Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

2. Ariyapuggalasaṃsandanaparihānivaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၂၄၀။ ဣဒါနိ၊ ဝါဒယုတ္တိပရိဟာနိ ကထာကို အားထုတ်ပြီးရာ ယခုအခါ၌။ အရိယပုဂ္ဂလသံသန္ဒနာ၊ အရိယပုဂ္ဂလသံသန္ဒနကထာကို။ (အာယသ္မတာမောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရေန)၊ အာရဒ္ဓါ၊ အပ်ပြီ။

တတ္ထ၊ ထိုအရိယပုဂ္ဂလသံသန္ဒန ကထာ၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ကေစိ၊ အချို့သော ပရဝါဒီတို့သည်။

[ရှေ့ပရိဟာနီ ကထာ၌ ပြအပ်ခဲ့သော သမိတိယ, ဝဇ္ဇိပုတ္တက သဗ္ဗတ္ထဝါဒီ, ဧကစ္စ မဟာသံဃိကတို့ကို "ကေစိ"ဟုဆိုသည်။] အရဟတောဝ၊ ရဟန္တာ၏သာ။ ပရိဟာနိံ၊ အရဟတ္ထဖိုလ်မှ ယုတ်လျော့ခြင်းကို။ ဣစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။ ကေစိ၊ တို့သည်။ အနာဂါမိနောပိ၊ ၏လည်း။ (ပရိဟာနိံ ဣစ္ဆန္တိ)၊ ကေစိ၊ တို့သည်။ သကဒါဂါမိဿပိ၊ ၏လည်း။ (ပရိဟာနိံ ဣစ္ဆန္တိ)၊

ပန၊ ကား။ သောတာပန္နဿ၊ သောတာပန်၏။ (ပရိဟာနိံ၊ ကို။) သဗ္ဗေပိ၊ အလုံးစုံသော ပရဝါဒီတို့သည်လည်း။ န ဣစ္ဆန္တိယေဝ၊ အလိုမရှိကြကုန်သည်သာ။ **၁။ အရိယပုဂ္ဂ သံသန္ဒနာ**။ ။အရိယာပုဂ္ဂိုလ်ချင်း ရောနှော၍ မိမိဖိုလ်မှ ယုတ်လျော့ခြင်းရှိ- မရှိကို စိစစ်ရာအခဏ်းကို "အရိယပုဂ္ဂလသံသန္ဒနပရိဟာနိကထာ"ဟုခေါ်၏။ [အရိယပုဂ္ဂလာနံ-တို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ သံသန္ဒနာ၊ ရောနှောခြင်း။ ဝါ၊ ရောနှောရာ ကထာ။ အရိယပုဂ္ဂလသံသန္ဒနာစ+သာ+ပရိဟာနိ-ဆုတ်ယုတ်ခြင်း မဆုတ်ယုတ်ခြင်းကို ဆိုရာ ကထာလည်း ဟုတ်၏။ ဣတိ အရိယပုဂ္ဂလသသန္ဒပရိဟာနိ။] ကထာကိုငဲ့၍ အဋ္ဌကထာ၌ "သသန္ဒနာ"ဟု ထားဟန်တူသည်။
ဟိ၊ မှန်။ ယေ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ အရဟတ္တာ၊ အရဟတ္တဖိုလ်မှ။ ပရိဟာယိတွာ၊ ယုတ်လျော့၍။ အနာဂါမိ သကဒါမိ ဘာဝေ၊ အနာဂါမ် သကဒါဂါမ်၏ အဖြစ်၌။ ဌိတာ၊ တည်ကုန်၏။ တေသံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ ပရိဟာနိံ၊ ကို။ (ပရဝါဒိနော၊ တို့သည်။) ဣစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတရေသံ၊ တပါးကုန်သော။ (အရဟတ္တဖိုလ်မှ ယုတ်လျော့၍ အနာဂါမ် သကဒါဂါမ်အဖြစ်၌ တည်သောပုဂ္ဂိုလ်မှ တပါးကုန်သော။) အနာဂါမိ သကဒါဂါမီနံ၊ ရိုးရာအနာဂါမ် သကဒါဂါမ်တို့၏။ (ပရိဟာနိံ )၊ န (ဣစ္ဆန္တိ)၊ ကုန်။
ပန၊ ကား။ သောတာပန္နဿ၊ ပကတိ သောတာပန်၏။ (ပရိဟာနိံ)၊ တေပိ၊ ထို ပရဝါဒီတို့သည်လည်း။ သဗ္ဗထာပိ၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း။ န ဣစ္ဆန္တိယေဝ၊ ကုန်သည်သာ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပေယျာလမုခေန၊ ပေယျာလကို အဦးပြုသဖြင့်။ ပုစ္ဆာ၊ ကို။ (အာယသ္မတာ မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရေန)၊ ကထာ၊ အပ်ပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုပုစ္ဆာ၌။ တေသံ၊ ထိုပရဝါဒီတို့၏။ လဒ္ဓိဝသေန၊ အယူနှင့်စပ်သဖြင့်။ ပဋိညာစ၊ ကို၎င်း။ ပဋိက္ခေပေါစ၊ ကို၎င်း။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ သိထိုက်ကုန်၏။
ဟိ၊ မှန်။ ပရိဟာယတိ အနာဂါမီ အနာဂါမိ ဖလာတိ၊ ဟူသော။ ပဉှသ္မိံ၊ ၌။ ယေ၊ အကြင် ပရဝါဒီတို့သည်။ အနာဂါမိနော၊ ၏။ ပရိဟာနိံ၊ ကို။ န ဣစ္ဆန္တိ၊ ကုန်။ တေသံ၊ ထိုပရဝါဒီတို့၏။ ဝသေန၊ အလိုအားဖြင့်။ ပဋိက္ခေပေါ၊ သည်။ (ဟောတိ)၊

ယေ၊ အကြင် ပရဝါဒီတို့သည်။ ပကတိ အနာဂါမိနောဝါ၊ ပကတိ အနာဂါမ်၏ သော်၎င်း။ အရဟတ္တာ၊ မှ။ ပရိတ္တာယိတွာ၊ ၍။ ဌိတ အနာဂါမိ‌နောဝါ၊ တည်သောအနာဂါမ်၏ သော်၎င်း။ ပရိဟာနိံ၊ ကို။ ဣစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။ တေသံ၊ ထိုပရဝါဒီတို့၏။ ဝသေန၊ အလိုအားဖြင့်။ ပဋိညာ၊ သည်။ (ဟောတိ)၊ ဣတိဣဒံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ ဧတ္ထ၊ ဤအရိယပုဂ္ဂလသံသန္ဒန ကထာ၌။

၁။ ယေ ဟိ အရဟတ္တာ။ ။စာအုပ်တို့၌ ဟိ- နိပါတ်မပါပဲ “ယေ အရတတ္တာ” ဟုသာရှိ၏။ ရှေးနိဿယ၌ “ယေ ဟိ”ဟု ပါဌ်ရှိစေလိုသည်။ ဘာ့ကြောင့်နည်း "ယေ အရဟတ္တာ"မှ စ၍ န ဣစ္ဆန္တိယေဝ တိုင်အောင် ‌ရှေ့စကားနှင့် ထပ်တူ ကျနေ သောကြောင့်တည်း။ ထပ်တူကျလျှင် ဒဠီ, ဝိတ္ထာရ ,တပ္ပါကဋီကရဏ တမျိုးမျိုး ဖြစ်ရ သည်။ ဤ၌ ရှေးနိဿယဝယ် တပ္ပါကဋီကရဏ ဟု စွဲသော်လည်း ယခုခေတ်၌ ဒဠီသာစွဲကြသည်။ နောက်၌ တသ္မာ ရှိသောကြောင့် “ဟိ ယသ္မာ”ဟုလည်း စွဲနိုင်၏။

၂။ သဗ္ဗထာပိ။ ။ “အလုံးစုံသော အပြား”ဟူသည် အရဟတ္တဖိုလ်မှ ဆုတ်ယုတ် ၍ အနာဂါမ် သကဒါဂါမ် ဖြစ်ပြီးနောက် သောတာပန်အဖြစ်၌ တည်သော ပုဂ္ဂိုလ် ပင်ကိုယ်အားဖြင့် သောတာပန်သာ ဖြစ်သေးသော ပုဂ္ဂိုလ် ဤသို့သော အပြား တည်း။ သဗ္ဗဒါပိ မူကွဲကား ကာလကို မဆိုလိုသောကြောင့် သဗ္ဗထာပိ ပုဒ်လောက် အဓိပ္ပါယ် မကျယ်ဝန်းပါ။

နယမုခံ၊ နည်းအမြွက်တည်း။
တဿ၊ ထိုနယမုခကို။ အနုသာရေန၊ အစဉ်လိုက်သဖြင့်။ သဗ္ဗပေယျာလာ၊ အလုံးစုံသော ပေယျာလတို့ကို။ အတ္ထတော၊ အားဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ကုန်၏။
၂၄၁။ ပန၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤ အရိယပုဂ္ဂလသံသန္ဒနကထာ၌။ သောတာပတ္တိဖလဿ၊ ပေ၊ သစ္ဆိကရောတီတိ၊ ဟူသော။ ယံ၊ အကြင် စကားကို။ (သကဝါဒိနာ)၊ ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။ (ပါဠိတော်၌ ဆိုအပ်ပြီ။) တံ၊ ထိုစကားကို။ ပရိဟီနဿ၊ ယုတ်လျော့ပြီးသည်ဖြစ်၍။ ပုန၊ တဖန်။ ဝါယမတော၊ ဝိပဿနာကိ အားထုတ်သော ရဟန္တာ၏။ အရဟတ္တပ္ပတ္တိံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်ခြင်းကို။ သန္ဓာယ၊ ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။
ဣတရော၊ သကဝါဒီမှ တပါးသော ပရဝါဒီသည်။ သောတာပတ္တိဖလာနန္တရံ၊ သောတာပတ္တိ ဖိုလ်၏အခြားမဲ့၌။ အရဟတ္တဿ၊ အရဟတ္တဖိုလ်၏။ အဘာဝါ၊ ကြောင့်။ ပဋိက္ခိပတိ၊
၂၄၂။ တတော၊ ထိုပရဝါဒီ ပယ်ပြီးရာ အခါမှ။ ပရံ၊ နောက်၌။ သောပရိဟာနိနာမ၊ ဤ ယုတ်လျော့ခြင်းမည်သည်။ ကိလေသပ္ပဟာနဿ၊ ကိလေသာကို ပယ်ကြောင်း သတ္တိ၏။ မန္ဒတာယဝါ၊ နုံ့သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်သော်လည်း။ ဝါ၊ နည်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် သော်လည်း။ ဘဝေယျ၊ ဖြစ်ရာ၏။ မဂ္ဂဘာဝနာဒီနံ၊ မဂ်ကို ဖြစ်စေခြင်းအစရှိသည်တို့၏။ အနဓိမတ္တတာယဝါ၊ လွန်ကဲသော အတိုင်း အရှည် မရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်သော်လည်း။ (ဘဝေယျ၊ ရာ၏။) သစ္စာနံ၊ သစ္စာတို့ကို။ အဒဿနေန ဝါ၊ မမြင် ခြင်းကြောင့် သော်လည်း။ (ဘဝေယျ)၊ ဣတိ ဧဝမာဒီနံ၊ ဤသို့ကိလေသပ္ပဟာန အစရှိသည်တို့၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ အနုယုဉ္ဇိတုံ၊ မေးစိစစ်ခြင်းငှာ။ ကဿ ဗဟုတရာ ကိလေသာ ပဟီနာတိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားရပ်ကို။ (သကဝါဒိနာ)၊ ဝုတ္တံ၊

တံ သဗ္ဗံ၊ ထို အလုံးစုံသော သကဝါဒီ၏ စကားရပ်သည်။ ဥတ္တာနာဓိပ္ပါယမေဝ၊ ပေါ်လွင် ထင်ရှားသော အနက်အဓိပ္ပါယ်ရှိသည်သာ။

၁။ ။"သောတာပတ္တိဖလဿ အနန္တရာ အရဟတ္တံယေဝ သစ္ဆိကရောတိ မျက်မှောက်ပြုသလော” ဟူသောပြဿနာသည် ပါဠိတော် ၂၄၁-နံပါတ်၌ ပါ၏။ ထို စကားသည် “အရဟတ္တဖိုလ်မှ ဆုတ်ယုတ်ခဲ့သော သောတာပန်၏ ထပ်မံအားထုတ် သောအခါ သောတာပတ္တိဖိုလ်၏ အခြားမဲ့၌ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ရနိုင်-မရနိုင်ကို မေးသော သဏဝါဒီ၏ စကားတည်း။ သောတပတ္တိဖိုလ်၏အခြားမဲ့၌ အရဟတ္တဖိုလ် မဖြစ် နိုင်သောကြောင့် ပရဝါဒီ ပယ်သည်။

၂။ ။ ကိလေသပ္ပဟာနဿ စသည်။"ကဿ ဗဟုတရာ ကိလေသာ ပဟီနာ”စသည်ကို ရည်ရွယ်၍"ကိလေသပ္ပဟာနဿ ဝါ”ဟု၎င်း ပါဠိတော် ၂၄၄- နံပါတ်၌"ကဿ အဓိမတ္တာ မဂ္ဂဘာဝနာ”စသည်ကို ရည်ရွယ်၍ ဓမ္မဘာဝနာဒီနံ ဝါ” ဟု၎င်း (၂၄၇) ၌ ဒုက္ခ ဒိဋ္ဌံ" စသည်ကို ရည်ရွယ်၍ “သစ္စာနံ အဒဿနေန ဝါ” ဟု၎င်း ဆိုသည်။

ပန၊ ဆက်။ သုတ္တာနံ၊ ပါဠိတော်သုတ်တို့၏။ အတ္ထော၊ ကို။ အာဂမဋ္ဌကထာသု၊ သုတ္တန်အဋ္ဌကထာတို့၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
၂၆၂။ သမယဝိမုတ္တော အရဟာ အရဟတ္တာ ပရိဟာယတီတိဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ မုဒိန္ဒြိယော၊ နုံ့နှေးသော ဣန္ဒြေရှိသော ရဟန္တာသည်။ သမယဝိမုတ္တော၊ သင့်လျော်ရာ အခါခါ၌ ကိလေသာတို့မှ လွတ်သော ရဟန္တာသည်။ (ဟောတိ)၊ တိက္ခိန္ဒြိယော၊ ထက်မြက်သော ဣန္ဒြေရှိသော ရဟန္တာသည်။ အသမယဝိမုတ္တော၊ အချိန်မရွေး ကိလေသာတို့မှ လွတ်သော ရဟန္တာသည်။ (ဟောတိ)၊ ဣတိ၊ သို့။ တေသံ၊ ထို ပရဝါဒီတို့၏ လဒ္ဓိ၊ အယူသည်။ (ဟောတိ)၊
ပန၊ ကား။ သကသမယေ၊ မိမိတို့၏ အယူ၌။ အဝသိပ္ပတ္တော၊ ဝသီဘော်သို့ မရောက်သော။ ဈာနလာဘီ၊ ဈာနလာဘီသေက္ခပုဂ္ဂိုလ်သည်။ [သေက္ခော ဝုတ္တောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ ဋီကာ၊ ] သမယဝိမုတ္တော၊ သင့်လျော်ရာအခါခါ၌ ကိလေသာတို့မှ လွတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (ဟောတိ)၊ ဝသိပ္ပတ္တော၊ ဝသီဘော်တို့ ရောက်သော။ ဈာနလာဘီစေဝ၊ ဈာနလာဘီပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း။ သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။ (ဈာန်ရ၊ မရကုန်သော။) အရိယပုဂ္ဂလာစ၊ တို့သည်၎င်း။ အရိယေ၊ အရိယဖြစ်သော။ ဝိမောက္ခေ၊ ဝိ‌မောက္ခအရာ၌။ ဝါ၊ ဝိမောက္ခကြောင့်။ အသမယဝိမုတ္တာ၊ အချိန်မရွေး ကိလေသာတို့မှ လွတ်ကုန်သည်။ (ဟောန္တိ)၊ ဣတိ၊ သို့။ သန္နိဋ္ဌာနံ၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည်။ (ဟောတိ)၊
ပန၊ ဆက်။ သော၊ ထိုပရဝါဒီသည်။ အတ္တနော၊ ၏။ တံလဒ္ဓီ၊ ကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ သမယဝိမုတ္တော၊ သမယဝိမုတ္တ ရဟန္တာသည်။ ပရိဟာယတိ၊ အရဟတ္တဖိုလ် ယုတ်လျော့နိုင်၏။ ဣတရော၊ သမယဝိမုတ္တမှတပါးသော အသမယဝိမုတ္တရဟန္တာသည်။ န ပရိဟာယတိ၊ အရဟတ္တဖိုလ်မှမဟုတ်လျော့နိုင်။ ဣတိ၊ သို့။ အာဟ၊ ပြီ။
ဧတ္ထ၊ ဤ အရိယပုဂ္ဂလ သံသန္ဒနပရိဟာနိ ကထာ၌။ သေသံ၊ သည်။ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ သည်သာ။
အရိယပုဂ္ဂလသံသသန္ဒနပရိဟာနိဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။