(4) Avandanīyapuggalādivaṇṇanā
477. Tesan ti dasannaṃ puggalānaṃ .
‘‘ Saddhin ’’ ti iminā sāmīcenāti ettha sahatthe karaṇavacananti dasseti .
Sāmīcenāti ca sāmīcinā kattabbaṃ sāmīcaṃ kammaṃ , tena sāmīcena .
Dasa cīvaradhāraṇāti padassa samāsabhāvaṃ
M0.629 paṭikkhipanto āha ‘‘ dasa divasāni atirekacīvarassa dhāraṇā ’’ ti .Katisatan tiādīsu dvīsu gāthāpādesu catūsu vibhatyantapadesu purimaṃ purimena , pacchimañca pacchimena yathākkamaṃ yojetabbanti dassento āha ‘‘ katisataṃ āpattiyo rattisataṃ chādayitvānā ’’ ti .
Pacchimagāthāya pubbaḍḍhepi eseva nayo .
Ayaṃ hīti ayaṃ eva vakkhamāno .
Etthāti gāthāyaṃ .
Yoti bhikkhu , paṭicchādetīti sambandho .
Itīti ayaṃ saṅkhepattho .
Heṭṭhā vuttesu catūsu catukkesu dhammena samaggaṃ apanetvā dvādasa kammadosā vuttāti daṭṭhabbaṃ .
Adhammena vaggakammaṃ , adhammena samaggakammanti yojetabbaṃ .
Etthāti chasu kammesu .
Etadevāti dhammena samaggakammameva .
Yaṃ desitāti ettha yaṃsaddo vacanavipallāsoti āha ‘‘ yāni desitānī ’’ ti .
‘‘ Desitānī ’’ ti iminā desitāti ettha nikārassa ākārādesabhāvaṃ dasseti .
‘‘ Pariyantaparicchedabhāvarahitattā ’’ ti iminā natthi antaṃ pariyantametassāti anantan ti vacanatthaṃ dasseti .
Tan ti nibbānaṃ , jitanti sambandho .
Kena kaṃ kinti katvā jitanti āha ‘‘ bhagavatā kilesagaṇaṃ abhimadditvā ’’ ti .
Kena kaṃ kinti katvā kiṃ jitaṃ viyāti āha ‘‘ raññā sapattagaṇaṃ abhimadditvā rajjaṃ viyā ’’ ti .
Tattha ‘‘ raññā ’’ ti iminā ‘‘ kenā ’’ ti pucchaṃ vissajjesi .
‘‘ Sapattagaṇan ’’ ti iminā ‘‘ kan ’’ ti pucchaṃ vissajjesi .
‘‘ Abhimadditvā ’’ ti iminā ‘‘ kinti katvā ’’ ti pucchaṃ vissajjesi .
‘‘ Rajjan ’’ ti iminā ‘‘ kin ’’ ti pucchaṃ vissajjesi .
Sapattagaṇan ti verigaṇaṃ .
Ayaṃ panettha yojanā – raññā sapattagaṇaṃ abhimadditvā rajjaṃ rājabhāvaṃ jitaṃ viya , bhagavatā kilesagaṇaṃ abhimadditvā nibbānaṃ
V2.254 jitanti .Svevāti bhagavā eva .
‘‘ Nibbikāratāyā ’’ ti iminā tādisaddo nibbikāratthavācako anipphannapāṭipadikoti dasseti .
‘‘ Vivekapañcakan ’’ ti iminā kāyacittaupadhivasena vivekattayampi gahetabbaṃ vivekabhāvena samānattā .
Tena bhagavatāti sambandho .
‘‘ Yāni satta āpattikkhandhānī ’’ ti
M0.630 iminā eketthāti ettha ekasaddassa visayaṃ dasseti .Tatthāti sattasu āpattikkhandhesu .
Ettha panāti samathesu pana .
Hīti saccaṃ .
Tassāti sammukhāvinayassa .
Aṭṭhakathāsūti sabbaaṭṭhakathāsu .
Mayaṃ panāti saṅgahakārakā amhe pana , buddhaghosanāmakā mayaṃ panāti attho , rocayāmāti sambandho .
Kassa kimatthaṃ gahetvā rocesīti āha ‘‘ vināti nipātassa paṭisedhanamatthamattan ’’ ti .
‘‘ Vināti nipātassā ’’ ti padaṃ ‘‘ atthamattan ’’ ti pade vācakasambandho .
Attano sādhyavacanaṃ buddhavacanasaṅkhātena sādhakavacanena sādhento āha ‘‘ vuttampi cetan ’’ tiādi .
Aṭṭhārasa aṭṭhakānīti adhammadiṭṭhibheda , dhammadiṭṭhibheda , vematikabhedesu tīsu ekamekaṃ mūlaṃ katvā tayo tayo mūliṃ katvā nava honti , tesu dhammadiṭṭhibhedesu dhammadiṭṭhibhedaṃ apanetvā aṭṭha honti , tāni aṭṭhārasa bhedakaravatthūsu yojetvā aṭṭhārasa aṭṭhakāni hontīti daṭṭhabbaṃ .
Chaūnadiyaḍḍhasatan ti catucattālīsādhikaṃ satanti vuttaṃ hoti .
Ekekavatthusmin ti aṭṭhārasasu bhedakaravatthūsu ekekasmiṃ vatthusmiṃ .
Iti gāthāsaṅgaṇikavaṇṇanāya yojanā samattā .