Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

13. Purisakārānuyogavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၁၂၃။ ဣဒါနိ၊ ဥပါဒါပညတ္တာနု‌‌ယောဂကို ဟောတော်မူပြီးရာ ယခုအခါ၌။ ပုရိသကာရာနုယောဂေါ၊ ယောကျ်ားတို့ ပြုအပ်သော ကံ ကမ္မကာရကကို မှေးစိစစ်ရာ အခဏ်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဝါ၊ လတ္တံ့။
တတ္ထ၊ ထိုပုရိသကာရာနုယောဂ၌။ ကမ္မေ၊ ကံသည်။ သတိ၊ ရှိလသော်။ နိယမတော၊ မြဲသောအားဖြင့်။ တဿ၊ ထိုကံကို။ ကာရကေနပိ၊ ပြုတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဣတိလဒ္ဓိယာ၊ ဤသို့သော အယူအားဖြင့်။ ပုစ္ဆာ၊ သည်။ ပရဝါဒိဿ၊ ၏ ပုစ္ဆာတည်း။ တထာရူပါနံ၊ ကုန်သော။ ကမ္မာနံ၊ တို့၏။ အတ္ထိတာယ၊ ရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဋိညာ၊ သည်။ သကဝါဒိဿ၊ ၏ ဝန်ခံခြင်းတည်း။
ပုန၊ တဖန်။ ကတ္တာ ကာရောတာတိ၊ အစရှိသော။ ပုစ္ဆာ၊ သည်။ ပရဝါဒိဿ၊ ၏ ပုစ္ဆာတည်း။
တတ္ထ၊ ထိုကတ္ထာကာရောတာဟူသောပါဌ်၌။ ကတ္တာတိ၊ ကား။ တေသံ ကမ္မာနံ၊ ထိုကံတို့ကို။ ကာရကော၊ ကိုယ်တိုင်ပြုတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (ဥပလဗ္ဘတိ၊ လော။)
ကာ‌ရေတာတိ၊ ကား။ အာဏတ္တိဒေသနာဒီဟိ၊ စေခိုင်းခြင်း ဟောပြောခြင်းအစရှိကုန်သော။ ဥပါယေဟိ၊ ကပ်၍ သိကြောင်း နည်းလမ်းတို့ဖြင့်။ ကာရာပကော၊ သူတပါးကို ပြုစေတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (ဥပလဗ္ဘတိ၊ လော။)

ဣဒါနိ၊ ၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပရဝါဒီ၊ သည်။ ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ကတ္တာတိ၊ ကတ္တာဟူ၍။ ပုစ္ဆတိ၊ ၏။ ကရဏမတ္တံ၊ ကိုယ်တိုင် ပြုကြောင်း, သူတပါးကို ပြုစေကြောင်းဖြစ်သော ခန္ဓာမျှကို။

၁။ ပုရိသကာရာ နုယောဂ။ ။ပုရိသကာရ-ယောက်ျားတို့ ပြုအပ်သော ကံ စသည်ကို+ အနုယောဂ - မေးစိစစ်ရာအခဏ်း။ ကမ္မာနိ ဥပလဗ္ဘန္တိ-ကံ တို့ကို ရအပ် ကုန်သလော။ ကမ္မာနံ ကတ္တာ ဏာရေတာ ဥပလဗ္ဘတိ-ကံတို့ကို ကိုယ်တိုင် ပြုလုပ်တတ်သူ, သူတပါးကို ပြုလုပ်စေတတ်သူကို ရအပ်ပါသလော။ ဤသို့စသည်ဖြင့် မေးစိစစ်ရာ အခဏ်း။

၂။ န ကရဏမတ္တံ။ ။"ကရဏမတ္တံ-ပြုခြင်း ကိရိယာမျှကို"ဟု အနက်ယူမည် စိုး၍ ဋီကာ၌ "နိပ္ဖါဒက(ကိုယ်တိုင်ပြီးစေတတ်)ပယော ဇက (တိုက်တွန်းတတ်သည်၏။)ဘာဝေန ပဝတ္တာ ခန္ဓာ"ဟု ဖွင့်သည်။ ထို့ကြောင့် "ကရဏမတ္တံ-ကိုယ်တိုင် ပြုလုပ် တတ်, သူတပါးကို ပြုလုပ်စေတတ်သော ခန္ဓာမျှကို”ဟု အနက်မှတ်ပါ။ မတ္တဖြင့် ခန္ဓာမှ တပါးသော ပြုလုပ်တတ်, ပြုလုပ်စေတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို မယူဖို့ရန် တား မြစ်သည်။

(သန္ဓာယ၊ ၍။) န (ပုစ္ဆတိ)၊ မေးသည်မဟုတ်။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပဋိက္ခေပေါ၊ သည်။ သကဝါဒိဿ၊ ၏ ပယ်ခြင်းတည်း။
၁၄၂။ တဿ ကတ္တာ ကာရောတာတိဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ ယံယံ၊ အကြင် အကြင် ကလျာဏ ပါပက ဖြစ်သောကံကို။ ဥပလဗ္ဘတိ၊ ၏။ တဿ တဿ၊ ထိုထိုကံကို။ ကတ္တာ၊ ပြုတတ်သော။ တေ၊ အသင် ပရဝါဒီ၏။ ပုဂ္ဂလော၊ ကို။ ယဒိ ဥပလဗ္ဘတိ၊ ပညာဖြင့် ကပ်၍ ရှုမှတ်သည် ရှိသော် အကယ်၍ ရအပ် ရနိုင်သည်ဖြစ်အံ့။ (ဧဝံသတိ)၊ တဿာပိ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း။ ကာရကောစ၊ ပြုလုပ်တတ်သည်လည်းဖြစ်သော။ ကာရာပတောစ၊ ပြုလုပ်စေတတ်သည်လည်း ဖြစ်သော။ အညော၊ အခြားသော။ ပုဂ္ဂလော၊ ကို။ ဥပလဗ္ဘကိံ၊ လော။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ပရဝါဒီ၊ သည်။ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။ အနိစ္ဆန္တော၊ သည်။ (ဟုတွာ)၊ ဣဿရနိမ္မာနဝါဒဘယေန၊ ဣဿရနိမ္မာနဝါဒမှ ကြောက်ခြင်းကြောင့်။ ပဋိက္ခိပတိ၊ ၏။

၁၂၅။ ပုန၊ တဖန်။ ပုဋ္ဌော၊ မေးအပ်သော ပရဝါဒီသည်။ (ပဋိဇာနာတိ၊ ၌စပ်။) ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ မာတာပိတရော၊ အမိအဘ တို့သည်။ ဇနေန္တိ၊ ဖြစ်စေကြကုန်၏။ နာမံ၊ အမည်ကို။ ကရောန္တိ၊ ပြုကြကုန်၏။ (အမည်မှည့်ပေးကြကုန်၏။) ပေါသေန္တိ၊ မွေးမြူကြကုန်၏။

[ဇနေန္တိ ပေါသေန္တိ ဖြင့် တဿ ကတ္တာ၏ အရကို ပြသည်။] တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အဿ၊ ထို သားဖြစ်သောပုဂ္ဂိုလ်ကိုကား။ တေ၊ ထို အမိအဘတို့သည်။ ကာရကာ၊ ပြုလုပ်တတ်သူတို့မည်၏။

ပန၊ သည်သာမကသေး။ ကလျာဏမိတ္တာဝါ၊ ‌ကောင်းသော မိတ်ဆွေသော်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ အာစရိယာ ဝါ၊ ဆရာသော်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ယေစ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်ကား။ တံ၊ ထို ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ တာနိတာနိဝိဇ္ဇာဌာန သိပ္ပါယတနာနိ၊ ထိုထို အသက် မွေးခြင်း၏ တည်ရာအကြောင်းဖြစ်သော နှုတ်မှုအတတ်, အသက်မွေးခြင်း၏ တည်ရာ အကြောင်းဖြစ်သော လက်မှုအတတ်တို့ကို။ သိက္ခာပေန္တိ၊ သင်စေကြကုန်၏။ တေ၊ ထို ကလျာဏမိတ္တအာစရိယ ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ကာရာပကာနာမ၊ ပြုလုပ်စေတတ် သူတို့ မည်၏။

[ဤစကားဖြင့် တဿ ကာရေတာ၏ အရကို ပြသည်။] ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊ ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ပဋိဇာ‌နာတိ၊ ၏။

ပုရိမ ကမ္မမေဝ၊ ‌ရှေးကံသည်သာ။ တဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ကတ္တာ စေဝ၊ ပြုလုပ်တတ်သည်၎င်း။ ကာရာပေတာစ၊ ပြုလုပ်စေတတ်သည်၎င်း။ (ဟောတိ)၊ ဣတိ၊ ဤသို့။ (သကဝါဒိနာ၊ သည်။) အဓိပ္ပေတံ၊ အပ်၏။

တဿ တဿေဝါတိ ဣမိနာ၊ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ ဣဒံ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ (သကဝါဒီ)၊ ပုစ္ဆာတိ၊ မေး၏။ (ကိံ၊ နည်း။) ကမ္မာနံ၊ တို့ကို။ ကာရကဿ၊ ပြုလုပ်တတ်သော ပဌမပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ကတ္တာ၊ ပြုလုပ်တတ်သောဒုတိယပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း။ တဿာာပိ၊ ထိုဒုတိယပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း။ ကတ္တာ၊ ပြုလုပ်တတ်သော တတိယပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း။ တဿာပိ၊ ထို တတိယပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း။ ကတ္တာ၊ ပြုလုပ်တတ်သော စတုတ္ထ ပုဂ္ဂိုလ်သည်၎င်း။ ယဒိ အတ္ထိဧဝ၊ အကယ်၍ ရှိမြဲဖြစ်အံ့။ ဧဝံ သန္တေ၊ သော်။ ပုရိမေန ပုရိမေန၊ ရှေးရှေး ဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ အဝဿံ၊ မချွတ်ဧကန်။ ပစ္ဆာ ပစ္ဆာ၊ နောက်နောက် ဖြစ်သော။ ပုဂ္ဂလော၊ ကို။ ကာတဗ္ဗော၊ ပြုထိုက်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ တေ၊ အသင်ပရဝါဒီ၏။ ကမ္မာနံ၊ တို့ကို။ ကာရကေန၊ ပြုတတ်သော။ ဣမိနာပိပုဂ္ဂလေန၊ ဤ ပဌမပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ အာယတိံ၊ နောက်အခါ၌။ အညော၊ အခြားသော။

၁။ ပုန ပုဋ္ဌော ။ ပေ ။ ပဋိဇာနာတိ။ ။ "တဿ ကတ္တာကာရေတာ ဥပလဗ္ဘတိ" ဟူသော ပြဿနာသည် (၁၂၄) အပိုဒ်၌လည်း ပါ၏။ ထိုအမေး တုန်းက ဣဿရနိမ္မာနဝါဒမှ ကြောက်ခြင်းကြောင့် "နဟေဝံ ဝတ္ထဗ္ဗေ” ဟု ပယ်သည်။ ထပ်၍မေးရာ အပိုဒ်ကား (၁၂၅)တည်း။ ထို အမေး၌ ပုဂ္ဂိုလ်ကို မိဘတို့က ဖြစ်စေကြသောကြောင့် ကတ္တာလည်းရှိ၏။ ကလျာဏမိတ္တ အာစရိယတို့က အတတ် သင်ပေးကြသောကြောင့် ကာရေတာလည်းရှိ၏။ ထို့ကြောင့် “အာမန္တာ”ဟု ဝန်ခံ သည်။

၂။ ပုရိမကမ္မမေဝ ။ ပေ ။ ကာရာပေတာစ။ ။မိဘ တို့က ဖြစ်စေရာ ၌၎င်း ကလျာဏမိတ္တ အာစရိယတို့က အတတ်သင်ပေးရာ၌၎င်း အမှန် အမှားကွဲပြား တတ်သေး၏။ ထိုသို့ ကွဲပြားမှု၌ ရှေး ကံသာ ပဓာန ဖြစ်ရကား "ပုရိ-ကမ္မမေဝ ။ ပေ ။ ကာရာဟော စ”ဟု အဋ္ဌကထာ မိန့်သည်။ မှန်၏။ ယခု မျက်မြင်အားဖြင့် ကံကောင်းမှ မိဘ ဆရာကောင်းရ၍ ကံညံ့လျှင် မိဘ ဆရာညံ့ကိုရ၏။ ဆရာ မိဘကောင်းသလောက် ကောင်းသောအကျိုးများကို ရ၍ မကောင်းသလောက်လည်း ညံ့သောအကျိုး မှား သော အကျိုးများကို ရကြလေသည်။

၃။ ယဒိ ကမ္မာနံ ကာရကဿ။ ဤပါဌ်မှစ၍ “တေနာပိ အညော”တိုင် အောင်သောပါဌ်ဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို ပြုသော ကာရက အဆက်ဆက် မပြတ်ပုံကို တိုက်ရိုက် ပြ၏။ ကာရက အဆက်ဆက် မပြတ်လျှင် ထို ပုဂ္ဂိုလ်တို့ ပြုအပ်သော ကံလည်း အဆက်မပြတ်ဟု ဆိုရာ ရောက်သောကြောင့် "နတ္ထိ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာ၊ နတ္ထိ ဝဋ္ဋဿ ဥပစ္ဆေဒေါ” စသည်ကို ပါဠိတော်အတိုင်း ဆိုသည်။

ပုဂ္ဂလော၊ ဒုတိယ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ကာတဗ္ဗော၊ ၏။ တေနာပိ၊ ထိုဒုတိယ ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ အညော၊ အခြားသော တတိယ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (ကာတဗ္ဗော၊ ၏။) ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဒုက္ခဿ၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏။ အန္တကိရိယာ၊ အဆုံးကို ပြုခြင်းသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိတော့သည် မဟုတ်‌လော။ ဝဋ္ဋဿ၊ တေဘူမက ဝဋ်ဒုက္ခ၏။ ဥပစ္ဆေဒေါ၊ ပြတ်စဲခြင်းသည်။ နတ္ထိ၊ လော။ အပစ္စယပရိဗ္ဗာနံ၊ ကံ ‌စသော အကြောင်းမရှိသော ပရိနိဗ္ဗာန်သည်။ နတ္ထိ၊ လော။
ပစ္စယာဘာဝေန၊ ကံ စသော အကြောင်း၏ မရှိခြင်းကြောင့်။ ဝါ၊ မရှိသည့်အတွက်။ (ဝုတ္တံ၊ ၌စပ်။) ပစ္စယပဋိဗဒ္ဓဿ၊ ကံ စသော အကြောင်း၌စပ်သော။ ဝါ၊ ကံစသော အကြောင်းနှင့်စပ်သော။ ဒုက္ခဿ၊ ဝဋ်ဆင်းရဲ၏။ အဘာဝါ၊ မရှိခြင်းကြောင့်။ ယံ နိဗ္ဗာနံ၊ အကြင် နိဗ္ဗာန်ကို။ (ဘဂဝတာ)၊ ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။ တေ၊ အသင်ပရဝါဒီ၏။ (မာတိယာ၊ အလိုအားဖြင့်။) တံ၊ ထိုနိဗ္ဗာန်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိတော့သည်မဟုတ်လော။ ဣတိ (ဣဒံ၊ ကို။ သကဝါဒီ၊ သည်။ ပုစ္ဆတိ၊ ၏။)
အထဝါ၊ ထို့ပြင် တနည်းကား။ တဿ တဿေဝါတိ၊ ကား။ ကမ္မံ၊ ကံသည်။ ကမ္မမတ္တံ၊ ကံမျှသည်။ န ဟောတိ၊ မဟုတ်။ ပန၊ အဟုတ်ကား။ တဿ၊ ထိုကံကို။ ကာရကော၊ ပြုလုပ်တတ်သော။ ပုဂ္ဂလော၊ ပဌမပုဂ္ဂိုလ်၎င်း။ တဿာပိ၊ ထို ပဌမပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း။ ကာရကော၊ ပြုလုပ်တတ်သော ဒုတိယပုဂ္ဂိုလ်၎င်း။ တဿာပိ၊ ထိုဒုတိယပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း။ ကာရကော၊ ပြုလုပ်တတ်သော တတိယပုဂ္ဂိုလ်၎င်း။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ ပုဂ္ဂလပ္ပရမ္ပရာ၊ ကံပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်အစဉ် အဆက်သည်။ ယဒိ အတ္ထိ၊ အကယ်၍ရှိအံ့။
ဧဝံ သန္တေ၊ သော်။ ကမ္မဝဋ္ဋဿ၊ ကမ္မဝဋ်၏။ အပ္ပဝတ္တိကရဏေန၊ မဖြစ်ခြင်းကို ပြုခြင်းကြောင့်။ ဝါ၊ မဖြစ်အောင်ပြုခြင်းကြောင့်။ ဒုက္ခဿ၊ တေဘူမက ဝဋ်ဒုက္ခ၏။ ယာဧသော အန္တကိရိယာ၊ အကြင်အဆုံးကို ပြုခြင်းကို။ (ဘဂဝတာ၊ သည်။) ဝုတ္တာ၊ အပ်ပြီ။ သာ၊ ထိုဒုက္ခ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိတော့။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ပရဝါဒီ၊ သည်။ တံ၊ ထိုဝဋ်ဆင်းရဲ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်း၏ မရှိခြင်းကို။ အနိစ္ဆန္တော၊ သည်။ (ဟုတွာ)၊ ပဋိက္ခိပတိ၊ ၏။
၁၂၆။ ဣတော၊ ဤပြဿနာမှ။ အပရာသုပိ၊ တပါးလည်း ဖြစ်ကုန်သော။၏ ဥပလဗ္ဘတိ သာမညေန၊ ဥပလဗ္ဘတိ ဟူသော သာမည စကားဖြင့်။ ကာရကပုစ္ဆာသု၊ ကာရက ပုစ္ဆာတို့၌။ ပုဂ္ဂလံယေဝ၊ ကံပြု‌သော ပုဂ္ဂိုလ်ကိုသာ။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ကတ္တာ ကာရေတာတိ၊ ဟူ၍။ (သကဝါဒိနာ)၊ **၁။ အထဝါ**။ ။ဤ နည်း၌ကား “ကမ္မံ ကမ္မမတ္တံ န ဟောဟိ၊ တဿ ပန ကာရကော"ဟု ဆိုသောကြောင့် "ပုဂ္ဂလပ္ပရမ္ပရာ" အရ ကံပြုသော ပုဂ္ဂိုလ် အဆက်ဆက်”ဟု မှတ်ပါ။ ဤသို့ ကံ အဆက် မပြတ်သောကြောင့် "ကမ္မဝဋ္ဋဿ အပ္ပဝတ္တိ ကရဏေန ဒုက္ခဿ ။ ပေ ။ နတ္ထီ”ဟု ဆိုသည်။ ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။ ပစ္စယေ၊ အကြောင်းတို့ကို။ (သန္ဓာယ၊ ၍။ ကတ္တာကာရေတာတိ၊ ဟူ၍။) န(ဝုတ္တံ)၊ ဆိုအပ်သည် မဟုတ်။
ဟိ၊ မှန်။ မမဟာပထဝီအာဒီနံ၊ မြေကြီး အစရှိသည်တို့၏။ ပစ္စယာ၊ အကြောင်းတို့သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိကုန်သည်ကာ။ န၊ မဟုတ်။ (အတ္ထိဧဝ၊ ရှိကုန်သည်သာ။)

၁၃၅။ အညော ကလျာဏပါပကာနံ ကမ္မာနံ ကတ္တာတိ၊ ဟူသော။ ပဉှော၊ ပြဿနာကို။ (ပဋိက္ခိတော၊ ၌စပ်။) အတ္ထာနံ၊ အတ္ထကို။ သင်္ခါရဝန္တံဝါ၊ သင်္ခါရ ရှိ၏ဟူ၍လည်း။ (သမနုပဿတိ၊ အဖန်ဖန်ရှု၏။) ဣတိ အာဒိ ဒိဋ္ဌိဘယာ၊ ဤသို့အစရှိသော ဒိဋ္ဌိမှ ကြောက်ခြင်းကြောင့်။ (ပရဝါဒိနာ)၊ ပဋိက္ခိတ္ထော၊ ပယ်မြစ်အပ်ပြီ။

[မပယ်ပဲ "အာမန္တာ" ဟု ဖြေလိုက်လျှင် ကံနှင့် ကံပြုသူကတ္တာကို တခြားစီဟု ဝန်ခံရာ ရောက်၏။ တခြားစီဟု ဝန်ခံလိုက်လျှင် ကတ္တာ အရ "အတ္တ" ဖြစ်၍ ကမ္မ အရ "သင်္ခါရ"ဖြစ်သောကြောင့် "သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ" ဟူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိနှင့် ထပ်မိနေ၏။ ထို ဒိဋ္ဌိမှ ကြောက်သောကြောင့် "တခြားစီဟု မဆိုလိုပါ" ဟုပယ်သည်။]

၁၃၆။ ဝိပါကော ဥပလဗ္ဘတီတိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားရပ်ကို။ ဝိပါကပဋိသံဝေဒိဝသေန၊ အကျိုးကို ခံစားလေ့ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏အစွမ်းဖြင့်။ ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ ဒဿေန္တဿ၊ ပြသော ပရဝါဒီ၏။ လဒ္ဓိဘိန္ဒနတ္ထံ၊ အယူကိုဖျက်ဆီးခြင်းအကျိုးငှာ။

(အာယသသ္မတာ ‌မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရေန၊ သည်။) ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။

တတ္ထ၊ ထို ဝိပါကော ဥပလဗ္ဘတိ အစရှိသော စကားရပ်၌။ ဝိပါက ပဋိသံဝေဒီတိ၊ ဝိပါက ပဋိသံဝေဒီ ဥပလဗ္ဘတိ ဟူသော။ အနုယောဂေါ၊ သည်။ ပရဝါဒိဿ၊ ၏ မေးစိစစ်ခြင်းတည်း။ ဝိပါက ပဝတ္တိတော၊ အကျိုး၏ ဖြစ်ခြင်းမှ။ အညဿ၊ အခြား‌သော။ ဝေဒကဿ၊ အကျိုးကို ခံစားတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ အဘာဝါ၊ ကြောင့်။ ပဋိက္ခေပေါ၊ သည်။ သကဝါဒိဿ၊ ၏ ပယ်ခြင်းတည်း။
၁၃၇။ ပုန၊ တဖန်။ ပုစ္ဆာ၊ သည်။ သကဝါဒိဿ၊ ၏ ပုစ္ဆာတည်း။ ပဋိညာ၊ သည်။ ဣတရဿ၊ သကဝါဒီမှ တပါးသော ပရဝါဒီ၏ ဝန်ခံခြင်းတည်း။
တဿ ပဋိသံဝေဒီတိ၊ ကား။ တဿ ဝိပါက ပဋိသံဝေဒကဿ၊ ထိုအကျိုးကို ခံစားတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ပဋိသံဝေဒီ၊ ခံစားလေ့ ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (ဥပလဗ္ဘတိ၊ လော၊ ၌စပ်။) ပန၊ ဆက်။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပဋိသံဝေဒိတဗ္ဗောနာမ၊ ခံစားထိုက်သော တရားမည်သည်။ ဝိပါကော၊ အကျိုးသည်။ **၁။ ပုန ပုစ္ဆာ**။ ။၁၃၆-၌ “ဝိပါကပဋိသံဝေဒီ ဥပလဗ္ဘတိ''ဟု မေးတုန်းက သကဝါဒီ ပယ်ခဲ့၏။၁၃၇-၌ ထိုပြဿနာကိုပင် ထပ်၍ သကဝါဒီက မေးသည်။ထိုအခါ ပရဝါဒီ ဝန်ခံ၏။ ထိုကြောင့် “ပုန ပုစ္ဆာ”ကို ၁၃၇-၌ ပါသော ပုစ္ဆာဟု မှတ်ပါ။ စ၊ ဗျတိရိက်ကား။ ပုဂ္ဂ‌လော၊ ခံစားတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဝိပါကော၊ အကျိုးသည်။ န (ဟောတိ)၊ မဟုတ်။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပဋိက္ခေပေါ၊ သည်။ ပရဝါဒိဿ၊ ၏ ပယ်ခြင်းတည်း။
ပုန၊ ပုဋ္ဌော၊ မေးအပ်သည်။ (သမာနော)၊ သော်။ (ပဋိဇာနာတိ၊ ၌စပ်။) ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပုညဝိပါကေ၊ ကောင်းမှု၏ အကျိုး၌။ ဌိတတ္တာ၊ တည်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝိပါက ပဋိသံဝေဒီ၊ အကျိုးကို ခံစားလေ့ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပုတ္တံဝါ၊ သားကိုသော်၎င်း။ ပတိံဝါ၊ လင်ကိုသော်၎င်း။ မာတရဝါ၊ အမိကို‌သော်၎င်း။ ဇာယံဝါ၊ မယားကိုသော်၎င်း။ ပရိမုစ္စတိ၊ ထက်ဝန်းကျင် သက်ဝင်၏။ ပရိသဇ္ဇတိ၊ ထက်ဝန်းကျင် ငြိကပ်၏။ ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ တထာရူပံ၊ သော။ ပဋိသံဝေဒိတံ၊ ခံစားလေ့ရှိသူ၏အဖြစ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ပရဝါဒီ၊ သည်။ ပဋိဇာနာတိ၊ ၏။
တဿ တဿေဝါတိ၊ ကား။ ဝိပါကော၊ သည်။ ဝိပါကမတ္တံ၊ အကျိုးမျှသည်။ န ဟောတိ၊ မဟုတ်။ ပန၊ အဟုတ်ကား။ တဿ၊ ထို အကျိုးကို။ ပဋိသံဝေဒီ၊ ခံစားလေ့မရှိသော။ ပုဂ္ဂလော၊ ပဌမပုဂ္ဂိုလ်၎င်း။ တဿာပိ၊ ထိုပဌမပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း။ ပဋိသံဝေဒီ၊ သော။ (ပုဂ္ဂလော၊ ဒုတိယ ပုဂ္ဂိုလ်၎င်း။) တဿာပိ၊ ထို ဒုတိယ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း။ ပဋိသံဝေဒီ၊ သော။ (ပုဂ္ဂလော၊ တတိယပုဂ္ဂိုလ်၎င်း။) ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ ပုဂ္ဂလပ္ပရမ္ပရာ၊ ခံစားတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်အစဉ်အဆက်သည်။ ယဒိ အတ္ထိ၊ အကယ်၍ ရှိမြဲဖြစ်အံ့။
ဧဝံ သန္တေ၊ သော်။ ဝိပါကဝဋ္ဋဿ၊ ဝိပါကဝဋ်၏ အပ္ပဝတ္တိကရဏေန မဖြစ်ခြင်းကို ပြုခြင်းအားဖြင့်။ ဝါ၊ မဖြစ်အောင် ပြုခြင်းအားဖြင့်။ ဒုက္ခဿ၊ တေဘူမကဝဋ်ဒုက္ခ၏။ ယာ ဧသာ အန္တကိရိယာ၊ အကြင် အဆုံးကို ပြုခြင်းကို။ (ဘဂဝတာ)၊ ဝုတ္တာ၊ အပ်ပြီ။ သာ၊ ထို ဝဋ်ဒုက္ခ၏ အဆုံးကို ပြုခြင်းသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိတော့။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။

ဣတော၊ ဤ ပုစ္ဆာမှ။ ပရံ၊ ၌။ ဥပလဗ္ဘတိသာမညေန၊ ဥပလဗ္ဘတိနှင့် တူသည်၏အဖြစ်အားဖြင့်။

၁။ ပုန ပုဋ္ဌော။ ။၁၃၇-၌မေးအပ်ပြီးသော ပြဿနာကိုပင် ၁၃၈-၌ ထပ်၍ "တဿ ပဋိသံဝေဒီ ဥပလဗ္ဘတိ”ဟု မေးသောကြောင့် "ပုန ပုဋ္ဌော”ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် "ပုန ပုဋ္ဌော” အရ ပုစ္ဆာသည် ၁၃၈-အစ၌ ပါသော ပုစ္ဆာဟု မှတ်ပါ။ ၊ ထို ပုစ္ဆာ၏ရှေ့၌ "၁၃၈”ဟု နံပါတ်ရှိပါစေ။

၂။ ဝိဝါကပဋိသံဝေဒီ ။ ပေ ။ ပရိမုစ္စတိ။ ။ဝိပါကပဋိသံဝေဒီအရ ပုတ္တ, ပတိ မာတာ, ဇာယာ တို့ကိုရနိုင်၏။ ဝိပါကပဋိသံဝေဒီ ပုဂ္ဂိုလ်က ပုတ္တဖြစ်လျှင် မာတာ ကို ပရိမုစ္စတိ။ ပတိဖြစ်လျှင် ဗာယာကို ပရိမုစ္စတိ။ ဝိပါကပဋိသံဝေဒီ ပုဂ္ဂိုလ်က မာတာ ဖြစ်လျှင် ပုတ္တကို၎င်း, ဇာယာဖြစ်လျှင် ပတိ ကို၎င်း ပရိမုစ္စတိ။ ဤသို့ ဝိပါကပဋိသံဝေဒီ ကတ္တားရှိပြီး ဖြစ်ရကား "မာတာ ဇာယာ”ဟု ကတ္တားမရှိသင့်။ "မာတရံ ဝါ ဇာယံ ဝါ”ဟု ရှေးနိဿယအတိုင်း ကံပုဒ်သာ ရှိသင့်၏။ ပရိမုမ္ဗတိလည်း မကောင်း “ပရိမုစ္စတိ” ဟူသော မူကွဲသာ ကောင်း၏။ ပရိသဇ္ဇတိကား ပရိယာယ်တည်း။

ပဋိသံဝေဒီပုစ္ဆာသု၊ ပဋိသံဝေဒီပုစ္ဆာတို့၌။ ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
၁၄၂။ အညော ကလျာဏပါပကာနံ ကမ္မာနံ ပဋိသံဝေဒီတိ၊ ဟူသော။ ပဉှော၊ ကို။ အတ္တာနံ၊ အတ္တကို။ ဝေဒနာဝန္တံဝါ၊ ဝေဒနာရှိ၏ ဟူ၍လည်း။ (သမနုပဿတိ၊ အဖန်ဖန်ရှု၏။) ဣတိအာဒိဒိဋ္ဌိယာ၊ ဤသို့ အစရှိသော ဒိဋ္ဌိမှ ကြောက်ခြင်းကြောင့င်။ (ပရဝါဒိနာ)၊ ပဋိက္ခိတ္တော၊ အပ်ပြီ။
၁၄၃။ ဒိဗ္ဗံ သုခန္တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားရပ်ကို။ ကလျာဏပါပကာနံ၊ အကောင်းအဆိုး ဖြစ်ကုန်သော။ ကမ္မာနံ၊ တို့၏။ ဝိပါကံ၊ ကို။ ဘာ‌ဇေတွာ၊ အကျယ်ဝေဖန်၍။ ဒဿနဝသေန၊ ပြခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ (အာယသ္မတာ မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရေန)၊ အာရဒ္ဓံ၊ အပ်ပြီ။
တံ တဗ္ဗံ၊ ထိုအလုံးစုံသော စကားရပ်ကို။ ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ ဝုတ္တ နယေနေဝ၊ သာလျှင်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။

၁၄၈။ ဟိ၊ မှန်။ (ပုဂ္ဂလဝသေနေဝ ပဋိသံဝေဒိ ပဋိက္ခေပေါ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ဟူသော စကားသည်မှန်၏။) မဟာပထဝီအာဒီနိ၊ မြေကြီး အစရှိသည်တို့ကို။ အာရမဏံ၊ အာရုံကို။ ကတွာ၊ ၍။ ဝေဒယိတာနံ၊ ခံစားတတ်သော ဝေဒနာတို့၏။ ဥပ္ပတ္တိ၊ ဖြစ်ခြင်းကို။ အပ္ပဋိသိဒ္ဓါ၊ မတားမြစ်အပ်။

[န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ ဟု ခံစားသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို တားမြစ်သော်လည်း မဟာ ပထဝီ စသည်ကို အာရုံပြု၍ ခံစားသော ဝေဒနာ၏ ဖြစ်ခြင််းကိုကား မတားမြစ်ပါဟူလို။] **၁**။ ဤ၌ ပါသော ပြဿနာသည် ၁၃၅-၌ ပါသော ပြဿနာနှင့် အသွား တူ၏။ ထို့ကြောင့် ထို ပြဿနာ၌ “ သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ ဟူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိမှ ကြောက်သကဲ့သို့ ဤ၌လည်း "ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ-အတ္တကို ခံစားတတ်သော ဝေဒနာ ရှိ၏” ဟူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိမှ ကြောက်ခြင်းကြောင့် “န ဟေဝံ ဝတ္ထဗ္ဗေ”ဟု ပရဝါဒီ ပယ်သည်။ [ဤ ပရဝါဒီ ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသည် သာသနာ တော်၏ အယူကို ယူသော ပုဂ္ဂိုလ်တည်း။ ထို့ကြောင့် သာသနာတော်၏ အယူနှင့် မဆန့်ကျင်လိုသည့်အတွက် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြစ်မည်မှ ကြောက်သည်။]

၁၇၀။ ကတ္တာ ကာရေတာ ဝိပါကပဋိသံဝေဒီတိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားရပ်ကို။ ဝေါမိဿကနယဝသေန၊ ရောနှောသောနည်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ (အာယသ္မတာ မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရေန)။ အာရဒ္ဓံ၊ အပ်ပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုကတ္တာ ကာရေတာ ဝိပါကပဋိသံဝေဒီ အစရှိသော စကားရပ်၌။ သော ကရောတီတိ၊ ကား။ ယံ၊ အကြင် ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ တွံ၊ အသင် ပရဝါဒီသည်။ ကတ္တာတိစ၊ ဟူ၍၎င်း။ ပဋိသံဝေဒီတိစ၊ ဟူ၍၎င်း။ ဝဒေသိ၊ ပြောဆို၏။ ကိံ၊ နည်း။ သော ယေဝ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တယောက်တည်းသည်ပင်။ ကရောတိ၊ ပြုသလော။ သော ဧဝ၊ ထို ပုဂ္ဂိုလ်တ‌ယောက်တည်းသည်ပင်။ ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ခံစားသလော။
အယံအနုယောဂေါ၊ သည်။ သကဝါဒိဿ၊ ၏ မေးစိစစ်ခြင်းတည်း။ သုတ္တဝိရောဓ ဘယေန၊ ပါဠိတော်သုတ်နှင့် ဆန့်ကျင်ခြင်းမှကြောက်ခြင်းကြောင့်။ ပဋိက္ခေပေါ၊ သည်။ ပရဝါဒိဿ၊ ၏ ပယ်ခြင်းတည်း။

၁၇၁။ ပုန၊ ပုဋ္ဌော၊ မေးအပ်သည်။ (သမာနော)၊ ဣ‌ဓ နန္ဒတိ ပေစ္စနန္ဒတီတိ အာဒိသုတ္တဝသေန၊ ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိတော်သုတ်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပဋိညာ၊ သည်။ တဿေဝ၊ ထို ပရဝါဒီ၏ ဝန်ခံခြင်းပင်တည်း။

[ကတပုညော၊ ပြုအပ်ပြီးသောကောင်းမှုရှိသူသည်။ ဣဓ၊ ဤဘဝ၌။ နန္ဒတိ၊ နှစ်သက်ရ၏။ ပေစ္စ၊ တမလွန် ဘဝသို့ ရောက်၍။ နန္ဒတိ၊ ၏။]

အထ၊ ဝန်ခံပြီးရာ ထိုအခါ၌။ အဿ၊ ထို ပရဝါဒီ၏။ ဝစနောကာသံ၊ ပြောဆိုခွင့်ကို။ ပဋိဗာဟန္တော၊ တားမြစ်လိုသော။ သကဝါဒီ၊ သည်။ သယံကတံသုခဒုက္ခန္တိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ပြီ။

[ထိုသို့ သကဝါဒီက မေးသောအခါ "ကိံနုခေါ ဘောဂေါတမ သယံ ကတံ သုခံ ဒုက္ခန္တိ။ မာဟေဝံ, ကဿပ" ဟူသော သုတ်နှင့် ဆန့်ကျင့်မည် စိုးသောကြောင့် ပရဝါဒီ ပယ်သည်။]

၁၇၂။ တထာ၊ ထိုမှတပါး။ အညော ကရောတီတိ၊ အစရှိသော စကားကို။ ကာရက ဝေဒကာနံ၊ ကံပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်, ကံ၏အကျိုးကို ခံစားသောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ အညတ္တပုစ္ဆာဝသေန၊ တမျိုးတခြားတို့၏ အဖြစ်ကို မေးခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။

(အာယသ္မတာ မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရေန၊ သည်။ တနည်း။ သကဝါဒိနာသည်၊ သည်။) ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။

[စာအုပ်တို့၌ တတ္ထ ဟုရှိ၏။တတ္ထ၊ "ထို သယံကတံ သုခံဒုက္ခံ စသော စကား၌" ဟုလည်း ရှေးနိဿယ ပေး၏။ သို့သော် "အညော ကရောတိ"စသော စကားသည် "သယံကတံ သုခံ ဒုက္ခံ" ၏ နံပါတ်တူ စကားမဟုတ်။ ထို့ကြောင့် "တထာ" ဟုရှိလျှင် ကောင်းမည် ထင်သည်။] ၁။ ဝေါမိဿကနယ။ ။ရှေ့ပြဿနာများ၌ "ကတ္တာ ကာရေတာ” ကို တခြား ပိပါကပဋိသံဝေဒီ"ကို တခြား ဤသို့ ခွဲခြားခဲ့သော်လည်း ဤ၌ ထို ၂-ပါး စုံကို ရော၍ မေးသောကြောင့် “ဝေါမိဿကနယဝသေန အာရဒ္ဓံ”ဟု ဆိုသည်။ ၂။ သုတ္တဝိရောဓယေန။ ။"သောကရောတိ (ထို သူသည် ပြု၏။) သော ပဋိသံဝေဒယတိ ( ထို သူသည်ပင် ခံစား၏။) ဣတိ ခေါ ဗြဟ္မဏ, အယံ ဧကော အန္တော” အစရှိသော သုတ်တို့နှင့် ဆန့်ကျင်မည်မှ ကြောက်သောကြောင့် ပရဝါဒီ ပယ်သည်။

တတော၊ ထိုမှ‌နောက်၌။ ပရဝါဒီ၊ သည်။ သုတ္တဝိရောဓဘယေန၊ ကြောင့်။ ပဋိက္ခိပိတွာ၊ ပယ်မြစ်ပြီး၍။ ပုန၊ ပုဋ္ဌော၊ အညော ကရောတိ, အညော ပဋိသံဝေဒေတိ ဟု မေးအပ်သည်။ (သမာနော)၊ မနုဿဘူတော၊ လူဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။ (ဟုတွာ)၊ တနည်း။ မနုဿ ဘူတော ဟုတွာ၊ လူအဖြစ်ဖြင့်။ ကတွာ၊ ကုသိုလ်ကိုပြု၍။ ဒေဝဘူတော၊ နတ်ဖြစ်၍ ဖြစ်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) တနည်း။ ဝေဒဘူတော ဟုတွာ၊ နတ်အဖြစ်ဖြင့်။ ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ကုသိုလ်၏အကျိုးကို ခံစား၏။ ဣတိ၊ သို့။ မညမာနော၊ မှတ်ထင်သော ပရဝါဒီသည်။ ပဋိဇာနာတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။ ဧဝံ ဝါဒိနော၊ ဤသို့ ပြောဆိုလေ့ရှိသော ပရဝါဒီ၏။ (မတိယာ၊ အလိုအားဖြင့်။) သုခဒုက္ခံ၊ သုခဒုက္ခသည်။ ပရံကတံ၊ သူတပါးတို့ ပြုအပ်သည်။ အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ တဿ၊ ထို ပရံကတ သုခဒုက္ခ၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ ပုဋ္ဌော၊ မေးအပ်သော ပရဝါဒီသည်။ ပဋိက္ခိပတိ၊ ၏။

၁၇၄။ သော စ အညောစာတိ၊ အစရှိသော စကားကို။ ကာရကဝေဒကာနံ၊ တို့၏။ ဧကတ္တ အညတ္တ ပုစ္ဆာဝသေန၊ တယောက်တည်း၏ အဖြစ်, တမျိုးတခြား၏ အဖြစ်ကို မေးခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။

(အာယသ္မတာ မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရေန၊ သည်။ တနည်း။ သကဝါဒိနာ၊ သည်။) ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။

တတော၊ ထိုမှ နောက်၌။ ပရဝါဒီ၊ သည်။ သုတ္တဝိရောဓဘယေနေဝ၊ ကြောင့်ပင်။ ပဋိက္ခိပိတွာ၊ ပယ်ပြီး၍။ (ပုန ပဋိက္ခိပတိ၊ ၌စပ်။) ၁၇၅။ ပုန၊ ပုဋ္ဌော၊ မေးအပ်သော ပရဝါဒီသည်။ ပုရိမေ၊ ရှေ့၌ ဖြစ်သော။ ဒွေ၊ ၂ပါးကုန်သော။ နယောပိ၊ နည်းတို့ကိုလည်း။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ ကတွာ၊ ၍။ ပဋိဇာနာတိ၊ ၏။
ပန၊ ထိုသို့ပင် ဝန်ခံပါသော်လည်း။ ဧဝံ ဝါဒိနော၊ ဤသို့ ပြောလေ့ဆိုလေ့ရှိသော ပရဝါဒီ၏။ (မတိယာ)၊ သုခဒုက္ခံ၊ သည်။ သယံကတဉ္စ၊ ကိုယ်တိုင် ပြုအပ်သည်၎င်း။ ပရံကတဉ္စ၊ သူတပါးတို့ပြုအပ်သည်၎င်း။ အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ တဿ၊ ထို သယံကတ ပရံကတသုခဒုက္ခ၏။ ဝ‌သေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ ပုဋ္ဌော၊ မေးအပ်သည်။ (သမာနော)၊ ပုန၊ ပဋိက္ခိပတိ၊
၁၇၆။ နေဝ သော ကရောတီတိ၊ အစရှိသော စကားရပ်ကို။ ကာရကဝေဒကာနံ၊ တို့၏။ ဧကတ္တ အညတ္တ ပဋိ‌က္ခေပဝသေန၊ တယောက်တည်း၏ အဖြစ်, တမျိုးတခြား၏ အဖြစ်ကို ပယ်မြစ်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။

တတော၊ ထိုမှနောက်၌။ ပရဝါဒီ၊ သည်။ သုတ္တဝိရောဓဝသေနေဝ၊ သုတ်ပါဠိတော်နှင့် ဆန့်ကျင်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်ပင်။ ပဋိက္ခိပိတွာ၊ ၍။

(မညမာနောပဋိဇာနာတိ၊ ၌စပ်။) ၁၇၇။ ပုန၊ ပုဋ္ဌော၊ သည်။ (သမာနော)၊ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ မနုဿော၊ သည်။ ဒေဝလောကူပပတ္တိယာ၊ နတ်ပြည်၌ ဖြစ်ခြင်းငှာ။ ကမ္မံ၊ ကုသိုလ်ကံကို။ ကတွာ၊ ၍။ မနုဿဘူတောဝ၊ လူဖြစ်၍ ဖြစ်စဉ်ပင်။ န ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ခံစားသည်မဟုတ်။ ယေန၊ အကြင်လူသည်။ ကမ္မံ၊ ကို။ ကတံ၊ အပ်ပြီ။ တတော၊ ထို ကံပြုသောလူမှ။ အညောဝ၊ အခြား သူသည်သာ။ (ဟုတွာ)၊ နာပိ ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ခံစားသည်လည်း မဟုတ်။ တသ္မာ၊ ‌ကြောင့်။ ကာရကတော၊ ကံပြုသောပုဂ္ဂိုလ်မှ။ ဝေဒကော၊ ခံစားတတ်သောပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သော၊ ထိုကံပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ နေဝ ဟောတိ၊ ဖြစ်သည်လည်း မဟုတ်။ အညော၊ ကံပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်မှ အခြားသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ န (‌ဟောတိ)၊ မဟုတ်။ ဣတိ၊ သို့။ မညမာနော၊ မှတ်ထင်သည်။ (ဟုတွာ)၊ ပဋိဇာနာတိ၊ ၏။

ဧတံ၊ ဤအယူသည်။

("တယောက်တည်းဖြစ်၍ ပြုသူလည်း သူ မဟုတ်, ခံစားသူလည်း သူမဟုတ်, ပြုသူမှ တခြားလည်းမဟုတ်, ခံစားသူမှ တခြားလည်းမဟုတ်" ဟူသော ဤအယူသည်။) လဒ္ဓိမတ္တမေဝ၊ အယူမျှသာတည်း။ [ဤအယူမျိုး မရှိနိုင်ပါဟူလို။]

ပန၊ ဆက်။ ဧဝံဝါဒိနော၊ ဤသို့ အယူရှိသော ပရဝါဒီ၏။ (မတိယာ)၊ သုခဒုက္ခံ၊ သုခ, ဒုက္ခသည်။ အသယံကာရံ၊ ကိုယ်တိုင်မပြုအပ်သည်၎င်း။ အပရံကာရံ၊ သူတပါးသည် မပြုအပ်သည်၎င်း။ အဓိစ္စ သမုပ္ပန္နံ၊ အကြောင်း မရှိပဲ ဖြစ်ပေါ်လာ သည်၎င်း။ အာပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ တဿ၊ ထိုအသယံကာရ, အပရံကာရ၊ အဓိစ္စသမုပ္ပန္န သုခ ဒုက္ခ၏။

၁။ လဒ္ဓိ မတ္တ မေဝေတံ။ ။ပါဠိတော်– "၁၇၇”၌ “နေ၀ သော ကရောတိ နှ သော ပဋိသံဝေဒေတိန အညော ကရောတိ,န အညော ပဋိသံဝေဒေတိ”ဟု ရှိ၏။ ထိုကို ကောက်ချက်ချလျှင်“သောယေဝ ဧကော-သူသည်ပင် တယောက်တည်းဖြစ်၍ ပြုသူလည်းသူ, ခံစားသူလည်းသူ မဖြစ်နိုင်။ ပြုသူမှတခြား ခံစားသူ ခံစားသူမှ တခြား ပြုသူလည်း မဖြစ်နိုင်”ဟု အနက်အဓိပ္ပါယ်ရ၏။ ထို အဖြစ်မျိုးသည် အမှန် အားဖြင့် မရှိနိူင်ရကား သူ၏အယူမျှသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် -"အသယံကာရံ, အပရံ ကာရံ, အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ သုခဒုက္ခံ-သုခဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်လည်း မပြုအပ်, သူတပါးလည်း မပြုအပ် အကြောင်းမရှိပဲဖြစ်၏”ဟု ဆိုရာရောက်သောကြောင့်ပါဠိတော်၌ ထို အတိုင်းမေးသောအခါ ပယ်သည်။

အမှာ။ ။၁၇၂-၌ ပုန ပုဋ္ဌောသည် ၁၇၃-၌ ပါ၏။ ၁၇၄-၌ ပုန ပုဋ္ဌော သည် ၁၇၅-၌ ပါ၏။ ၁၇၆-၌ ပုန ပုဋ္ဌော သည် ၁၇၇-၌ ပါ၏။ ဤသို့ ဂဏန်းမှန်အောင် ကြည့်၍ အဓိပ္ပါယ်ကို သိပါ။

ဝသေန၊ အဖြစ်ဖြင့်။ ပုဋ္ဌော, (သမာ‌နော) ပုန ပဋိက္ခိပတိ၊
အပိစ၊ နောက်တနည်းကား။ ဣမသ္မိံ ဝေါမိဿကနယေ၊ ဤ ဝေါမိဿကနည်း၌။ အာဒိတော၊ အစမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ (၁၇၀.ပြဿနာမှ စ၍။) ဣမိနာပိ နယေနပိ၊ ဤနည်းဖြင့်လည်း။ အတ္ထော, ဝေဒိတဗ္ဗော၊

ဟိ၊ ချဲ့။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ အယံ၊ ဤပရဝါဒီသည်။ ပုဂ္ဂလဝါဒီ၊ ပုဂ္ဂလဝါဒီတည်း။ ကမ္မာနံ၊ ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံတို့ကို။ ကာရကဉ္စေဝ၊ ပြုတတ်သူကို၎င်း။ ဝေဒကဉ္စ၊ ခံစားတတ်သူကို၎င်း။ ဣစ္ဆတိ၊ အလိုရှိ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။

(ထို ကုသိုလ်ကံ အကုသိုလ်ကံ တို့ကို ပြုတတ်သူကို၎င်း, ခံစားတတ်သူကို၎င်း အလိုရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) အဿ၊ ထိုကံကို။ ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ကာရကော၊ ပြုတတ်၏။ တေနေဝဝါ၊ ထို ကံပြုသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်သာလျှင်မူလည်း။ ဝေဒကေန၊ ခံစားတတ်သူသည်။ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ရာ၏။ [သော ကရောတိ, သော ပဋိသံဝေဒေတိ၊ ကိုဆိုသည်။] အညေန ဝါ၊ တပါးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် မူလည်း။ (ကံပြုသူမှ တပါးသော ခံစားသူသည်မူလည်း။) ဘဝိတဗ္ဗံ၊ [အညော ကရောတိ, အညော ပဋိသံဝေဒေတိ။ ကိုဆိုသည်။] ဥဘောဟိ ဝါ၊ ၂-ပါးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်မူလည်း။ (ကံပြုသူခံစားသူ ၂-မျိုးလုံး သည်ပင် မူလည်း။ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ )

[သော စ အညော စ ကရောန္တိ, သောစ အညောစ ပဋိသံဝေဒေန္တိကို ဆိုလိုသည်။] ဥဘောဟိဝါပိ၊ ၂-ပါးသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်မူလည်း။ န ဘဝိတဗ္ဗံ၊ မဖြစ်ရာ။

[နေဝ သော ကရောတိ, န သော ပဋိသံဝေဒေတိ, န အညော ကရောတိ, န အညော ပဋိသံဝေဒေတိ။ကိုဆိုလိုသည်။] ဣတိ ဣဒံ၊ ဤ အပြစ်သို့။ အာပန္နံ၊ ရောက်သည်။ ဟောတိ၊

ဧဝံ၊ သို့။ အာပန္နမေဝ၊ ဖြစ်သောအပြစ်ကို။ အနုယောဂံ၊ မေးစိစစ်ခြင်းကို။ အနုယုဉ္ဇန္တော၊ မေးစိစစ်လိုသော. သကဝါဒီ၊ သည်။ သော ‌ကရောတီတိ အာဒယော၊ ဤသို့အစရှိကုန်သော။ စတ္တာရောပိ၊ ၄-မျိုးလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ဝိကပ္ပေ၊ ဝိကပ်တို့ကို။ အာဟ၊ ပြီ။

၁။ အပိစ ဣမသ္မိံ ဝေါမိဿက နယေ။ ။ပုဒ်ရေ ၁၇၀-၌ “သော ကရောတိ သော ပဋိသံဝေဒေတိ”ဟု ကံပြုသူနှင့် ခံစားသူကို ရော၍ မေး၏။ ထိုသို့ ရော၍ မေးသောကြောင့် “ဝေါမိဿက နယ”ဟု ဆိုခဲ့၏။ ထို နည်းတို့ကား ၁၇၉-နံပါတ် တိုင်အောင်တည်း။ ထို၌ လာသော ပြဿနာကိုပင် "ပရိယောသာနေ ပန- စတ္တာရောပိ ပဉှာ ဧကတောပုဋ္ဌာ”ဟု ဆိုသည်။

ထို ၁၇၉-၏နောက် ၁၈ဝ-ပြဿနာ၌ကား “ကမ္မံ အတ္ထီတိ အာမန္တာ”စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူသည်။ ၁၂၃-မှ စ၍ “ကလျာဏ ပါပကာနိ ကုမ္မာနိ ဥပလဗ္ဘန္တိ။ ပေ ။ ကတ္တာ ကာရေတာ ဥပလဗ္ဘတိ”နှင့် “ကမ္မံ အတ္ထိ ကမ္မ ကာရကော အတ္ထိ”သည် အနက်အဓိပ္ပါယ်တူသောကြောင့် "ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယာဧ၀”ဟု ဆိုသည်။

သေသံ၊ ကြွင်းသော အစီအရင်သည်။ ဝုတ္တပ္ပကာရမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အပြားရှိသည်သာ။

ပန၊ ဆက်။ ပရိယောသာနေ၊ အဆုံးနား၌။ စတ္တာရောပိ၊ လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ပဉှာ၊ ပြဿနာတို့ကို။ ဧက‌တော၊ တပေါင်းတည်း။ (ကတွာ၊ ၍။) သကဝါဒိနာ၊ သည်။ ပုဋ္ဌာ၊ မေးအပ်ကုန်ပြီ။

[၁၇၉-နံပါတ်၌ လာသော ပြဿနာတို့ကို ဆိုသည်။]

တတ္ထ၊ ထိုနောက်ဆုံး ပြဿနာတို့၌။ ပဋိက္ခေပေါစ၊ ကို၎င်း။ ပဋိဇာနနာစ၊ ဝန်ခံခြင်းကို၎င်း။ သယံကတာဒိဒေါသပ္ပတ္တိစ၊ သယံကတ အစရှိသော အပြစ်သို့ ရောက်ခြင်း ကို၎င်း။ ပုရိမနယေနေဝ၊ ရှေးနည်းဖြင့်ပင်။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။

ဣတော၊ ဤပြဿနာမှ။ ပရံ၊ ၌။ ကလျာဏပါပကာနီတိ၊ အစရှိသော ပုဒ်တို့ကို။ အဝတွာ၊ မဆိုမူ၍။ (မဆိုပဲ။) ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ ဝုတ္တနယာ ဧဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းတို့ကိုသာ။ ကမ္မံ အတ္ထီတိ အာဒိနာ၊ အစရှိသော။ ဝိကပ္ပေန၊ ဝိကပ်အားဖြင့်။ ဒဿိတာ၊ ပြတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။

[ကမ္မံ အတ္ထိတိ အာမန္တာ။ "ကမ္မကာရကော အတ္ထီတ န ဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ" ဤသို့ တမျိုးပြီးတမျိုး ပြခြင်းကို "ဝိကပ္ပန၊ ဝိသုံ+ကပ္ပန"ဟုဆိုသည်။]

တေသမ္ပိ၊ ထို ပြဿနာတို့၏လည်း။ (အတ္ထော၊ ၌စပ်။) ဟေဋ္ဌာ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ သာလျှင်။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
ပုရိသကာရာနုယောဂဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ (နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။)
ကလျာဏဝဂ္ဂေါတိပိ၊ ဟူသော အမည် သည်လည်း။ တဿေဝ၊ ထို ပုရိသကာရာနုယောဂ၏ပင်။ နာမံ၊ အမည်တည်း။