Issues
Select Version
Sujanābhivaṃsa-သုဇနာဘိဝံသ
မြန်မာဘာသာ
Jātaka-aṭṭhakathā(Paṭhamo bhāgo)
Jātaka-aṭṭhakathā(Paṭhamo bhāgo)

[89] 9. Kuhakajātakavaṇṇanā

Author: Sujanābhivaṃsa-သုဇနာဘိဝံသ @ IAPT

**ဝါစာဝ ကိရ တေ အာသီ** တိ ဣဒံ၊ ဝါစာဝ ကိရ တေ အာသိစသော ဤတရား ဒေသနာတော်ကို။ သတ္ထာ ဇေတ၀နေ ပိဟရန္တော၊ ဘုရားရှင်သည် ဇေတဝန် ကျောင်းတော်၌ နေတော်မူစဉ်။ ဧကံ ကုဟက ဘိက္ခုံ၊ တစ်ပါးသော အံ့ဩဖွယ် ပြုတတ်သော ရဟန်းကို။ အာရဗ္ဘ ကထေသိ၊ အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူပြီ။
ကုဟကဝတ္ထု၊ အံ့ဩဖွယ်ပြုမှု ဝတ္ထုကြောင်းသည်။ ဥဒ္ဒါလကဇာတကေ အာဝိ ဘဝိဿတိ၊ ဥဒ္ဒါလကဇာတ်၌ ထင်ရှားစွာဖြစ်လတံ့။
အတီတေ ဗာရာဏသိယံ၊ လွန်လေပြီးသောအခါ ဗာရာဏသီမြို့၌။ ဗြဟ္မဒတ္တေ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တေ၊ ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် မင်းအဖြစ်ကို ပြုသော်။ ဧကံ ဂါမကံ ဥပနိဿာယ၊ တစ်ခုသော ရွာငယ်ကို အမှီပြု ၍။ ဧကော ကူဋဇဋိလော၊ တစ်ပါး သော ကောက်ကျစ်သော ရသေ့ဖြစ်သော။ ကုဟကတာပသော ဝသတိ၊ အံ့ဩ ဖွယ်ပြုတတ်သော ရသေ့သည် နေ၏။
ဧကော ကုဋုမ္ဗိကော၊ တစ်ယောက်သော သူကြွယ်သည်။ တဿ အရညေ၊ ထိုရသေ့အတွက် တောထဲ၌။ ပဏ္ဏသာလံ ကာရေတွာ၊ သစ်ရွက်မိုးကျောင်းကို ဆောက်လုပ်စေ၍။ တတ္ထ နံ ဝါသေန္တော၊ ထိုကျောင်း၌ ထိုရသေ့ကို နေစေလျက်။ အတ္တနော ဂေဟေ၊ မိမိ၏ အိမ်၌။ ပဏီတာဟာရေန ပဋိဇဂ္ဂတိ၊ မွန်မြတ်သော အာဟာရဖြင့် ပြုစုလုပ်ကျွေး၏။
သော တံ ကူဋဇဋိလံ၊ ထိုသူကြွယ်သည် ထိုကောက်ကျစ်သော ရသေ့ကို။ သီလဝါတိ သဒ္ဒဟိတွာ၊ ဤရသေ့ကား သီလရှိ၏”ဟု ယုံကြည်၍။ စောရဘယေန သုဝဏ္ဏနိက္ခသတံ၊ ခိုးသားဓားပြဘေးကြောင့် ရွှေစင်နိက္ခတစ်ရာကို။ တဿ ပဏ္ဏသာလံ နေတွာ၊ ထိုရသေ့၏ သစ်ရွက်မိုးကျောင်းသို့ ဆောင်ယူ၍။ ဘူမိဂတံ ကတွာ၊ မြေထဲရောက်သည်ကို ပြု၍။ “ဣဒံ ဩလောကေယျာသိ ဘန္တေတိ အာဟ၊ ဤပစ္စည်းကို ကြည့်ရှုတော်မူပါ အရှင်ဘုရား”ဟု လျှောက်ထားပြီ။
နံ တာပသော၊ ထိုအခါ ထိုသူကြွယ်ကို ရသေ့သည်။ “အာဝုသော ပဗ္ဗဇိတာနံ နာမ၊ အို. . ဒါယကာ ရသေ့ရဟန်းတို့အားမည်သည်။ ဧဝရူပံ ကထေတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ ဤသို့သဘောရှိသော စကားကို ပြောခြင်းငှာ မသင့်။ အမှာကံ ပရသန္တကေ၊ ငါတို့အားကား သူတစ်ပါးပစ္စည်း၌။ လောဘော နာမ နတ္ထီတိ အာဟ၊ လိုချင်မှု မည်သည် မရှိ”ဟု ပြောပြီ။
သော သာဓု ဘန္တေတိ၊ ထိုသူကြွယ်သည် ကောင်းပါပြီအရှင်ဘုရားဟုလျှောက်၍။ တဿ ၀စနံ သဒ္ဒဟိတွာ ပက္ကာမိ၊ ထိုရသေ့ရုံ ပြောစကားကို ယုံကြည်၍ ဖဲသွားပြီ။
ဒုဋ္ဌတာပသော၊ ရသေ့ပျက်သည်။ “ဧတ္တကေန ဇီဝိတုံ သက္ကာတိ၊ ဤမျှရှိသော ပစ္စည်းဖြင့် အသက်မွေးခြင်းငှာ တတ်ကောင်း၏”ဟုတွေး၍။ ကတိပါဟံ အတိက္ကမိတွာ၊ နှစ်ရက်သုံးရက်ကို ကျော်လွန်၍။ တံ သုဝဏ္ဏ ဂဟေတွာ၊ ထိုရွှေကို ဖေါ်ယူ၍။ အန္တရာမဂ္ဂေ၊ လမ်းအကြား၌။ ဧကသ္မိံ ဌာနေ၊ တစ်ခုသော ဌာန၌။ ဌပေတွာ အာဂန္တွာ၊ ထား၍ ပြန်လာ၍။ ပဏ္ဏသာလာယမေဝ ဝသိတွာ၊ သစ်ရွက်မိုးကျောင်း၌ပင် နေ၍။ ပု ဒိဝသေ တဿ ဂဟေ၊ နောက်နေ့၌ ထိုသူကြွယ်၏ အိမ်၌။ ဘတ္တကိစ္စံ ကတွာ၊ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးမှုကိစ္စကို ပြုပြီး၍။ “အာဝုသော မယံ၊ အို... ဒါယကာ ငါတို့သည်။ တုမှေ နိဿာယ၊ သင်တို့ကို အမှီပြု၍။ စိရံ ဝသိမှ၊ ကြာမြင့်စွာ နေခဲ့ကုန်ပြီ။ အတိစိရံ၊ အလွန်ကြာမြင့်စွာ။ ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဝသန္တာနံ၊ တစ်နေရာတည်း၌ နေကြသော ရသေ့ရဟန်းတို့အား။ မနုဿဟိ သဒ္ဓိံ၊ လူတို့နှင့် အတူ။ သံသဂ္ဂေါ ဟောတိ၊ ရောနှောခြင်းသည် ဖြစ်၏။ သံသဂ္ဂေါ စ နာမ၊ ရောနှောခြင်းမည်သည် လည်း။ ပဗ္ဗဇိတာနံ မလံ၊ ရသေ့ရဟန်းတို့၏ အညစ်အကြေးတည်း။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ အဟံ ဂစ္ဆာမီတိ ဝတွာ၊ ငါသည် သွားတော့အံ့”ဟု ပြော၍။ တေန ပုနပ္ပုနံ ယာစိယမာနောပိ၊ ထိုသူကြွယ်သည် ထပ်ခါထပ်ခါ တောင်းပန်အပ်ပါ သော်လည်း။ နိဝတ္တိတုံ န ဣတ္ထိ၊ ပြန်ဆုတ်ခြင်းငှာ အလိုမရှိပြီ။
အထ နံ သော၊ ထိုအခါ ထိုရသေ့ကို ထိုသူကြွယ်သည်။ “ဧဝံ သန္တေ၊ ဤသို့ ဖြစ်ခဲ့သော်။ ဂစ္ဆလ ဘန္တေတိ၊ ကြွတော်မူကြပါ အရှင်ဘုရား”ဟု လျှောက်၍။ ယာဝဂါမဒွါရံ၊ ရွာတံခါး တိုင်အောင်။ အနုဂန္တွာ နိဝတ္တိ၊ အစဉ်လိုက်သွား၍ ပြန်ဆုတ်ခဲ့ပြီ။
တာပသောပိ ထောကံ ဂန္တွာဝ၊ ရသေ့သည်လည်း အတန်ငယ် သွားပြီး၍သာလျှင်။ “ဣမံ ကုဋုမ္ဗိကံ မယာ၊ ဤသူကြွယ်ကို ငါသည်။ ဝဇ္ဇေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ စိန္တေတွာ၊ လှည့်ပတ်ခြင်းငှာ သင့်၏ဟု တွေး၍။ ဇဋာနံ အန္တရေ၊ ဆံကျစ်တို့၏ အတွင်း၌။ ဌပေတွာ ပဋိနိဝတ္တိ၊ မြက်ပင်ကို ထည့်ထား၍ ပြန်ဆုတ်ခဲ့ပြီ။
ကုဋုမ္ဗိကော၊ သူကြွယ်သည်။ “ဘန္တေ ကိံ၊ အို. . အရှင်ဘုရား ဘာ့ကြောင့်။ နိဝတ္တိတ္ထာတိ ပုစ္ဆိ၊ ပြန်ဆုတ်ခဲ့ကြပါသလဲ”ဟု မေးပြီ။
အာဝုသော တုမှာကံ၊ အို. . ဒါယကာ သင်ဒါယကာတို့၏။ ဂေဟစ္ဆဒနတော မေ ဇဋာသု၊ အိမ်အမိုးမှ ငါ၏ ဆံကျစ်တို့၌။ ဧကတိဏံ လဂ္ဂံ၊ မြက်တစ်ပင်သည် ငြိပါလာပြီ။ အဒိန္နာဒါနဉ္စ နာမ၊ အဒိန္နာဒါနမည်သည်လည်း။ ပဗ္ဗဇိတာနံ န ဝဋ္ဋတိ၊ ရသေ့ရဟန်းတို့အား မသင့်။ တံ အာဒါယ၊ ငြိပါလာသော ထိုမျက်ကို ယူ၍။ အာဂတော အမှီတိ၊ လာသည် ဖြစ်၏”ဟု ပြောပြီ။
ကုဋုမ္ဗိကော၊ သူကြွယ်သည်။ “ဆဍ္ဍေတွာ ဂစ္ဆထ ဘန္တေတိ ဝတွာ၊ စွန့်ပစ်၍ သွားတော်မူကြပါ အရှင်ဘုရား”ဟု လျှောက်ထားပြီး၍။ “တိဏသလာကမ္ပိ နာမ ပရသန္တကံ၊ မျက်ပင် ဝါးခြမ်းစိပ်မည်သည်ကိုသော်မှလည်း သူတစ်ပါးဥစ္စာကို။ န ဂဏှာတိ၊ မယူရှာ။ မေ အယျော၊ ငါ၏ အရှင်ရသေ့သည်။ အဟော ကုက္ကုစ္စ မေ ကောတိ ပသီဒိတွာ၊ အော်.. ကုက္ကုစ္စကြီးပါပေစွ”ဟု ကြည်ညို၍။ ဝန္ဒိတွာ ဥယျောဇေသိ၊ ရှိခိုး၍ လွှတ်လိုက်ပြီ။
တဒါ ပန၊ ထိုအခါ၌ကား။ ဘဏ္ဍ တ္ထာယ ပစ္စန္တံ၊ ပစ္စည်းအကျိုးငှာ ပစ္စန္တရာဇ် ရွာသို့။ ဂစ္ဆန္တေန ဗောဓိသတ္တေန၊ သွားသော ဘုရားလောင်းသည်။ တသ္မိံ နိဝေသနေ နိဝါသော၊ ထိုအိမ်၌ နေထိုင်မှုကို။ ဂဟိတော ဟောတိ၊ ယူအပ်သည် ဖြစ်၏။
သော၊ ထိုဘုရားလောင်းသည်။ တာပသဿ ဝစနံ သုတွာဝ၊ ရသေ့၏ စကားကို ကြား၍ပင်။ “အဒ္ဓါ ဣမိနာ ဒုဋ္ဌတာပသေန၊ ဧကန် ဤရသေ့ပျက်သည်။ ဣမဿ ကိဉ္စိ၊ ဤသူကြွယ်၏ ပစ္စည်းတစ်စုံတစ်ခုကို။ ဂဟိတံ ဘဝိဿတီတိ၊ ယူအပ်ပြီးသည် ဖြစ်လိမ့်မည်”ဟုတွေး၍။ “သမ္မ တေ၊ အို. . မိတ်ဆွေ သင်၏။ ဧတဿ တာပသဿ သန္တိကေ၊ ထိုရသေ့၏ အထံ၌။ နိက္ခိတ္တံ ကိဉ္စိ၊ ထားအပ်သော ပစ္စည်းတစ်စုံတစ်ခုသည်။ အတ္ထိ ပန ဣတိ၊ ရှိပါသလား”ဟု။ ကုဋုမ္ဗိ ကံ ပုစ္ဆိ၊ သူကြွယ်ကို မေးပြီ။
သမ္မ၊ အို. . မိတ်ဆွေ။ သုဝဏ္ဏနိက္ခသတံ၊ ရွှေစင်နိက္ခတစ်ရာ သည်။ အတ္ထိ ဣတိ၊ ရှိ၏ဟုဖြေပြီ။
တေန ဟိ ဂစ္ဆ၊ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် သွားပါချေ။ တံ ဥပဓာရေဟီတိ၊ ထိုရွှေစင်နိက္ခတစ်ရာကို စူးစမ်းကြည့်ရှုပါလော့ဟုပြောပြီ။
ပဏ္ဏသာလံ ဂန္တွာ၊ ထိုသူကြွယ်သည် သစ်ရွက်မိုးကျောင်းသို့ သွား၍။ တံ အဒိသွာ၊ ထိုရွှေစင်နိက္ခတစ်ရာကို မတွေ့ ရ၍။ ဝေဂေန အာဂန္တွာ၊ အဟုန်ဖြင့် ပြန်လာ၍။ နတ္ထိ သမ္မာတိ အာဟ၊ မရှိတော့ဘူး မိတ်ဆွေဟု ပြောပြီ။
“တေ သုဝဏ္ဏ၊ သင်သူကြွယ်၏ ရွှေကို။ အညေန န ဂဟိတံ၊ အခြားသူသည် မယူအပ်။ တေနေဝ ကုဟကတာပသေန ဂဟိတံ၊ ထိုအံ့ဖွယ်ပြုတတ်သော ရသေ့သည်ပင် ယူအပ်ပြီ။ ဧဟိ၊ လာလော့။ တံ အနုဗန္ဓိတွာ၊ ထိုရသေ့ကို အစဉ်လိုက်၍။ ဂဏှာမာတိ၊ ဖမ်းယူကြစို့"ဟုပြော၍။ ဝေဂန ဂန္တွာ၊ အဟုန်ဖြင့် သွား၍။ ကူဋတာပသံ ဂဏှိတွာ၊ ကောက်ကျစ်သော ရသေ့ကို ဖမ်းယူ၍။ ဟတ္ထေဟိ စ ပါဒေဟိ စ ပေါထေတွာ၊ လက်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း ခြေတို့ဖြင့်လည်းကောင်း ရိုက်ပုတ်ကန်ကျောက်၍။ သုဝဏ္ဏ အာဟရာပေတွာ ဂဏှိံ သု၊ ရွှေကို ဆောင်ယူစေ၍ ပြန်ယူကုန်ပြီ။
ဗောဓိသတ္တော သုဝဏ္ဏံ ဒိသွာ၊ ဘုရားလောင်းသည် ရွှေကို တွေ့ရ။ “နိက္ခသတံ ဟရမာနော၊ ရွှေစင်နိက္ခတစ်ရာကို ခိုးယူသော အရှင်ဘုရားသည်။ အသဇ္ဇိတွာ၊ မငြိကပ်မူ၍။ တိဏမတ္တေ၊ မြက်ပင်လေးမျှ၌။ သတ္တော အသီတိ ဝတွာ၊ ငြိက သည် ဖြစ်၏”ဟု ပြောဆို၍။ တံ ဂရဟန္တော၊ ထိုရသေ့ကို ကဲ့ရဲ့လိုရကား ငြိကပ်သည် ဖြစ်၏" ဟုပြောဆို၍။ တံ ဂရဟန္တော၊ ထိုရသေ့ကိုကဲ့ရဲ့လိုရကား။
သခိလဘာဏိနော တေ၊ ပြေပြစ်သည်ကို ပြောဆိုတတ်သော အရှင် ဘုရား၏။ ဝါစာဝ သဏှာ အာသိ ကိရ၊ စကားမျှသည်သာ ပြေပြစ်သည် ဖြစ်ပြီတဲ့။
တိဏမတ္တေ အသဇ္ဇိ တ္ထော၊ မြက်မျှ၌ကား ကျင့်ဝတ်ကို ငြိကပ်ခဲ့ပြီ။ နိက္ခသတံ ဟရံ၊ ရွှေစင်နိက္ခတစ်ရာကို ခိုးယူသော်ကား။ နော စ အသဇ္ဇတ္ထော၊ ကျင့်ဝတ်နှင့်စပ် မငြိကပ်တော့ဘူးလားဘုရား။
တတ္ထ၊ ထိုဂါထာ၌။ **ဝါစာဝ ကိရ တေ အာသိ သဏှာ သခိလဘာဏိနော** တိ၊ ဝါစာဝ ကိရ တေ အာသိ သာ သဏှာ သခိလဘာဏိနောဟူသည်ကား။ “ပဗ္ဗဇိတာနံ တိဏမတ္တမ္ပိ၊ ရသေ့ရဟန်းတို့အား မြက်မျှကိုလည်း။ အဒိန္နံ အာဒါတုံ၊ ပိုင်ရှင်မပေးသည်ကို ယူခြင်းငှာ။ န ဝဋ္ဋတီတိ၊ မသင့်”ဟု။ ဧဝံ သခိလံ မုဒုဝစနံ၊ ဤသို့ ပြေပြစ်သော နူးညံ့သော စကားကို။ ဝဒန္တဿ တေ ဝါစာ ဧဝ၊ ပြောဆိုသော အရှင်ဘုရား၏ စကားသည်သာ။ သဏှာ အာသိ ကိရ၊ ပြေပြစ်သည် ဖြစ်ပြီတဲ့။ ဝစနမတ္တမေဝ မဋ္ဌံ အဟောသိ၊ စကားမျှသည်သာ ပြေပြစ်သည် ဖြစ်ပြီ။ ဣတိ အတ္တော၊ ဤကား ရှေ့ထက်ဝက်၏ အနက်တည်း။
**တိဏမတ္တေ အသဇ္ဇိတ္ထော**၊ တိဏမတ္တေ အသဇ္ဇန္တောဟူသည်ကား။ ကုဋဇဋိလ၊ အို.. ရသေ့ကောက်။ ဧကိဿာ တိဏသလာကာယ၊ တစ်ချောင်းသော မြက်ပင်ချောင်း၌။ ကုက္ကုစ္စံ ကုရုမာနော၊ ကျင့်ဝတ်ကုက္ကုစ္စကို သော အရှင်ဘုရားသည်။ သတ္တော အာသတ္တော လဂ္ဂေါ အဟောသိ၊ ကျင့်ဝတ်နှင့်စပ် ငြိကပ်သည် ဖြစ်ပြီတည်း။
**နော စ နိက္ခသတံ ဟရန္တိ**၊ နော စ နိက္ခသတံ ဟရံဟူသည်ကား။ ဣမံ နိက္ခသတံ ဟရန္တော ပန၊ ဤရွှေစင်နိက္ခတစ်ရာကို ဆောင်ယူသော်ကား။ အသတ္တော နိလ္လဂ္ဂေါဝ၊ ကျင့်ဝတ်နှင့်စပ် မငြိကပ်သည်သာ။ ဇာတော အသိ၊ ဖြစ်သည် ဖြစ်၏ တည်း။ ဣတိ၊ ဤကား ဂါထာဖွင့်အပြီးတည်း။
ဧဝံ ဗောဓိသတ္တော၊ ဤသို့ ဘုရားလောင်းသည်။ ဟံ ဂရဟိတွာ၊ ထိုရသေ့ကို ကဲ့ရဲ့၍။ “ကုဋဇဋိလ ပုန၊ ရသေ့ကောက် တဖန်။ ဧဝရူပံ မာအကာသီတိ၊ ဤသို့ သဘောရှိသည်ကို မပြုလင့်”ဟု။ ဩဝါဒံ ဒတွာ၊ ဩဝါဒကို ပေး၍။ ယထာကမ္မံ ဂကော၊ ကံအားလျော်စွာ လားပြီ။
သတ္ထာ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ အာဟရိတွာ၊ ဘုရားရှင်သည် ဤတရားဒေသနာ တော်ကို ဆောင်တော်မူ၍။ “ဘိက္ခဝေ ဣဒါနေဝ၊ အို. . ရဟန်းတို့ ယခုအခါ၌ သာ။ ဧသော ဘိက္ခု န ကုဟကော၊ ဤရဟန်းသည် အံ့ဖွယ်ပြုတတ်သည် မဟုတ် သေး။ ပုဗ္ဗေပိ ကုဟကောယေဝါတိ ဝတွာ၊ ရှေးကလည်း အံ့ဖွယ်ပြုတတ်သည် သာ”ဟု မိန့်တော်မူ၍။
“တဒါ ကူဋတာပသော၊ ထိုအခါက ရသေ့ကောက်သည်။ ကုဟကဘိက္ခု အဟောသိ၊ အံ့ဩဖွယ်ပြုတတ်သော ရဟန်းသည် ဖြစ်လာပြီ။ ပဏ္ဍိတပုရိသော ပန၊ ပညာရှိယောက်ျားသည်ကား။ အဟမေဝ အဟောသိန္တိ၊ ငါဘုရားသည်သာ ဖြစ်လာပြီ”ဟု။ ဇာတကံ သမောဓာနေသိ၊ ဇာတ်ကို ပေါင်းတော် မူပြီ။
ကုဟကဇာတကဝဏ္ဏနာ နဝမာ၊ ကိုးခုမြောက်ဖြစ်သောကုဟကဇာတ်အဖွင့်တည်း။