Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

10. Paññattānuyogavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၆၁-၆၆၊
ဣဒါနိ၊ ဝစနသောဓနကို ဟောတော်မူရာ ယခုအခါ၌။ ပညတ္တာနုယော‌ဂေါနာမ၊ ပညတ္တာနုယောဂမည်သည်။ ဝါ၊ နာမည်ပညတ်ကို စိစစ်ခြင်းမည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဝါ၊ လတ္တံ့။
ဟိ၊ ချဲ့။ ရူပဓာတုယာ၊ ရူပဓာတ်၌။ ဝါ၊ ရူပဘုံ၌။ ပုဂ္ဂလဝါဒီ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရှိ၏ဟု ပြောဆိုလေ့ရှိသောပရဝါဒီသည်။ ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ ရူပိံ၊ ရုပ်ရှိ၏ဟူ၍။ ပညပေတိ၊ ပညတ်၏။ တထာ၊ တူ။ အရူပဓာတုယာ၊ အရူပဓာတ်၌။ ဝါ၊ အရူပဘုံ၌။ (ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။) အရူပိံ၊ ရုပ်မရှိဟူ၍။ (ပညပေတိ၊ ၏။)
တဿ၊ ထိုပရဝါဒီ၏။ တံ လဒ္ဓိံ၊ ထိုအယူကို။ ဘိန္ဒိတုံ၊ ဖျက်ဆီးခြင်းငှာ။ သဗ္ဗာတိ၊ လည်းဖြစ်သော။ ပုစ္ဆာ၊ သည်။ သကဝါဒိဿ၊ ၏ပုစ္ဆာတည်း။ ပဋိညာစ၊ သည်၎င်း။ ပဋိက္ခေပေါစ၊ သည်၎င်း။ ဣတရဿ၊ သကဝါဒီမှ တပါးသော ပရဝါဒီ၏ ဝန်ခံခြင်း, ပယ်ခြင်းတည်း။

ဟိ၊ မှန်။ သော၊ ထိုပရဝါဒီသည်။ ရူပီ၊ ရုပ်ရှိသလော။ ဣတိ၊ သို့။ (သကဝါဒိနာ၊ သည်။) ဝုတ္တေ၊ ဆိုအပ်သော။ ဝါ၊ မေးအပ်ရာ၌။ ရူပကာယ သဗ္ဘဝတော စေဝ၊ ရူပကာယ၏ ထင်ရှားရှိခြင်းကြောင့်၎င်း။

၁။တသ္မာ ယထေဝ။ ပေ။သမ္ပန္တိ စ္ဆ သီ တိ။ ။ထို့ကြောင့် "ပုဂ္ဂလော အတ္တိ အတ္ထိ န သဗ္ဗော ပုဂ္ဂလော”ဟု အယူရှိသကဲ့သို့ ထို ့အတူ "သုညတော လောကံ အဝေက္ခဿု”ဟူသော ပါဠိတော်ကို ထောက်လျှင် "ပုဂ္ဂလော နတ္ထိ, နတ္ထိ, န သဗ္ဗော ပုဂ္ဂလော"ဟုလည်း အယူရှိရာ ရောက်သည်။ ဘယ့်နှယ်လဲ, ဒီ အယူကို ဝန်ခံ နိူင်သည် မဟုတ်လော-ဟု စစ်ဆေး မေးမြန်းလည်။

၂။ ပညတ္တာနုယောဂ။ ။ရူပီ အရူပီ စသော နာမည်ပညတ်နှင့်တကွ ပုဂ္ဂလကို စစ်ဆေးမေးမြန်းရာ အခဏ်းကို “ပညတ္ထာနုယောဂ”ဟု ခေါ်သည်။

တထာရူပါယ၊ ထိုသို့ရုပ်ကိုစွဲ၍ ဖြစ်ခြင်းသဘောရှိသော။ ပညတ္တိယာ၊ ရူပီ ဟူသော နာမည်ပညတ်၏။ အတ္ထိတာယ စ၊ ပါဠိတော်၌ ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ ပဋိဇာနာတိ၊ အာမန္တာဟု ဝန်ခံ၏။
ကာမီ၊ ကိလေသာကာမရှိသလော။ ဣတိ၊ သို့။ (သကဝါဒိနာ၊ သည်။) ဝုတ္တေ၊ အပ်သော်။ ဝါ၊ အပ်ရာ၌။ ဝီတရာဂသဗ္ဘဝတော စေဝ၊ ကင်းသော ရာဂရှိသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ကာမဘုံ၌ ထင်ရှားရှိခြင်းကြောင့်၎င်း။ တထာရူပါယ၊ ထိုသို့ ကိလေသာကာမကို စွဲ၍ ဖြစ်ခြင်း သဘောရှိသော။ ပညတ္တိယာ၊ ကာမီဟူသော နာမည်ပညတ်၏။၏ နတ္ထိတာယစ၊ ကာမဘုံ၌ မရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ ပဋိက္ခိပတိ၊ နဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေဟု ပယ်၏။
အရူပီ၊ ရုပ်မရှိသလော။ ဣတိ၊ သို့။ (သကဝါဒိနာ၊ သည်။) ဝုတ္တေပိ၊ အပ်သော်လည်း။ ဝါ၊ အပ်ရာ၌လည်း။ အရူပက္ခန္ဓ သဗ္ဘာဝတော စေဝ၊ အရူပက္ခန္ဓာ၏ အရူပဘုံ၌ ထင်ရှားရှိခြင်းကြောင့်၎င်း။ တထာရူပါယ၊ ထိုသို့ အရူပက္ခန္ဓာကို စွဲ၍ ဖြစ်ခြင်း သဘောရှိသော။ ပညတ္တိယာ၊ အရူပီ ဟူသော နာမည်ပညတ်၏။ အတ္ထိတာယစ၊ အရူပဘုံ၌ ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ ပဋိဇာနာတိ၊ ၏။

ဒွီသုပိ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ နယေသု၊ နည်းတို့၌။ အတ္ထောတိ၊ သတ္ထော ဟူသောပုဒ်ကို။ ပုဂ္ဂလဿ၊ ၏။ ဝေဝစနဝသေန၊ ဝေဝုစ်ပရိယာယ် စကားလှယ်၏အဖြစ်ဖြင့်။

(သကဝါဒိနာ၊ သည်။ တနည်း အာယသ္မတာ မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရေန၊ သည်။) ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။

၆၇။ ဣဒါနိ၊ ရူပီ ပုဂ္ဂ‌လော ဥပစ္ဆိန္နော, အရူပီ သတ္တော ဇာတောဟု ဟောတော်မူပြီးရာ ယခုအခါ၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ သော၊ ထိုပရဝါဒီသည်။ ကာယေ ကာယာနုပဿီတိ၊ ဟူ၍။ အာဂတဋ္ဌာနေ၊ လာရာပါဠိရပ်၌။ ကာယော၊ ကိုယ်သည်။ အညော၊ ပုဂ္ဂိုလ်မှ တမျိုးတခြားတည်း။ ပုဂ္ဂလော၊ သည်။

၁။ ကာမီတိ ဝုတ္တေ။ ပေ။ပဋိက္ခိပတိ။ ။ပါဠိတော်၌ “ ကာမဓာတုယာ-ကာမီ ပုဂ္ဂလောတိ”ဟု ဒုတိယ မေးရာဝယ် ကာမဓာတ်ဟူသော ကာမဘုံ၌ ကာမ ရှိသူ မဟုတ်သော ဂီတရာဂ ရဟန္တာများလည်း ထင်ရှားရှိသည့်အတွက် ကာမီ နာမည်က ဧကန္တ မဟုတ်သောကြောင့်၎င်း, ကာမီကို နာမည်ပညတ်အဖြစ်ဖြင့် ဟောတော်မူအပ် သော ပါဠိတော်၏ မရှိခြင်းကြောင့်၎င်း "န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ"ဟု ပရဝါဒီ ပယ်သည်။

၂။ ဒွီသုပိ နယေသု။ ။ပါဠိတော်ဝယ် "သတ္တာ” ဟူသော ပြဿနာသည် “ရူပိနော သတ္တာ, ကာမိနော သတ္တာ"ဟု ၂-နည်းပါ၏။ ထို ၂-နည်းကို "ဒွီသုပိ န ယေသု သတ္တောတိ”ဟု ဆိုဟန်တူသည်။

အညော၊ ကိုယ်မှ တမျိုးတခြားတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣစ္ဆာတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ‌ ကြောင့်။ တံ လဒ္ဓိံ၊ ကို။

(ကာယနှင့် ပုဂ္ဂလသည် တမျိုးတခြားစီဖြစ်၏ ဟူသော ထိုအယူကို။) ဘိန္ဒိတုံ၊ ဖျက်ဆီးခြင်းငှာ။ ကာယောတိ ဝါသရီရန္တိဝါတိ အာဒိ၊ အစရှိသော ပုစ္ဆာတည်း။ သကဝါဒီပုစ္ဆာ၊ သကဝါဒီ၏ပုစ္ဆာသည်။ ဟောတိ၊

တတ္ထ၊ ထိုပုစ္ဆာ၌။ ကာယံ အပ္ပိယံ ကရိတွာတိ၊ ဟူသောပါဌ်၌။ (အတ္ထော၊ ၌စပ်။) ကာယံ၊ ကိုယ်သို့။ အပ္ပေတဗ္ဗံ၊ သရီရသည် ကပ်ရောက်အပ်သည်ကို။ အလ္လီယာပေတဗ္ဗံ၊ သရီရကို ငြိကပ်စေထိုက်သည်ကို။

[အာပုဗ္ဗ လီဓာတ်+ဏာပေပစ္စည်း။ ဤကို ဣယပြု, လဒွေတော်လာ, အာကို ရဿပြု။] ဧကီဘာဝံ၊ ကာယနှင့် သရီရတို့ တခုတည်း၏ အဖြစ်သို့။ ဥပနေတဗ္ဗံ၊ ကပ်ဆောင်ထိုက်သည်ကို။ အဝိဘဇိတဗ္ဗံ၊ မခွဲခြား မဝေဘန်ထိုက်သည်ကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ပုစ္ဆာမိ၊ မေး၏။ ဣတိအတ္ထော၊ နက်။

ဧသေသေတိ၊ ကား။ ဧသော၊ ဤကာယသည်။ သောယေဝ၊ ထိုသရီရပင်လော။
ဧ‌သေ ဧသေတိပိ၊ ဟူ၍လည်း။ ပါဌော၊ ပါဠိတော်ပါဌ်သည်။ (အတ္ထိ)၊
ဧသော၊ ဤကာယသည်။ ဧသောယေဝ၊ ဤ သရီရပင်လော။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ဧကဋ္ဌေတိ၊ ကား။ ဧကဋ္ဌော၊ တူသော အနက်ရှိသလော။

သမေ သမဘာဂေ တဇ္ဇာတေ**တိ၊ ကား။ သမော၊ တူသလော။ သမဘာဂေါ၊ တူသောအဖို့ရှိသလော။ တဇ္ဇာတိကော၊ ထိုကာယသည် သရီရ သဘောရှိသလော။ ဝါ၊ ထိုသရီရသည် ကာယ သဘောရှိသော။ ဧတ္ထ၊ ဤဧသေသေ အစရှိသောပါဌ်၌။

၁။ယသ္မာ သော။ ပေ။ ဣစ္ဆတိ။ ။ "ကာယေ ကာယာနုပဿီ"၌ "ကာယေ"အရသည် ရှုအပ်ရာ ခန္ဓာကိုယ်ရ၍, "ကာယာနူပဿီ" အရကား ရှုတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ရ၏။ ထို့ကြောင့် "အညော ကာယော, အညော ပုဂ္ဂလော" ဟုမေးရာ၌ ပရဝါဒီက ကာယနှင့် ပုဂ္ဂလကို တခြားစီဟု အလိုရှိသောကြောင့် "အာမန္တာ"ဟုဝန်ခံသည်။

၂။ ကာယံ အပ္ပိယံ ကရိတွာ။ ။ အပ္ပိယံ ၌ ရောက်ခြင်း အနက်သော အပ္ပဓာတ်, ဏျပစ္စည်း ဣအာဂုံ၊ အပ္ပေတဗ္ဗောတိ အပ္ပိယော၊ သရီရသည် ကပ်ရောက်ထိုက်သော ကာယ။ "ကာယံ အပ္ပိယံ ကရိတွာ၊ ကာယသို့ သရီရသည် ကပ်ရောက်ထိုက်သည်ကိုပြု၍" ဟူရာ၌" "ကာယနှင့် သရီရကို မကွဲမပြားတသားထည်းပြု၍"ဟုဆိုလိုသည်။ထို့ကြောင့် အပ္ပေတဗ္ဗံကို "အလ္လီယာပေတဗ္ဗံ"ဟု၎င်း, အလ္လီယာပေတဗ္ဗံကို "ဧကီဘာဝံ ဥပနေတဗ္ဗံ"ဟု၎င်းဖွင့်၍ အဝိဘဇိတဗ္ဗံ (ကာယနှင့် သရီရကို မခွဲမခြားထိုက်သည်ကိုဟု အဓိပ္ပါယတ္ထ ဖွင့်သည်။)

၃။ ဧသေသေ။ ။ "ကာယောတိ ဝါ သရီရန္တိဝါ။ ပေ။ ဧသေသေ"ဟုပါဠိတော်ရှိသောကြောင့် ဧသော-ဖြင့် ကာယကို စွဲလျှင် သော-ဖြင့် သရီရကို စွဲပါ။ ထို့ကြောင့်နောက်၌ "ကာယော‌ဝ ဧသော"ဟုဆိုသည်။[ဧသေသေစသည်တို့ကား သိ-ကို ဧ-ပြုထားသော ပုဒ်များတည်း။]

ဝစနမတ္တေယေဝ၊ သဒ္ဒါမျှသာ။ ဘေဒေါ၊ အထူးသည်။ (ဟောတိ)၊
အတ္ထတော ပန၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့်ကား။ ကာယောဝ၊ ကာယသည်ပင်။ ဧသော၊ ဤ သရီရ ပင်လော။ ဣတိ၊ သို့။ (သကဝါဒီ၊ သည်။) ပုစ္ဆတိ၊ မေး၏။
ပရဝါဒီ၊ သည်။ နာနတ္တံ၊ ကာယနှင့်သရီရ၏ ထူးသည်၏ အဖြစ်ကို။ အပဿန္တော၊ မမြင်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။ ဝါ၊ ကြောင့်။) အာမန္တာတိ၊ ဟူ၍။ ပဋိဇာနာတိ၊ ၏။
ပုဂ္ဂလောတိ ဇီဝေါတိ ဝါတိ၊ အစရှိသော။ ပုစ္ဆာယပိ၊ ၌လည်း။ ဧသေဝ နယော၊ ပင်တည်း။
ပန၊ ကား။ အညော ကာယောတိ၊ အစရှိသည်ဟူ၍။ ပုဋ္ဌော၊ မေးအပ်သော ပရဝါဒီသည်။ ကာယာနုပဿနာယ၊ ကာယာနုပဿနာ ဒေသနာတော်ကြောင့်။ ဝါ၊ ကာယာနုပဿနာ ဘာဝနာကြောင့်။ ဧဝံ လဒ္ဓိကတ္တာ၊ ဤသို့ကာယတခြား ပုဂ္ဂလတခြားဟု အယူရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပဋိဇာနာတိ၊ အာမန္တာဟုဝန်ခံ၏။

ပန၊ ကား။ အညံဇီဝန္တိ၊ အစရှိသည်ဟူ၍။ ပုဋ္ဌော၊ ‌မေးအပ်သော ပရဝါဒီသည်။ အာဟစ္စ၊ ဌာန် ကရိုဏ်းတို့ကို ထိုခိုက်၍။ ဘာသိတံ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။ သုတ္တံ၊ ပါဠိတော်သုတ်ကို။ ပဋိက္ခိပိတုံ၊ ပယ်ခြင်းငှာ။ အသက္ကောန္တော၊ မစွမ်းနိုင်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။ ဝါ၊ ကြောင့်။)

၁။ ကာယာနုပဿနာယ ဧဝံ လဒ္ဓိကတ္တာ။ ။ "ကာယာနူပဿနာ ဒေသနာယ" ဟု၎င်း၊ "ကာယာနုပဿနာယ ဧဝဝါ"ဟု၎င်း အနုဋီကာ၌ ၂-နည်း ဖွင့်၏။ ဆိုလိုရင်းကား ကာယာနူပဿနာ ဒေသနာတော်ကြောင့် " အညော ကာ‌ယော, အညော ပုဂ္ဂလော"ဟု အယူရှိသည်ဟူလို။ မှန်၏- ထိုဒေသနာတော်၌ "‌ကာယေကာယာနူပဿီ" ဟုဟောတော်မူရကား "ကာယေ အရ ကာယသည် ပုဂ္ဂိုလ်မှတမျိုးတခြား, အနူပဿီ ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ကာယမှ တမျိုးတခြားဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ (တနည်း) ကာယာနူပဿနာ ဘာဝနာကြောင့်လည်း ဤသို့ ကာယတခြား, ပုဂ္ဂလတခြားဟု အယူရှိသည်။

၂။ အာဟစ္စ ဘာသိတံ သုတ္တံ။ ။"အညော ကာယော, အညော ပုဂ္ဂလော" ဟုမေးတုန်းက "အာမန္တာ" ဟုဝန်ခံခဲ့သော်လည်း အညံဇီဝံ, အညံ သရီရံ"ဟုမေးရာ၌မူ သီလက္ခန္ဓ ဝဂ္ဂ မဟာလိသုတ် စသည်၌ "အညံ ဇီဝံ, အညံ့ သရီရံ"ဟု ငါဘုရား ဖြေတော်မမူ"ဟု ပါဠိတော်ရှိရကား "အာမန္တာ"ဟု ဝန်ခံလျှင် ထိုပါဠိတော်ကို ပယ်ရာ ရောက်သောကြောင့် "န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ"ဟုဆိုသည်။

အနုဋီကာ။ ။ အာဟစ္စ ဘာသိတန္တိ ဌာနကာရဏာနိ အာဟန္တာ (ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်၍) ကထိတံ၊ ဘဂဝတာ သာမံ ဒေသိတန္တိ အတ္ထော၊ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒအဖွင့်၊ ဋီကာ ကျော််၌ကား "အာဟစ္စ"ကို ဝိသေသေတွာ ဟု ဖွင့်၍ ဤ၌ ပြအပ်သော အနက်ကို ကေစိဝါဒဟု ဆိုသည်။ [ဋီကာကျော် အဖွင့်သည် ထိုနေရာ၌ သင့်၏။ ဤနေရာ၌ကား ဤအနူဋီကာ အဖွင့်သာ သင့်ပါသည်။]

အဝဇာနာတိ၊ ၏။
တတော၊ ထိုပယ်ကြောင်းဖြစ်သော န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ ဟူသော စကားမူ။ ပရံ၊ ၌။ ဝါ၊ နောက်ဖြစ်သော။ အာဇာနာဟိ နိဂ္ဂဟန္တိ အာဒိ၊ အစရှိသော စကားရပ်သည်။ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ သည်သာ။
၆၈။ ပန၊ ကား။ ပရဝါဒီပက္ခေ၊ ၌။ အညော ကာယော အညော ပုဂ္ဂလောတိ၊ ဟူ၍။ ပုဋ္ဌော၊ မေးအပ်သော။ သကဝါဒီ၊ သည်။ ဌပနီယ ပညတ္တာ၊ မဖြေပဲထားလိုက်သော ပြဿနာ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဋိက္ခိပတိ၊ ၏။ ပရဝါဒီ၊ သည်။ ဆလဝသေန၊ ဆလဝါဒ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပဋိကမ္မံ၊ တဖန်ပြန်၍ သုတ်သင်ရှင်းလင်းမှုကို။ ကရောတိ၊ ၏။
တမ္ပိ၊ ထို ပဋိကမ္မသည်လည်း။ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ သည်သာ။ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။
ပညတ္တာ နုယော‌ဂဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။