Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

7. Pathavīkammavipākotikathāvaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၄၉၂။ ဣဒါနိ ပထဝီ ကမ္မဝိပါကောတိကထာနာမ ဟောတိ၊
တတ္ထ၊ ထို ပထဝီကမ္မဝိပါကောတိကထာ၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ အတ္ထိ ဣဿရိယ သံပတ္တနိယံ ။ပေ။ ကမ္ပန္တိ ဧတ္ထ၊ ဟူသောဤပါဌ်၌။ ဣဿရာနံ၊ အစိုးရသူတို့၏။ ဘာဝေါ၊ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ စည်းစိမ်သည်။ ဣဿရိယံ နာမ၊ ဣသာရိယ မည်၏။ အဓိပတီနံ၊ မိမိနှင့်စပ်သူတို့ အပေါ်ဝယ် အရှင်သခင် ဖြစ်သူတို့၏။ ဘာဝေါစ၊ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ ရာထူးဌာနန္တရသည်လည်း။ အာဓိပစ္စံ နာမ၊ အာဓိပစ္စံ မည်၏။ ပထဝိရိယအာဓိပစ္စသံဝတ္တနိကံ၊ မြေကြီးကို အစိုးရသူ၏ အဖြစ်အကြီးအကဲ၏ အဖြစ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော။ ကမ္မဉ္စ၊ ကံသည်လည်း။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
တသ္မာ။ အန္ဓကာနံ (လဒ္ဓိ ဟောတိ) သေယျထာပိ။(ဧဝံ)၊ ယေသံ၊ အကြင် ပရဝါဒီတို့၏။ ပထဝီ၊ မြေကြီးသည်။ ကမ္မဝိပါကော၊ ကံ၏ အကျိုးတည်း။
ဣတိ လဒ္ဓိ (ဟောတိ)။ တေ သန္ဓာယ ပထဝီတိ၊ အစရှိသော။ ပုစ္ဆာ သကဝါဒိဿ။ ပဋိညာ ဣတရဿ၊
သုခဝေဒနီယာတိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားကို။ ကမ္မဝိပါက ။ ပေ ။ ဝသေန၊ ကံ၏အကျိုးဖြစ်သော ဝိပါက်တရား၏ သဘောကိုပြခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ (သကဝါဒိနာ) ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။
ဖာ ဟောတီတိ အာဒိနာ၊ အစရှိသော။ နယေန၊ နည်းဖြင့်။ နိဒ္ဒိဋ္ဌေသု၊ ညွှန်ပြအပ်ကုန်သော။ ဝိပါကေသု၊ ဝိပါက်တို့တွင်။ ဖဿော၊ ဖဿ သည်။ သုခဝေဒနီယာဒိဘေဒေါ၊ သုခဝေဒနီယ အစရှိသောအပြားရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သလော။
စ၊ ဆက်။ သော၊ ထို ဖဿသည်၎င်း။ သညာဒယော စ၊ သညာ အစရှိသော တရားတို့သည်၎င်း။ သုခဝေဒနာဒီဟိ၊ သုခဝေဒနာ အစရှိသော တရားတို့နှင့်။ သမ္ပယုတ္တာ၊ သမ္ပယုတ်ဖြစ်ကုန်၏။ ဝေဒနာဒယော၊ ဝေဒနာအစရှိသော တရားတို့သည်။ သညာဒီဟိ၊ သညာ အစရှိသောတရားတို့နှင့်။ (သမ္ပယုတ္တာ၊ ကုန်၏။) သဗ္ဗေပိ၊ အလုံးစုံသော ဖဿ ဝေဒနာသညာ အစရှိသည်တို့သည်လည်း။ သာရမ္မဏာ၊ အာရုံတို့နှင့်တကွ ဖြစ်ကုန်၏။ စ၊ သည်သာ မကသေး။ နေသံ၊ ထိုဖဿ ဝေဒနာ သညာ အစရှိသည်တို့၏(ဇောကိစ္စတပ်ခိုက်ဖြစ်သော တရားတို့၏။) ပုရေစာရိကအာဝဋ္ဋာနာဒိသင်္ခါတံ၊ ရှေ့သွားဖြစ်သော အာဝဋ္ဋန အစရှိသည်ဟု ဆိုအပ်သော။ အာဝဇ္ဇနံ၊ အာဝဇ္ဇန်းသည်၎င်း။ [အာဝဇ္ဇန်းကို ရှေးကဖြစ်လာသော ဘဝင်ကို ပြန်လည်စေတတ်သောကြောင့် အာဝဋ္ဋန ခေါ်ရသည်။] ကမ္မပစ္စယဘူတာ၊ ကံ၏ အကြောင်းဖြစ်၍ဖြစ်သော။ စေတနာ၊ စေတနာသည်၎င်း။ တတ္ထ၊ ထို အကျိုးဝိပါက်တို့တွင်။ ယော ဣဋ္ဌဝိပါကော၊ အကြင် ဣဋ္ဌဝိပါကသည်၎င်း။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ တဿ၊ ထို ဣဋ္ဌဝိပါကကို။ ပတ္တနာ၊ တောင့်တတတ်သော တဏှာသည်၎င်း။ [ဣဋ္ဌဝိပါက အနိဋ္ဌဝိပါက ၂-မျိုးတွင် ဣဋ္ဌဝိပါကကိုသာ တောင့်တ သောကြောင့် “ယော တတ္ထ ဣဋ္ဌဝိပါကော”ဟု ဆိုသည်။] ပဏိဓာနဝသေန၊ ရှေးရှု ထားခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပဝတ္တာ၊ ဖြစ်သော။ မူလတဏှာ၊ မူလတဏှာသည်၎င်း။ (အကျိုး၏ အရင်းခံဖြစ်သောရှေးဘဝ၌ဖြစ်သော တဏှာသည်၎င်း။) **၁။ သုခဝေဒနိယာ**။ ။သုခဝေဒနာယ+ဟိဟာ သုခဝေဒနီယာ၊ သုခဝေဒနာ၏ စီးပွါးဟူသည် သုခဝေဒနာဖြစ်ဖို့ရာ ကံ၏အကျိုးတည်း။ ထို ကံ၏ အကျိုးကို သုခ ဝေဒနာဖြင့် ခံစားရသကဲ့သို့ ကံ အကျိုးမှန်သမျှ ခံစားရသော သဘော ရှိရမည်။ ပထဝီသည် ထိုကဲ့သို့ ခံစားရသော သဘောရှိပါသလော။"-ဟူလို။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) ကိံ၊ အသို့နည်း။ တေ၊ အသင်၏။ ပထဝီ၊ ပထဝီ သည်။ ဧဝရူပါ၊ ဤ သုခဝေဒနီယ အစရှိသော သဘောရှိသလော။ ဣတိ၊ သို့။ (သကဝါဒီ)။ ပုစ္ဆတိ၊ ၏။
ဣတရော၊ သကဝါဒီမှတပါးသော ပရဝါဒီသည်။ ပဋိက္ခိပတိ၊
ပဋိလောမပုစ္ဆာဒီနိ၊ ပဋိလောမပုစ္ဆာ အစရှိသည်တို့သည် ။ (နနု န သုခဝေဒနီယာ အစရှိသော ဆန့်ကျင်ဘက် ပုစ္ဆာ အစရှိသည်တို့သည်။) ဥတ္တာနတ္ထာနေဝ၊ ကုန်သည်သာ။
၄၉၃။ ကမ္မဝိပါကော ။ ပေ။ သာဓာရဏောတိပဉှေ၊ အစရှိသော ပြဿနာ၌။ ဖဿာဒယော၊ ဖဿ အစရှိသောတရားတို့ကို။ သန္ဓာယပဋိက္ခိပတိ။ ကမ္မသမုဋ္ဌာနံ၊ ကံဟူသော ဖြစ်ကြောင်းရှိသော။ ရူပဉ္စ၊ ရုပ်ကို၎င်း။ (သန္ဓာယ- ၌ စပ်။) ပထဝီအာဒီနံယေဝ၊ ပထဝီ အစရှိသည်တို့၏ပင်။ သာဓာရဏ ဘာဝံ စ၊ ဆက်ဆံသည်၏အဖြစ်ကို၎င်း။ သန္ဓာယ ပဋိဇာနာတိ၊
အသာဓာရဏမညေသန္တိ သုတ္တံ၊ အစရှိသောသုတ်ကို။ ပရသမယတော၊ ပရဝါဒီ၏ အယူဖြင့်။ အာဟရိတွာ၊ ဆောင်ယူ၍။ ဒဿိတံ၊ ပြအပ်ပြီ။
သဗ္ဗေ ။ပေ ။ ပရိဘုဉ္ဇန္တီတိပဉှေ၊ အစရှိသောပြဿနာ၌။ ပထဝိံ၊ မြေကို။ အနိဿိတေ၊ မမှီသော အထက်နတ် ဗြဟ္မာတို့ကို။ သန္ဓာယ ပဋိက္ခိပတိ။ နိဿိတေ၊ မှီသော သတ္တဝါတို့ကို။ သန္ဓာယ ပဋိဇာပနာတိ၊
ပထဝိံ ။ ပေ ။ ။ ပရိနိဗ္ဗာယန္တီတိပဉှေ၊ အစရှိသော ပြဿနာ၌။ အာရုပ္ပေ၊ အရူပဘုံ၌။ ပရိနိဗ္ဗာယန္တာနံ၊ ပရိနိဗ္ဗာန် စံကုန်သော ဗြဟ္မာတို့၏။ ဝါ၊ တို့နှင့်။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ ဝါ၊ စပ် သဖြင့်။ ပဋိဇာနာတိ၊
ကမ္မဝိပါက အခေပေတွာတိ ဣဒံ၊ ဟူသောစကားကို။ ပရသမယဝသေန၊ ပရဝါဒီ၏ အယူ၏ အစွမ်းဖြင့်။ (သကဝါဒိနာ) ဝုတ္တံ၊
ဟိ၊ မှန်။ ကမ္မဝိပါကံ၊ ကံ၏ အကျိုးကို။ ခေပေတွာဝ၊ ကုန်စေပြီး၍သာ။ ဝါ၊ မှသာ။ ပရိနိဗ္ဗာယန္တိ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံကြကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ တေသံ၊ ထို ပရဝါဒီတို့၏။ လဒ္ဓိ (ဟောတိ)၊
သကသမယေ ပန၊ မိမိအယူ၌ကား။ ကတောကာသဿ၊ ပြုအပ်ပြီးသော အကျိုးပေးခွင့် ရှိသော။ ကမ္မဿ၊ ကံ၏။ ဥပ္ပန္နံ၊ ဖြစ်ပြီးသော။ ဝိပါကံ၊ အကျိုးကို။ အခေပေတွာ၊ မကုန်စေပဲ။ ပရိနိဗ္ဗာနံ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံခြင်းသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ [အကျိုးပေးခွင့်မရသော ကံများ၏ အကျိုးများကိုကားပရိနိဗ္ဗာန်စံကြသော ဘုရားစသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့မှာ များစွာကြံလျက် ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူကြသည်။] **၁။ ပရသမယတော ။ ပေ ။ ဒဿိတံ**။ ။ဤပါဌ်၌ ပြအပ်သော ပုစ္ဆာဝယ် ရွှေအိုးသည် ကံ၏ အကျိုးဖြစ်၏။ ကံ၏အကျိုးဖြစ်သောကြောင့် ပရဝါဒီ၏ အယူနှင့် လည်းဆိုင်၏။ သို့သော် “အသာဓာရဏမညေသံ”ဟု ဆိုသောကြောင့် “ကမ္မဝိပါ ကော သာဓာရဏော”နှင့်ကား ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေ၏။ထို့ကြောင့် ပရသမယဘက်က သုတ်ပင်ဖြစ်သော်လည်း အသာဓာရဏမညေသံ စကားကို ထောက်၍ သူ၏ သုတ်ဖြင့် သူ့ကို ပြန်၍ ချည်နှောင်ရာ ရောက်သောကြောင့် ဤသုတ်ကို ပြရသည်။
စ၊ ဆက်။ တေသံ၊ ထို ပရဝါဒီတို့၏။ လဒ္ဓိယာ၊ အယူအားဖြင့်။ ပထဝီ၊ သည်။ သာဓာရဏဝိပါကတ္တာ၊ အများနှင့်ဆက်ဆံသော အကျိုးရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဥပ္ပန္နဝိပါကောယေဝ၊ ဖြစ်ပြီးသော အကျိုးရှိသည်သာ။ ဟောတိ၊
ဝိပါက ဘာဝေန၊ အကျိုး၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဌိတံ၊ တည်သော။ တံ၊ ထို မြေကြီးကို။ အခေပေတွာ၊ မကုန်စေမူ၍။ ပရိနိဗ္ဗာနံ၊ ပရိနိဗ္ဗာန် စံခြင်းသည်။ နယုဇ္ဇတိ၊ မသင့်။ ဣတိ၊ သို့။ စောဒေတုံ၊ ငှါ။ ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်၏။ [“အသင် ပရဝါဒီက ကံ အကျိုးကို ကုန်စေပြီးမှ ပရိနိဗ္ဗာန် စံသည်- ဟု အယူရှိသောကြောင့် ကံ အကျိုးဖြစ်သော ပထဝီ မကုန်သေးပဲ ပရိနိဗ္ဗာန် စံခြင်းသည် မသင့်”ဟု စောဒနာခြင်းငှါ ထိုက်သည်။]
ဣတရော၊ သကဝါဒီမှ တပါးသော ပရဝါဒီ သည်။ လဒ္ဓိဝသေန၊ ဖြင့်။ ပဋိက္ခိပတိ၊
စက္ကဝတ္တိသတ္တဿ ကမ္မဝိပါကန္တိ ပဉှေ၊ အစရှိသော ပြဿနာ၌။ အသာဓာရဏံ၊ ဆက်ဆံခြင်းမရှိသော။ ဖဿာဒိံ၊ ဖဿ အစရှိသည်ကို။ သန္ဓာယ ပဋိက္ခိပတိ။ သာဓာရဏံ၊ ဆက်ဆံသော အကျိုးကို။ သန္ဓာယ ပဋိဇာနာတိ၊
ဟိ၊ မှန်။ ပထဝီ ။ ပေ ။ စန္ဒိမာဒယော၊ မြေ သမုဒ္ဒရာ နေ, လ အစရှိသော အကျိုးတို့ သည်။ သဗ္ဗေသံ၊ အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၏။ သာဓာရဏကမ္မဝိပါကော၊ ဆက်ဆံသော ကံ၏ အကျိုးတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ တေသံ၊ ထိုပရဝါဒီတို့၏။ လဒ္ဓိ (ဟောတိ)၊
၄၉၄။ ဣဿရိယသံဝတ္တနိယန္တိဧတ္ထ၊ အစရှိသော ဤပါဌ်၌။ ဣဿရိယံ၊ နာမ၊ အစိုးရသူ၏ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်ရာ မည်သည်။ ဗဟုဓနတာ၊ များသော ဥစ္စာရှိသူ၏ အဖြစ်တည်း။
အာဓိပစ္စံနာမ၊ အကြီးအကဲ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ မည်သည်။ သေသဇနေ၊ မိမိမှ ကြွင်းသော လူတို့ကို။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ဝသေ၊ အလို၌။ ဝတ္တေတွာ၊ ဖြစ်စေ၍။ ဝါ၊ လိုက်စေ၍။ တေဟိ၊ ထို လူတို့သည်။ ဂရုကာတဗ္ဗဋ္ဌေန၊ အလေးပြုထိုက်သည်၏အဖြစ်ဖြင့်။ အဓိပတိဘာဝေါ၊ အကြီးအကဲ၏ အဖြစ်တည်း။
တတ္ထ၊ ထိုဣဿရိယ အာဓိပစ္စ ဖြစ်ရာ၌။ ကမ္မံ၊ ကံကို။ ပဋိလာဘဝသေန၊ ရခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ တံသံဝတ္တနိကံနာမ၊ ထို ဣဿရိယ အာဓိပစ္စကို ဖြစ်စေတတ်သည်မည်သည်။ ဟောတိ။ ဇနကဝသေန၊ ဇနကသတ္တိ၏ အစွမ်းဖြင့်။ (တံသံဝတ္တနိကံနာမ)။ န၊ မဟုတ်။
တသ္မာ။ ဝိပါကဘာဝေ၊ အကျိုး၏အဖြစ်၌။ ဧတံ၊ ဤ န ဝတ္တဗ္ဗံ ပထပီ ကမ္မဝိပါကောတိ အာမန္တာ ဟူသော စကားသည်။ အသာဓကံ၊ သာဓက မမြောက်။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ပထဝီကမ္မဝိပါကောတိကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ (နိဋ္ဌိတာ)၊