4. Bhojanavaggo
1. Āvasathapiṇḍasikkhāpada-atthayojanā
203. Bhojanavaggassa
M0.59 paṭhame āvasathe paññatto piṇḍo āvasathapiṇḍoti dassento āha ‘‘ samantā ’’ tiādi .Parikkhittan ti parivutaṃ āvasathanti sambandho .
Addhaṃ pathaṃ gacchantīti addhikā .
Gilāyanti rujantīti gilānā .
Gabbho kucchiṭṭhasatto etāsanti gabbhiniyo .
Malaṃ pabbājentīti pabbajitā , tesaṃ yathānurūpanti sambandho .
Paññattāni mañcapīṭhāni etthāti paññattamañcapīṭho , taṃ .
Anekagabbhaparicchedaṃ anekapamukhaparicchedaṃ āvasathaṃ katvāti yojanā .
Tatthāti āvasathe .
Tesaṃ tesan ti addhikādīnaṃ .
Hiyyosaddassa atītānantarāhassa ca anāgatānantarāhassa ca vācakattā idha anāgatānantarāhavācakoti āha ‘‘ svepī ’’ ti .
Kuhiṃ gatā iti vutteti yojanā .
‘‘ Kukkuccāyanto ’’ tipadassa nāmadhātuṃ dassento āha ‘‘ kukkuccaṃ karonto ’’ ti .
206.‘‘ Addhayojanaṃ vā yojanaṃ vā ’’ tiiminā ‘‘ pakkamitun ’’ tipadassa kammaṃ dasseti .
‘‘ Gantun ’’ tiiminā kamusaddassa padavikkhepatthaṃ dasseti .
‘‘ Anodissā ’’ tipadassa tvāpaccayantabhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ anuddisitvā ’’ ti vuttaṃ .
Pāsaṃ ḍetīti pāsaṇḍo , sattānaṃ cittesu diṭṭhipāsaṃ khipatīti attho .
Atha vā taṇhāpāsaṃ , diṭṭhipāsañca ḍeti uḍḍetīti pāsaṇḍo , taṃ pāsaṇḍaṃ .
Yāvatattho paññatto hotīti yāvatā attho hoti , tāvatā paññatto hotīti yojanā .
‘‘ Yāvadattho ’’ tipi pāṭho , ayamevattho .
Dakāro padasandhikaro .
Sakiṃ bhuñjitabban ti ekadivasaṃ sakiṃ bhuñjitabbanti attho .
Tenāha ‘‘ ekadivasaṃ bhuñjitabban ’’ ti .
Etthāti
V1.50 imasmiṃ sikkhāpade .Ekakulena vā paññattanti sambandho .
Bhuñjituṃ na vaṭṭati ekato hutvā paññattattāti adhippāyo .
Nānākulehi paññattaṃ piṇḍanti yojanā .
Bhuñjituṃ vaṭṭati nānākulāni ekato ahutvā visuṃ visuṃ paññattattāti adhippāyo .
Yopi piṇḍo
M0.60 chijjatīti sambandho .Upacchinditvāti asaddhiyādipāpacittattā upacchinditvā .
208. Anuvasitvāti punappunaṃ vasitvā .
Antarāmagge gacchantattā ‘‘ gacchanto bhuñjatī ’’ ti idaṃ tāva yuttaṃ hotu , gataṭṭhāne pana gamitattā kathaṃ ?
Paccuppannasamīpopi atīto tena saṅgahitattā yuttaṃ .
‘‘ Kuto nu tvaṃ bhikkhu āgacchasī ’’ tiādīsu ( saṃ . ni .1.130) viya .
Taṃsamīpopi hi tādiso .
Nānāṭṭhānesu nānākulānaṃ santake pakatiyā anāpattibhāvato nānāṭṭhānesu ekakulasseva santakaṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘ anāpattī ’’ ti .
Āraddhassa vicchedattā ‘‘ puna ekadivasaṃ bhuñjituṃ labhatī ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Odissā ’’ ti sāmaññato vuttepi bhikkhūyeva gahetabbāti āha ‘‘ bhikkhūnaṃyevā ’’ ti .
Paṭhamaṃ .