၆၆၃-၆၆၄၊
ဣဒါနိ နိယတဿနိယာမကထာ နာမ ဟောတိ၊
တတ္ထ၊ ထို နိယာမကထာ၌။
အာနန္တရိယကမ္မံ၊ အာနန္တရိယကံဟူသော။
မိစ္ဆတ္တနိယာမော စ၊ မိစ္ဆတ္တနိယာမ၎င်း။
(မှားသော သဘောရှိသည်ဖြစ်၍ စုတိ၏ အခြားမဲ့၌ အကျိုးပေးသောအားဖြင့် မြဲသောတရား၎င်း။)
အရိယ မဂ္ဂေါ၊ အရိယမဂ်ဟူသော။
သမ္မတ္ထနိယာမော စ၊ သမ္မတ္တနိယာမ၎င်း။
(ဣတိ၊ သို့။)
နိယာမော၊ နိယာမသည်။
ဒုဝိဓော၊ ၏။
ဒွေ၊ ကုန်သော။
ဣမေ နိယာမေ၊ ဤ နိယာမတို့ကို။
ဌပေတွာ၊ ထား၍။
အညော၊ အခြား သော။
နိယာမော နာမ၊ နိယာမတရားမည်သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ဟိ၊ မှန်။
သဗ္ဗေပိ၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော။
သေသာ၊ အာနန္တရိယကံ အရိယာမဂ် တို့မှ ကြွင်းကုန်သော။
တေဘူမကဓမ္မာ၊ ဘုံသုံးပါး၌ဖြစ်သော တရားတို့သည်။
အနိယတာ နာမ၊ အနိယတတို့မည်၏။
တေဟိ၊ ထို တေဘူမကတရားတို့နှင့်။
သမန္နာဂတောပိ၊ ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။
အနိယတောယေဝ၊ အနိယတပုဂ္ဂိုလ်သာတည်း။
၁။ (အ)နိယတာဏတ္တိဝသေန။ ။စာအုပ်တို့၌"(အ)နိယတာဏတ္တိဝသေန" ဟု တွေ့ရသော်လည်း အထက်၌ ပရဝါဒီက “ပုရိမာဏတ္တိယာယေဝ နိယတဘာဝံ မညမာနာ ပရဝါဒီ"ဟု ဆိုခဲ့၏။ထို့ကြောင့် ပရဝါဒီသည် ရှေ့၌ စေခိုင်းအပ်မှုကိုပင် "နိယတအာဏတ္တိ" ဟု အယူရှိသောကြောင့် မိမိအယူကို တည်စေနိုင် ရကား "နိုယတာဏတ္တိဝသေန"ဟု ရှိမှ အဓိပ္ပါယ်လည်းရ “ပုရိမာဏတ္တိယာယေဝ နိယတ ဘာဝံ” ဟူသော ရှေ့စကားနှင့်လည်း လိုက်လျောသည်။ ထို့ကြောင့် (အ) မပါပဲ “နိယတာဏတ္တိဝသေန”ဟု ပါဌ်မှန်ရှိပါစေ။
၂။သဗ္ဗေပိ တိ။ပေ။ အနိယတောယေဝ။ ။ အာနန္တရိယကံ, အရိယမဂ် တို့ကို သေသ၏ အပါဒါန် ခံပါ။ ထိုတရားတို့မှ ကြွင်းသမျှ တေဘူမကတရားတို့ကို"အနိယတ"ဟု ဆိုရာ၌ သမ္ပတ္တနိယာမ မိစ္ဆတ္တနိယာမသို့ မရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ သန္တာန်၌ဖြစ်သော တရားတို့ကိုသာ ရည်ရွယ်သည်။ ထို နိယာမ ၂-မျိုးတွင် တမျိုး မျိုးသို့ ရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သန္တာန်၌ဖြစ်မူထိုတေဘူမကတရားတို့လည်း နိယတတို့ သာတည်း။ ထို နိယာမသို့ မရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သန္တာန်၌ဖြစ်သော တေဘူမက တရားတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်သာ အနိယတ အမည်ရသည်။ [ဧတ္ထ သမ္မတ္ထနိယာ မာနံ ။ပေ။ အနိယတောယေဝါတိ ဝုတ္တံတိ။-ဋီကာ။]
[ထို တေဘူမကတရားတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်ဟူသမျှ အနိယတချည်းဖြစ် လျှင် အဘယ့်ကြောင့် ဘုရားအလောင်းကို နိယတဟု ဗျာဒိတ်ပေးတော် မူရသနည်း ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် “ဗုဒ္ဓေဟိ ပန”အစရှိသည်ကို မိန့်။]
ပန၊ ထိုသို့ ကြွင်းသော တေဘူမကတရားတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသမျှ အနိယတချည်း ဖြစ်ပါသော်လည်း။
ဗုဒ္ဓေဟိ၊ ဘုရားရှင်တို့သည်။
အတ္တနော၊ ကိုယ်တော်၏။
ဉာဏဗလေန၊ ဉာဏ်တော်၏ အစွမ်းဖြင့်။
အယံ သတ္တော၊ ဤသတ္တဝါသည်။
အနာဂတေ၊ နောင်အခါ၌။
ဗောဓိံ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်သို့။
ပါပုဏိဿတိ၊ ရောက်လတံ့။
ဣတိ၊ သို့။
ဗျာကတော၊ မိန့်မြွက်တော်မူအပ် သော။
ဝါ၊ ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူအပ်သော။
ဗောဓိသတ္တော၊ ဘုရား အလောင်းကို။
ပုညုဿဒတ္တာ၊ များသောကောင်းမှုရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
နိယတောတိ၊ ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။
ဝါ၊ ဆိုနိုင်၏။
ဣတိ၊ သို့။
ဣမံ ဝေါဟာရမတ္တံ၊ ဤ နိယတဟူသော အခေါ်အဝေါ်မျှကို။
ဂဟေတွာ၊ ၍။
ပစ္ဆိမဘဝိကော၊ နောက်ဆုံးဘဝ၌ဖြစ်သော။
ဗောဓိသတ္ထော၊ သည်။
တာယ ဇာတိယာ၊ ထို နောက်ဆုံးဘဝ၌။
ဓမ္မံ၊ သစ္စာလေးပါးတရားကို။
အဘိသမေတုံ၊ ထိုးထွင်း၍သိခြင်းငှါ။
ဘဗ္ဗော၊ ထိုက်၏။
ဣတိ အဓိပ္ပါယေန၊ ဤသို့သော အလိုဖြင့်။
နိယတော၊ နိယတပုဂ္ဂိုလ်သည်။
နိယာမံ၊ သို့။
ဩက္ကမတိ၊ သက်ရောက်၏။
ဣတိ၊ သို့။
ပုဗ္ဗသေလိယာ ပရသေလိယာနံ လဒ္ဓိ(ဟောတိ)သေယျထာပိ၊
(ဧဝံ၊ )
ယေသံ (လဒ္ဓိ ဟောတိ)၊
တေ သန္ဓာယ၊
ပေ၊
ဣတရဿ၊
မိစ္ဆတ္တနိယတောတိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။
အညေန၊ တပါးသော။
နိယာမေန၊ ဖြင့်။
နိယတသာ၊ မြဲသောပုဂ္ဂိုလ်၏။
အညနိယာမာဘာ၀ဒဿနတ္ထံ၊ တပါးသောနိယာမ၏ မရှိခြင်းကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။
**၁။ ဣတိ။ ပေ။ ဩက္ကမတီတိ**။ ။"ဣတိ ဣမံ ဝေါဟာရမတ္တံ ဂဟေတွာ” အရ ဝေါဟာရမတ္တ၏ ထင်ရှားရှိခြင်းသည် “နိယတော နိယာမံ ဩက္ကမတိ”ဝယ် နိယတ ဟူသော စကား၏ အကြောင်းပြတည်း။ “တဗ္ဗော ဓမ္မံ အဘိသမေတုံ”အရ ဓမ္မံ အဘိသမေတုံ ဘဗ္ဗ၏ အဖြစ်သည် "နိယာမံ သြက္ကမတိ"ဟူသော စကား၏ အကြောင်းပြတည်း-ဟု ဋီကာ၌ အဋ္ဌကထာအလိုကို ဖွင့်ပြ၏။ ထို့နောက် မိမိအလိုကို “ဓမ္မံ အဘိသမေတုံ” ဘဗ္ဗတာသည် နိယတော ဟူသော စကား၏၎င်း, နိယာမံ ဩက္ကမတိ ဟူသော စကား၏၎င်း အကြောင်းပြဟု ယူသင့်ကြောင်းကို ဖွင့်ပြသည်။
ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ပုဗ္ဗေ မဂ္ဂံ ဘာဝေတွာတိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။
နိယာမပ္ပဘေဒ ဒဿနတ္ထံ၊ နိယာမအပြားကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ။
(ပုဗ္ဗေ သောတာပတ္တိမဂ္ဂံ။ပ။ အရဟတ္တမဂ္ဂံဘာဝေတွာ ပစ္ဆာ နိယာမံ ဩက္ကမတိ အစရှိသည်ဖြင့် နိယာမ အပြားကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ။)
ဝုတ္တံ၊
သတိပဋ္ဌာနန္တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။
ဧကသ္မိံ၊ တပါးသော။
နိယာမေပိ၊ နိယာမ၌လည်း။
ဓမ္မပ္ပဘေဒ ဒဿနတ္ထံ၊ တရားအထူးအပြားကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ။
(သကဝါဒိနာ၊ )
ဝုတ္တံ၊
[သောတာပတ္တိမဂ္ဂနိယာမ၌လည်း သတိပဋ္ဌာန်, သမ္မပ္ပဓာန် အစရှိသောတရား များရှိ၏။ သကဒါဂါမိမဂ္ဂနိယာမ၌လည်း ထိုတရားများရှိသည်။ ]
ဘဗ္ဗော ဗောဓိသတ္ထောတိဝစနံ၊ အစရှိသောစကားသည်။
ကေဝလံ၊
နိယာမ၊ မဖက် သက်သက်။
ဗောဓိသတ္တဿ၊ ၏။
ဘဗ္ဗတံ၊ ဘဗ္ဗပုဂ္ဂိုလ်၏ အဖြစ်ကို။
ဒီပေတိ၊
နိယတဿ၊ နိယတ ဖြစ်သော ဘုရားလောင်း၏။
နိယာမောက္ကမနံ၊ နိယာမသို့ သက်ရောက်ခြင်းကို။
န (ဒီပေတိ)၊
တသ္မာ အသာဓကံ၊
ဟိ၊ မှန်။
သော၊ ထိုဘုရားလောင်းသည်။
ပုဗ္ဗေ၊ သစ္စာ ၄-ပါးကိုမသိမီ ရှေး၌။
ဧကေနပိ၊ တပါးလည်းဖြစ်သော။
နိယတဓမ္မေန၊ နိယတတရားဖြင့်။
အနိယတော၊ နိယတမဖြစ်ပဲ။
ဗောဓိမူလေ၊ ဗောဓိပင်၏ အနီး အောက်၌။
သစ္စဒဿနေန၊ သစ္စာ ၄-ပါးတရားကို မြင်ခြင်းဖြင့်။
နိယာမံ၊ သို့။
ဩက္ကန္တော၊ သက်ရောက်တော်မူပြီ။
(ဣတိ၊ အပြီးတည်း။)