Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

1. Balakathāvaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၃၅၄။ ဣဒါနိ၊ ဗလကထာ နာမ, ဟောတိ၊
တတ္ထ၊ ၌။ ဧတရဟိ, အန္ဓကာနံ, လဒ္ဓိ (ဟောတိ) သေယျာထာပိ,(ဧဝံ)၊ ယေသံ၊ အကြင် ပရဝါဒီတို့၏။ အနုရုဒ္ဓသံယုတ္တေ၊ အနုရုဒ္ဓသံယုတ်၌။ အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်။ စတုန္နံ၊ ကုန်သော။ ဣမေသံ သတိပဋ္ဌာနံ၊ တို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ ဘာဝိတတ္တာ၊ မိမိသန္တာန်၌ဖြစ်စေအပ်ကုန်ပြီး၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ ဗဟုလီကတ္တာ၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ အလေ့အလာပြုအပ်ကုန်ပြီး၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဌာနဉ္စ၊ အကြောင်းကိုလည်း။ ဌာနတော၊ အကြောင်း၏ အဖြစ်အားဖြင့်။ အဌာနဉ္စ၊ အကြောင်း မဟုတ်သည်ကိုလည်း။ အဋ္ဌာနတော၊ အကြောင်းမဟုတ်သည်၏အဖြစ်အားဖြင့်။ ယထာဘူတံ၊ ပဇာနာမိ၊ အပြားအားဖြင့်သိ၏။ ဣတိအာဒီနိ၊ ဤသို့အစရှိကုန်သော။ ဒသ၊ ကုန်သော။ သုတ္တာနိ၊ တို့ကို။ အယောနိသော၊ အားဖြင့်။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ တထာဂတဗလံ၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အားတော်သည်။ သာဝကဗလံ၊ သာဝကတို့နှင့်ဆက်ဆံ၏။ ဣတိ၊ သို့။ (လဒ္ဓိ, ဟောတိ)၊
တေ၊ ထိုပရဝါဒီတို့ကို။ သန္ဓယပုစ္ဆာသကဝါဒိဿ၊ လဒ္ဓိယံ ဌတွာ ပဋိညာ ပရဝါဒိဿ၊
စ၊ ဆက်။ ဧတံတထာဂတဗလံနာမ၊ ဤမြတ်စွာဘုရားအားတော်မည်သည်။ သာဝကေဟိ၊ တို့နှင့်။ သာဓာရဏမ္ပိ၊ ဆက်ဆံသော အားသည်လည်း။ အတ္ထိ၊ အသာဓာရဏမ္ပိ၊ မဆက်ဆံသောအားသည်လည်း။ (အတ္ထိ)၊ သဓာရဏာသာဓာရဏမ္ပိ၊ ဆက်ဆံ မဆက်ဆံသော အားသည်လည်း။ (အတ္ထိ)၊
တတ္ထ၊ ထိုသုံးပါးသောအားတော်တို့တွင်။ အာသဝါနံ၊ အာသဝေါတို့၏။ ခယေ၊ ကုန်ကြောင်းအရဟတ္တမဂ်၌။ ဉာဏံ၊ ဖြစ်သော ဉာဏ်သည်။ သာဓာရဏံ၊ ဆက်ဆံသော အားတော်တည်း။
ဣန္ဒြိယ ပရောပရိယတ္တိဉာဏံ၊ သည်။ အသာဓာရဏံ၊ မဆက်ဆံသောအားတော်တည်း။
သေသံ၊ ကြွင်းသောဉာဏ်တော်သည်။ သာဓာရဏဉ္စ၊ ဆက်ဆံသော အားတော်သည်၎င်း။ အသာဓာရဏဉ္စ၊ မဆက်ဆံသော အားတော်သည်၎င်း။ (ဟောတိ)၊
ဟိ၊ ချဲ့။ ဌာနဌာနာဒီနိ၊ ဌာနာဌာနာအစရှိသော ဉာဏ်တို့ကို။ သာဝကာ၊ တို့သည်။ ပဒေသေန၊ အစိပ်အပိုင်းအားဖြင့်။ ဇာနန္တိ၊ တထာဂတာ နိပ္ပဒေသေန၊ အစိပ်အပိုင်းမရှိသော အားဖြင့်။ (ဇာနန္တိ)၊
ဣတိ၊ ဤသို့။ တာနိ၊ ထိုဌာနာဌာန အစရှိသော ဉာဏ်တို့သည်။ ဥဒ္ဒေသတော၊ အကျဉ်းအားဖြင့်။ သာဓာရဏာနိ၊ ကုန်၏။ နိဒ္ဒေသတော၊ အကျယ်အားဖြင့်။ န (သာဓာရဏာနိ)၊
ပန၊ ဆက်။ အယံ၊ ဤပရဝါဒီသည်။ အဝိသေသေန၊ (အကျယ်- အကျယ်ဟု) အထူးမမ သာမညအားဖြင့်။ သဗ္ဗမ္ပိ၊ အလုံးစုံသော အားကိုလည်း။ သာဓာရဏန္တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ပြီ။
တမေနံ၊ ထိုပရဝါဒီကို။ တတော၊ ထိုအယူမှ။ ဝိဝေစေတုံ၊ ငှာ။ တထာဂတဗလံ သာဝကဗလန္တိ၊ ဟူ၍။ ပုန, အနုယောဂေါ, အာရဒ္ဓေါ၊
တတ္ထ၊ ထိုတထာဂတဗလံ သာဝကဗလံ ဟူသော အနုယောဂ၌။ ပဌမပဉှေ၊ ၌။ နိဒ္ဒေသတော၊ အားဖြင့်။ သဗ္ဗာကာရဝိသယတံ၊ အလုံးစုံအခြင်းအရာဟူသော အရာရှိသည်၏ အဖြစ်ကို။ ဝါ၊ အလုံးစုံ အခြင်းအရာ ဟူသော အာရုံရှိသည်၏ အဖြစ်ကို။ သန္ဓာယ, ပဋိက္ခိပတိ၊
ဒုတိယပဉှေ, ဥဒ္ဒေသတော၊ အားဖြင့်။ ဌာနာဌာနမတ္တာဒိဇာနနဝသေန၊ ဌာနအဌာန မျှအစရှိသည်ကိုသိခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ပဋိဇာနာတိ၊
တညေဝါတိအာဒိပဉှေသု၊ အစရှိသော ပြဿနာတို့၌။ သဗ္ဗာကာရေန၊ အားဖြင့်။ နိန္နာနာကရဏတာယ၊ အသီးအခြား ပြုကြောင်း အထူးမရှိသည်၏ အဖြစ်၏။ အဘာဝေန၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ ပဋိက္ခိပတိ၊
ပုဗ္ဗယော‌‌ဂေါစ၊ ရှေး၌ အားထုတ်အပ်သော ကောင်းမှုသည်၎င်း။ ပုဗ္ဗစရိယာစ၊ ရှေး၌ ကျင့်အပ်သော အကျင့်သည်၎င်း။ အတ္ထတော၊ အနက်သဘောအားဖြင့်။ ဧကံ၊ တခုသာတည်း။ ဝါ၊ တူ၏။ ဓမ္မက္ခာနဉ္စ၊ တရားကို ပြောခြင်းသည်၎င်း။ ဓမ္မဒေသနာစ၊ တရားကိုဟောခြင်းသည်၎င်း။
တထာ၊ ထို့အတူ။ (အတ္ထတောဧကံ)၊ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိပဉှေ၊ ၌။ ဧကဒေသေန၊ တစိတ်တဖို့အားဖြင့်။ သာဓာရဏတံ၊ ဆက်ဆံသည်၏အဖြစ်ကို။ သန္ဓာယ, သာဝကဝိသယေ၊ သာဝကတို့၏ အရာ၌။ (ပရဝါဒီ)၊ ပဋိဇာနာတိ၊
၃၃၅။ ဣဒါနိ၊ ၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဥဒ္ဒေသတော၊ အကျဉ်းအားဖြင့်။ ဋ္ဌာနာဌာနာဒီနိ၊ ဌာန, အဌာန အစရှိသည်တို့ကို။ သာဝကော, ဇာနာတိ၊ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သာဝကဿ၊ ၏။ တထာဇာနနံ၊ ထိုဌာန, အဌာန အစရှိတို့ကို သိခြင်းကို။ ပကာသေတွာ၊ ထင်ရှားပြပြီး၍။ တေန ဇာနန မတ္တ သာမညေန၊ ထိုသို့ သိခြင်းမျှအားဖြင့် တူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ **၁။ နိန္နာနာ ။ ပေ ။ အဘာဝေန**။ နာနာကရဏ-အသီးအခြား ပြု ကြောင်း အထူး။ နတ္ထိ+နာနာကရဏံ+ယဿာတိ- နိန္နာနာကရဏံ-အသီးအခြား ပြုကြောင်း အထူးမရှိသော ဗလ။နိန္နာနာကရဏဿ+ဘာဝေါ နိန္နာနာကရဏတာ အသီးအခြားပြုကြောင်း အထူးမရှိသည်၏ အဖြစ်ဟူသည် တူသည်၏ အဖြစ် (တူမျှ ခြင်း)တည်း။ ထိုသို့ တထာဂတ ဗလနှင့် သာဝက ဗလ၏ ထပ်တူ ကျလောက်အောင် တူမျှခြင်း၏။ အဘာဝေန-မရှိခြင်းကြောင့်၊ “အနည်းငယ်တူသော်လည်း ထပ်တူ ကျ လောက်အောင် မတူခြင်းကြောင့် ” ဟူလို။ ထို့ကြောင့် "န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ”ဟု ပယ် သည်။ ဤ ပြအပ်ခဲ့သော အစိတ်စိတ်ပုဒ်အနက်ကို ထောက်၍ “နာနာကရဏတာယ” ဟူသော မူကွဲကို မမှန်ဟု မှတ်ပါ။ တေသံ၊ ထိုအားတော်တို့၏။ သာဝက သာဓာရဏတ္တံ၊ သာဝကတို့နှင့် ဆက်ဆံကုန်သည်၏အဖြစ်ကို။ ပတိဋ္ဌာပေတုံ၊ တည်စေခြင်းငှာ။ သာဝကော၊ ပေ၊ ဇာနာတီတိအာဒယော၊ အစရှိကုန်သော။ ပရဝါဒီပဉှာ ဟောန္တိ၊
တတ္ထ၊ ထိုသာဝကော ဌာနာဌာနံ ဇာနာတိ အစရှိသော ပြဿနာ၌။ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏံ၊ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တိဉာဏ်တော်သည်။ ဆန္နံ၊ ကုန်သော။ အသာဓာရဏဉာဏာနံ၊ တို့တွင်။ အညတရံ၊ တပါးအပါအဝင်တည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ န ဂဟိတံ၊ မယူအပ်။
အာသဝက္ခယေန၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်တော်နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ သာဝကဿ၊ ၏။ အာသဝက္ခယံ၊ ဉာဏ်ကို။ ပဋိစ္စ၊ စွဲ၍။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ သော။ ယံ နာနာကရဏံ၊ အကြင် အသီးအခြား ပြုကြောင်း အထူးသည်။ သိယာ၊ ၏။ တံ (နာနာကရဏံ)၊ ထိုအသီးအခြားပြုကြောင်းအထူးသည်။ နတ္ထိ၊
ဝိမုတ္တိယာ ဝါ ဝိမုတ္တန္တိပဒေပိ၊ ၌လည်း။ ဧသေဝ နယော၊ တည်း။
ဧတ္ထ၊ ဤဗလကထာ၌။ သေသံ၊ ကြွင်းသော ပုဒ်အပေါင်းသည်။ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊
၃၅၆။ ဣဒါနိ၊ ၌။ ယံ၊ အကြင် အာသဝက္ခယဉာဏ်ကို။ သကဝါဒိနာ၊ သည်။ အာသဝါနံ၊ ပေ၊ သာဓာရဏန္တိ၊ ဟူ၍။ အနုညာတံ၊ ခွင့်ပြုအပ်ပြီ။ တေန၊ ထိုအာသဝက္ခယဉာဏ်နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ သံသန္ဒိတွာ၊ ရောနှော၍။ သေသာနမ္ပိ၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်မှ ကြွင်းသော ဉာဏ်တို့၏လည်း။ သာဓာရဏဘာဝံ၊ သာဝကတို့နှင့် ဆက်ဆံကုန်သည်၏အဖြစ်ကို။၏ ပုစ္ဆိတုံ၊ပုန၊ အာသဝါနံခယေတိအာဒယော၊ အစရှိသော ပြဿနာတို့သည်။ ပရဝါဒိပဉှာဝ၊ ပရဝါဒီ၏ ပြဿနာတို့သည်သာ။ ဟောန္တိ၊
တေသံ၊ ထိုပြဿနာတို့၏။ ဝိဿဇ္ဇနေ၊ အဖြေ၌။ သကဝါဒိနာ၊ သည်။ အာသဝက္ခယေ၊ အာသဝေါတို့၏ကုန်ခြင်း၌။ ဝါ၊ အာသဝေါတို့၏ ကုန်ကြောင်း အရဟတ္တမဂ်၌။ ဝိသေသာဘာဝေန၊ အထူး၏ မရှိခြင်းကြောင့်။ တံ ဉာဏံ၊ ထိုအာသဝက္ခယဉာဏ်ကို။ သာဓာရဏန္တိ၊ ဟူ၍။ အနုညာတံ၊ ခွင့်ပြုအပ်ပြီ။
ဣတရေသု၊ အာသဝက္ခယဉာဏ်မှ တပါးသော ဌာနာဌာန ‌စသော ဉာဏ်တို့၌။ ဝိသေသ ဘာဝေန၊ ထူးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သာဓာရဏတာ၊ ဆက်ဆံသည်၏အဖြစ်ကို။ ပဋိက္ခိတ္တာ၊ ပယ်မြစ်အပ်ပြီ။ **၁။ ဣတရေသု ဝိသေသဘာဝေန**။ ။၃၅၆-၌ "အာသဝက္ခယဉာဏ်ကို သာဝကသာဓာရဏလော”ဟု ပရဝါဒီက မေးရာဝယ် အာသဝေါတို့၏ ကုန်ခြင်း၌ ဇိသေသာဘာဝ-အထူး မရှိခြင်းကြောင့် "အာမန္တာ”ဟု သကဝါဒီက ခွင့်ပြု၏။ အာသဝက္ခယ ဉာဏ်မှ တပါးသော ဌာနာဌာန ဉာဏ် စသော ဉာဏ်တို့၌ကား သာဝက တို့သည် အကျဉ်းမျှသာ သိ၍ အကျယ်အားဖြင့် မသိနိုင်သည့် အတွက် ဝိသေသ ဘာဝ-အထူးရှိသောကြောင့် "သာဝကတို့နှင့် ဆက်ဆံခြင်းကို“န ဟေဝံဝတ္တဗ္ဗေ” ဟု သကဝါဒီ ပယ်သည်။ [အဋ္ဌကထာ စာအုပ်တို့၌ "ဣတရေသု (ပိ) ဝိသေသာဘာဝေန”ဟု တွေ့ရ၏။ပါဌ်ပျက်သည်။ရှေးအဋ္ဌကထာနိဿယ၌“ဣတရေ သုပိ” ဟု ပိသဒ္ဒါမပါ။ "ဝိသေသာ”ဟု ဒီထလည်းမရှိပဲ “ဝိသေသဘာဝေန”ဟု ရှိ၏။ ထို ပါဌ်သာ ပါဌ်မှန်ဖြစ်သည်။ [ပိသဒ္ဒါတို့သည် သဘောတူရာ၌ ပေါင်းခြင်း အနက် ရှိ၏။ ဤ၌ သဘော မတူသောကြောင့် မပေါင်းနိုင်။ "ဣတရေသု ပန” ဟု ရှိလျှင်ကား သာ၍ ကောင်း၏။]
ပုန၊ ဌာနာဌာနာဒီနံ= ဌာနာဌာန အစရှိသော ဉာဏ်တို့၏။ အာသဝက္ခယေနေဝ၊ အာသဝက္ခယ ဉာဏ်နှင့်သာ။ သဒ္ဓိံ၊ သံသန္ဒိတွာ၊ ရောနှော၍။ အသာဓာရဏပုစ္ဆာ၊ အသာဓာရဏကို မေးကြောင်းပုစ္ဆာသည်။ ပရဝါဒိဿေဝ၊ ၏သာပုစ္ဆာတည်း.
တတ္ထ၊ ထိုပုစ္ဆာတို့တွင်။ အာသဝက္ခယဉာဏေ၊ ၌။ ပဋိ‌က္ခေပေါ၊ သည်၎င်း။ သေသေသု၊ ကြွင်းသောဉာဏ်တို့၌။ ပဋိညာစ၊ သည်၎င်း. သကဝါဒိဿ၊ သကဝါဒီ၏ ပယ်ခြင်း ဝန်ခံခြင်းတည်း။
တတော၊ ထိုမှ နောက်၌။ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တေန၊ ဉာဏ်နှင့်။ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒိတွာအသာဓာရဏပုစ္ဆာ ပရဝါဒိဿ၊
သာ၊ ထိုပုစ္ဆာကို။ သင်္ခိပိတွာ၊ ချုံး၍။ ဒဿိတာ၊ ပြတော်မူအပ်ပြီ။
တထာပိ၊ ထိုသို့ချုံး၍ ပြအပ်ပါသော်လည်း။ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တေ၊ ၌။ ပဋိညာ၊ သည်၎င်း။ သေသေသု၊ ကြွင်းသောဉာဏ်တို့၌။ ပဋိက္ခေပေါစ၊ ပရဝါဒိဿ၊
တတော၊ ထိုမှနောက်၌။ ဌာနာဌာနာဒီဟိ၊ ဌာနာဌာနဉာဏ်အစရှိသည်တို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒိတွာ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဿ၊ ၏။ သာဓာရဏပုစ္ဆာ ပရဝါဒိဿ၊
သာပိ၊ ထိုပုစ္ဆာကိုလည်း။ သင်္ခိပိတွာဝ ဒဿိတာ၊
တတ္ထ၊ ထိုဉာဏ်တို့တွင်။ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တေ၊ ၌။ ပဋိက္ခေပေါ၊ သည်၎င်း။
သေသေသု၊ ကြွင်းသော ဉာဏ်တို့၌။ ပဋိညာ၊ ၎င်း။ သကဝါဒိဿ၊ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဗလကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ (နိဋ္ဌိတာ)၊