Ekuttarikanayo
Ekuttarikanayo ekakavāravaṇṇanā
321. Evaṃ
V2.197 khandhakapucchāya vaṇṇanaṃ katvā idāni ekuttarikanayassa taṃ karonto āha ‘‘ āpatti … pe … naye ’’ ti .Tattha ekuttarikanaye evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā .
‘‘ Cha āpattisamuṭṭhānānī ’’ ti iminā samuṭṭhānāni āpattiṃ karontīti atthena āpattikarā nāmāti dasseti .
Etesan ti channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ .
Hīti yasmā , āpajjatīti
M0.565 sambandho .Sikkhāpade cāti mātikāsikkhāpade ca .
Lahukā āpattīti ettha appasāvajjattā na lahukā nāma hoti , lahukena pana vinayakammenāti āha ‘‘ lahukena vinayakammena visujjhanato ’’ ti .
Pañcavidhāti thullaccayādivasena pañcapakārā .
Kenacīti lahukena vā garukena vā kenaci ākārena .
Saṃvijjati gihibhāvato avaseso samaṇabhāvo etissāti sāvasesā , paṭipakkhavasena anavasesā .
Dve āpattikkhandhāti pārājikasaṅghādisesavasena dve āpattikkhandhā .
‘‘ Karontī ’’ ti iminā antarāyikāti ettha ṇikapaccayassa atthaṃ dasseti .
Antarāyikā āpattiyo sabbathā antarāyikā hontīti āha ‘‘ antarāyikaṃ āpannassāpī ’’ tiādi .
Desetvā suddhipattassāti sambandho .
Lokavajjāti lokehi vajjetabbā .
Paṇṇattivajjāti bhagavato paṇṇattiyā vajjetabbā .
Yan ti yaṃ āpattiṃ āpajjatīti sambandho .
Karontoti kiriyamānato .
Ettha hi mānasaddassa antādeso .
Iminā karaṇaṃ kiriyan ti bhāvatthaṃ dasseti .
Āpajjatīti puggalo āpajjati .
Sā āpatti kiriyato samuṭṭhitā nāmāti yojanā .
Kā āpatti viyāti āha ‘‘ pārājikāpatti viyā ’’ ti .
Eseva nayo anantaravākyesupi .
Pubbāpattīti ettha pubbasaddo paṭhamatthoti āha ‘‘ paṭhamaṃ āpannāpattī ’’ ti .
‘‘ Āpannā ’’ ti padena majjhelopaṃ dasseti .
Pacchā āpannāpattīti vattabhedadukkaṭāpatti .
Mūlavisuddhiyāti mūle kāyaci āpattiyā amissattā visuddhiyā āpattiyā .
Kurundiyaṃ vuttanti sambandho .
Idampīti
V2.198 kurundiyaṃ vuttavacanampi .Pi saddena purimaṃ mahāaṭṭhakathāvacanaṃ apekkhati .
Ekena pariyāyenāti ekena kāraṇena .
Yāti āpatti , desitā hotīti sambandho .
Ayaṃ desitā gaṇanūpikā nāmāti yojanā .
Yā desitā hoti , ayaṃ agaṇanūpikā nāmāti yojanā .
Saussāhenevāti punapi āpajjissāmīti saha ussāheneva .
Hīti saccaṃ , yasmā vā .
‘‘ Gaṇanaṃ na upetī ’’ ti
M0.566 iminā gaṇanaṃ na upagacchatīti agaṇanūpikāti vacanatthaṃ dasseti .Aṭṭhame vatthusmiṃ pūraṇeti sambandho .
Idaṃ pāḷiyaṃ aṭṭhavatthukapūraṇavasena bhikkhunīnaṃ āgatattā bhikkhuniyo sandhāya vuttaṃ .
Bhikkhūnampi dutiyapārājikaṭṭhāne labbhatiyeva .
Thullavajjāti ettha thullaṃ vajjaṃ etissāti thullavajjāti dassento āha ‘‘ thulladose paññattā ’’ ti .
Yā ca dhammikassa paṭissavassa asaccāpane āpatti atthi , sā ca gihipaṭisaṃyuttāti yojanā .
Pañcānantariyakammāpattīti pañcahi ānantariyakammehi āpannā pārājikāpatti .
Sudinnattherādīti ādisaddena dhaniyattherādayo saṅgaṇhāti .
Ādikammikoti ādikammaṃ karonto , tasmiṃ niyutto vā .
Makkaṭisamaṇādīti ādisaddena vajjiputtakādayo saṅgaṇhāti .
Yo kadāci karahaci āpattiṃ āpajjati , so adhiccāpattiko nāmāti yojanā .
Paratopi eseva nayo .
‘‘ Codetī ’’ ti iminā codetīti codakoti vacanatthaṃ dasseti .
‘‘ Codito ’’ ti iminā coditabboti cudito , soyeva cuditakoti vacanatthaṃ dasseti .
Pañcadasasūti pātimokkhaṭṭhapanakkhandhake vuttesu pañcadasadhammesu .
Tenāti adhammacodakena , coditoti sambandho .
Pātimokkhaṭṭhapanakkhandhake ( cūḷava .401) vutte sacce ca akuppe ca atiṭṭhantopi adhammacuditakoyeva nāma , so pana dhammacodakena coditeyeva kuppanto adhammacuditako nāma , adhammacodakena codite pana kuppantopi adhammacuditako nāma na hoti , tasmā idha na vutto .
‘‘ Samannāgato ’’ ti iminā niyatā etassa santīti niyatoti vacanatthaṃ dasseti .
Āpajjituṃ bhabbāti bhabbāpattikā .
Kenaci kammena akatopi anukkhittakoyeva nāma , so pana ukkhittakoti saṅkābhāvato idha na vutto .
Ayan ti tajjanīyādikammakato bhikkhu .
Hīti yasmā , na kopetīti sambandho .
Liṅgadaṇḍakammasaṃvāsanāsanāhīti liṅganāsanena
M0.567 ca daṇḍakammanāsanena ca saṃvāsanāsanena ca .Yenāti bhikkhunā .
Soti nānāsaṃvāsako .
Dvinnaṃ nānāsaṃvāsakānaṃ
V2.199 viseso heṭṭhā ( pāci . aṭṭha .428) vuttoyeva .Ṭhapanaṃ jānitabbanti ettha kiṃ ṭhapanaṃ nāmāti āha ‘‘ pātimokkhaṭṭhapanan ’’ ti .
Iti ekakavāravaṇṇanāya yojanā samattā .