Issues
Pācityādiyojanā
Pācityādiyojanā

157. Soṇakuṭikaṇṇavatthukathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

157. Soṇakuṭikaṇṇavatthukathā

257. Etenāti ‘‘ kuraraghare ’’ ti pāṭhena .
Assāti mahākaccānassa .
Papātanāmaketi yasmā mahātaṭo ettha atthi , tasmā papātanāmako hoti .
Etenāti ‘‘ papātake pabbate ’’ ti pāṭhena .
Assāti mahākaccānassa .
Koṭiagghanakaṃ piḷandhanaṃ kaṇṇe etassatthīti kuṭikaṇṇoti vacanatthaṃ dassento āha ‘‘ koṭiagghanakaṃ panā ’’ tiādi .
Piḷandhati anenāti piḷandhanaṃ , alaṅkāroV2.10 .
Dantajo catutthakkharo .
‘‘ Pasādajanakan ’’ ti iminā pasādaṃ janetīti pāsādikoti vacanatthaṃ dasseti .
Pasādanīyan ti pasāditabbaṃ , pasādituṃ arahanti attho .
Atthavacanan ti attho vuccati anenāti atthavacanaṃ .
Pāḷiyaṃ idāni potthakesu ‘‘ pasādanīyan ’’ ti pāṭho natthi .
‘‘ Pāsādikan ’’ tipadassa pubbe ‘‘ dassanīyan ’’ ti pāṭhoyeva atthi .
Uttamadamathasamathan tiettha damathasaddassa ñāṇatthañca indriyasaṃvaratthañca samathasaddassa samādhatthañca cittūpasamatthañca dassento āha ‘‘ uttamaṃ damathañcā ’’ tiādi .
Casaddena dvandavākyaṃ dasseti .
Visūkāyikavipphanditānan ti visūkāya paṭipakkhāya pavattānaṃ diṭṭhicittasaṅkhātānaṃ vividhacalanānaṃ .
‘‘ Vīriyindriyan ’’ ti iminā yatindriyan ti ettha yata saddo vīriyavācakotiM0.342 dasseti .
Nāgan ti ettha natthi āgu pāpametassāti nāgoti vacanatthaṃ dassento āha ‘‘ āguvirahitan ’’ ti kiṃ divasato paṭṭhāyāti āha ‘‘ mama pabbajjādivasato paṭṭhāyā ’’ ti .
Kaṇhā mattikā uttari etthāti kaṇhuttarāti atthaṃ dassento āha ‘‘ kaṇhamattikuttarā ’’ ti .
‘‘ Uparī ’’ ti iminā uttarasaddassa atthaṃ dasseti .
‘‘ Gunnaṃ khurehī ’’ ti iminā gunnaṃ khurakaṇṭakasadisattā gokaṇṭakā nāmāti dasseti .
Te gokaṇṭake rakkhitunti sambandho .
Evaṃ kharā bhūmi hotīti yojanā .
Etehīti eragūādīhi catūhi tiṇehi .
Tan ti eragūtiṇaṃ .
Tenāti moragūtiṇena .
Jantussa vaṇṇoti sambandho .
Senāsanaṃ paññapesīti ettha kiṃ nāma senāsanaṃ paññapesīti āha ‘‘ bhisiṃ vā kaṭasārakaṃ vā paññapesī ’’ ti .
Paññapetvā ca pana soṇassa ārocesi .
Kiṃ ārocesīti āha ‘‘ āvuso ’’ tiādi .
Satthā vasitukāmoti sambandho .
258.‘‘ Tassa soṇassā ’’ ti iminā paṭibhātu tan ti ettha ‘‘ tan ’’ tipadaṃ sāmyatthe upayogavacananti dasseti .
Tan ti tava .
Aṭṭhakavaggikānīti aṭṭhapamāṇo , aṭṭhasamūho vā vaggo etesanti aṭṭhakavaggikāni .
Kāmasuttādīni ( su . ni .772 ādayo ) soḷasa suttāni .
Yoti puggalo , samannāgatoti sambandho .
Ariyopīti pisaddo na kevalaṃ sucisamannāgatoyeva pāpe na ramati , atha kho ariyopīti dasseti .
‘‘ Paṭibhātu tan ’’ ti pāṭhato yāva ‘‘ sucīti vuttan ’’ ti pāṭhā kesuciyeva aṭṭhakathāpotthakesu atthi .
Ayaṃ khvassāti ettha assa saddo ākhyātoti āha ‘‘ bhaveyyā ’’ ti .
Paridassesīti pañca varāni paricchinditvā dassesi .
Yaṃ vacanaṃ me upajjhāyo jānāpeti , tassa vacanassa ayaṃ kālo bhaveyyāti yojanā .
259. Vinayadharapañcamenāti ettha upajjhāyapañcamenāti atthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘ anussāvanācariyapañcamenā ’’ ti .
Upāhanakosakoti upāhanāya pakkhipanokāso kosako .
Eḷakacammaajacammesu akappiyaṃ nāma natthi .
Migacamme pana kiñci vaṭṭati , na kiñci vaṭṭatiV2.11M0.343 .
Taṃ vibhajitvā dassento āha ‘‘ migacamme ’’ tiādi .
Etesaṃyevāti eṇimigādīnaṃ channameva .
Aññesaṃ panāti chahi migehi avasesānaṃ pana .
Tesaṃ cammaṃ na vaṭṭatīti sambandho .
Gāthāyaṃ makkaṭo ca kāḷasīho ca sarabho ca kadalimigo ca keci ye vāḷamigā atthi , te cāti yojanā .
Tesan ti makkaṭādīnaṃ .
Tatthāti gāthāya , makkaṭādīsu vā .
‘‘ Sīhabyagghaacchataracchā ’’ ti iminā vāḷamigānaṃ sarūpaṃ dasseti .
Ettakāyeva vāḷamigāti āha ‘‘ na kevalan ’’ tiādi .
Etesaṃyevāti sīhabyagghaacchataracchānameva .
Na cammaṃ na vaṭṭatīti sambandho .
Yesan ti channaṃ eṇimigādīnaṃ .
Teti cha eṇimigādike .
Hi saccaṃ sabbesaṃ etesaṃ vāḷamigānaṃ cammaṃ na vaṭṭatīti yojanā .
Āharitvā vā na dinnan ti āharitvā vā hatthe vā pādamūle vā ṭhapetvā na dinnaṃ .
‘‘ Gaṇanaṃ na upetī ’’ ti iminā gaṇanaṃ upagacchatīti gaṇanūpagan ti atthaṃ dasseti .
Adhiṭṭhitañcāti adhiṭṭhitaṃ pana .
Yadāti yasmiṃ kāle .
Tatoti kālato .
Iti cammakkhandhakavaṇṇanāya yojanā samattā .