Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

1. Atītādiekaccakathāvaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၂၂၉။ ဣဒါနိ၊ အတီတက္ခန္ဓာဒိကထာကို ပြပြီးရာ ယခုအခါ၌။ ဧကစ္စံအတ္ထီတိကထာ၊ အစရှိသော ကထာသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဝါ၊ လတ္တံ့။
တတ္ထ၊ ထိုဧကစ္စံ အတ္ထိ အစရှိသောကထာ၌။ ယေ၊ အကြင်ပရဝါဒီတို့သည်။ ဧကစ္စံ၊ သော။ အတီတံ၊ အတိတ်တရားသည်။ အတ္ထိ ဣတိ၊ မညန္တိ၊ မှတ်ထင်ကြကုန်၏။ သေယျထာပိ ကဿပိကာ၊ ကဿပိက ဂိုဏ်းသားတို့ကဲ့သို့တည်း။
တေသံ၊ ထိုပရဝါဒီတို့၏။ လဒ္ဓိဘိန္ဒနတ္ထံ၊ ငှာ။ အတီတံ အတ္ထီတိ, ပုစ္ဆာသကဝါဒိဿ၊ ဧကစ္စံ အတ္ထီတိ ဝိသဇ္ဇနံ ပရဝါဒိဿ၊

ဟိ၊ ချဲ့။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။ (အဿ၊ ထိုပရဝါဒီ၏။) အဓိပ္ပါယော၊ အလိုတည်း။

[ရှေးစာအုပ်တို့၌"အယဉှိဿ"ဟုရှိ၏။ရှေးနိဿယ၌လည်း ထိုအတိုင်း အနက်ပေးထားသည်။] အဝိပက္က ဝိပါကံ၊ မရင့်ကျက်သေးသော အကျိုးရှိသော ကံသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဝိပက္ကဝိပါကံ၊ ရင့်ကျက်ပြီးသော အကျိုးရှိသော ကံသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ (အဿ အဓိပ္ပါယော)၊

ဧကစ္စံ နိရုဒ္ဓန္တိအနုယောဂေါ သကဝါဒိဿ၊
တဿ၊ ထိုဧကစ္စံ နိရုဒ္ဓံဟူသောပါဌ်၏။ အတ္ထော၊ ကား။ တေ၊ အသင် ပရဝါဒီ၏အလိုအားဖြင့်။ အတီတံ၊ အတိတ်တရားသည်။ ဧကစ္စံ၊ အချို့သည်။ ယဒိ အတ္ထိ၊ အံ့။ ဧကစ္စံ၊ သည်။ (ယဒိ) နတ္ထိ၊ အံ့။ ဧဝံ သန္တေ၊ သော်။ ဧကစ္စံ၊ သော။ အတီတံ၊ အတိတ်တရားသည်။ နိရုဒ္ဓံ၊ ချုပ်ပြီ။ ဧကစ္စံ အတီတံ၊ အနိရုဒ္ဓံ၊ မချုပ်သေး။ တထေဝ၊ ထို ရှိသည့်အတိုင်းပင်။ ဌိတံ၊ တည်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ အနက်သည်။ အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်နေ၏။
ဝိဂတန္တိအာဒီသုပိ, ဧသေဝနယော၊
အဝိပက္ကဝိပါ ဓမ္မာ ဧကစ္စေတိဣဒံ၊ ဤစကားကို။ (စောဒေတုံ ဝုတ္တံ၊ ၌စပ်။) ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သော၊ ထိုပရဝါဒီသည်။ အဝိပက္က ဝိပါကာနံ၊ မရင့်ကျက်သေးသော အကျိုးရှိကုန်သော။ (အကျိုးမပေးကုန်သော။) ယေသံ၊ အကြင်တရားတို့၏။ အတ္ထိတံ၊ ရှိကုန်သည်၏အဖြစ်ကို။ ဣစ္ဆတိ၊ ၏။ တေပိ၊ ထို အဝိပက္က ဝိပါက တရားတို့သည်လည်း။ အတီတာယေဝ၊ အတိတ်တရားတို့သာတည်း။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေ၊ အသင် ပရဝါဒီ၏ အလိုအားဖြင့်။ အတီတံ၊ သည်။ ဧကစ္စံ၊ သည်။ အတ္ထိ ယထာ၊ သကဲ့သို့။ ကထာ၊ တူ။ အဝိပက္က ဝိပါကာ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မာပိ၊ တို့သည်လည်း။ ဧကစ္စေ၊ တို့သည်။ အတ္ထိ ကိံ၊ ရှိကုန်သလော။ ဧကစ္စေ၊ တို့သည်။ နတ္ထိ (ကိံ)၊ ဣတိ၊ သို့။ စောဒေတုံ၊ စောဒနာခြင်းငှာ။ ဝုတ္တံ၊
ဝိပက္ကဝိပါကာတိ ဣဒံ၊ ကို။ သော၊ ထိုပရဝါဒီသည်။ ယေသံ၊ အကြင်ဝိပက္ကဝိပါကတရားတို့၏။ နတ္ထိတံ၊ ကို။ ဣစ္ဆတိ၊ ၏။ တေသံ၊ တို့၏။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ စောဒေတုံ ဝုတ္တံ၊
အဝိပါကာတိ ဣဒံ၊ ကို။ အဗျာကတာနံ၊ တို့၏။ ဝသေန စောဒေတုံ ဝုတ္တံ၊
ဣတိ၊ သို့။ တိဏ္ဏံ၊ ကုန်သော။ ဣမေသံရာသီနံ၊ ဤတရားအစုတို့၏။ (အဝိပက္က ဝိပါက, ဝိပက္က ဝိပါက, အဝိပါကတရားအစုတို့၏။) ဝသေန၊ ဖြင့်။ သဗ္ဗေသု၊ ကုန်သော။ အနုလောမ ပဋိလောမေသု၊ အနုလောမပြဿနာ ပဋိလောမပြဿနာတို့၌။ ပဋိညာစပဋိက္ခေပေါစ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊
ဝိပ္ပကတဝိပါကာ၊ အပြားအားဖြင့် ပြုအပ်ပြီး မဟုတ်သော အကျိုးရှိကုန်သော တရားတို့ကို။ အတီတာ၊ ပေ၊ အဝိပက္က ဝိပါကာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စန္တိ၊ အတီတာ၊ တို့သည်။ ဧကဒေသံ၊ တစိတ် တဘို့ တချို့က။ ဝိပက္ကဝိပါကာ၊ ရင့်ကျက်ပြီးသော အကျိုးရှိသော တရားတို့သည်။ ဧကဒေသံ၊ က။ အဝိပက္ကဝိပါကာ၊ မရင့်ကျက်သေးသော အကျိုးရှိသော တရားတို့တည်း။ [ဝိပ္ပကတပုဒ်၏ အဖွင့်ကို သီလက္ခန်ဘာသာဋီကာ, ဗြဟ္မဇာလသုတ် အဗ္ဘန္တရနိဒါန်းအဖွင့်၌ ပြထားပြီီ။]
ဟိ၊ မှန်။ (တနည်း) ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ ယေန ကမ္မေန၊ အကြင်ကံသည်။ ပဋိသန္ဓိံ၊ ကို။ နိဗ္ဗတ္တိတာ၊ ဖြစ်စေအပ်ပြီ။ ဘဝင်္ဂပိ၊ သည်၎င်း။ စုတိပိ၊ သည်၎င်း။ တဿေဝ၊ ထိုပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံ၏ပင်။ ဝိပါကော၊ အကျိုးတည်း။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပဋိသန္ဓိတော၊ မှ။ ယာဝ၊ အကြင်မျှ‌လောက်။ စုတိ၊ သည်။ (အတ္ထိ)၊ တာဝ၊ ထိုစုတိတိုင်အောင်။ တံ၊ ထိုကံသည်။ ဝိပ္ပကတဝိပါကံနာမ၊ မည်သည်။ ဟောတိ၊
တထာရူပေ၊ ကုန်သော။ ဓမ္မေ၊ တို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ဝုတ္တံ၊
ဝိပစ္စိဿန္တီတိ ကတွာ တေ အတ္ထီတိ၊ ဟူသော။ ပုစ္ဆာသကဝါဒိဿ၊
ဓမ္မဓရဿ၊ တရားကို ဆောင်သော။ ပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။ ဝါ၊ သည်။ နိဒ္ဒါယန္တဿာပိ၊ အိပ်ပျော်နေပါသော်လည်း။ ဗဟုပဝတ္တိနော၊ များစွာဖြစ်ခြင်းရှိကုန်သော။ **၁။ ဗဟုဝဏ္ဏိနော**။ ။ "ပဝတ္တိ(ဖြစ်ခြင်း)”ဟူသည် အိပ်ပျော်နေတုန်းအခါ၌ ဥပါဒ်, ဌီ ဘင် အားဖြင့် ဖြစ်ခြင်း မဟုတ်။ သူ၏နှုတ်၌ (တနည်း) သူ၏ စိတ်နှလုံး၌ များစွာဖြစ်ခြင်းတည်း။ ထိုသို့ များစွာဖြစ်ခြင်းရှိသော (နှုတ်တက်ရနေသော) တရား တို့ကို “ဗဟုပဝတ္တိ”ဟု ဆိုသည်။ [“ဒွါသီတိ ဗုဒ္ဓတော ဂဏှိံ ။ပေ။ ယေ မေ ဓမ္မာ ပဝတ္ထိနော”၌ ပါသော ပတ္တိမျိုးတည်း။] ထို့ကြောင့် “ဓမ္မခရ”အရ အရှင်အာနန္ဒာကဲ့သို့ တရားတို့ကို နှုတ်တက်ဆောင်ထားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ယူပါ။ "လောက ဝေါဟာရ ဝသေန၌ လောကဝေါဟာရ အရ “ထို ပုဂ္ဂိုလ်၌ တရားတွေ အများကြီး ရှိ၏”ဟု ပြောလေ့ရှိသော အတ္ထိကို "လောကဝေါဟာရဝသေန အတ္ထိတံ”ဟု ဆိုသည်။ ဓမ္မာ၊ တို့သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုစ္စန္တိယထာ၊ ကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ လောကဝေါဟာရဝသေန၊ လောကပြောရိုးနှင့်စပ်သဖြင့်။ အတ္ထိတံသန္ဓာယ ပဋိညာ ပရဝါဒိဿ၊

ဝိပစ္စိဿန္တီတိ ကတွာ ပစ္စုပ္ပန္နာတိ၊ ဟူသော။ ဒုတိယပဉှေ၊ ၌။ ကမ္မာနံ၊ ကံတို့၏။ အဝိနာသသင်္ခါတော၊ မပျက်စီးခြင်းဟု ဆိုအပ်သော။ ကမ္မူပစယော နာမ၊ ကံကိုဆည်းပူးထားခြင်းမည်သော။ ဝါ၊ ဆည်းပူးအပ်သော ကံမည်သော။ ဧကော၊ တမျိုးသောသင်္ခါရသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ လဒ္ဓိယံ၊ ဤသို့သော အယူ၌။ ဌတွာ၊ တည်၍။ ပဋိညာ ပရဝါဒိဿ၊

၁။ ဝိပစ္စိဿန္တီတိ ။ပေ။ ဒုတိယပဉှေ။ ။"ဝိပစ္စိဿန္တီတိ ကတွာ ပစ္စုပ္ပန္နာဟူသော ပြဿနာသည် ပါဠိတော်၌ ၂-ကြိမ် ပါ၏။ ထိုတွင် ပဌမအကြိမ်၌ ပစ္စု ပ္ပန် စစ်စစ် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် “နဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ”ဟု ပယ်ပြီးလျှင် ဒုတိယအကြိမ်၌ “အာမန္တာ”ဟု ဝန်ခံ၏။ ထိုသို့ ဝန်ခံခြင်း၏ အကြောင်းကို ပြလို၍ "ကမ္မာနံ ။ ပေ ။ အတ္တီတိ လဒ္ဓိယံ ဌတွာ”ဟုမိန့်သည်။

၂။ အဝိနာသ ။ပေ။ ကမ္မူပစယော။ ။"ကတတ္တာ ဥပစိတတ္တာ”၌ တကြိမ်တခါ ပြုရုံမျှမက,အကြိမ်ကြိမ် အထပ်ထပ် ပြုအပ်သည်ကို “ဥပစိတ”ဟု ခေါ်ရသကဲ့သို့။ ထို့အတူ ကံကို များစွာပြုထားခြင်းကို “ကမ္မူပစယ-ကမ္မ+ဥပစယ”ဟုခေါ်ရသည်။ ထိုသို့ ကံကို ဆည်းပူးထားခြင်းသည် ခန္ဓာအစဉ်ဝယ် ပျောက်ကွယ်၍ မသွားပဲ သတ္တိ တမျိုးအားဖြင့် တည်ရှိနေသောကြောင့် "အဝိနာသ သင်္ခါတောဧကော”ဟု ဆိုသည်။ ဧကောကို အနုဋီကာ၌ “ဧကော သင်္ခါရ ဓမ္မော-သင်္ခါရ တရားတမျိုး”ဟု ဖွင့်သည်။

ဆိုလိုရင်းမှာ- ကံကို ဆည်းပူးထားခြင်းသည် ပျောက်ကွယ်မသွားပဲ ကမ္မသတ္တိ ဟူသော သင်္ခါရတမျိုးအဖြစ်ဖြင့် ခန္ဓာအစဉ်၌ ရှိနေသောကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်ဟုပင် ဆိုထိုက်ရကား။ “အာမန္တာ”ဟု ပရပါဒီက ဝန်ခံသည် ဟူလို။ [သင်္ခါရတရားတမျိုး ဟူသော အယူသည် မှားယွင်းသော ပရဝါရီ၏ အယူတည်း။ ကမ္မူပစယ-ဟူသော ကမ္မသတ္တိသည် သင်္ခါရက္ခန္ဓာ ၅၀-တွင် ပါဝင်သော သင်္ခါရတရားတမျိုး မဟုတ်ပါ။]

၃။ လဒ္ဓိယံ ဌတွာ။ ။ပရဝါဒီ၏ "ကမ္မူပစ္စယ ရှိ၏”ဟူသော အယူသည် မှန်သော အယူပင်တည်း။ သို့သော် “ဧကောဓမ္မော-သင်္ခါရတရားတမျိုးကား မဟုတ်”။ ထိုသို့ သင်္ခါရတရားတမျိုး မဟုတ်သော "သတ္တိမျှသာ ဖြစ်သောကြောင့်” ပစ္စုပ္ပန်လည်း မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် ပရဝါဒီ၏ အယူသည် မိစ္ဆာဖြစ်ရကား။ ဟဉ္စိစသည်ဖြင့် ထပနာထား၍ အပြစ်တင်ထိုက်သော အယူသာ ဖြစ်သည်။