Issues
Pācityādiyojanā
Pācityādiyojanā

Soṇassa pabbajjākathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Soṇassa pabbajjākathā

243.‘‘ Makkhito ’’ tiM0.333 iminā phurati vipphārati byāpetīti phuṭoti vutte phuradhātuyā vipphāraṇaṃ nāma makkhitatthoti dasseti .
Yatthāti yasmiṃ ṭhāne .
Iminā gāvo āhananti etthāti gavāghātanan ti atthaṃ dassebhi .
Tantissareti tantiyā guṇassa sare .
Vādanakusaloti vādane kusalo .
Kharamucchitāti kharena mucchitā .
‘‘ Sarasampannā ’’ ti iminā saro etissamatthīti saravatī , vīṇāti dasseti .
Kammaññāti ettha kammasaddato khamatthe ññapaccayoti āha ‘‘ kammakkhamā ’’ ti .
Mandamucchanāti mandena mucchanā .
Same guṇeti ettha samo nāma majjhimo , guṇo nāma mukhyato vīṇāya jiyā , upacārato saroti āha ‘‘ majjhime sare ’’ ti .
Vīriyasamathan ti ettha vīriyañca samatho cāti atthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘ vīriyasampayuttaṃ samathan ’’ ti .
Iminā vīriyena sampayuttaṃ samathaṃ vīriyasamathan ti dasseti .
‘‘ Vīriyaṃ samathena yojehī ’’ ti iminā vīriyena samathaṃ yojehīti atthopi dassitoti daṭṭhabbaṃ .
Indriyānañca samatan ti ettha saddhādīni pañcindriyāneva gahetabbāni , na aññānīti dassento āha ‘‘ saddhādīnaṃ indriyānan ’’ ti .
‘‘ Samabhāvan ’’ ti iminā tāpaccayo bhāvatthe hotīti dasseti .
Tatthāti ‘‘ indriyānaṃ samatan ’’ tipāṭhe , saddhādīsu indriyesu vā .
Tattha ca nimittaṃ gaṇhāhīti ettha bhāvenabhāvalakkhaṇe thapaccayo hotīti āha ‘‘ tasmiṃ samathe satī ’’ ti .
Ādāse sati mukhabimbena kattubhūtena uppajjitabbaṃ iva , tasmiṃ samathe sati yena nimittena kattubhūtena uppajjitabbanti yojanā .
Samathassa nimittaṃ samathanimittaṃ , indriyānaṃ samabhāvo .
Eseva nayo sesesupi .
Samathanimittādīni cattāri ekasesena vā sāmaññaniddesena vā ‘‘ nimittan ’’ ti vuccati .
244. AññaṃV2.4 byākareyyan ti ettha aññaṃ byākaronto attānaṃ ‘‘ arahā ahan ’’ ti jānāpetīti āha ‘‘ arahā ahan ’’ ti jānāpeyyan ’’ ti .
Cha ṭhānānīti ettha ṭhānasaddo kāraṇatthoti āha ‘‘ cha kāraṇānī ’’ tiM0.334 .
‘‘ Paṭivijjhitvā ’’ tiādinā adhimuttoti padassa adhippāyatthaṃ dasseti .
Saddattho pana adhimuccatīti adhimuttoti daṭṭhabbo .
Arahattaṃ vuccatīti sambandho .
Hīti vitthāro .
Asammohotīti ettha ākāratthavācako iti saddo pubbapadesupi yojetvā ‘‘ nekkhamaṃ iti vuccatī ’’ tiādinā yojanā kātabbā .
‘‘ Paṭivedharahitan ’’ ti iminā kevalaṃ saddhāmattakan ti ettha mattasaddassa nivattetabbatthaṃ dasseti .
Paṭivedhapaññāyāti maggapaññāya .
‘‘ Asammissan ’’ ti iminā kevalasaddassa asammissatthaṃ dasseti .
Paṭicayan ti ettha paṭisaddo anupacchinnattho , cidhātu vaḍḍhanatthoti āha ‘‘ punappunaṃ karaṇena vaḍḍhin ’’ ti , maggapaṭivedhena vītarāgattāyevāti sambandho .
Tanninnamānasoyevāti tasmiṃ phalasamāpattivihāre ninnamānaso eva .
Lābhasakkārasilokan ti ettha labhanaṃ lābho , suṭṭhu karaṇaṃ sakkāro , silokanaṃ vaṇṇabhaṇanaṃ siloko , lābho ca sakkāro ca siloko ca lābhasakkārasilokanti atthaṃ dassento āha ‘‘ catupaccayalābhañcā ’’ tiādi .
Tesaṃyevāti catunnaṃ paccayānameva .
‘‘ Sīlañca vatañcā ’’ ti iminā sīlabbatan tipadassa dvandavākyaṃ dasseti .
Bhusa saddassa kaliṅgaratthaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘ balavanto ’’ ti ‘‘ khīṇāsavassā ’’ ti iminā nevassāti ettha tasaddassa visayaṃ dasseti .
‘‘ Gahetvā ’’ ti iminā pariyādiyantīti ettha paripubbaāpubbadādhātuyā gahaṇatthaṃ dasseti .
Hīti saccaṃ .
Kilesā karontīti sambandho .
Tesan ti kilesānaṃ .
Āneñjappattan ti ettha iñjanaṃ kampanaṃ iñjaṃ , na iñjaṃ aneñjaṃ , tameva āneñjaṃ , taṃ pattanti āneñjappattanti atthaṃ dassento āha ‘‘ acalanappattan ’’ ti .
Vayañcāti ca saddo avuttasampiṇḍanatthoti āha ‘‘ vayampi uppādampī ’’ ti .
Upādānakkhayassāti ettha upādānakkhayaṃ adhimuttassāti dassento āha ‘‘ upayogatthe sāmivacanan ’’ ti .
‘‘ Uppādañca vayañcā ’’ ti iminā āyatanuppādan tiM0.335 ettha uppādasaddena vayopi avinābhāvato gahetabboti dasseti .
Sammāti nipāto ñāyatthoti āha ‘‘ hetunā nayenā ’’ ti .
Santacittassāti ettha santasaddassa khedādīsupi pavattattā idha nibbutatthe vattatīti āha ‘‘ nibbutacittassā ’’ ti .
Anunayapaṭighehīti anu punappunaṃ ārammaṇe cittaṃ netīti anunayo ,V2.5 rāgo , ārammaṇe paṭihaññatīti paṭigho , doso , anunayo ca paṭigho ca anunayapaṭighā , tehi .
Iṭṭhe anunayo , aniṭṭhe paṭigho hotīti sambandho daṭṭhabbo .