1. Paṭhamasikkhāpada-atthayojanā
883. Naggavaggassa
V1.145 paṭhame brahmacariyena ciṇṇenāti ciṇṇena brahmacariyena kiṃ nu kho nāmāti attho .‘‘ Brahmacariyassa caraṇenā ’’ ti iminā ciṇṇasaddassa caraṇaṃ ciṇṇan ti vacanatthaṃ dasseti .
‘‘ Na aññaṃ cīvaran ’’ ti iminā evatthaṃ dasseti , aññatthāpohanaṃ vāti .
Paṭhamaṃ .
2. Dutiyasikkhāpadaṃ
887. Dutiye anuttānaṭṭhānaṃ natthīti .
Dutiyaṃ .
3. Tatiyasikkhāpadaṃ
893. Tatiye
M0.167 anantarāyikinīti ettha natthi antarāyo etissāti anantarāyā , sā eva anantarāyikinīti vacanatthaṃ dassento āha ‘‘ anantarāyā ’’ ti .Tatiyaṃ .
4. Catutthasikkhāpadaṃ
898. Catutthe pañcāhan ti samāhāradigu , ṇikapaccayo svattho .
Saṅghāṭicāro tiettha kenaṭṭhena saṅghāṭi nāma , cārasaddo kimatthoti āha ‘‘ paribhogavasena vā ’’ tiādi .
Tattha saṅghaṭitaṭṭhenāti saṃharitaṭṭhena .
Iminā ‘‘ kenaṭṭhena saṅghāṭi nāmā ’’ ti pucchaṃ visajjeti .
‘‘ Parivattanan ’’ ti iminā ‘‘ cārasaddo kimattho ’’ ti codanaṃ pariharati .
Pañcasūti ticīvaraṃ udakasāṭikā saṃkaccikāti pañcasūti .
Catutthaṃ .
5. Pañcamasikkhāpadaṃ
903. Pañcame ‘‘ cīvarasaṅkamanīyan ’’ tiettha saṅkametabbaṃ paṭidātabbanti saṅkamanīyan ti kamudhātussa paṭidānatthañca anīyasaddassa kammatthañca ,‘ cīvarañca taṃ saṅkamanīyañce ’ ti cīvarasaṅkamanīyan ti
V1.146 visesanaparapadabhāvañca dassento āha ‘‘ saṅkametabbaṃ cīvaran ’’ ti .Tattha ‘‘ saṅkametabbaṃ cīvaran ’’ ti iminā kammatthañca visesanaparapadabhāvañca dasseti .
‘‘ Paṭidātabbacīvaran ’’ ti iminā kamudhātuyā atthaṃ dasseti adhippāyavasenāti .
Pañcamaṃ .
6. Chaṭṭhasikkhāpadaṃ
909. Chaṭṭhe ‘‘ aññaṃ parikkhāran ’’ tiettha parikkhārassa sarūpaṃ dassento āha ‘‘ yaṃkiñcī ’’ tiādi .
Yaṃkiñci aññataranti sambandho .
Kittakaṃagghanakan ti kiṃ pamāṇena agghena arahaṃ cīvaraṃ .
Dātukāmatthāti tumhe dātukāmā bhavathāti attho .
Katipāhenāti katipayāni ahāni katipāhaṃ , yakāralopo .
Katipaya saddohi dvitivācako rūḷhīsaddo
M0.168 , tena katipāhena .Samagghan ti appagghaṃ .
Saṃ saddo hi appatthavācakoti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Sattamasikkhāpadaṃ
911. Sattame ‘‘ vipakkamiṃsū ’’ ti ettha vividhaṃ ṭhānaṃ pakkamiṃsūti dassento āha ‘‘ tattha tattha agamaṃsū ’’ ti .
Amhākampi āgamananti sambandho .
915. Katipāhena uppajjissatīti katipāhena cīvaraṃ uppajjissati .
Tatoti tasmiṃ cīvaruppajjanakāleti .
Sattamaṃ .
8. Aṭṭhamasikkhāpadaṃ
916. Aṭṭhame ye nāṭakaṃ nāṭenti , te naṭā nāmāti yojanā .
Iminā naṭakaṃ nāṭentīti naṭāti vacanatthaṃ dasseti .
Ye naccanti , te nāṭakā nāmāti yojanā .
Iminā sayaṃ naṭantīti nāṭakāti vacanatthaṃ dīpeti .
Vaṃsavarattādīsūti ettha vaṃso nāma veṇu .
Varattā nāma naddhikā .
Ādisaddena rajjuādayo saṅgaṇhāti .
Ye laṅghanakammaṃ karonti , te laṅghakā nāmāti yojanā .
Māyākārāti ettha māyā nāma mayanāmakena asurena sure calayituṃ katattā mayassa esāti māyā , taṃ karotīti māyākāro , mayanāmako asuroyeva .
Aññe pana rūḷhīvasena ‘‘ māyākārā ’’ ti vuccanti .
Sokena jhāyanaṃ ḍayhanaṃ sokajjhāyaṃ , surānaṃ sokajjhāyaṃ karotīti sokajjhāyiko , mayanāmako asuroyeva .
Aññe pana rūḷhīvasena ‘‘ sokajjhāyikā ’’ ti
V1.147 vuccanti .Iti imamatthaṃ dassetuṃ vuttaṃ ‘‘ sokajjhāyikā nāma māyākārā ’’ ti .
Kumbhathuṇikā nāmāti ettha vissaṭṭhattā thavīyatīti thuṇo , saddo .
Kumbhassa thuṇo kumbhathuṇo .
Tena kīḷantīti kumbhathuṇikā , iti imamatthaṃ dasseti ‘‘ ghaṭakena kīḷanakā ’’ ti iminā .
Bimbisakan ti caturassaambaṇatāḷanaṃ , taṃ vādentīti bimbisakavādakāti .
Aṭṭhamaṃ .
9. Navamasikkhāpadaṃ
921. Navame
M0.169 tesan ti ye ‘‘ na mayaṃ ayye sakkomā ’’ ti vadanti , tesaṃ .Dassatīti acchādessatīti .
Navamaṃ .
10. Dasamasikkhāpadaṃ
927. Dasame yassāti kathinassa .
Ubbhāramūlakoti uddhāramūlako .
Saddhāparipālanatthan ti kathinuddhāraṃ yācantassa saddhāya paripālanatthanti .
Dasamaṃ .
Naggavaggo tatiyo .