သော၊ ထို အရိယမဂ်သည်။ အဝိနိပါတဓမ္မတဉ္စေဝ၊ အပါယ် ၄-ပါး၌ ဖောက်ဖောက်ပြန်ပြန် ကျရောက်ခြင်းသဘောမရှိသည်၏ အဖြစ်ကို၎င်း။ ဖလုပ္ပတ္တိဉ္စ၊ မိမိ၏ အခြားမဲ့၌ ဖိုလ်ကို ဖြစ်စေခြင်းကို၎င်း။ **ဣမံ ဝိဘာဂံ**။ "ဝိဘာဂံ” ဟုလာရာ၌ “ခွဲခြားဝေဖန်အပ်သော အပြား”ဟု ဖွင့်လေ့ရှိ၏။ ဤ၌ကား ထိုသို့ ၂-မျိုး ၃ မျိုး စသော အပြားမရှိ။ “အရိယမဂ် သည်သာ သတ္တက္ခတ္တုပရမ ပုဂ္ဂိုလ် အဖြစ်ကို သတ်မှတ်ကြောင်း နိယာမ ဖြစ်၏။ အခြားနိယာမ မရှိ”ဟု ဝေဖန်အပ်သော အထူးရှိ၏။ ထို့ကြောင့် ဋီကာ၌ "ဣမံ ဝိဘာဝန္တိ ဣမံ ဝိသေသံ" ဟု ဖွင့်သည်။ နိယမေတိ၊ အမြဲ သတ်မှတ် ဆုံးဖြတ်၏။

[နိ+ယမုဓာတ်သည် ဆုံးဖြတ်ခြင်း အနက်ကို ဟော၏။ ထို့ ကြောင့် ကာရိတ်သွင်း၍ “မြဲစေ၏”ဟု အနက်မပေးရ။]

ကိံ၊ အသို့နည်း။ တေ၊ အသင်ပရဝါဒီ၏အလိုအားဖြင့်။ သော၊ ထို သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန် ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဣမိနာ မိစ္ဆတ္ထနိယာမေန၊ ဤမိစ္ဆတ္တနိယာမသည်။ နိယမိတော၊ အမြဲ သတ်မှတ် ဆုံးဖြတ်အပ်သလော။ ဣတိ၊ သို့။ (ဝဒါမ၊ ဣတိအယံ အဓိပ္ပါယော၊ )

၁။ တွံပနဿနိယာမံ။ ။သမ္မတ္တနိယာမ ဟူသည် အရိယာမဂ်တည်း။ ထိုအရိ ထမဂ်သည် အဝိနိပါတဓမ္မအဖြစ် မိမိ၏အခြားမဲ့၌ ဖိုလ်ဟူသော အကျိုး၏ဖြစ်ခြင်းကို သာ အမြဲ သတ်မှတ် ဆုံးဖြတ်၏။ “ခုနစ်ဘဝအဖြစ်၌ အမြဲသတ်မှတ် ဆုံးဖြတ်သည်” မဟုတ်။ အသင်ပရဝါဒီကား “ခုနစ်ဘဝ အဖြစ်၌လည်း အရိယာမဂ်က အမြဲ သတ်မှတ်ဆုံးဖြတ်သည်” ဟု အလိုရှိသည်။

၂။တေန တံ ဝဒါမ။ ။ ထိုသို့ "ခုနစ်ဘဝ ဖြစ်ခြင်း၌ အမြဲသတ်မှတ် ဆုံး ဖြတ်ခြင်း” ကို အသင်ပရဝါဒီက အလိုရှိသောကြောင့် အသင့်ကို ငါတို့ မေးလိုကုန် ၏။ "ထိုသတ္ထက္ခတ္တုပရမသောတာပန်ဖြစ်သူမှာ အမိကိုသတ်ခြင်း အစရှိသော မိစ္ဆ တ္တနိယာမက ခုနစ်ဘဝအတွင်း၌ တရားမရအောင် ဆုံးဖြတ်ထားသောကြောင့် ခုနစ် ဘဝ မပြည့်ခင် တရားမရနိူင်သလော” ဟု သင့်ကို မေးလို့ကုန်၏။

နနု သော သတ္တက္ခတ္တုပရမောတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဘဂဝါ၊ သည်။ အယံပုဂ္ဂလော၊ သည်။ ဧတ္တကေ၊ ဤမျှ အတိုင်းအရှည်ရှိကုန်သော။ ဘဝေ၊ ဘဝ တို့ကို။ သန္ဓာဝိတွာ၊ ပြေးသွားပြီး၍။ ပရိနိဗ္ဗာယိဿတိ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုလတ္တံ့ ။

၁။အဘဗ္ဗော အန္တရာ။ ။ ပါဠိတော်၌ “အတဗ္ဗော အန္တရာ ဓမ္မံ အဘိသ မေတုံ”ဟု ပြဿနာရှိ၏။ “ခုနစ်ဘဝ မရောက်မိ အကြား၌ သစ္စာ ၄-ပါးတရားကို သိခြင်းငှါ မထိုက်သလော”ဟု သကဝါဒီက မေးသောအခါ အာနန္တရိယကံ၏ မရှိ ခြင်းကို ရည်ရွယ်၍ ပဌမပယ်၏။ မှန်၏။ အာနန္တရိယကံရှိနေသူမှာ အကြား၌ သစ္စာ၄-ပါး တရားကို သိခြင်းငှါမထိုက်။ အာနန္တရိယကံမရှိလျှင် သိခြင်းငှါထိုက်၏။ ထို့ကြောင့် “အဘဗ္ဗော မထိုက်ဖူးလော” ဟု မေးရာဝယ် အာနန္တရိယကံ မရှိခြင်းကို ရည်ရွယ်၍ “န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ”ဟု ပဌမ ပယ်သည်။

ဒုတိယထပ်၍ မေးသောအခါ ခုနစ်ဘဝ မပြည့်မီအကြား၌ သစ္စာ ၄-ပါးကို သိလျှင် သတ္တက္ခတ္တု ပရမ မဟုတ်သောကြောင့် သတ္ထက္ခတ္တုပရမကို ရည်ရွယ်၍ “အာမန္တာ ခုနစ်ဘဝ မပြည့်မီ အကြား၌ အထက်တရားကိုသိခြင်းငှါ မထိုက်သူမှန်၏ ဟု ဝန်ခံသည်။ အာနန္တရိယာဘာဝံပုဒ်၌ ၂-နက်မေးရပုံကို ဋီကာ၌ကြည့်ပါ။

၂။ ပဌမဂ္ဂါနုပ္ပတ္တိတော။ ။သတ္တက္ခတ္တုပရမ ပုဂ္ဂိုလ်သည် သတိပဋ္ဌာန် စသော မဂ်၌ပါသော တရားတို့ကြောင့် သတ္တက္ခတ္တုပရမအဖြစ်၌ မြဲ၏။ထိုသို့ မြဲကြောင်းဖြစ်သော သတိပဋ္ဌာန်စသော မဂ်တရားတို့သည် မဂ်ရပြီးသောပုဂ္ဂိုလ်မှာ ရှိကုန်သလော ဟု မေးသောအခါ မဂ်ရပြီးနောက် ထိုသတိပဋ္ဌာန်စသော မဂ်တရား တို့ ထပ်၍မဖြစ်သောကြောင့် “န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ”ဟု ပယ်သည်။

အယံ၊ ဤ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဧတ္တကေ၊ ကုန်သော။ (ဘဝေ သန္ဓာဝိတွာ ပရိနိဗ္ဗာယိသာတိ၊ ) ဣတိ၊ သို့။ အတ္တနော၊ ကိုယ်တော်၏။ ဉာဏဗလေန၊ ဉာဏ်တော်၏အစွမ်းဖြင့်။ ဗျာကရောတိ၊ ဖြေဆိုတော်မူ၏။ ဘဝနိယာမံ နာမ၊ ဘဝ၏ မြဲခြင်းမည်သော။ ကိဉ္စိ၊ တစုံတခုသော တရားကို။ (ပဿိတွာ၊ မြင်တော်မူ၍။) န ဗျာကရောတိ၊ ဖြေတော်မူသည် မဟုတ်။ (တနည်း) ဘဝ နိယာမံ နာမ၊ မည်သော။ ကိဉ္စိ၊ တစုံတခုသော တရားကို။ န(ဗျာကရောတိ)၊ [ဘဝမည်ရှေ့ မည်မျှဟု ဟောတော်မမူပါ ဟူလို။] တေန၊ ထို့ကြောင့်။ (ထိုသို့ တစုံတခုသော ဘဝနိယာမကို ဖြေတော်မမူသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) သတ္တက္ခတ္တုပရမောတိ ဝါ၊ သတ္တက္ခတ္တုပရမ သောတာပန်ဟူ၍၎င်း။ ကောလံ ကောလတိဝါ၊ ကောလံကောလ သောတာပန်ဟူ၍၎င်း။ ဧကဗီဇီတိ ဝါ၊ ဧကဗီဇီ သောတာပန်ဟူ၍၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဧတံ၊ ဤနနု သော သတ္တက္ခတ္တု ပရမောဟူသောစကားသည်။ အသာဓကံ၊ သာဓကမမြောက်။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။