Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

4. Dānakathāvaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၄၇၈။ ဣဒါနိ ဒါနကထာ နာမဟောတိ၊
တတ္ထ၊ ထိုဒါနကထာ၌။ (လဗ္ဘမာနံ) ဒါနံ နာမ၊ မည်သည်။ စာဂစေတနာပိ၊ ပစ္စည်းဝတ္ထုကို စွန့်လှူကြောင်း စေတနာ၎င်း။ ဝိရတိပိ၊ ဝိရတိ စေတသိက်၎င်း။ ဒေယျဓမ္မောပိ၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသောပစ္စည်း၎င်း။ (ဣတိ၊ သို့။) တိဝိဓံ၊ သုံးပါးအပြားရှိ၏။ [အာဂတဋ္ဌာနေ ဟိ ဟု ဟိ ပါလျှင် ကောင်း၏။ မပါလျှင်ထည့်ပါ။] ဟိ၊ ချဲ့။
သဒ္ဓါ၊ ၎င်း။ ဟိရိယံ၊ ဟိရီ၎င်း။ ကုသလံ၊ ကောင်းသော။ ဒါနဉ္စ၊ ဒါန၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။ အာဂတဋ္ဌာနေ၊ လာသော ပါဠိရပ်၌။ စာဂစေတနာ၊ စွန့်ကြဲကြောင်း စေတနာသည်။ ဒါနံ၊ ဒါနမည်၏။
အဘယံ၊ ဘေးမဲ့ကို။ ဒေတိ၊ ပေး၏။ ဣတိ အာဂတဋ္ဌာနေ၊ ၌။ ဝိရတိ၊ ဝိရတိ စေတသိက်သည်။ (ဒါနံ၊ ၏။)
ဒါနံ၊ လှူဖွယ်ဝတ္ထုကို။ ဒေတိ၊ ပေးလှူ၏။ အန္နံ၊ စားဖွယ်ကို။ (ဒေတိ)။ ပါနံ၊ သောက်ဖွယ်ကို။ (ဒေတိ)။ ဣတိ။ အာဂတဋ္ဌာနေ၊ ၌။ ဒေယျဓမ္မော၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသောပစ္စည်းသည်။ (ဒါနံ၊ ၏။)
တတ္ထ၊ ထိုသုံးပါးသော ဒါနတို့တွင်။ စာဂစေတနာ၊ သည်။ (ဒါနံ- ၌စပ်။) ဒေယျဓမ္မံ၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသောပစ္စည်းကို။ ဒေတိ၊ ပေးလှူ၏။ (ဣတိ ဝါ၊ ဤ ကတ္တုသာဓ် ဝစနတ်ကြောင့်လည်း။) (ဒါနံ၊ ဒါနမည်၏။) ဤ[ဝါကျ၌ "ဒေတိ ဝါ"ဟု ဝါသဒ္ဒါပါသည်ကား ပထမနည်းဖြစ်၍ မလို။] ဧတာယ၊ ဤစေတနာဖြင့်။ ဒေယျဓမ္မံ၊ ကို။ ဒေန္တိ၊ ပေးလှူကြကုန်၏။ ဣတိဝါ၊ ဤ ကရဏသာဓ် ဝစနတ်ကြောင့်လည်း။ ဒါနံ၊ ဒါနမည်၏။
ဝိရတိ၊ ဝိရတိစေတသိက်သည်။ အဝခဏ္ဍနဋ္ဌေန၊ ပိုင်းဖြတ်တတ်သည်၏အဖြစ်ဟူသောအနက်ကြောင့်၎င်း။ လဝနဋ္ဌေနဝါ၊ ရိတ်ဖြတ်တတ်သည်၏အဖြစ်ဟူသောအနက်ကြောင့်၎င်း။ ဒါနံ၊ ၏။ [ဒါ ဓာတ်၏ အဝခဏ္ဍန အနက်ကိုယူ၍ "အဝခဏ္ဍနဋ္ဌေန"ဟုဖွင့်သည်။ ထိုဖြတ်ခြင်းသည် ကောက်ရိတ်သကဲ့သို့ရိတ်ခြင်းနှင့်လည်း ဆိုင်သောကြောင့် "လဝနဋ္ဌေန"ဟု တနည်းဖွင့်သည်။]
ဟိ၊ မှန်။ သာ၊ ထို ဝိရတိသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ၊ ဖြစ်လသော်။ ဘယဘေရဝါဒိသင်္ခတံ၊ ဘေး, ကြောက်ဖွယ်အာရုံ အစရှိသည်ဟုဆိုအပ်သော။ ဒုဿိလျစေတနံ၊ ဒုဿိလျစေတနာကို။ ဒါတိ အဝခဏ္ဍတိ၊ ဖြတ်တတ်၏။ ဝါ၊ တနည်း။ (ဒါတိ) လုနာတိ၊ ရိတ်တတ်၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ဒါနံ၊ ဒါန မည်၏။
ဒေယျဓမ္မော၊ သည်။ ဒိယျတိ၊ ပေးလှူတတ်၏။ ဣတိ၊ ဤ ကမ္မသာဓ် ဝစနတ်ကြောင့်။ ဒါနံ၊ ၏။
ဧဝံ၊ သို့။ တိဝိဓမ္ပိ၊ သော။ ဧတံ၊ ဤဒါနသည်။ အတ္ထတော၊ တရားကိုယ်အနက်အားဖြင့်။ စေတသိကော၊ စေတသိကဖြစ်သော။ ဓမ္မော စေဝ၊ တရား၎င်း။ [စေတနာနှင့် ဝိရတိကိုဆိုသည်။] ဒေယျဓမ္မောစ၊ ၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဒုဝိဓံ၊ သည်။ ဟောတိ၊
တတ္ထ၊ ထိုဒါနကထာ၌။ ရာဇဂိရိကသိဒ္ဓတ္ထိကာနံ လဒ္ဓိ(ဟောတိ) သေယျထာပိ၊ (ဧဝံ)။ ယေသံ၊ အကြင်ပရဝါဒီတို့၏။ ဒါနံ၊ ဒါနဟူသည်။ စေတသိကော၊ သော။ ဓမ္မောဝ၊ တရားသာတည်း။ ဒေယျဓမ္မော၊ သည်။ န (ဒါနံ)၊ ဒါနမဟုတ်။ ဣတိ လဒ္ဓိ(ဟောတိ)၊
တေ သန္ဓာယ စေတသိကောတိ၊ အစရှိသော။ ပုစ္ဆာ သကဝါဒိဿ၊ ပဋိညာ ဣတရဿ၊

အထ၊ ဝန်ခံရာ ထိုအခါ၌။ နံ၊ ထိုပရဝါဒီကို။ ဒေယျဓမ္မဝသေန၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသော ပစ္စည်း၏အဖြစ်ဖြင့်။ စောဒေတုံ၊ ငှာ။ လဗ္ဘာတိ၊ လဗ္ဘာ အစရှိသော။ ပုစ္ဆာ သကဝါဒိဿ။ အန္နာဒီနိ ဝိယ၊ စားဖွယ် အစရှိသော လှူဖွယ်ဝတ္ထုတို့ကဲ့သို့။ **၁။ ဒေယျဓမ္မ။ ပေ။ စောဒေတုံ**။ ။ "ဒါနဟူသည် စေတသိက်သာတည်း"ဟု ပရဝါဒီ အယူရှိ၏။ ထိုစေတသိကဒါနကို သူတပါးအား ဒေယျဓမ္မ(အလှူပစ္စည်း) အဖြစ်ဖြင့် လှူခြင်းငှာ ရကောင်းပါသလား"ဟု စောဒနာခြင်းငှာ" လဗ္ဘာ စေတသိကော ဓမ္မော ပရေသံ ဒါတုံ"ဟူသော ဒုတိယပြဿနာကို သကဝါဒီ ဆိုသည်။

သော၊ ထို စေတသိက်သည်။ ဒါတုံ၊ ငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ပဋိက္ခေပေါ ဣတရဿ၊

ပုန၊ တဖန်။ ဒဠှံ၊ ခိုင်မြဲသည်ကို။ ကတွာ၊ ၍။ ပုဋ္ဌေ၊ မေးအပ်သော်။ အဘယံ ဒေတီတိ၊ ဟူသော။ သုတ္တဝသေန၊ သုတ်နှင့် စပ်သဖြင့်။ ပဋိညာ၊ သည်။ တဿေဝ၊ ထိုပရဝါဒီ၏ ဝန်ခံခြင်းသာတည်း။
ပန၊ ကား။ ဖဿပဉှာဒီသု၊ ဖဿပြဿနာအစရှိသည်တို့၌။ (လဗ္ဘာ ဖဿော ပရေသံ ဒါတုံ အစရှိသော ပြဿနာတို့၌။) ဖဿံဒေတီတိအာဒိဝေါဟာရံ၊ အစရှိသော အခေါ်အဝေါ်ကို။ အပဿန္တော၊ သည်။ (ဟုတွာ) ပဋိက္ခိပတေဝ၊ သည်သာ။
၄၇၉။ အနိဋ္ဌဖလန္တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ အစေတသိကဿ၊ စေတသိက်မဟုတ်သော။ ဓမ္မဿ၊ အန္နာဒိဓမ္မ၏။ ဒါနဘာဝဒီပနတ္ထံ၊ အကျိုးပေးခြင်း၏ ထင်ရှားရှိသည်၏အဖြစ်ကိုပြခြင်းအကျိုးငှာ။ န ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်သည်မဟုတ်။

ဟိ၊ မှန်။ တနည်း၊ (ကသ္မာ အနိဋ္ဌဖလန္တိအာဒိ အစေတသိကဿဓမ္မဿ ဒါနဘာဝ ဒီပနတ္ထံ န ဝုတ္တံ၊ နည်း။) ဟိ(ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ အစေတသိကော၊ စေတသိက မဟုတ်သော။ အန္နာဒိဓမ္မော၊ အန္နအစရှိသောဒေယျဓမ္မသည်။ အာယတိံ၊ နောင်အခါ၌။ ဝိပါကံ၊ အကျိုးကို။ နဒေတိ၊ မပေး။

၁။ အနိဋ္ဌဖလန္တိ အာဒိ။ ။ပါဠိတော်၌ “ဒါနံ အနိဋ္ဌဖလံ ။ပေ။ ဒုက္ခဝိပါကန္တိ”ဟူသော ပရဝါဒီ၏ ဒုတိယပြဿနာကို “အနိဋ္ဌဖလန္တိအာဒိ” ဟု ဆိုသည်။ ထို အာဒိဖြင့် ဒုက္ခဝိပါကံတိုင်အောင် ယူပါ။ ထို စကားရပ်သည် စေတသိက် မဟုတ်သော အန္နာဒိဓမ္မကို ရည်ရွယ်၍ ဆိုအပ်သော စကားရပ်တည်း။ မှန်၏-အန္နစသော လှူဖွယ်ဝတ္ထုသည် တရံတခါ လူမမာအား ဆေးခါးကြီးကို ပေးရသကဲ့သို့ အနိဋ္ဌဖြစ်သော ဒါနဝတ္ထုလည်း ရှိ၏။ ထို အနိဋ္ဌ ဖြစ်သော ဒါနဝတ္ထုသည် အနိဋ္ဌဖြစ်သော အကျိုးကို ပေးသလော ဟူသော ပြဿနာကို ပရဝါဒီက ဆိုသကဲ့သို့ အရှင်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿထေရ် မိန့်တော်မူသည်။

၂။ ဒါနဘာဝဒီပနတ္ထံ ။ပေ။ န ဝုတ္တံ။ ။စာအုပ်တို့၌ နသဒ္ဒါမပါသော်လည်း ဋီကာ၌ “န ဝုတ္တံ'ဟု န သဒ္ဒါပါ၏။ ရှေး အဋ္ဌကထာနိဿယ၌လည်း “န ဝုတ္တံ”ဟု န သဒ္ဒါ ပါသည်။ ဤသို့ န သဒ္ဒါ ပါမှလည်း ဗျတိရေကဝါကျဖြစ်၍ “ဣဋ္ဌဖလဘာဝနိယမနတ္တံ ပနေတံ ဝုတ္တ”ဟူသော အနွယဝါကျနှင့် အမြီးအမောက် တည့်သည်။ ဒါနဘာဝဒီပနတ္ထံကို ဋီကာ၌ “ဖလဒါနဘာဝဒီပနတ္ထံ”ဟု၎င်း, အနူဋီကာ၌ “ဖလဒါနသဗ္ဘာဝဒီပနတ္ထံ”ဟု၎င်း ဖွင့်၏၊ ထို အဖွင့်အတိုင်း နိဿယ၌ အနက်ပေးရသည်။ ဆိုလိုရင်းကား-အနိဋ္ဌဖလံ စသော စကားကို စေတသိက် မဟုတ်သော အန္နာဒိဓမ္မ၏ ဖလဒါနသဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်းငှါ ဆိုအပ်သည်မဟုတ်ပါဟူလို။ မည်သည့်အကျိုးငှါ ဆိုအပ်ကြောင်းကို အနွယဝါကျဖြင့် ပြလိမ့်မည်။

၃။ န ဟိ ။ပေ။ ဝိပါကံ ဒေတိ။ ။ဤဝါကျသည် ရှေးဝါကျ၏ ဒဠှီကရဏ ဝါကျတည်း။ တနည်း-ရှေး ဝါကျ၏ ဟေတု ဝါကျတည်း၊ စေတသိက် မဟုတ်သောအန္နာဒိဓမ္မသည် နောင်အခါ၌ အကျိုးကို တိုက်ရိုက်မပေးနိုင်။ ထိုကြောင့် အနိဋ္ဌဖလံစသောစကားကို အစေတသိကအန္နာဒိဓမ္မ၏ ဖလဒါနသဘောရှိသည်၏အဖြစ်ကို ပြခြင်းငှာဆိုအပ်သည် မဟုတ်ပါ-ဟူလို။

(တသ္မာ အနိဋ္ဌဖလန္တိအာဒိ ။ ပေ ။ န ဝုတ္တံ။) ပန၊ အဟုတ်ကား။ ဣဋ္ဌဖလဘာဝနိယမနတ္ထံ၊ ဣဋ္ဌ အကျိုးရှိသည်၏ အဖြစ်ကိုအမြဲသတ်မှတ်ခြင်းအကျိုးငှါ။ ဧတံ၊ ဤ အနိဋ္ဌဖလံအစရှိသော စကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊
ဟိ၊ ထင်ရှားအောင် ပြဦးအံ့။ အယမ္ပိ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ အနက်သည်လည်း။ ဧတ္ထ၊ ဤအနိဋ္ဌဖလံ အစရှိသော စကားရပ်၌။ အဓိပ္ပါယော၊ အလိုရှိအပ်သော အနက်တည်း။ အစေတသိကော၊ သော။ အန္နာဒိဓမ္မော၊ သည်။ ဒါနံ၊ ဒါနသည်။ ယဒိ ဘဝေယျ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ)ဟိတစိတ္တေန၊ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်၏စီးပွါးကို အလိုရှိသောစိတ်ဖြင့်။ အနိဋ္ဌံ၊ အလိုမရှိအပ်သော။ အကန္တံ၊ မနှစ်သက်အပ်သော။ ဘေသဇ္ဇံ၊ ဆေးကို။ ဒေန္တဿ၊ ပေးသောပုဂ္ဂိုလ်၏။ နိမ္မဗီဇာဒီဟိ၊ တမာမျိုးစေ့ အစရှိသည်တို့မှ။ နိမ္ဗာဒယော၊ တမာပင်အစရှိသည်တို့သည်။ (နိဗ္ဗတ္တန္တိ)ဝိယ၊ ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့။ (ဧဝံ)။ အနိဋ္ဌမေဝ၊ အလိုမရှိအပ်သည် သာလျှင်ဖြစ်သော။ ဖလံ၊ အကျိုးသည်။ နိဗ္ဗတ္တေယျ၊ ဖြစ်ရာ၏။ (ဖြစ်စရာရှိ၏)၊
ပန၊ စင်စစ်ကား။ ယသ္မာ။ ဧတ္ထ၊ ဤအနိဋ္ဌ အကန္တဆေးကို ပေးရာ၌။ ဟိတ ဖရဏစာဂ စေတနာ၊ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်၏ စီးပွါး၌ ဖြန့်အပ်သော စွန့်ကြဲကြောင်း စေတနာသည်။ ဒါနံ၊ ဒါနတည်း။ တသ္မာ။ ဒေယျဓမ္မေ၊ သည်။ အနိဋ္ဌေပိ၊ အနိဋ္ဌဖြစ်ပါသော်လည်း။ ဒါနံ၊ ဒါနစေတနာသည်။ ဣဋ္ဌဖလမေဝ၊ ဣဋ္ဌ အကျိုးရှိသည်သာ။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ(အယမ္ပိ)၊ သည်လည်း။ (အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။)
ဧဝံ၊ ဤသို့။ ပရဝါဒိနာ၊ သည်။ (သာဓေတုံ အာဟ-၌ စပ်။) စေတသိက ဓမ္မသာ၊ စေတသိကဓမ္မ၏။ ဒါနဘာဝေ၊ ဒါနအဖြစ်ကို။ ပတိဋ္ဌာပိတေ၊ တည်စေအပ်ပြီးသော်။ [“တေန ဝတိ ရေ ဝတ္တဗ္ဗေ စေတသိကောတိ ဒါနန္တိ"ဟု တည်စေအပ်ပြီးသော်။] **၁။ ဣဋ္ဌဖလ။ ပေ။ ဝုတ္တံ**။ ။ဤ ဝါကျကား "န ဝုတ္တံ" ဟူသောရှေ့ဗျတိရေက ဝါကျ၏ အနွယ ဝါကျတည်း။ အနိဋ္ဌဖလံ အစရှိသော စကားကို ဖလဒါန သဗ္ဘာဝဒီပန အကျိုးငှါ ဆိုအပ်သည် မဟုတ်လျှင် အဘယ်အကျိုးငှါ ဆိုအပ်ပါ သနည်းဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် “ဣဋ္ဌဖလံ ။ပေ။ ဝုတ္တံ”ဟု မိန့်သည်။ ဆိုလိုရင်း ကား-အနိဋ္ဌဖလံ အစရှိသော စကားကို စေတသိက် မဟုတ်သော အန္နာဒိဓမ္မသည် ဆေးခါးကြီး စသည်ကဲ့သို့ အနိဋ္ဌဝတ္ထု ဖြစ်ပါသော်လည်း “အကျိုးပေးသောအခါ၌ကား ဣဋ္ဌဖြစ်သော အကျိုးကိုသာ အမြဲပေးရသည်”ဟု သတ်မှတ်၍ ပြခြင်းအကျိုးငှါ ဆိုအပ်သည်- ဟူလို။ ဤ အဓိပ္ပါယ်ကို "ယသ္မာ ပနေတ္ထ။ ပေ ။ ဣဋ္ဌဖလမေဝ ဟောတီတိ”ဟု ပြလိမ့်မည်။ သကဝါဒီ၊ သည်။ ဣတရေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အကြောင်းမှတပါးသော။ ပရိယာယေန၊ အကြောင်းဖြင့် (“ဒီယျတီတိ ဒါနံ” ဟူသော ကမ္မသာဓန အကြောင်းအားဖြင့်။) ဒေယျဓမ္မဿ၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသော ပစ္စည်း၏။ ဒါနဘာဝံ၊ ဒါန၏အဖြစ်ကို။ သာဓေတုံ၊ ငှါ။ ဒါနံ ။ပေ။ ဘဂဝတာတိအာဒိံ၊ အစရှိသောစကားကို။ အာဟ၊ ပြီ။
ပန၊ ဆက်။ ပရဝါဒီ၊ သည်။ စီဝရာဒီနံ၊ သင်္ကန်းအစရှိသော လှူဖွယ်တို့၏။ ဣဋ္ဌဝိပါကတံ၊ ဣဋ္ဌ အကျိုးရှိသည်၏အဖြစ်ကို။ အပဿန္တော၊ သည်။ (ဟုတွာ)။ ပဋိက္ခိပတိ၊
သုတ္တသာဓနံ၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ပြီးစေကြောင်းသုတ်သည်။ ပရဝါဒီဝါဒေပိ၊ ပရဝါဒီ၏ ဝါဒ၌လည်း။ ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။ သကဝါဒီ ဝါဒေပိ၊ သကဝါဒီ၏ ဝါဒ၌လည်း။ (ယုဇ္ဇတိ)။ ပန၊ ထိုသို့ နှစ်ဝါဒလုံး၌ သင့်ပါသော်လည်း။ ဧကေန၊ တခုတည်းသော။ အတ္ထေန၊ အနက်အားဖြင့်။ န(ယုဇ္ဇတိ)၊ သင့်သည်မဟုတ်။
ဒေယျဓမ္မော ဣဋ္ဌဖလောတိ၊ အစရှိသော ပရဝါဒီ၏ ပြဿနာ၌။ ဣဋ္ဌဖလ ဘာဝမတ္တမေဝ၊ ဣဋ္ဌအကျိုးရှိသည်၏, အဖြစ်မျှကိုသာ။ (သကဝါဒိနာ)၊ ပဋိက္ခိတ္တံ၊ ပယ်အပ်ပြီ။
တသ္မာ။တေ န ဟိ နဝတ္တဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောဤပါဌ်၌။ ဣဋ္ဌဖလဘာဝေနေဝ၊ ဣဋ္ဌအကျိုးရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်သာ။ န ဝတ္တဗ္ဗတာ၊ မဆိုထိုက်သည်၏ အဖြစ်သည်။ ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။ ပန၊ အနွယကား။
ဒါတဗ္ဗဋ္ဌေန၊ ပေးလှူလိုက်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော အနက်ကြောင့်။ ဒေယျဓမ္မော၊ ပေးလှူထိုက်သော သဘောရှိသော ပစ္စည်းသည်။ ဒါနမေဝ၊ ဒါနပင်တည်း။ ဟိ၊ မှန်။
ဒွိန္နံ၊ နှစ်ပါးကုန်သော။ ဒါနာနံ၊ စေတနာဒါန, ဒေယျဓမ္မဟူသော ဝတ္ထုဒါန တို့၏။ သင်္ကရဘာဝမောစနတ္ထမေဝ၊ သဘောအားဖြင့် ရောနှောသည်အဖြစ်ကို လွတ်စေခြင်းအကျိုးငှါသာ။ အယံ ကထာ၊ ဤ ဒါနကထာကို။ (မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရေန၊ သည်။ ကတာ၊ ပြုတော်မူအပ်ပြီ။) ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဒါနကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ (နိဋ္ဌိတာ)၊