၃၄၄။ ‌မဂ္ဂေ။ ပေ။ ဌိတောတိ ပဉှေ၊ အစရှိသော ပြဿာနာ၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဒုက္ခဒဿနာဒီဟိ၊ ဒုက္ခ သစ္စာကို မြင်ခြင်း အစရှိသည် တို့ဖြင့်။ ဒဿနံ၊ မြင်ခြင်းကိစ္စသည်။ အပရိနိဋ္ဌိတံ၊ မပြီးဆုံးသေး။ မဂ္ဂဒဿနေန၊ မဂ်ကို မြင်ခြင်းအားဖြင့်။ ပရိနိဋ္ဌိတံနာမ၊ ပြီးဆုံးသည်မည်သည်။ ဟောတိ၊

[ဒုက္ခဒဿန သမုဒယဒဿန နိရောဓဒဿန တို့ပြီးမှ မဂ္ဂဒဿန ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် "မဂ္ဂဒဿနေန ပရိနိဋ္ဌိတံနာမ"ဟုဆိုသည်။] တဒါ၊ မြင်ခြင်း ကိစ္စပြီးစီးရာ ထိုအခါ၌။ သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဖလေ၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်၌။ ဌိတော၊ တည်ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ သင်္ခံ၊ ခေါ်ဝေါ် အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဂစ္ဆာတိ၊ တသ္မာ ပဋိဇာနာတိ၊ **၁။ တာနိဝါ။ ပေ။ မဂ္ဂေါ ယေဝါတိ**။ ။ဒုက္ခ သစ္စာကို သိမြင်တတ်သောဉာဏ်, သမုဒယသစ္စာကို, နိရောဓသစ္စာကို, မဂ္ဂသစ္စာကို သိမြင်တတ်သော ဉာဏ် အားဖြင့် ဉာဏ်လေးပါးပြားသော်လည်း မဂ်ကား သောတာပတ္တိမဂ် တပါးသာ ဖြစ် သောကြောင့် “အနုပုဗ္ဗေန သောတာပတ္တိမဂ္ဂံ ဘာဝေတိ-လော”ဟု ဒုတိယမေးသော အခါ “အာမန္တာ”ဟု ဝန်ခံသည်။ ဆိုလိုရင်းကား-သစ္စာ ၄-ပါးကို ၄-ကြိမ် သိရ သော်လည်း မဂ်မများတော့။ သောတာပတ္တိမဂ်တပါးသာ ဖြစ်သည် ဟူလို။

ဒွါဒသဟိ ဉာဏေဟီတိ၊ ကား။

၁။ ဧကာဘိသမယဝသေန။ ။ သစ္စာ ၄-ပါးကို အဘယ်နည်းဖြင့် တကြိမ် တည်း ထိုးထွင်း၍ သိသနည်းဟု မေးဘွယ်ရှိ၏။ မဂ်ခဏ၌ နိရောဓ သစ္စာကို အာရုံပြု သောအားဖြင့် ထိုးထွင်း၍သိ၏။ ကြွင်းသစ္စာ ၃-ပါးကို “အသမ္မောဟ ပဋိဝေဓ (တွေ ဝေခြင်းမရှိပဲ နားလည်ပြီး ဖြစ်သောအားဖြင့်)” ထိုးထွင်း၍ သိ၏။ ဤသို့ အားဖြင့် သစ္စာ ၄-ပါးကို တကြိမ်တည်းဖြင့် သိနိုင်ပါသည်။ "အသမ္မောဟ ပဋိဝေဓ” ဟူသည် ရုပ်နာမ် ခန္ဓာကို ဒုက္ခဟု နားလည်ခြင်း ဇာတိ စသည်ကို ဒုက္ခဟု နားလည်ခြင်းသည် မတွေမဝေ သိခြင်း ဟူသော “အသမ္မောဟ ပဋိဝေဓ"တည်း။ သမုဒယသစ္စာ စသည် ကိုလည်း ဤ နည်းအတိုင်း မှတ်ပါ။

၂။ ပဋိသမ္ဘိဒါဥာဏေဟိ စ။ ။"အဋ္ဌ ဥာဏေဟိ သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ-လော” ဟူသော ပြဿနာကို “အာမန္တာ''ဟု ပရဝါဒီဝန်ခံ၏။ ထို အဋ္ဌဟိ ဉာဏေဟိ အရဝယ် သစ္စာ ၄-ပါးကို သိသော ဥာဏ် ၄-ပါး ပဋိသမ္ဘိဒါ ဉာဏ် ၄-ပါးကို အဋ္ဌကထာဆရာ သရုပ်ဖော်ရာ၌ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်သည် သဒ္ဒါကို အာရုံပြု၏။ ပဋိဘာနပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏ်လည်း အတ္ထ, ဓမ္မ နိရုတ္တိတို့ကို အာရုံပြု၏။ ထို့ကြောင့် ထို ဉာဏ်တို့ဖြင့် သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို အဘယ်မှာ မျက်မှောက်ပြုနိုင် အံ့နည်း”ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် "ထို စကားကို စိစစ်ထိုက်သည်”ဟု ဋီကာဆိုသည်။ [အနုဋီကာအဆိုကို ဋီကာအဓိပ္ပါယ်၌ ပြထား၏။]

ဒွါဒသင်္ဂပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဉာဏေဟိ၊ တဆယ့်နှစ်ပါးသောအင်္ဂါရှိသော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဉာဏ်တို့ဖြင့်။ (သောတာပတ္တိဖလံ သစ္ဆိကရောတိ)၊