Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

7. Rūpadhātuyā āyatanakathāvaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၅၁၉။ ဣဒါနိရူပဓာတုယာ အာယတနကထာနာမ ဟောတိ၊
တတ္ထ၊ ထို ရူပဓာတုယာ အာယတနကထာ၌။ အန္ဓကာန‌ဉ္စေဝ၊ တို့၏၎င်း။ သမ္ပိတိယာ နဉ္စ၊ တို့၏၎င်း။ လဒ္ဓိ(ဟောတိ)သေယျထာပိ၊ (ဧဝံ၊ ) ယေသံ၊ အကြင် ပရ ဝါဒီတို့၏။ ရူပီ၊ ရုပ်ရှိ၏။ မနောမယော၊ ဈာန်စိတ်ကြောင့် ဖြစ်၏။ သဗ္ဗင်္ဂ ပစ္စင်္ဂီ၊ အလုံးစုံ အင်္ဂါကြီးငယ်ရှိ၏။ အဟီနိန္ဒြိယော၊ မယုတ်လျော့သော ဣန္ဒြေရှိ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့သော။ သုတ္တံ၊ ပါဠိတော်သုတ်ကို။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ (အဟီနိန္ဒြိယော ဟူသောစကားကိုမှီ၍။) ဗြဟ္မကာယိကာနံ၊ ဗြဟ္မာအပေါင်း၌ ဖြစ်သော ဗြဟ္မာတို့၏။ ဃာနာဒိနိမိတ္တာနိပိ၊ ဃာနပသာဒ အစရှိသည်တို့၏ တည်ရာဖြစ်၍ မှတ်သားကြောင်းဖြစ်သော နှာခေါင်း အစရှိသော ရုပ်ကလာပ် အပေါင်းတို့သည်လည်း။ အာယတနာနေဝ၊ အာယတနတို့ပင်တည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ကပ္ပေတွာ၊ ကြံဆ၍။ တေသံ၊ ထို ဗြဟ္မာအပေါင်း၌ဖြစ်သော ဗြဟ္မာ တို့၏။ အတ္တဘာဝေါ၊ အတ္တဘောသည်။ သဠာယတနိကော၊ ၆-ပါးသော အာယတနရှိ၏။ ဣတိ လဒ္ဓိ ဟောတိ၊
တေ၊ ထို ပရဝါဒီတို့ကို။ သန္ဓာယ သဠာယတနိကောတိ ပုစ္ဆာ သကဝါဒိဿ၊ လဒ္ဓိဝသေန၊ အယူ၏အစွမ်းဖြင့်။ ပဋိညာ ဣတရဿ၊
အထ၊ ထိုမှနောက်၌။ နံ၊ ထိုပရဝါဒီကို။ (သကဝါဒီ၊ သည်။) တတ္ထ၊ ထိုရူပဓာတ်၌။ (ဗြဟ္မာဘဝ၌။) ယံ အာယတနံ၊ အကြင် ဃာနပသာဒ အစရှိသော အာယတနသည်။ နတ္ထိ၊ တဿ၊ ထိုဃာနပသာဒ အစရှိသော အာယတန၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ စောဒေတုံ၊ ငှါ။ အတ္ထိ တတ္ထ ဃာနာယတနံတိအာဒိ အာရမ္မံ၊

တတော၊ ထိုမှနောက်၌။ ပရဝါဒီ၊ သည်။ တတ္ထ၊ ထို ရူပဓာတ်၌။ အဇ္ဈတ္တိကာနံအဇ္ဈတ္ထသန္တာန်၌ ဖြစ်ကုန်သော။ တိဏ္ဏံ၊ ကုန်သော။ အာယတနာနံ၊ အာယတန တို့၏။ ဃာနာဒိကံ၊ ဃာန အစရှိသော။ ယံသဏ္ဌာန နိမိတ္တံ၊ အကြင် ပုံသဏ္ဌာန်နိမိတ်သည်။ (နှာခေါင်းပုံ,လျှာပုံ အစရှိသော ပုံသဏ္ဌာန်နိမိတ်သည်။) အတ္ထိ၊ တဒေဝ၊ ထို ပုံသဏ္ဌာန်နိမိတ်သည်ပင်။

**၁။ ဃာနာဒိ နိမိတ္တာနိပိ**။ ။အခြားသတ္တဝါတို့၌ နာခေါင်း၏ အတွင်း အရပ်သည် ဃာနသာဒ၏ တည်ရာဖြစ်၍ ဃာနပသာဒကို မှတ်သားကြောင်း ရုပ် အပေါင်းဖြစ်၏။ ဗြဟ္မာတို့၌လည်း ဃာနပသာဒ မရှိစေကာမူ ဃာနပသာဒ၏ တည်ရာအဖြစ်ဖြင့် မှတ်သားကြောင်းဖြစ်သော ရုပ်ကလာပ်အပေါင်းရှိ၏။ ထို ရုပ်ကလာပ်အပေါင်းကို “ဃာနနိမိတ္တာနိ”ဟု ဆိုသည်။ ဇိဝှါ,ကာယ နိမိတ်များလည်း နည်းတူ။ ဤနေရာဝယ် ရှေးက “ဃာန နိမိတ္တာနိပိ”ဟု ပါဌ်ရှိသော်လည်း ဋီကာ၌ “ဃာနာဒိ နိမိတ္တာနိပိ”ဟု ပြင်ထားသောကြောင့် ယခုစာအုပ်တို့၌ "ဃာနာဒိ နိမိတ္တာနိပိ"ဟု ပါဌ်မှန်ရှိနေပြီ။ အာယတနံ၊ အာယတနတည်း။ ဣတိ လဒ္ဓိယာ၊ ဤသို့သော အယူ ကြောင့်။ ပဋိဇာနာတိ၊

ဗဟိရာနံ၊ အပသန္တာန်၌ ဖြစ်ကုန်သော။ ဂန္ဓာယတ နာဒီနံ၊ ဂန္ဓာယတန အစရှိသည်တို့နှင့်။ ဝသေန၊ စပ်သဖြင့်။ ပုဋ္ဌော (သမာ နော၊ ) ဃာနပ္ပသာဒါဒယော၊ ယာနပ္ပသာဒ အစရှိသည်တို့ကို။ တတ္ထ၊ ထို ဗြဟ္မာ့ဘုံ၌။ နဣစ္ဆတိ၊ အလိုမရှိ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေသံ၊ ထို ဃာန ပသာဒ အစရှိသည်တို့၏။ ဂေါစရံ၊ ကျက်စားရာအာရုံကို။ ပဋိသေဓေန္တော၊ တားမြစ်လိုသည်။ (ဟုတွာ၊ ) ပဋိက္ခိပတိ၊
ပဋိလောမပဉှသံသန္ဒနပဉှေသုပိ၊ တို့၌လည်း။ ဣမိနာဝ ဥပါယေန၊ ပင်။ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော၊
၅၂၁။ အတ္တိ တတ္ထ ဃာနာယတနံ အတ္ထိ ဂန္ဓာယတနံ တေန ဃာနေန တံ ဂန္ဓံ ဃာယတီတိ၊ ဟူသောစကားကို။ တသ္မိံ ယေဝ ပရသမယေ၊ ထို ပရ ဝါဒီတို့၏ အယူ၌ပင်။ ဧကစ္စေ၊ အချို့ကုန်သော။ အာစရိယေ၊ ဆရာတို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊
တေ၊ ထိုအချို့သော ပရဝါဒီတို့သည်။ တတ္ထ၊ ထိ ရူပဓာတ်၌။ ပရိပုဏ္ဏာနိ၊ ပြည့်ကုန်သော။ အဇ္ဈတ္တိကာနိ၊ အဇ္ဈတ္တသန္တာန်၌ ဖြစ်ကုန်သော။ ဆ၊ ခြောက်ပါးကုန်သော။ အာယတနာနိ၊ အာယတန တို့ကို။ ဣစ္ဆန္တိ ကိရ၊ အလိုရှိကုန်သတတ်။ စ၊ ဆက်။ အာယတနေန နာမ၊ အာယတနမည်သည်။ သကိစ္စကေန၊ မိမိကိစ္စရှိသည်။ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။ တေဟိ ဃာနာဒီဟိ၊ ထို ဃာန အစရှိသည်တို့ ဖြင့်။ တေ ဂန္ဓာဒယော၊ ထို ဂန္ဓ အစရှိသည်တို့ကို။ ဃာယန္တိ၊ အနံ့ကို ယူ ကုန်၏။ သာယန္တိ၊ သာယာကုန်၏။ ဖုသန္တိ၊ တွေ့ထိကုန်၏။ ဣတိပိ၊ ဤသို့ လည်း။ ဣစ္ဆန္တိ၊ အလိုရှိကြကုန်၏။
တံ လဒ္ဓိံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ပရဝါဒီ၊ သည်။ အာမန္တာတိ၊ ဟူ၍။ ပဋိဇာနာတိ၊
၅၂၂။ ပန၊ ကား။ အတ္ထိ တတ္ထ မူလဂန္ဓောတိ အာဒီနီ၊ အစရှိသော စကားရပ်တို့ကို။ ပုဋ္ဌော (သမာနော)၊ အတ္ထိဘာဝံ၊ ရှိကုန်သည်၏အဖြစ်ကို။ သာဓေတုံ၊ ပြီးစေခြင်းငှါ။ အသက္ကောန္တော၊ မစွမ်းနိုင်သည်။ (ဟုတွာ၊ ) ပဋိက္ခိပတိ၊
နနု၊ ပေ၊ ဃာနနိမိတ္တန္တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားသည်။ သဏ္ဌာနမတ္တဿေဝ၊ နှာခေါင်းပုံသဏ္ဌာန်မျှကိုသာ။ သာဓကံ၊ ပြီးစေကြောင်း သက်သေတည်း။ အာယတနဿ၊ အာယတနာယတနကို။ န(သာဓကံ)၊ မပြီးစေ တတ်။ တသ္မာ၊ ဥဒါဟဋံ၊ ထုတ်ဆောင်အပ်သည်။ (သမာနံ)ပိ၊ ဖြစ် ပါသော်လည်း။ အနာဟဋသဒိသမေ၀၊ မထုတ်ဆောင်အပ်သည်နှင့် တူသည် သာ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ရူပဓာတုယာ အာယတနကထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ (နိဋ္ဌိတာ၊ )