Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

5. Vacībhedakathāvaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၃၂၆။ ဣဒါနိ၊ အညာဏာဒိကထာကို ပြပြီးရာ ယခုအခါ၌။ ဝစီဘေဒကထာနာမ၊ ဟောတိ၊
တတ္ထ၊ ထို ဝစီဘေဒကထာ၌။ ဧတရဟိ, ပုဗ္ဗသေလိယာဒီနံ၊ ပုဗ္ဗသေလိယ အစရှိသော ဂိုဏ်းသားတို့၏။ သောတာပတ္တိ မဂ္ဂက္ခဏေ၊ သောတာပတ္တိ မဂ်ခဏ၌။ ပဌမံဈာနံ၊ ပဌမဈာန်သို့။ သမာပန္နဿ၊ ကောင်းစွာရောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝါ၊ ဝင်စားသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဒုက္ခန္တိ၊ ဒုက္ခံဟူ၍။ ဝါစာ၊ စကားလုံးသည်။ ဘိဇ္ဇတိ၊ ကွဲပြား၏။ ဝါ၊ မြွက်ဆို၏။ ဣတိ လဒ္ဓိသေယျထာပိ၊ သို့။ (တထာ၊ တူ။) ယေသံ၊ အကြင် ပရဝါဒီ တို့၏။ (သောတာပတ္တိမဂ္ဂက္ခဏေ၊ ပေ၊ ဘိဇ္ဇတိ၊ ၏။ ဣတိလဒ္ဓိ၊ သည်။ ဟောတိ)၊
တေ၊ ထိုပရဝါဒီတို့ကို။ သန္ဓာယ, သမာပန္နဿ အတ္ထိ ဝစီဘေဒေါတိ, ပုစ္ဆာ, သကဝါဒိဿ၊ လဒ္ဓိယံ၊ ပေ၊ ပရဝါဒိဿ၊ **၁။ ဝါစာ ဘိစ္ဆတိ**။ ။ "ဝါစာ-စကားလုံးစကားသံ။ ဘိဇ္ဇတိ-ကွဲပြား”ဟူသည် (မထင်မရှားသော - စကားလုံး မကွဲပြားသောအသံမဟုတ်) ထင်ထင်ရှားရှား စကား လုံး ကွဲပြားသော အသံတည်း။ “ဝစီဘေဒ-စကားလုံး ကွဲပြားခြင်း” ဟူသည်နှင့် သဘောတူပင်တည်း။ ထိုသို့ စကားလုံးကွဲပြားအောင် ရွတ်ဆိုခြင်းကိုပင် “ဝစီဘေဒ နှုတ်မြွက်ခြင်း”ဟု နိဿယအနက်ပေးကြသည်။“သောတာပတ္တိမဂ်ခဏ၌ သမာပတ် ဝင်စား”ဟူသည် “သောတာပတ္တိမဂ်၌ ယှဉ်သော ပဌမဈာန်စိတ် ဖြစ်ခြင်း” တည်း။ ထိုအခိုက်၌ သစ္စာ ၄-ပါးကို သိရာဝယ် ဒုက္ခသစ္စာကိုသိခိုက် “ဒုက္ခ”ဟု မြွက်ဆိုသည် ဟု ပရဝါဒတို့က အယူရှိကြသတတ်။
ပုန သဗ္ဗတ္ထာတိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ တယော၊ ကာမ, ရူပ, အရူပ အားဖြင့် ၃-ပါးကုန်သော။ ဘဝေ၊ ဘဝတို့ကို။ သန္ဓာယ, ပုဋ္ဌော(သမာနော)၊ အရူပံ၊ အရူပဘဝကို။ သန္ဓာယ,ပဋိက္ခိပတိ၊
သဗ္ဗဒါတိ၊ ဟူသောပါဌ်ဖြင့်။ ကာလဝသေန၊ ကာလနှင့် စပ်သဖြင့်။ ပုဋ္ဌော, (သမာနော)၊ ပဌမမဂ္ဂက္ခဏေ၊ ပဌမ ဖြစ်သော သောတာပတ္တိမဂ်ခဏ၌။ ပဌမဇ္ဈာနိက သမာပတ္တိတော၊ ပဌမဈာန်နှင့် တကွဖြစ်သော သမာပတ်မှ။ အညံ၊ သော။ သဗ္ဗံ၊ သော။ သမာပတ္တိကာလံ၊ သမာပတ်ဝင်စားရာ အခါကို။ သန္ဓာယ, ပဋိက္ခိပတိ၊
သဗ္ဗေသံသမာပန္နာနန္တိ၊ ဟူ၍။ ပုဋ္ဌော, (သမာနော)၊ လောကိယ သမာပတ္တိယော၊ လောကီသမာပတ်တို့ကို။ သမာပန္နေ၊ တို့ကို။ သန္ဓာယ, ပဋိက္ခိပတိ၊
သဗ္ဗသမာပတ္တီသူတိ၊ ဟူ၍။ ပုဋ္ဌော, (သမာနော)၊ ဒုတိယဇ္ဈာနာဒိကံ၊ ဒုတိယဈာန် အစရှိသော။ လောကုတ္တရံ၊ လောကုတ္တရာဈာန်ကို၎င်း။ သဗ္ဗံ၊ သော။ လောကိယသမာပတ္တိံစ၊ လောကီ သမာပတ်ကို၎င်း။ သန္ဓာယ, ပဋိက္ခိပတိ၊
ကာယဘေဒေါတိ၊ ကား။ အဘိက္ကမာဒိဝသေန၊ ‌ရှေ့သို့သွားခြင်း အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပဝတ္တကာယဝိညတ္တိ၊ ဖြစ်သော ကာယဝိညတ်တည်း။
ဣဒံ၊ ဤ သမာပန္နဿ အတ္ထိကာယဘေဒေါ ဟူသော စကားကို။ ယာနိစိတ္တာနိ၊ တို့သည်။ ဝစီဝိညတ္တိံ၊ ဝစီဝိညတ်ကို။ သမုဋ္ဌာပေန္တိ၊ ဖြစ်စေကုန်၏။ တာနေဝ၊ ထိုစိတ်တို့သည်ပင်။ ကာယဝိညတ္တိံ၊ ကို။ (သမုဋ္ဌာပေန္တိ)၊
ဧဝံသန္တေ၊ သော်။ ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ ကာယဘေဒေါပိ၊ သည်လည်း။ န ဟောတိ၊ နည်း။ ဣတိ၊ သို့။ စောဒနတ္ထံ၊ စောဒနာခြင်း အကျိုးငှာ။ ပုစ္ဆတိ၊
ဣတရော၊ ပေ၊ ပဋိဇာနာတိစ၊ ဝန်ခံလည်းဝန်ခံ၏။
(၃၂၇။) ဣဒါနိ၊ ၌။ သော၊ ထို ဈာန်ရ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ မဂ္ဂက္ခဏေ၊ သောတာပတ္တိ မဂ်ခဏ၌။ ဒုက္ခန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝါစံ၊ စကားလုံးကို။ ယဒိ ဘာသတိ၊ အကယ်၍ မြွက်ဆိုအံ့။ (ဧဝံသတိ)၊ သမုဒယောတိအာဒိကမ္ပိ၊ သမုဒယော အစရှိသောစကားကိလည်း။ ဘာသေယျ၊ မြွက်ဆိုရာသည်မဟုတ်လော။ ဝါ၊ တနည်းကား။
တံ၊ ထို ဒုက္ခံဟူသော စကားကို။ ယဒိနဘာသတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ) ဣတရမ္ပိ၊ ဤဒုက္ခံဟူသော စကားမှ တပါးသောသမုဒယော အစရှိသော စကားကိုလည်း။ န ဘာသေယျ၊ မမြွက်ဆိုရာသည်မဟုတ်လော။ **၁။ ကာယဘေဒေါ**။ ။ "ဝစီလေဒ" နှုတ်မြွက်ပြောဆိုရာ၌ ဝစီဝိညတ် ဖြစ်သကဲ့သို့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုစသော ကာယအမျိုးမျိုးဖြစ်ရခြင်းသည် ကာယဝိညတ်ကြောင့်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် "ကာယဿ-ကာယ၏။ ဘေဒ-အမျိုးမျိုးလှုပ်လှုပ်ရှားရှားကွဲပြားကြောင်း"ဟူသည် ကာယဝိညတ်ပင်ဖြစ်ရကား ကာယဘေ‌ဒေါကို "ကာယဝိညတ်"ဟုဖွင့်သည်။ ဣတိ၊ သို့။ စောဒနတ္ထံ၊ ဒုက္ခန္တိ ဇာနန္တောတိအာဒယော၊ ဤသို့ အစရှိကုန်သော။ ပဉှာ၊ တို့ကို။ ဝုတ္တာ
ပန၊ ကား။ ဣတရော၊ ပေ၊ ပဋိက္ခိပတိစ၊
ဟိ၊ ချဲ့။ အဿ၊ ထိုပရဝါဒီ၏။ လောကုတ္တရံ၊ လောကုတ္တရာဖြစ်သော။ ပဌမဇ္ဈာနံ၊ ကို။ သမာပန္နော၊ ဝင်စားသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဒုက္ခဒုက္ခန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝိပဿတိ၊ အထူးအထူး အပြားအပြား ရှု၏။ ဣတိ လဒ္ဓိ (ဟောတိ)၊
၃၂၈။ ဉာဏန္တိ၊ ကား။ လောကုတ္တရံ၊ သော။ စတုသစ္စညာဏံ၊ လေးပါးသော သစ္စာကို သိသော ဉာဏ်သည်။ (ကိံ ဂေါစရံ၊ ၌စပ်။)
သောတန္တိ (ဧတ္ထ)၊ ၌။ ယေန၊ အကြင်သောတဝိညာဉ်ဖြင့်။ တံ သဒ္ဒံ၊ ထိုသဒ္ဒါရုံကို။ သုဏာတိ၊ ကြားရ၏။ တံ (သောတဝိညာဏံ)၊ ကို။ အဓိပ္ပေတံ၊
ဒွိန္နံ ဖဿနန္တိ၊ ကား။ သောတသမ္ဖဿမနောသမ္ဖဿာနံ၊ တို့၏။ (သမောဓာနံဟောတိ၊ ၌စပ်။)
၃၂၉။ နော။ ပေ။ ဝတ္တဗ္ဗေတိ၊ ကား။ အဝိသေသေန၊ မည်သည့်သမာပတ်ဟု အထူးမမ သာမညအားဖြင့်။ ယံ ကိဉ္စိ၊ အမှတ်မထား တပါးပါးသော သမာပတ်ကို။ သမာပန္နဿ၊ ၏။ ဝစီဘေဒေါ၊ နှုတ်မြွက်ခြင်းသည်။ ယဒိနတ္ထိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ)၊ အဝိသေသေန၊ အားဖြင့်။ သမာပန္နဿ အတ္ထိ ဝစီဘေဒေါတိ၊ ဟူ၍။
နဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဧတ္ထ၊ ဤဝစီဘေဒကထာ၌။ သုတ္တသာဓနာယ၊ ပြီးစေကြောင်းသုတ်နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ သေသံ၊ သည်။ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ သည်သာ။
ပန၊ ဆက်။ ဧတေန၊ ဤပရဝါဒီသည်။ သိခိဿ အာနန္ဒ ဘဂဝတောတိ၊ ဟူသော ပါဠိတော်၏။ ပရိယောသာနေ၊ ၌။ ယံ သုတ္တံ၊ ကို။ အာဘတံ၊ ဆောင်အပ်ပြီ။ တတ္ထ၊ ထိုသုတ်၌။ ယေနသမာပတ္တိစိတ္တေန၊ အကြင်သမာပတ်စိတ်ကြောင့်။ သောဝစီဘေဒေါ၊ သည်။ သမုဋ္ဌိတော၊ ပြီ။ ကာယဘေဒေါပိ၊ သည်လည်း။ တေန၊ ထိုသမာပတ်စိတ်ကြောင့်။ သမုဋ္ဌာတိယေဝ၊ သည်သာ။ စ၊ ဆက်။ တံ၊ ထို သမာပတ်စိတ်သည်။ လောကုတ္တရံ၊ သော။ ပဌမဇ္ဈာနစိတ္တံ၊ သည်။ န၊ မဟုတ်။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အသာဓကံ၊ သာဓကမမြောက်။ (မိမိဆိုလိုအပ်သော အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို မပြီးစေနိုင်။) ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဝစီဘေဒကထာ၊ သည်။ (နိဋ္ဌိတာ)၊ **၁။ န စ တံ လောကုတ္တရံ**။ ။ "တထွေ ဝုဋ္ဌော, ကာဇောဘိညာ,ဒွတ္တိံသာ ကားနှစ်ဖြာပညတ်, ကိုလည်း တတ်၏”နှင့် အညီ ကာယဝိညတ် ဝစီဝိညတ်ကို ဝုဋ္ဌော ကာမာနှင့် အဘိညာဉ်တို့က ဖြစ်စေနိုင်၏။ လောကုတ္တရာဇောကား မဖြစ် စေနိုင်။ ထို့ကြောင့် အဘိဘူ ရဟန္တာအရှင်မြတ်က ကာမဇော သို့မဟုတ် အဘိညာဉ်ဇောဖြင့် "အာရမ္ဘထ နိက္ကမထ”စသော ဂါထာစကားလုံးကို ရွတ်တော်မူရကား "လောကုတ္တရာ ပဌမဈာန်က ဝစီဘေဒကို ဖြစ်စေ၏”ဟု အယူရှိသော ပရဝါဒီ အတွက် “သာဓကမမြောက်”ဟု ဆိုသည်။