149. Sabbanīlikādipaṭikkhepakathā
246. Sabbāva nīlikāti sabbāva upāhanāyo nīlikā , sabbaṭṭhānesu nīlametāsanti sabbanīlikā tipi kātabbo .
Tattha cāti tesu nīlikādīsu ca .
Ummārapupphassa vaṇṇo viya vaṇṇo etissāti ummārapupphavaṇṇā .
Evaṃ sesesupi .
Addāriṭṭhakavaṇṇāti ettha addoti allo .
Ariṭṭhoti pheṇilarukkho vā kāko vā , tasmā addo allo ariṭṭho pheṇilarukkho , kāko vāti addāriṭṭho , tadeva addāriṭṭhako , addāriṭṭhakassa vaṇṇo viya vaṇṇo etissāti addāriṭṭhakavaṇṇā
V2.6 .Etāsūti sabbanīlikādīsu .
Puñchitvāti parimajjitvā .
Appamattakenāpīti pi saddo sambhāvane .
Sabbanīlādike bhinne kā nāma kathāti attho .
‘‘ Yāsaṃ vaddhāyeva nīlā ’’ ti iminā nīlakā vaddhikā etāsanti nīlakavaddhikāti chaṭṭhībāhiratthasamāsaṃ dasseti .
Vaddhikāti ca naddhi .
Sā hi upāhanatalato vaddhayatīti vaddhikāti ca upāhanatalaṃ bandhati imāyāti vaddhikāti ca vuccati .
Sabbatthāti sabbesu pītakavaddhikādīsu .
Etāyopīti nīlakavaddhikādikā upāhanāyopi .
Taleti upāhanāya tale .
‘‘ Khallakaṃ bandhitvā ’’ ti iminā khallakena bandhitabbāti khallakabaddhāti vacanatthaṃ dasseti .
Yonakaupāhanāti yonakajātīnaṃ manussānaṃ upāhanā .
Paliguṇṭhetvāti parisamantato veṭhetvā .
‘‘ Upari … pe … jaṅghan ’’ ti iminā puṭabaddhato visesaṃ dasseti .
Tūlapicunāti tūlasaṅkhātena picunā .
‘‘ Tittirapattasadisā ’’ ti iminā tittirassa
M0.337 pattaṃ viya tittirapattikāti vacanatthaṃ dasseti .Tittiroti ca eko sakuṇaviseso .
Kaṇṇikaṭṭhāneti dvinnaṃ vaddhikānaṃ ekato samāgamaṭṭhāne .
‘‘ Meṇḍa … pe … katā ’’ ti iminā meṇḍassa visāṇena sadisā vaddhikā etāsanti meṇḍavisāṇavaddhikāti vacanatthaṃ dasseti .
Tathevāti yathā meṇḍaajasiṅgasaṇṭhāne vaddhe yojetvā katā , tathevāti attho .
‘‘ Vicchikā … pe … katā ’’ ti iminā vicchikāya aḷo vicchikāḷo , so viya vaddhikā etāsanti vicchikāḷikāti vacanatthaṃ dasseti .
Aḷasaddo ‘‘ aḷacchinno ’’ tiādīsu ( mahāva .119) aṅguṭṭhavācako , idha pana naṅguṭṭhavācako , tasmā vuttaṃ ‘‘ naṅguṭṭhasaṇṭhāne ’’ ti .
Talesūti upāhanāya talesu .
‘‘ Mora … pe … sibbikā ’’ ti iminā morapiñchehi parisamantato , parikkhipitvā vā sibbitā morapiñchaparisibbitāti vacanatthaṃ dasseti .
Citrā upāhanāyoti ettha citrasaddo vicitratthoti āha ‘‘ vicitrā ’’ ti .
Etāsūti khallakabaddhādīsu .
Vaḷañjetabbāti paribhuñjitabbā .
Vaḷaji paribhogeti dhātupāṭho ( saddanītidhātumālāyaṃ 15 jakārantadhātu ).
Tālujo tatiyo .
Tesu panāti khallakādīsu pana .
Sati santesūti yojanā .
Sīhacammena parikkhipitabbāti sīhacammaparikkhatāti vacanatthaṃ dassento āha ‘‘ pariyantesū ’’ tiādi .
Pakkhibiḷāloti tuliyo .
So hi pakkhayuttattā ca biḷālamukhasadisamukhattā ca pakkhibiḷāloti vuccati .
Iminā luvakacammaparikkhatāti ettha luvakasaddo pakkhibiḷālapariyāyoti dasseti .
‘‘ Ulūkacammaparikkhatā ’’ tipi pāṭho .
Etāsupīti sīhacammaparikkhatādīsupi .
Yā kāci upāhanāyoti sambandho .
247. Omukkan ti ettha avatyūpasaggassa viyogatthaṃ dassento āha ‘‘ paṭimuñcitvā apanītan ’’ ti .
Purāṇaṃ guṇaṅguṇūpāhananti attho .