Asādhāraṇādivaṇṇanā
338. Purima pañhan ti ‘‘ kati chedanakānī ’’ tiādipañhānaṃ pure vuttaṃ pañhaṃ .
Tatthāti ‘‘ vīsaṃ dve satānī ’’ tiādipāṭhe .
‘‘ Dveaniyatehī ’’ ti padassa asamāhāradiguvākyaṃ dassento āha ‘‘ dvīhi aniyatehī ’’ ti .
‘‘ Saddhin ’’ ti iminā sahādiyoge karaṇavacananti dasseti .
Gāthāyaṃ ‘‘ dhovanañca sikkhāpadan ’’ tiādinā yojanā kātabbā .
Dve lomāti dve eḷakalomasikkhāpadāni .
‘‘ Sakalo ’’ tiādikāya aḍḍhateyyagāthāya yojanā suviññeyyāva .
Saṅghamhā
M0.591 dasa nissareti ettha ‘‘ saṅghamhā nissārīyatī ’’ ti ( pāci .680,730) evaṃ vuttā dasāti yojanānayaṃ dassento āha ‘‘ saṅghamhā nissārīyatī ’’ tiādi .Tatthāti bhikkhunivibhaṅge .
Tathāti yathā khuddakā , tathāti attho .
Itīti evaṃ .
Tesan ti pārājikānaṃ .
Kaṇhasappādayo durāsadā viya durāsadā hontīti yojanā .
‘‘ Durūpagamanāti iminā sadadhātuyā gatyatthaṃ dasseti .
Durāsajjanāti dukkhena āsajjitabbā , āsajjituṃ na sukarāti attho .
Samūpamāti samaupamā .
Samūpamākāraṃ dassento āha ‘‘ yathā ’’ tiādi .
Sādhāraṇan ti aṭṭhahi pārājikehi sādhāraṇaṃ .
Ekekassa pārājikassāti sambandho .
Avirūḷhī bhavanti teti ettha upamānopameyyānaṃ pākaṭabhāvaṃ katvā yojanānayaṃ dassento āha ‘‘ yathā ete ’’ tiādi .
Avirūḷhidhammāti avirūḷhīsabhāvā .
Pakatisīlabhāvenāti pakatiyā sīlavantabhāvena ,‘‘ pakatisīlābhāvenā ’’ tipi pāṭho , pakatisīlassa abhāvena , abhāvahetūti attho .
Ettāvatāti ettakena ‘‘ aṭṭheva pārājikā ’’ tiādivacanamattena , dassitaṃ hotīti sambandho .
Vibhattiyoti pārājikādivasena vibhajitabbāti vibhattiyoti .
Tatthāti ‘‘ tevīsati saṅghādisesā ’’ tiādipāṭhe
V2.220 .Sabbasaṅgāhikavacanan ti sabbesaṃ tiṇṇaṃ samathānaṃ , sabbāsaṃ vā āpattīnaṃ samathānaṃ saṅgāhikavacanaṃ .
‘‘ Dvīhi samathehī ’’ ti sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena cāti dvīhi samathehi .
Etan ti ‘‘ dve uposathā dve pavāraṇā ’’ ti vacanaṃ .
Vibhajanā nīti vibhajitabbānaṃ vibhajanakiriyāya avinābhāvato bhāvavasena vuttaṃ , tasmā vibhajitabbāti vibhattiyoti vacanattho kātabbo .
Aparāpi imā vibhattiyo hontīti yojanā .
Heṭṭhā vuttassa ‘‘ vibhattimattadassaneneva cetaṃ vuttaṃ , na samathehi vūpasamanavasenā ’’ ti vacanassa atthanayato aññaṃ atthanayaṃ dassento āha ‘‘ athavā ’’ tiādi ,‘‘ imāpi vibhattiyo ’’ ti padaṃ ‘‘ nissāyā ’’ ti pade avuttakammaṃ
M0.592 .Nissāya āpajjantīti sambandho .
Tāti āpattiyo .
Vuttappakārehevāti tīhi samathehīti vuttapakāreheva .
Taṃmūlikānan ti te eva uposathādayo mūlametāsanti taṃmūlikā , tāsaṃ .
Iminā kāriyūpacārena vuttanayaṃ dasseti .
Tā vibhattiyoti uposathādivibhattiyo .