Bhayenapīti rājavallabhānaṃ bhayahetunāpi .
Balakkārenāti karaṇaṃ kāro , balena kāro balakkāro , tena , balakkāro hutvā pātetvāti attho .
Tatthāti mahārāme .
Yatthāti yasmiṃ ṭhāne , saṅkā uppajjatīti sambandho .
Mahājanasañcaraṇaṭṭhānesūti bahūnaṃ janānaṃ sañcaraṇasaṅkhātesu ṭhānesu .
Nagahetabbassa hetuṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ palibodho na hotī ’’ ti .
Yasmā palibodho na hoti , tasmā na gahetabbanti adhippāyo .
Ekoti eko bhikkhu passatīti sambandho .
Okkammāti okkamitvā .
Rūpa saddo bhaṇḍapariyāyoti āha ‘‘ bhaṇḍan ’’ ti .
Bhaṇḍaṃ rūpaṃ nāmāti yojanā .
Bhaṇḍikan ti bhaṇḍena niyuttaṃ puṭakaṃ .
Gaṇetvāti gaṇanaṃ katvā .
Nimittantīti ettha itisaddo nāmapariyāyo .
Lañchanādi nimittaṃ nāmāti hi yojanā .
Lañchanādīti ādisaddena nīlapilotikādayo saṅgaṇhāti .
Lākhāyāti jatunā .
Patirūpā nāma idha lajjikukkuccakāti āha ‘‘ lajjino kukkuccakā ’’ ti .
Thāvaran ti jaṅgamā aññaṃ thāvaraṃ .
Addhunoti kālassa .
Samādapetvāti aññe samādapetvā .
Uddissa ariyā tiṭṭhanti , esā ariyāna yācanā ’’ ti ( jā .1.7.59) vuttanayena yācitvāti attho .
507. Ratanasammatan ti manussānaṃ upabhogaparibhoganti .
Dutiyaṃ .