Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

6. Jhānasaṅkantikathāvaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၈၁၃-၈၁၆၊
ဣဒါနိ ဝျာနသင်္ကန္တိကထာ နာမ ဟောတိ၊
တတ္ထ၊ ထို ထို ဈာနသင်္ကန္တိကထာ၌။ ယေသံ၊ အကြင် ပရဝါဒီတို့၏။ ဣဓ ဘိက္ခဝေ၊ ပေ၊ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတီတိ၊ ဟူသော။ ဣမံ ပဋိပါဋိဒေသနံ၊ ဤဈာန်အစဉ် အားဖြင့် ဟောတော်မူကြောင်း ဒေသနာတော်ကို။ နိဿာယ၊ ၍။ (ပဌမဈာန် စသည်တို့၏ အခြားမဲ့၌ ဥပစာရဈာန် မပါပဲ ဒုတိယဈာန် စသည်တို့ကို ပြတော်မူပုံကို မှီ၍။) တဿ တဿ ဈာနဿ၊ ထိုထို ဈာန်၏။ ဥပစာရပ္ပဝတ္တိံ၊ ဥပစာရဘာဝနာ၏ဖြစ်ပုံကို။ ဝိနာဝ၊ ကြဉ်၍သာလျှင်။ ဈာနာ၊ ဈာန်တမျိုးမှ။ ဈာနံ၊ ဈာန်တမျိုးသို့။ သင်္ကမတိ၊ ပြောင်းရွှေ့ဝင်စားနိုင်၏။ ဣတိ လဒ္ဓိ၊
ပေ၊ ဣတရဿ၊
အထ၊ ၌။ နံ၊ ကို။ တေ၊ အားဖြင့်။ ဒုတိယဇ္ဈာနုပစာရံ၊ ဒုတိယ ဈာန်၏ ဥပစာသို့။ အပ္ပတွာ၊ မရောက်မူ၍။ ဥပ္ပဋိပါဋိယာ၊ အစဉ် မဟုတ် သောအားဖြင့်။ ပဌမဇ္ဈာနာ၊ ပဌမဈာန်မှ။ ဒုတိယဇ္ဈာနမေဝ၊ ဒုတိယဈာန် သို့သာ။ ယဒိ သင်္ကမတိ၊ အံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ ) ပဌမတော၊ ပဌမဈာန်မှ။ တတိယံ၊ တတိယဈာန်သို့၎င်း။ ဒုတိယတော၊ ဒုတိယဈာန်မှ။ စတုတ္ထမ္ပိ၊ စတုတ္ထဈာန် သို့၎င်း။ သင်္ကမေယျ၊ ပြောင်းရွှေ့နိုင်ရာသလော။ ဣတိ စောဒေတုံ ပဌမာဈာနာတိအာဒိံအာဟ၊

ယာ ပဌမဿာတိအာဒိ၊ ကို။ (ဝုတ္တံ၊ ၌ စပ်။) ပဌမတော၊ ပဌမဈာန်မှ။ အနန္တရံ၊ အခြားမဲ့၌။ ဒုတိယံ၊ ဒုတိယဈာန်သို့။ ယဒိ သမာပဇ္ဇတိ၊ အကယ်၍ကောင်းစွာ ရောက်အံ့။

၁။ ပဋိပါဋိဒေသနံ။ ပေ။ လဒ္ဓိ။ ။များစွာသော ပါဠိတော်၌ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ”ဟု ဟောတော်မူပြီးနောက် ဝိတက္က ဝိစာရာနံ ဝူပသမာ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိတရတိ”ဟု ဟောတော်မူ၏။ ထိုသို့ ဟောတော်မူရာ၌ ဝိတက် ဝိစာရ စသည်ကို စက်ဆုပ်သော ဥပစာရဘာဝနာကို မြှုပ်၍ဟောတော်မူခြင်း ဖြစ်၏။ ပရဝါဒီကား“ထိုသို့ မြှုပ်ထားသည်”ဟု မယူဆပဲ ပဌမဈာန်၏ အခြားမဲ့၌ ဒုတိယဈာန် တဆက်တည်း ဖြစ်၏”ဟု ယူထားသည်။ [ဤ၌ ပဌမဈာန်၏ အခြားမဲ့၌ ဒုတိယဈာန်ကို ဟောတော်မူခြင်းကို၎င်း။ ဒုတိယဈာန် စသည်၏ အခြားမဲ့၌ တတိယ ဈာန် စသည်ကို ဟောတော်မူခြင်းကို၎င်း "ပဋိပါဋိဒေသနာ"ခေါ်သည်ဟု မှတ်ပါ။] ၂။ ဒုတိယဇ္ဈာနူပစာရံ။ပေ။ ဥပ္ပဋိပါဋိယာ။ ။ပဌမဈာန်၏ အခြားမဲ့၌ ဒုတိယဈာန်ကို ဝင်စားခြင်းသည် အစဉ်အတိုင်း (ပဋိပါဋိ) မဟုတ်ပါလော။ အဘယ့် ကြောင့် အစဉ်မဟုတ်သော ဥပ္ပဋိပါဋိဖြစ်ရသနည်း-ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် ဒုတိယဇ္ဈာနုပစာရံ အပ္ပတွာ”ဟု မိန့်သည်။ ပဌမဈာန်ကို ဝင်စားပြီးနောက် ဒုတိယ ဈာန် မဝင်စားမီ ဝိတက် ဝိစာရကို စက်ဆုပ်သော ဥပစာရဘာဝနာဖြစ်ရသေး၏။ထိုသို့ ဥပစာရဘာဝနာဖြစ်ပြီးမှ ဒုတိယဈာန်ကို ဝင်စားခြင်းသာ အစဉ်ကျ၏။ ဤ၌ ဥပစာရဘာဝနာကို မပြသောကြောင့် ဥပ္ပဋိပါဋိဟု ဆိုသည်။ (အကယ်၍ ဝင်စားအံ့။) ဝါ၊ တနည်း။ ဒုတိယာဒီဟိ၊ ဒုတိယဈာန် အစရှိသည်တို့မှ။ (အနန္တရံ၊ ၌။) တတိယာဒီနိ၊ တတိယဈာန် အစရှိသည်တို့သို့။ (ယဒိ သမာပဇ္ဇတိ၊ အံ့။ ဧဝံ့သတိ၊ ) ဧကာဝဇ္ဇနေန၊ တခုသော အာဝဇ္ဇန်းဖြင့်။ သမာပဇ္ဇေယျ၊ ကောင်းစွာရောက်ရာသလော (ဝင်စားရာသလော)။ ဣတိ စောဒနတ္ထံ၊ ငှါ။ ဝုတ္တံ၊

ကာမေ အာဒီနဝ တောတိ၊ ဟူသည်ကား။ [ပဌမံကို နောက်မှ ပေးမည်။] ကာမေ၊ ကာမဂုဏ် တို့ကို။ အာဒီနဝတော၊ အပြစ်အားဖြင့်။ မနသိကရောတော၊ နှလုံးသွင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌။ ပဌမံ၊ ပဌမဖြစ်သော။ (ဈာနံ၊ သည်။) ပစ္ဆာ၊ နောက်မှ။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ၏။
ဈာနက္ခဏေ ပန၊ ဈာန်၏ ခဏ၌ကား။ ဧသ (ဧသော)၊ ဤဈာနလာဘီပုဂ္ဂိုလ်သည်။ နိမိတ္တမေဝ၊ ကသိုဏ်း အစရှိသော နိမိတ်ကိုသာ။ မနသိကရောတိ၊ ၏။
တညေဝ ပဌမန္တိ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ (ကညေဝ ပဌမံ ဈာနံ တံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။) ပုရိမဇဝနတော၊ ရှေ့၌ဖြစ်သောဇောမှ။ ပစ္ဆိမဇဝနံ၊ နောက်၌ဖြစ်သော ဇောသည်။ အနန္တရံ၊ အကြားမရှိသည်။ (ဟုတွာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ)ဝိယ၊ ကဲ့သို့။ (တထာ, တံ၊ ထို ဒုတိယဈာန်သည်။ အနန္တရံ၊ ပဌမ ဈာန်နှင့် အကြားမရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ) ယဒိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ အံ့။ (ဧဝံ သတိ၊ ) ပုရိမပစ္ဆိမဘာဝံ၊ ရှေ့ဇောနောက်ဇော၏ အဖြစ်ကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ လက္ခဏတော၊ မှတ်သားအပ်သော သဘောအားဖြင့်။ တညဝ၊ ထိုပဌမဈာန် သည်ပင်။ တံ၊ ထို့ ဒုတိယဈာန်သည်။ ဘဝေယျ၊ ရာသလော။ ဣတိ ပုစ္ဆတိ၊
ဣမိနာ ဥပါယေန၊ ဖြင့်။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ပြသာနာတို့၌။ အတ္ထောဝေဒိတဗ္ဗော၊
ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟီတိအာဒီဟိ၊ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့ဖြင့်။ ပဋိပါဋိယာ၊ အစဉ်အားဖြင့်။ ဈာနာနံ၊ တို့၏။ ဒေသိတဘာဝံ၊ ဟောတော် မူအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို။ ဒီပေတိ၊ အနန္တရုပ္ပတ္တိံ၊ အခြားမဲ့၌ဖြစ်ခြင်းကို။ (ပဌမဈာန် စသည်တို့၏ အခြားမဲ့၌ ဒုတိယဈာန် စသည်တို့၏ တဆက်တည်း ဖြစ်ခြင်းကို။) န(ဒီပေတိ)၊ တသ္မာ အသာဓကံ၊ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဈာနသင်္ကန္တိကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ (နိဋ္ဌိတာ၊ ) **၁။ တညေဝတံ ဘဝေယျ**။ ။"ပဋ္ဌမဈာန်၏ အခြားမဲ့၌ ဒုတိယဈာန်သို့ ပြောင်းရွှေ့ နိုင်သလော”ဟု မေးရာ၌ ပရဝါဒီသည် “အာမန္တာ”ဟု ဝန်ခံ၏။ထိုအခါ (ပဌမဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဒုတိယဇော ဖြစ်ရာဝယ် သဘောလက္ခဏာအားဖြင့် တူသကဲ့သို့) ပဌမဈာန်၏ အခြားမဲ့၌ ဒုတိယဈာန်သို့ ပြောင်းနိုင်လျှင် သဘော လက္ခဏာခြင်း တူစရာရှိသောကြောင့် “တညေဝ ပဌမံ ဈာနံ တံ ဒုတိယံ ဈာနံ ထို ပဌမဈာန်သည်ပင် ထို ဒုတိယဈာန်လော”ဟု မေးသည်။