Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

5. Paribhogamayapuññakathāvaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၄၈၃။ ဣဒါနိ ပရိဘောဂမယပုညကထာ နာမ ဟောတိ၊
တတ္ထ၊ ထို ပရိဘောဂမယပုညကထာ၌။ တေသံ၊ ထို တံတားခင်းခြင်း, ရေတွင်း ရေကန်တူးခြင်း အစရှိသည်တို့ကိုပြုသော အလှူရှင်တို့၏။ ဒိဝါစ၊ နေ့အခါ၌၎င်း။ ရတ္တော စ၊ ညဉ့်အခါ၌၎င်း။ သဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။ ပုညံ၊ ကောင်းမှုသည်။ ပဝဍ္ဎတိ၊ တိုးပွါး၏။ ဣတိစ၊ ဤသို့၎င်း။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဘိက္ခု၊ သည်။ ယဿ၊ အကြင် အလှူရှင်၏။ စီဝရံ၊ ကို။ ပရိဘုဉ္ဇမာနော၊ သုံးစွဲသည်။ (ဟောတိ)။ ဣတိစ၊ ၎င်း။ ဧဝမာဒီနိ၊ ဤသို့ အစရှိကုန်သော။ သုတ္တာနိ၊ တို့ကို။ အယောနိသော၊ အားဖြင့်။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ရာဇဂိရိကသိဒ္ဓတ္ထိကသမ္မိတိ ယာနံ လဒ္ဓိ (ဟောတိ) သေယျထာပိ၊
(ဧဝံ)။ ယေသံ၊ အကြင်ပရဝါဒီတို့၏။ ပရိဘောဂမယံ၊ သုံးစွဲခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော။ ပုညံ နာမ၊ ကောင်းမှုမည်သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ လဒ္ဓိ (ဟောတိ)၊ တေ သန္ဓာယ ပရိဘောဂမယန္တိ၊ အစရှိသော။ ပုစ္ဆာ သကဝါဒိဿ။ ပဋိညာ ဣတရဿ၊
အထ၊ ဝန်ခံရာ ထိုအခါ၌။ နံ၊ ထို ပရဝါဒီကို။ ပုညံ နာမ၊ ကောင်းမှုမည်သည်။ ဖဿာဒယော၊ ဖဿအစရှိကုန်သော။ ကုသလာ၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တရားတို့တည်း။ တတော၊ ထို ဖဿ အစရှိသော ကုသိုလ်တရားတို့မှ။ **၁။ ဒေယျဓမ္မော ။ပေ။ ပဋိက္ခိတ္တံ**။ ။ပါဠိတော်၌ ဒေယျဓမ္မော ဣဋ္ဌဖလော၊ အလိုရှိအပ်သော အကျိုးရှိသလော။ သုခဝိပါကော၊ လော။ ဤသို့ ပရဝါဒီမေးရာ၌ “န ဟေဝံ ဝတ္ထဗ္ဗေ”ဟု သကဝါဒီ ပယ်၏။ ဤသို့ ပယ်ရာ၌ ဒေယျဓမ္မဝတ္ထုက တိုက်ရိုက် မပေးနိုင်ခြင်းမျှကိုသာ ပယ်သည်။ ဒေယျဓမ္မ၏ ဒါနအဖြစ်ကိုကား မပယ်ပါ-ဟူလို့။ ပရံ၊ တပါးသော။ (ပုညံ၊ သည်။) န၊ မရှိ။ တသ္မာ။ တေ၊ သင်၏ အလိုအားဖြင့်။ ဖဿာဒီဟိ၊ ဖဿ အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ဝဍ္ဎိတဗ္ဗံ၊ တိုးပွါးရာသလော။ ဣတိ၊ သို့။ စောဒေတုံ၊ ငှါ။ ပရိဘောဂမယော ဖဿောတိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ (သကဝါဒိနာ)အာရဒ္ဓံ၊
တံ သဗ္ဗံ၊ ထိုအလုံးစုံသော ပြဿနာကို။ ဣတရေန၊ သကဝါဒီမှ တပါးသော ပရဝါဒီသည်။ တေသံ၊ ထို ဖဿအစရှိသော တရားတို့၏။ အဝစုနတော၊ မတိုးပွါးခြင်းကြောင့်။ ပဋိက္ခိတ္တံ၊
လတာ ဝိယာတိအာဒီနိ၊ အစရှိသော စကားတို့ကို။ ကိရိယာယ ဝါ၊ ပြုလုပ်ခြင်းနှင့်၎င်း။ ဘာဝနာယဝါ၊ တိုးပွါးစေခြင်းနှင့်၎င်း။ ဝိနာပိ၊ ကင်း၍လည်း။ လတာဒီနိ၊ နွယ် အစရှိသော အရာဝတ္ထုတို့သည်။ သယမေဝ၊ အလိုလိုသာလျှင်။ ဝဍ္ဎန္တိ ယထာ၊ တိုးပွါးကုန်သကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ တေ၊ သင်၏ အလိုအားဖြင့်။ (ဖဿာဒယော ဓမ္မာ၊ တို့သည်။) ဝဍ္ဎန္တိကိံ၊ တိုးပွါးကုန် သလော။ ဣတိ၊ သို့။ စောဒနတ္ထံ၊ ငှါ။ ဝုတ္ထာနိ၊ ဆိုအပ်ကုန်ပြီ။
ပန၊ ဆက်။ တထာ၊ ထို ဆိုအပ်ပြီးသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ အဿ၊ ထို ကောင်းမှု၏။ အဝဍ္ဎနတော၊ ကြောင့်။ နဟေဝါတိ၊ နဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ ဟူ၍။ (ပရဝါဒိနာ) ပဋိက္ခိတ္တံ၊
၄၈၄။ န သမန္နာဟရတီတိ ပဉှေ၊ ၌။ ပဋိဂ္ဂါဟကာနံ၊ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ ပရိဘောဂေန၊ သုံးစွဲခြင်းကြောင့်။ ပုရိမစေတနာ၊ ရှေ့၌ဖြစ်သော စေတနာသည်။ ဝဍ္ဎတိ၊ တိုးပွါး၏။ ဧဝံ၊ ဤသို့ တိုးပွါးလသော်။ တံ၊ ထိုသို့တိုးပွါးသော ပုဗ္ဗစေတနာသည်။ ပုညံ၊ ကောင်းမှုသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ လဒ္ဓိဝသေန၊ အယူ၏အစွမ်းဖြင့်။ ပဋိဇာနာတိ၊
တတော၊ ထိုမှနောက်၌။ အနာဝဋ္ဋေန္တဿာတိအာဒီဟိ၊ အစရှိသော စကားတို့ဖြင့်။ ပုဋ္ဌော၊ (သမာနော)။ ဒါယကဿ၊ အလှူရှင်၏။ စာဂစေတနံ၊ စွန့်ကြဲကြောင်း စေတနာကို။ သန္ဓာယ ပဋိဇာနာတိ၊
တတ္ထ၊ ထို အနာဝဋ္ဋေန္တဿ အစရှိသောစကားရပ်၌။ အနာဝဋ္ဋေန္တဿာတိ၊ ကား။ ဒါနစေတနာယ၊ ဒါနစေတနာ၏။ (ဇော စေတနာ၏။) ပုရေစာရိကေန၊ ရှေ့သွားဖြစ်သော။ အာဝဇ္ဇနေန၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းဖြင့်။ ဘဝင်္ဂံ၊ ဘဝင်ကို။ (ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝင်ကို။) အနာဝဋ္ဋေန္တဿ၊ မလည်စေလသော်။ အပရိဝဋ္ဋေန္တဿ၊ ထက်ဝန်းကျင် မလည်စေလသော်။ (ပုညံ ဟောတိ၊ လော-၌ စပ်။)
အနာဘောဂဿာတိ၊ ကား။ နိရာဘောဂဿ၊ နှလုံးသွင်းခြင်းမရှိလသော်။
အသမန္နာဟရန္တဿာတိ၊ ကား။ နသမန္နာရန္တဿ၊ ကောင်းစွာ စိတ်၌မဆောင်လသော်။ ဟိ၊ မှန်။
အာဝဇ္ဇနံ၊ အာဝဇ္ဇန်းသည်။ ဘဝင်္ဂံ၊ ဘဝင်ကို။ ဝိစ္ဆိန္ဒိတွာ၊ ဖြတ်၍။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ဂတမဂ္ဂေ၊ သွားအပ်သော လမ်း၌။ (အာရုံတည်းဟူသော လမ်း၌။) ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ ဖြစ်လတ္တံ့ သော။ ဒါနစေတနံ၊ ကို။ သမန္တာဟရတိ၊ ကောင်းစွာ ဆောင်သည်မည်၏။
ဧဝံကိစ္စေန၊ ဤဒါန စေတနာကို ကောင်းစွာဆောင်ခြင်းကိစ္စရှိသော။ ဣမိနာ စိတ္တေန၊ ဤ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းစိတ်ဖြင့်။ အသမန္နာဟရန္တဿ၊ ဒါနစေတနာကို ကောင်းစွာမဆောင်လသော်။ ဝါ၊ ကောင်းစွာ ဒါနစေတနာကို မဆောင်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ပုညံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ လော။ ဣတိ ပုစ္ဆတိ၊
အမနသိကရောန္တဿာတိ၊ ကား။ မနံ၊ ဇောစိတ်ကို။ အကရောန္တဿ၊ မပြုလသော်။ [အခြားနေရာ၌ကဲ့သို့။ “မနသိ၊ စိတ်၌။” ဟု မပေးလင့်။] [အာဝဇ္ဇနဉှိ ဟု ရှိသော မူကွဲသည် ကောင်း၏။ ]
ဟိ၊ မှန်။ အာဝဇ္ဇနံ၊ မနောဒါရာဝဇ္ဇန်းသည်။ တဒနန္တရံ၊ ထိုအာဝဇ္ဇန်း၏ အခြားမဲ့၌။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ ဖြစ်လတ္တံ့ သော။ မနံ၊ စိတ်ကို။ ကရောတိ နာမ၊ ပြုသည်မည်၏။
ဧဝံ၊ သို့။ အကရောန္တဿ၊ မပြုလသော်။ (ပုညံ ဟောတိ၊ လော-၌ စပ်။) ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။ ဟိ၊ မှန်။
ဥပယောဂဝစနသ္မိံ၊ ဒုတိယာဝိဘတ်၌။ ဝါ၊ ဒုတိယာဝိဘတ် ရှိသော အနက်၌။ ဧတံ၊ ဤမနသိသဒ္ဒါသည်။ ဘုမ္မံ၊ သတ္တမီဝိဘတ်ရှိသော သဒ္ဒါတည်း။
အစေတယန္တဿတိ၊ ကား။ စေတနံ၊ ကို။ အနုပ္ပါဒေန္တဿ၊ မဖြစ်စေလသော်။
အပတ္ထေန္တဿာတိ၊ ကား။ ပတ္ထနာသင်္ခါတံ၊ တောင့်တခြင်းဟု ဆိုအပ်သော။ ကုသလစ္ဆန္ဒံ၊ ကုသိုလ်ဆန္ဒကို။ အကရောန္တဿ၊ မပြုလသော်။
အပ္ပဏိဒဟန္တဿာတိ၊ ကား။ ဒါနစေတနာဝသေန၊ ဒါနစေတနာ၏ အစွမ်းဖြင့်။ စိတ္တံ၊ ကို။ အဋ္ဌပေန္တဿ၊ မထားလသော်။ ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကား အနက်။
နနု အာဝဋ္ဋေန္တဿာတိဝါရေ၊ ဟူသောဝါရ၌။ အာဘောဂဿာတိ၊ ကား။ အာဘောဂဝတော၊ နှလုံးသွင်းခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ (တံပုညံ ဟောတိ-၌ စပ်။) ["အာဘောဂေါ + ယဿ အတ္ထီတိ အာဘောဂေါ"ဟု အဿတ္ထိ ဝိဂ္ဂဟကို ပြသည်။]
အထဝါ၊ ထို့ပြင် တနည်းကား။ အာဘောဂါ၊ နှလုံးသွင်းခြင်းကြောင့်။ အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ (တံ ပုညံ ဟောတိ။) ဝါ၊ တနည်းကား။ အာဘောဂဿ၊ ၏။ အနန္တရံ၊ အခြားမဲ့၌။ တံ ပုညံ၊ ထို ကောင်းမှုသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
၄၈၅။ ဒွိန္နံ ဖဿာနန္တိအာဒီသုပိ၊ အစရှိသော ပြဿနာတို့၌လည်း။ ဧကက္ခဏေ၊ တပြိုင်နက်သော ခဏ၌။ ဒါယကဿ၊ အလှူ့ရှင်၏။ ဒွိန္နံ၊ နှစ်ပါးကုန်သော။ ဖဿာဒီနံ၊ ဖဿ အစရှိသော တရားတို့၏။ အဘာဝါ၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ ပဋိက္ခိပတိ။ ဒါယကဿ စ၊ အလှူ့ရှင်၎င်း။ ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ စ၊ သုံးစွဲသော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဥဘိန္နံ၊ နှစ်ဦးသောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ ဖဿာဒယော၊ ဖဿ အစရှိသော တရားတို့ကို။ သန္တာယ ပဋိဇာနာတိ၊
အပိစ၊ သည်သာမကသေး။ အဿ၊ ထို ပရဝါဒီ၏။ ပဉ္စန္နံ၊ ငါးပါးကုန်သော။ ဝိညာဏာနံ၊ စက္ခု စသော ဝိညာဉ်တို့၏။ သမောဓာနံ၊ ပေါင်းဆုံခြင်းသည်။ ဟောတိ။ ဣတိ လဒ္ဓိ (ဟောတိ)။ တဿာပိ၊ ထိုအယူ၏လည်း။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ ပဋိဇာနာတိ၊
အထ၊ ထိုမှ နောက်၌။ နံ၊ ထိုပရဝါဒီကို။ ပရိယာယဿ၊ ပရိယာယ်၏။ ဒွါရံ၊ တံခါးကို။ ပိဒဟိတွာ၊ ပိတ်၍။ ဥဇုဝိပစ္စနီကဝသေန၊ ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက်၏အစွမ်းဖြင့်။ စောဒေတုံ၊ ငှါ။ ကုသလာဒိပဉှံ၊ အစရှိသော ပြဿနာကို။ ပုစ္ဆတိ၊
တတြ၊ ထိုကုသလံ အစရှိသော ပြဿနာ၌။ ကုသလာကုသလာနံ၊ ကုသိုလ် အကုသိုလ်တို့၏။ ဧကဿ၊ တယောက်တည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ (သန္တာန်၌) ။ ဧကက္ခဏေ၊ ၌။ သမ္ပယောဂါဘာဝံ၊ ယှဉ်ခြင်း၏ မရှိခြင်းကို။ သန္ဓာယ ပဋိက္ခိပတိ၊
ပန၊ ကား။ ပရိဘောဂမယံ၊ သုံးစွဲခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော ကောင်းမှုသည်။ စိတ္တဝိပ္ပယုတ္တံ၊ စိတ်နှင့် မယှဉ်သော ကောင်းမှုသည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ လဒ္ဓိယာ၊ ဤသို့သော အယူကြောင့်။ ပဋိဇာနာတိ၊
အထ၊ ထိုမှနောက်၌။ နံ၊ ထိုပရဝါဒီကို။ သုတ္တေန၊ ဖြင့်။ နိဂ္ဂဏှာတိ၊ နှိပ်၏။
၄၈၆။ သုတ္တသာဓနေ၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ပြီးစေကြောင်းသုတ်၌။ အာရာမရောပကာဒီနံ၊ သစ်သီးခြံ ပန်းခြံကိုစိုက်ပျိုးတတ်သူ အစရှိသည်တို့၏။ အနုဿရဏပဋိသင်္ခရဏာဒိဝသေန၊ အဖန်ဖန် အမှတ်ရခြင်း, ပြင်ဆင်ခြင်း အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ အန္တရန္တရာ၊ အကြား အကြား၌။ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ၊ ဖြစ်သော။ ပုညံ၊ ကောင်းမှုကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ သဒါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတီတိ၊ အစရှိသော စကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
အပ္ပမာဏော တဿ ပုညာဘိသန္ဒေါတိ၊ ဣဒံ၊ ဟူသော ဤစကားကို။ အပ္ပမာဏဝိဟာရိနော၊ အပ္ပမာဏနိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုသောအားဖြင့် နေလေ့ရှိသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား။ ဒိန္နပစ္စယတ္တာ စ၊ ပေးလှူအပ်သော ပစ္စည်း၏အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ **၁။ အာရာမရောပကာဒီနံ**။ ။အာဒိဖြင့် လမ်းသွား လမ်းလာတို့၏ အရိပ်ခိုဖို့ တောသစ်ပင်စိုက်သူ, တံတားခင်းသူ, ရေတွင်း ရေကန် တူးဖော်သူ, ရေအိုးစင် တည်သူ စရပ်ဆောက်သူတို့ကို ယူပါ။ [ထိုသူတို့သည် လူအများတို့၏ အေးချမ်း သာယာစွာ လာရောက်ကြည့်ရှုဖို့ရာ စိုက်ထားအပ်သော မိမိဥယျာဉ်တည်း၌ ဤ အချိန်အခါဝယ် လူတို့သည်၎င်း ငှက် စသော သတ္တဝါတို့သည်၎င်း ချမ်းချမ်းသာသာ နေကြပေလိမ့်မည်ဟု အမှတ်ရခြင်းအားဖြင့်၎င်း ,မိမိဥယျာဉ် မိမိ၏ တောသစ်ပင် မိမိ၏ တံတား ရေတွင်း ရေကန်ကို ပြင်ဆင်ခြင်းအားဖြင့်၎င်း မကြာမကြာ ကုသိုလ် ရသောကြောင့် “သဒါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ”ဟု ဟောတော်မူသည်။ အကြောင်းမဲ့ သက်သက် ကုသိုလ်တိုးပွါးသည်ဟု ဟောတော် မမူပါ-ဟူလို။] ဧဝရူပေါ၊ ဤသို့ သဘောရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ မေ၊ ငါ၏။ စီဝရံ၊ ကို။ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ သုံးစွဲ၏။ ဣတိ၊ သို့။ အနုမောဒနဝသေန စ၊ အဖန်ဖန် ဝမ်းမြောက်ခြင်း၏ အစွမ်းကြောင့်၎င်း။ (ဘဂဝတာ)ဝုတ္တံ၊
တံ၊ ထိုကောင်းမှုကို။ သော၊ ထို ပရဝါဒီသည်။ ပရိဘောဂမယံ၊ သုံးစွဲခြင်းကြောင့် ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ သလ္လက္ခေတိ၊ မှတ်ထင်၏။
ပန၊ ဆက်။ ယသ္မာ။ ပဋိဂ္ဂါဟကေန၊ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဒေယျဓမ္မေ၊ ကို။ အပရိ ဘုတ္တေပိ၊ မသုံးစွဲအပ်ပါသော်လည်း။ ပုညံ၊ သည်။ ဟောတိယေဝ၊ သည်သာ။ တသ္မာ။ သကဝါဒီဝါဒေါဝ၊ သည်သာ။ ဗလဝါ၊ အားရှိ၏။ တတ္ထ၊ ထို ပဋိဂ္ဂါဟကေ ပဋိဂ္ဂါဟိတေ ဟူသော ပါဌ်၌။ ပဋိဂ္ဂါဟကေန၊ သည်။ ပဋိဂ္ဂဟိတေ၊ အလှူခံအပ်ပြီးသော်။ (ရာဇာနော ဝါဟရန္တိ-၌ စပ်။) ဣတိအတ္ထော၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။ (“ပဋိဂ္ဂါဟကေ”၌ သတ္တမီဝိဘတ်ကို တတိယာကတ္တား အနက်၌ သက်ပါ-ဟူလို။ ထို့ကြောင့် “ပဋိဂ္ဂါဟကေ”ပါဌ်သည် မူရင်းတည်းဟု မှတ်ပါ)။ သေသံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ပရိဘောဂမပုညကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ (နိဋ္ဌိတာ)၊