10. Dantaponasikkhāpadaṃ
263. Dasame dantakaṭṭhan ti dantaponaṃ .
Tañhi danto kasīyati vilekhīyati anenāti ‘‘ dantakaṭṭhan ’’ ti vuccati .
‘‘ Sabban ’’ ti ādinā sabbameva paṃsukūlaṃ sabbapaṃsukūlaṃ , tamassatthīti ‘‘ sabbapaṃsukūliko ’’ ti atthaṃ dasseti .
Soti bhikkhu paribhuñjati kirāti sambandho .
Susāneti āḷahane .
Tañhi chavānaṃ sayanaṭṭhānattā ‘‘ susānan ’’ ti vuccati niruttinayena .
Tatthāti susāne .
Puna tatthāti evameva .
Ayyasarūpañca vosāṭitakasarūpañca dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ ayyavosāṭitakānīti etthā ’’ ti .
Tattha ‘‘ ayyā … pe … pitāmahā ’’ tiiminā ayyasarūpaṃ dasseti .
‘‘ Vo … pe … bhojanīyānī ’’ tiiminā vosāṭitakasarūpaṃ .
Ayyasaṅkhātānaṃ pitipitāmahānaṃ atthāya , te vā uddissa chaḍḍitāni vosāṭitakasaṅkhatāni
M0.86 khādanīyabhojanīyāni ayyavosāṭitakānīti viggaho kātabbo .Manussā ṭhapenti kirāti sambandho .
Yan ti khādanīyabhojanīyaṃ .
Tesan ti ñātakānaṃ .
Piṇḍaṃ piṇḍaṃ katvāti saṅghāṭaṃ saṅghāṭaṃ katvā .
Aññan ti vuttakhādanīyabhojanīyato aññaṃ .
Ummārepīti susānassa indakhīlepi .
So hi uddhaṭo kilesamāro etthāti ‘‘ ummāro ’’ ti vuccati .
Bodhisatto hi abhinikkhamanakāle puttaṃ cumbissāmīti ovarakassa indakhīle ṭhatvā passanto mātaraṃ puttassa nalāṭe hatthaṃ ṭhapetvā sayantiṃ disvā ‘‘ sace me puttaṃ gaṇheyyaṃ , mātā tassa pabujjheyya , pabujjhamānāya antarāyo bhaveyyā ’’ ti abhinikkhamanantarāyabhayena puttadāre pariccajitvā indakhīlato nivattitvā mahābhinikkhamanaṃ nikkhami .
Tasmā bodhisattassa ṭhatvā puttadāresu apekkhāsaṅkhātassa mārassa uddhaṭaṭṭhānattā so indakhīlo nippariyāyena ‘‘ ummāro ’’ ti vuccati , aññe pana rūḷhīvasena .
Thiroti thaddho .
Ghanabaddhoti ghanena baddho .
Kathinena maṃsena ābaddhoti attho .
Vaṭhati thūlo bhavatīti vaṭho , muddhajadutiyoyaṃ , so assatthīti vaṭharoti dassento āha ‘‘ vaṭharoti thūlo ’’ ti .
‘‘ Sallakkhemā ’’ tiiminā ‘‘ maññe ’’ ti ettha manadhātu sallakkhaṇattho , makārassekāroti dasseti .
Hīti saccaṃ .
Tesan ti manussānaṃ .
264. Sammāti aviparītaṃ .
Asallakkhetvāti āhārasaddassa khādanīyabhojanīyādīsu nirūḷhabhāvaṃ amaññitvā .
Bhagavā pana ṭhapesīti sambandho .
Yathāuppannassāti yenākārena uppannassa
V1.72 .Pitā puttasaṅkhāte dārake saññāpento viya bhagavā te bhikkhū saññāpentoti yojanā .
265. Etadevāti tiṇṇamākārānamaññataravasena adinnameva sandhāyāti sambandho .
Hīti saccaṃ .
Mātikāyaṃ ‘‘ dinnan ’’ ti vuttaṭṭhānaṃ natthi , atha kasmā padabhājaneyeva vuttanti āha ‘‘ dinnanti idan ’’ tiādi .
‘‘ Dinnan ’’ ti idaṃ uddhaṭanti sambandho .
Assāti ‘‘ dinnan ’’ ti padassa .
Niddese ca ‘‘ kāyena … pe … dente ’’ ti uddhaṭanti yojanā .
Evan ti imehi tīhākārehi dadamāneti sambandho .
Evan ti imehi dvīhākārehi
M0.87 .Ādīyamānanti sambandho .
Rathareṇumpīti rathikavīthiyaṃ uṭṭhitapaṃsumpi .
Pubbeti paṭhamapavāraṇasikkhāpade .
Evaṃ paṭiggahitaṃ etaṃ āhāraṃ dinnaṃ nāma vuccatīti yojanā .
‘‘ Etamevā ’’ ti evassa sambhavato tassa phalaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ na idan ’’ tiādi .
Nissaṭṭhaṃ na vuccatīti yojanā .
Tatthāti ‘‘ kāyenā ’’ tiādivacane .
Hīti saccaṃ .
Natthu karīyati imāyāti natthukaraṇī , tāya .
Nāsāpuṭena paṭiggaṇhātīti sambandho .
Akallakoti gilāno .
Hīti saccaṃ .
Kāyena paṭibaddho kāyapaṭibaddho kaṭacchuādīti āha ‘‘ kaṭacchuādīsū ’’ tiādi .
Hīti saccaṃ .
Pātiyamānan ti pātāpiyamānaṃ .
Etthāti imasmiṃ sikkhāpade .
‘‘ Pañcahaṅgehī ’’ ti padassa vitthāraṃ dassento āha ‘‘ thāmamajjhimassā ’’ tiādi .
Tan ti dātabbavatthuṃ .
Tatthāti ‘‘ hatthapāso paññāyatī ’’ tivacane .
Gacchantopi ṭhiteneva saṅgahito .
Bhūmaṭṭhassāti bhūmiyaṃ ṭhitassa .
Ākāsaṭṭhassāti ākāse ṭhitassa .
‘‘ Hatthaṃ aṅgan ’’ ti padehi avayavisambandho kātabbo .
Vuttanayenevāti ‘‘ bhūmaṭṭhassa ca sīsenā ’’ tiādinā vuttanayeneva .
Pakkhīti sakuṇo .
So hi pakkhayuttattā pakkhīti vuccati .
Hatthīti kuñjaro .
So hi soṇḍasaṅkhātahatthayuttattā hatthīti vuccati .
Addhena aṭṭhamaṃ ratanamassāti addhaṭṭhamaratano , hatthī , tassa .
Tenāti hatthinā .
Eko dāyako vadatīti sambandho .
Oṇamatīti heṭṭhā namati .
Ettāvatāti ekadesasampaṭicchanamattena .
Tatoti sampaṭicchanato .
Ugghāṭetvāti vivaritvā .
Kājenāti byābhaṅgiyā .
Sā hi kacati bandhati vividhaṃ bhāraṃ asminti kācoti vuccati , cakārassa jakāre kate kājopi yuttoyeva .
Tiṃsa hatthā ratanāni imassāti tiṃsahattho , veṇu .
Guḷakumbhoti
V1.73 phāṇitena pūrito ghaṭo .Paṭiggahitamevāti kumbhesu hatthapāsato bahi ṭhitesupi abhihārakassa
M0.88 hatthapāse ṭhitattā paṭiggahitamevāti vuttaṃ hoti .Ucchuyantadoṇitoti ucchuṃ pīḷanayantassa ambaṇato .
Bahū pattā ṭhapitā hontīti sambandho .
Yatthāti yasmiṃ ṭhāne .
Ṭhitassa bhikkhuno hatthapāseti yojanā .
Ṭhatvā phusitvā ‘‘ nisinnassa bhikkhuno ’’ ti pāṭhasesena yojetabbaṃ .
Ṭhitena vā nisinnena vā nipannena vā dāyakena diyyatīti sambandho .
Pathaviyaṃ ṭhitā hontīti sambandho .
Yaṃ yan ti yaṃ yaṃ pattaṃ .
Yattha katthacīti yesu kesucīti sambandho .
Tan ti taṃ vacanaṃ .
Tattha tasmiṃ ṭhāne jāto tatthajāto , aluttasamāsoyaṃ , soyeva tatthajātako , tasmiṃ .
Hīti saccaṃ , yasmā vā .
Tatthajātake na ruhati yathā , evaṃ na ruhatiyevāti yojanā .
Thāmamajjhimena purisena suṭṭhu haritabbanti saṃhāriyaṃ , taṃyeva saṃhārimaṃ yakārassa makāraṃ katvā , na saṃhārimaṃ asaṃhārimaṃ , tasmiṃ .
Tepīti te asaṃhārimāpi .
Hīti saccaṃ , yasmā vā .
Tatthajātakasaṅkhepūpagāti tatthajātake samodhānetvā khepaṃ pakkhepaṃ upagatā .
Hīti saccaṃ , yasmā vā .
Idañhi vākyantarattā punappunaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ .
Tānīti tintiṇikādipaṇṇāni .
Sandhāretun ti sammā dhāretuṃ .
Ṭhito dāyakoti sambandho .
Laddhassa laddhassa vatthussa sannidhiṭṭhānattā , pakkhittaṭṭhānattā vā thavīyati pasaṃsīyatīti thavikā , tato .
Puñchitvā paṭiggahetvāti ‘‘ puñchitvā vā paṭiggahetvā vā ’’ ti aniyamavikappattho vāsaddo ajjhāharitabbo .
Tesu tesu vatthūsu rañjati laggatīti rajo , taṃ .
Vinaye paññattaṃ dukkaṭaṃ vinayadukkaṭaṃ .
Taṃ panāti bhikkhaṃ pana .
Paṭiggahetvā dethāti maṃ paṭiggahāpetvā mama dethāti adhippāyo .
Tato tatoti tasmā tasmā ṭhānā uṭṭhāpetvāti sambandho .
Tan ti bhikkhaṃ .
Tassāti anupasampannassa .
So vattabboti so diyyamāno bhikkhu dāyakena bhikkhunā vattabboti yojanā .
Iman ti sarajapattaṃ .
Tenāti diyyamānabhikkhunā .
Tathā
M0.89 kātabban ti yathā dāyakena bhikkhunā vuttaṃ , tathāV1.74 kātabbanti attho .Uplavatīti upari gacchati , plu gatiyanti hi dhātupāṭhesu ( saddanītidhātumālāyaṃ 16 ḷakārantadhātu ) vuttaṃ .
Ettha uiti upasaggassa atthadassanatthaṃ ‘‘ uparī ’’ ti vuttaṃ , pakāralakārasaṃyogo daṭṭhabbo .
Potthakesu pana ‘‘ uppilavatī ’’ ti likhanti , so apāṭho .
Kañjikan ti bilaṅgaṃ .
Tañhi kena jalena añjiyaṃ abhibyattaṃ assāti ‘‘ kañjiyan ’’ ti vuccati , tameva kañjikaṃ yakārassa kakāraṃ katvā .
Taṃ pavāhetvā , apanetvāti attho .
Yatthāti yasmiṃ ṭhāne .
Sukkhameva bhattaṃ bhajitabbaṭṭhena sevitabbaṭṭhenāti sukkhabhattaṃ , tasmiṃ .
Puratoti bhikkhussa purato , pubbe vā .
Phusitānīti bindūni .
Tāni hi sambādhaṭṭhānesupi phusantīti phusitānīti vuccanti .
Uḷuṅkoti kosiyasakuṇanāmo dīghadaṇḍako eko bhājanaviseso , tena .
Thevāti phusitāni .
Tāni hi sambādhaṭṭhānesupi phusitattā thavīyanti pasaṃsīyantīti ‘‘ thevā ’’ ti vuccanti .
Carukenāti carīyati bhakkhīyatīti caru , habyapāko , taṃ karoti anenāti carukaṃ , thālyādikaṃ khuddakabhājanaṃ , tena ākiriyamāneti sambandho .
Kāḷavaṇṇakāmehi mānīyatīti masi .
Khādatīti chāro khakārassa chakāraṃ , dakārassa ca rakāraṃ katvā , khāraraso , so imissatthīti chārikā .
Uppatitvāti uddhaṃ gantvā .
Hīti saccaṃ , yasmā vā .
Phāletvāti chinditvā .
Dentānaṃ anupasampannānanti sambandho .
Pāyāsassāti pāyāsena .
Tathāpīti tena mukhavaṭṭiyā gahaṇākārenapi .
Ābhogaṃ katvāti ‘‘ paṭiggahessāmī ’’ ti manasikāraṃ katvā .
Soti niddaṃ okkanto bhikkhu .
Vaṭṭatiyevāti ābhogassa katattā vaṭṭatiyeva .
Anādaran ti anādarena , karaṇatthe cetaṃ upayogavacanaṃ , anādaraṃ hutvāti vā yojetabbaṃ .
Kecīti abhayagirivāsino .
Kāyena paṭibaddho kāyapaṭibaddho , tena paṭibaddho kāyapaṭibaddhapaṭibaddho
M0.90 , tena .Vacanamattamevāti ‘‘ paṭibaddhapaṭibaddhan ’’ ti ekaṃ atirekaṃ paṭibaddhavacanamattameva nānaṃ , atthato pana kāyapaṭibaddhamevāti adhippāyo .
Yampīti yampi vatthu .
Tatrāti tasmiṃ vaṭṭane .
Tan ti anujānanaṃ .
Neyyo adhippāyaṃ netvā ñāto attho imassāti neyyatthaṃ .
Etthāti sutte , suttassa vā .
Yan ti vatthu patatīti sambandho .
Parigaḷitvāti bhassitvā .
Suddhāyāti nirajāya .
Sāman ti sayaṃ .
Puñchitvā vātiādīsu tayo vāsaddā aniyamavikappatthā .
Puñchitādīsu hi ekasmiṃ kicce
V1.75 kate itarakiccaṃ kātabbaṃ natthīti adhippāyo .Tenāti tena bhikkhunā ,‘‘ āharāpetumpī ’’ tipade kāritakammaṃ .
‘‘ Kasmā na vaṭṭatī ’’ ti pucchā .
Hīti vitthāro .
Vadantena bhagavatāti sambandho .
Etthāti suttavacanesu .
‘‘ Pariccattaṃ taṃ bhikkhave dāyakehī ’’ ti vacanenāti yojanā .
Adhippāyoti nītattho adhippāyo , nippariyāyena itattho ñātattho adhippāyoti vuttaṃ hoti .
Evaṃ nītatthamadhippāyaṃ dassetvā neyyattha , madhippāyaṃ dassento āha ‘‘ yasmā cā ’’ ti ādi .
Tan ti paribhuñjanaṃ anuññātanti sambandho .
Dutiyadivasepīti pi saddo sampiṇḍanattho , aparadivasepīti attho .
Adhippāyoti neyyattho adhippāyo netvā iyyattho ñātattho adhippāyoti vuttaṃ hoti .
Bhuñjantānaṃ bhikkhūnanti sambandho .
Hīti vitthāro .
Dantāti dasanā .
Te hi daṃsīyanti bhakkhīyanti etehīti ‘‘ dantā ’’ ti vuccanti .
Satthaṃyeva satthakaṃ khuddakaṭṭhena , tena paṭiggahitena satthakena .
Etan ti malaṃ .
Tan ti lohagandhamattaṃ .
Pariharantīti paṭiggahetvā haranti .
Hīti saccaṃ , yasmā vā .
Taṃ satthakaṃ paribhogatthāya yasmā na pariharanti , tasmā eseva nayoti attho .
Uggahitapaccayā , sannidhipaccayā vā doso natthīti vuttaṃ hoti .
Tatthāti tesu takkakhīresu .
Nīlikāti nīlavaṇṇā snehā .
Āmakatakkādīsūti apakkesu takkakhīresu .
Kiliṭṭhaudakan ti
M0.91 samalaṃ udakaṃ .Tassāti sāmaṇerassa .
Pattagataṃ odananti sambandho .
Assāti sāmaṇerassa .
Uggahitakoti avagahitako .
‘‘ Uññāto ’’ tiādīsu ( saṃ . ni .1.112) viya ukāro okāraviparīto hoti , apaṭiggahetvā gahitattā duggahitakoti vuttaṃ hoti .
Etenāti odanena .
Paṭiggahitameva hoti hatthato amuttattāti adhippāyo .
Puna paṭiggahetabbaṃ sāpekkhe satīti adhippāyo .
Ettoti ito pattato .
Sāmaṇero pakkhipatīti sambandho .
Tatoti pattato .
Kecīti abhayagirivāsino .
Tan ti ‘‘ puna paṭiggahetabban ’’ ti vadantānaṃ kesañci ācariyānaṃ vacanaṃ veditabbanti sambandho .
Yan ti pūvabhattādi .
Attano
V1.76 vāti sāmaṇerassa vā .Sāmaṇerāti āmantanaṃ .
Tassāti sāmaṇerassa .
Bhājaneti yāgupacanakabhājane .
Yāgukuṭan ti yāguyā pūritaṃ kuṭaṃ .
Tan ti yāgukuṭaṃ .
‘‘ Bhikkhunā paṭiggaṇhāpetun ’’ ti kāritakammaṃ upanetabbaṃ .
Gīvaṃ ṭhapetvā āvajjetīti sambandho .
Āvajjetīti pariṇāmeti .
Paṭiggahaṇūpagaṃ bhāran ti thāmamajjhimena purisena saṃhārimaṃ bhāraṃ .
Balavatā sāmaṇerenāti sambandho .
Telaghaṭaṃ vāti telena pakkhittaṃ ghaṭaṃ vā .
Laggentīti lambenti .
Ayameva vā pāṭho .
Nāgassa danto viyāti nāgadantako , sadisatthe ko .
Aṅkīyate lakkhīyate anenāti aṅkuso , gajamatthakamhi vijjhanakaṇḍako .
Aṅkuso viyāti aṅkusako , tasmiṃ aṅkusake vā laggitā hontīti sambandho .
Gaṇhatoti gaṇhantassa .
Mañcassa heṭṭhā heṭṭhāmañco , tasmiṃ .
Tan ti telathālakaṃ .
Ārohantehi
M0.92 ca orohantehi ca niccaṃ sevīyatīti nisseṇī , tassā majjhaṃ nisseṇimajjhaṃ , tasmiṃ .Kaṇṇe uṭṭhitaṃ kaṇṇikaṃ , kaṇṇamalaṃ , kaṇṇikaṃ viya kaṇṇikaṃ , yathā hi kaṇṇamalaṃ kaṇṇato uṭṭhahitvā sayaṃ pavattati , evaṃ telādito uṭṭhahitvā sayaṃ pavattatīti vuttaṃ hoti .
Ghanacuṇṇan ti kathinacuṇṇaṃ .
Taṃsamuṭṭhānameva nāmāti tato telādito samuṭṭhānameva nāma hotīti attho .
Etan ti kaṇṇikādi .
Idaṃ padaṃ pubbāparāpekkhaṃ .
Yottenāti rajjunā .
Añño detīti sambandho .
Pavisante ca nikkhamante ca varati āvarati imāyāti vati , taṃ .
Ucchūti rasālo .
So hi usati visaṃ dāhetīti ucchūti vuccati , taṃ .
Timbarusakan ti tindukaṃ .
Tañhi temeti bhuñjantaṃ puggalaṃ addeti rasenāti timbo , rusati khudditaṃ nāsetīti rusako , timbo ca so rusako cāti ‘‘ timbarusako ’’ ti vuccati , taṃ .
Vatidaṇḍakesūti vatiyā atthāya nikkhaṇitesu daṇḍakesu .
Mayaṃ panāti saṅgahakārācariyabhūtā buddhaghosanāmakā mayaṃ pana , attānaṃ sandhāya bahuvacanavasena vuttaṃ .
Na puthulo pākāroti aḍḍhateyyahatthapāsānatikkamaṃ sandhāya vuttaṃ .
Hatthasatampīti ratanasatampi .
Soti
V1.77 sāmaṇero .Bhikkhussa detīti yojanā .
Aparoti sāmaṇero .
Phalaṃ imissatthīti phalinī , inapaccayo itthiliṅgajotako ī , taṃ sākhanti yojanā .
Phalinisākhanti samāsatopi pāṭho atthi .
Macchikavāraṇatthan ti madhuphāṇitādīhi makkhanaṭṭhāne nilīyantīti makkhikā , tāyeva macchikā khakārassa chakāraṃ katvā , tāsaṃ nivāraṇāya .
Mūlapaṭiggahamevāti mūle paṭiggahaṇameva , paṭhamapaṭiggahamevāti vuttaṃ hoti .
Bhikkhu gacchatīti sambandho .
Arittenāti kenipātena .
Tañhi arati nāvā gacchati anenāti arittaṃ , tena .
Tan ti paṭiggahaṇārahaṃ bhaṇḍaṃ
M0.93 .Anupasampannenāti kāritakammaṃ .
Tasmimpīti cāṭikuṇḍakepi .
Tan ti anupasampannaṃ .
Pātheyyataṇḍuleti pathassa hite taṇḍule .
Tesan ti sāmaṇerānaṃ .
Itarehīti bhikkhūhi gahitataṇḍulehi .
Sabbehi bhikkhūhi bhuttanti sambandho .
Etthāti bhikkhūhi gahitehi sāmaṇerassa taṇḍulehi yāgupacane na dissatīti sambandho .
Kāraṇan ti parivattetvā bhuttassa ca aparivattetvā bhuttassa ca kāraṇaṃ .
Bhattaṃ pacitukāmo sāmaṇeroti yojanā .
Bhikkhunā āropetabbaṃ , aggi na kātabboti sambandho .
Puna paṭiggahaṇakiccaṃ natthi mūle paṭiggahitattāti adhippāyo .
Assāti sāmaṇerassa .
Tatoti aggijālanato .
Tatte udaketi udake tāpe .
Tatoti taṇḍulapakkhipanato .
Pidhānan ti ukkhalipidhānaṃ .
Tassevāti hatthakukkuccakassa bhikkhuno eva .
Dabbiṃ vāti kaṭacchuṃ vā .
So hi darīyati viloḷīyati imāyāti dabbīti vuccati .
Tatrāti tasmiṃ ṭhapane .
Tassevāti lolabhikkhusseva .
Tatoti pattato .
Puna tatoti sākhādito .
Tatthāti phalarukkhe .
Vitakkaṃ sodhetun ti ‘‘ mayhampi dassatī ’’ ti vitakkaṃ sodhetuṃ .
Tatoti ambaphalādito .
Puna
V1.78 tatoti mātāpitūnamatthāya gahitatelādito .Teti mātāpitaro .
Tatoyevāti tehiyeva taṇḍulehi sampādetvāti sambandho .
Etthāti tāpitaudake .
Amuñcanteneva hatthenāti yojanā .
Aṅganti vināsaṃ gacchantīti aṅgārā .
Darīyanti phalīyantīti dārūni .
Vutto sāmaṇeroti yojanā .
Gavati
M0.94 paribhuñjantānaṃ vissaṭṭhaṃ saddaṃ karotīti guḷo , guḷati visato jīvitaṃ rakkhatīti vā guḷo , taṃ bhājento bhikkhūti sambandho .Tassāti lolasāmaṇerassa .
Dhūmassatthāya vaṭṭīyati vaṭṭitvā karīyatīti dhūmavaṭṭi , taṃ .
Mukhīyati viparīyatīti mukhaṃ .
Kaṃ vuccati sīsaṃ , taṃ tiṭṭhati etthāti kaṇṭho .
Bhattuggāroti uddhaṃ girati niggiratīti uggāro , bhattameva uggāro bhattuggāro , uggārabhattanti attho .
Dantantareti dantavivare .
Upakaṭṭhe kāleti āsanne majjhanhike kāle .
Kakkhāretvāti sañcitvā .
Tassa atthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ dve tayo kheḷapiṇḍe pātetvā ’’ ti .
Phaḷusaṅkhātaṃ siṅgaṃ visāṇaṃ asmiṃ atthīti siṅgī , soyeva kaṭukabhayehi viramitabbattā siṅgīveroti vuccati .
Aṅkīyati rukkho navaṃ uggatoti lakkhīyati etehīti aṅkurā , samaṃ loṇena udakaṃ , samaṃ vā udakena loṇaṃ asminti samuddo , tassa udakaṃ avayavīavayavabhāvenāti samuddodakaṃ , tena apaṭiggahitenāti sambandho .
Phāṇati guḷato thaddhabhāvaṃ gacchatīti phāṇitaṃ .
Karena hatthena gahitabbāti karakā , vassopalaṃ , karena gaṇhitumarahāti attho .
Katakaṭṭhināti katakanāmakassa ekassa rukkhavisesassa aṭṭhinā .
Tan ti udakaṃ .
Kapitthoti ekassa ambilaphalassa rukkhavisesassa nāmaṃ .
Bahalan ti āvilaṃ .
Sanditvāti visanditvā .
Kakudhasobbhādayoti kakudharukkhasamīpe ṭhitā sobbhādayo .
Rukkhatoti kakudharukkhato .
Parittan ti appakaṃ .
Pānīyaghaṭe pakkhittāni hontīti sambandho .
Tan ti vāsamattaṃ udakaṃ .
Tatthevāti ṭhapitapupphavāsitapānīyeyeva
V1.79 .Ṭhapitaṃ dantakaṭṭhanti sambandho .
Ajānantassa bhikkhussāti yojanā .
Anādare cetaṃ sāmivacanaṃ .
Hīti saccaṃ , yasmā vā .
Kiṃ
M0.95 mahābhūtaṃ vaṭṭati , kiṃ na vaṭṭatīti yojanā .Yaṃ panāti mahābhūtaṃ pana .
Aṅgalaggan ti aṅgesu laggaṃ , mahābhūtanti sambandho .
Etthāti sede .
Sujhāpitan ti aṅgārasadisaṃ katvā suṭṭhu jhāpitaṃ .
Cattārīti pathavī chārikā gūthaṃ muttanti cattāri .
Mahāvikaṭānīti mahantāni sappadaṭṭhakkhaṇasaṅkhāte vikārakāle kattabbāni osadhāni .
Etthāti ‘‘ asati kappiyakārake ’’ ti vacane .
Kālodissaṃ nāmāti byādhodissa , puggalodissa , kālodissa , samayodissa , desodissa , vasodissa , bhesajjodissasaṅkhātesu sattasu odissesu kālodissaṃ nāmāti attho .
Dasamaṃ .
Bhojanavaggo catuttho .