120. Aphāsukavihārakathā
209. Pavāraṇākkhandhake
V1.276 allāpoti ettha ātyūpasaggassa ādikammatthaṃ , lapadhātuyā ca kathanatthaṃ dassento āha ‘‘ paṭhamavacanan ’’ ti .Ādito , ādimhi vā lapanaṃ kathanaṃ , lapati anenāti vā allāpo saṃyoge pare rasso .
Saṃ puna lapanaṃ , lapati vā anenāti sallāpo .
Hatthavilaṅghakenāti ettha vipubbo laghidhātu ukkhipanatthoti āha ‘‘ hatthukkhepakenā ’’ ti .
Pasusaṃvāsan ti ettha pasūti sabbacatuppadā .
Te hi aññamaññaṃ pasanti bādhanti , manussādīhi vā pasīyanti bādhīyantīti pasavoti vuccanti .
Pasūnaṃ viya saṃvāsan ti pasūnaṃ saṃvāso viya saṃvāsoti pasusaṃvāso , taṃ pasusaṃvāsaṃ .
Tamatthaṃ vitthārento āha ‘‘ pasavopi hī ’’ tiādi .
Tathāti yathā na karonti , tathāti attho .
Etepīti bhikkhavopi .
Tasmāti yasmā akaṃsu , tasmā .
Nesan ti bhikkhūnaṃ .
Sabbatthāti sabbesu eḷakasaṃvāsasapattasaṃvāsesu .
Mūgabbatan ti mūgassa vataṃ viya vatanti mūgabbataṃ , suññavacanavatanti attho .
Titthiyasamādānan ti titthiyehi samādātabbaṃ .
Vatasamādānan ti samādātabbaṃ vataṃ .
Aññamaññānulomatāti ettha tāsaddassa bhāvatthaṃ dassento āha ‘‘ anulomabhāvo ’’ ti .
Iminā ‘‘ devatā ’’ tiādīsu ( saṃ . ni . aṭṭha .1.1.1; khu . pā . aṭṭha .5. evamiccādipāṭhavaṇṇanā ; su . ni . aṭṭha .2. aṅgalasuttavaṇṇanā ) viya tāpaccayassa svatthaṃ ‘‘ janatā ’’ tiādīsu ( pe . va . aṭṭha .460) viya samūhatthañca nivatteti .
‘‘ Aññamaññaṃ vattun ’’ ti vacanassa yuttiṃ
M0.324 dassento āha ‘‘ vadantu man ’’ tiādi .Vadantaṃ bhikkhuṃ vattunti yojanā .
‘‘ Āpattīhi vuṭṭhānabhāvo ’’ ti iminā āpattivuṭṭhānatāti padassa pañcamīsamāsañca tāpaccayassa bhāvatthañca dasseti .
‘‘ Vinayan ’’ tiādinā purato katvā karaṇaṃ purekkhāro , tassa bhāvo purekkhāratā , vinayaṃ purekkhāratā vinayapurekkhāratāti vacanatthaṃ dasseti .
Ettha purasaddassa ekārattaṃ saddasatthesu ( moggallānabyākaraṇe 5.134 sutte ) vadanti .
Tassa yuttiṃ dassento āha ‘‘ vadantuman ’’ tiādi ( moggallānabyākaraṇe 5.134 sutte ).
210. Sabbasaṅgāhikāti ‘‘ saṅgho pavāreyyā ’’ ti sāmaññato vuttattā sabbesaṃ tevācikādīnaṃ saṅgāhakā .
Ñattīti ñāpeti saṅghaṃ etāya vacanāyāti ñatti .
Sabbasaṅgāhikabhāvaṃ
V1.277 vitthārento āha ‘‘ evañhi vutte ’’ tiādi .Tevācikan ti tisso vācā etassāti tevācikaṃ , tīhi vācāhi kattabbanti vā tevācikaṃ .
Eseva nayo sesesupi .
Samānavassikan ti samānaṃ vassaṃ etesanti samānavassā , tehi kattabbanti samānavassikaṃ .
Aññan ti dvevācikaekavācikaṃ .
211. Acchantīti ettha āsadhātuyā upavesanatthaṃ dassento āha ‘‘ nisinnāva hontī ’’ ti .
‘‘ Na uṭṭhahantī ’’ ti iminā evaphalaṃ dasseti .
Tadamantarāti ettha ‘‘ tadantarā ’’ ti vattabbe vācāsiliṭṭhavasena makārāgamaṃ katvā vuttanti āha ‘‘ tadantarā ’’ ti .
Tassa attano pavāritakālassa antarā .
‘‘ Yāva pavārentī ’’ ti padassa niyamatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ tāvatakaṃ kālan ’’ ti .
Yāvāti nipātassa payogattā ‘‘ tadamantarā ’’ ti ettha abhividhiavadhyatthe pañcamīvibhatti hotīti daṭṭhabbaṃ .