Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kathāvatthu-aṭṭhakathā
Kathāvatthu-aṭṭhakathā

9. Rūpaṃ kammantikathāvaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၅၂၇-၅၃၇၊
ဣဒါနိ ရူပံ ကမ္မန္တိကထာ နာမ ဟောတိ၊
တတ္ထ၊ ထိုရူပံ ကမ္မန္တိကထာ၌။ မဟိသာသကာနဉ္စေဝ သမ္မိတိယာနဉ္စ လဒ္ဓိ (ဟောတိ) သေယျထာပိ၊ (ဧဝံ၊ ) ယေသံ၊ အကြင် ပရဝါဒီတို့၏။ ကာယဝစီဝိညတ္တိ သင်္ခါတံ၊ ကာယဝိညတ် ဝစီညတ်ဟု ဆိုအပ်သော။ ရူပမေဝ၏၊ ရုပ်သည်ပင်။ ကာယကမ္မံ (နာမ)၊ ကာယကံ မည်၏။ ဝစီကမ္မံနာမ၊ ဝစီကံမည်၏။ တဉ္စ၊ ထိုကာယကံ ဝစီကံသည်လည်း။ ကုသလသမုဋ္ဌာနံ၊ ကုသိုလ်ဟူသော ဖြစ် ကြောင်းရှိသည်။ (သမာနံ၊ ဖြစ်လသော်။) ကုသလံ၊ ကုသိုလ်တည်း။ အကုသလသမုဋ္ဌာနံ၊ အကုသိုလ်ဟူသော ဖြစ်ကြောင်း ရှိသည်။ (သမာနံ၊ သော်။) အကုသလံ၊ အကုသိုလ်တည်း။ ဣတိ (လဒ္ဓိ ဟောတိ၊ )
တေ သန္ဓာယ ကုသလေန စိတ္တေန သမုဋ္ဌိတန္တိ၊ အစရှိသော။ ပုစ္ဆာ သကဝါဒိသာ၊ ပဋိညာ ဣတရဿ၊
အထ၊ ထိုမှ နောက်၌။ နံ၊ ထိုပရိဝါဒီကို။ တံ၊ ထိုကုသိုလ် စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်သည်။ ကုသလံ၊ ကုသိုလ်သည်။ သစေ (ဟောတိ)၊ အကယ်၍ ဖြစ်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ ) ကုသလဿ၊ ကုသိုလ်၏။ ယွာသံ (ယော အယံ) သာရမ္မဏာဒိဘေဒေါ၊ အကြင် သာရမ္မဏ အစရှိသော အထူးအပြားကို။ လဗ္ဘတိ၊ ရအပ်၏။ တေ၊ အသင် ပရဝါဒီ၏ အလိုအားဖြင့်။ တဿ၊ ထို ကုသိုလ်၏။ သော၊ ထို သာရမ္မဏအစရှိသော အထူးအပြားသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိသလော။ ဣတိ၊ သို့။ စောဒေတုံ၊ ငှါ။ သာရမ္မဏန္တိအာဒိ၊ အစရှိသောစကားကို။ (သကဝါဒိနာ၊ ) အာရဒ္ဓံ၊
တတ္ထ၊ ထို သာရမ္မဏံ အတ္ထိ အစရှိသော စကားရပ်၌။ ပတ္ထနာ ပဏိဓီတိ ဧတံ၊ ပတ္ထနာ ပဏိဓိဟူသော ဤ သဒ္ဒါ ၂-ပါး အပေါင်းသည်။ စေတနာယ ဧဝ၊ စေတနာသဒ္ဒါ၏သာ။ ဝေဝစနံ၊ ဝေဝုစ်ပရိယာယ် စကားလှယ်တည်း။
ဟိ၊ မှန်။ ကုသလစေတနာယေဝ၊ ကုကုသိုလ်စေတနာကိုပင်။ ပကပ္ပယမာနာ၊ အပြားအားဖြင့် ပြုလုပ်အားထုတ်သည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဝါ၊ ဖြစ်ခြင်း ကြောင့်။) ပတ္ထနာတိ၊ ပတ္ထနာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊
ပကပ္ပနဝသေန၊ အပြားအား ဖြင့် ပြုလုပ်အားထုတ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဌိတတ္တာ၊ တည်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဏိဓီတိစ၊ ပဏိဓိဟူ၍လည်း။ ဝုစ္စတိ၊
ပန၊ ကား။ ပရတော၊ နောက်၌။ ကုသလေန စိတ္တေန သမုဋ္ဌိတာ ဝေဒနာ၊ ပေ၊ သညာ၊ ပေ၊ စေတနာ၊ ပေ၊ သဒ္ဓါတိ အာဒီသု၊ အစရှိကုန်သော။ ဧတ္ထ၊ ဤတရားတို့တွင်။ ဝေဒနာဒီနညေဝ၊ ဝေဒနာ အစရှိသည်တို့၏ သာလျှင်။ ပတ္ထနာ၊ တောင့်တကြောင်း စေတနာ၎င်း။ ပဏိဓိ၊ ရှေ့ရှုဆောင်ကြောင်း စေတနာ၎င်း။ ဣတိ၊ ဤ ၂-ပါး အပေါင်းကို။ လဗ္ဘတိ၊ ရအပ်၏။ စေတနာယ၊ စေတနာ၏ အတွက်။ (ပတ္ထနာ၊ ၎င်း။ ပဏိဓိ၊ ၎င်း။ ဣတိ၊ ကို။) န (လဗ္ဘတိ)၊ အပ်။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။ (န လဗ္ဘတိ၊ နည်း။)

ဒွိန္နံ၊ ၂-ပါးကုန်သော။ စေတနာနံ၊ စေတနာတို့၏။ ဧကတော၊ တပြိုင်နက်။ အဘာဝါ၊ မဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။ ပန၊ ထိုသို့ပင် စေတနာ ၂-ပါးတို့ တပေါင်းတည်း မဖြစ်နိုင် ပါသော်လည်း။ သောတပတိတတ္ထာ၊ ဒေသနာတော်အယဉ်၌ ကျရောက်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဧဝံ၊ ဤသို့ စေတနာ,ပတ္ထနာ, ပဏိဓိဟူ၍။ တန္တိ၊ ပါဠိတော်သည်။ ဂတာ၊ ဖြစ်ပြီ။ ဣတိ၊ ဝေဒိဟဗ္ဗာ၊

၁။ ဝေဒနာဒီနညေ၀။ ပေ။ န စေတနာယ။ ။ပါဠိတော်ကိုကြည့်ပါ။ပေယျာလ မြှုပ်ထားသည်။ “ကုသလေန စိတ္တေန သမုဋ္ဌိတာ ဝေဒနာယ။ပေ။သညာ, စေတနာ သဒ္ဓါ, ဝီရိယံ,သတိ သမာဓိ။ ပေ။ပညာ ကုသလာ အနာရမ္မဏာ၊ နတ္ထိတာယ အာဝဋ္ဋနာ အာဘောဂေါ သမန္နာဟာရော မနသိကာရော စေတနာ ပတ္ထနာ ပဏိဓိ”ဟု ရှိရာဝယ် “စေတနာ, ပတ္ထနာ,ပဏိဓိ” ၃-မျိုးတို့တွင် ကုသိုတ်စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော ဝေဒနာ, သညာ, သဒ္ဓါ စသည် တို့၏အတွက် “ပတ္ထနာ, ပဏိဓိ” ရနိုင်သော်လည်း စေတနာ အတွက်ကား၊ “ပတ္ထနာ,ပဏိဓိ” ၂-မျိုးလုံးပင် မရနိုင်၊ ဘာကြောင့်နည်း-ပတ္ထနာ, ပဏီဓိ ဟူသည် စေတနာပင် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။

ထိုသို့မရလျှင် ပါဠိတော်၌ အဘယ့်ကြောင့် စေတနာအတွက် ပတ္ထနာ, ပဏိဓိကို ထည့်ထားပါသနည်း။ ဤသို့ မေးဖွယ်ရှိ၍ “သောတပတိတတ္တာ။ ပေ။ဝေဒိတဗ္ဗာ”ဟုမိန့်သည်။ရှေ့တရား အတွက် ပတ္ထနာပဏိဓိ ပါခဲ့ရကား ထိုဒေသနာ အယဉ်၌ ကျနေသောကြောင့် စေတနာအတွက်လည်း ပတ္ထနာ, ပဏိဓိ, ပါလျက် ရှိရသည် ဟူလို။

ရူပါယတနံတိ အာဒိ၊ အစရှိသော စကားရပ်ကို။ ပုရိမဝါရေ၊ ရှေ့ဝါရ၌။

(ယံ ကိဉ္စိ အကုသလေန စိတ္တေန သမုဋ္ဌိတံ ရူပံ စသည်ဖြင့် အကျဉ်းပြအပ် သော ရှေ့ဝါရ၌။) သဗ္ဗံတံ ကုသလံတိ၊ ဟူ၍။ သံခိတ္တသာ၊ အကျဉ်းချုံး အပ်သော တရား၏။ ပဘေဒ ဒဿနတ္ထံ၊ အပြားကိုပြခြင်း အကျိုးငှါ။ (ရူပါယတနံ ကုသလံ။ ပေ။သဒ္ဒါယတနံ ကုသလံ စသည်ဖြင့် အပြားကိုပြခြင်း အကျိုးငှါ။) ဝုတ္တံ၊

သေသာ၊ ကြွင်းကုန်သော။ သံသန္ဒနနယာ၊ သံသန္ဒန နည်းတို့ကို၎င်း။ ဝစီကမ္မကထာ၊ ၀စီကမ္မကထာကို၎င်း။ အကုသလေန စိတ္တေန သမုဋ္ဌိတံတိ အာဒိ ဝိဓာနဉ္စ၊ အစရှိသော အစီရင်ကို၎င်း။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံကို။ ပါဠိအနုသာရေနေဝ၊ ပါဠိတော်ကို အစဉ်လျှောက်သဖြင့်သာ။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊
ပန၊ အထူးကား။ အသုစီတိ ဧတ္ထ၊ အသုစိဟူသော ဤပါဌ်၌။ သုက္ကံ၊ သုက်ကို။ (အသုစီတိ၊ ဟူ၍။) အဓိပ္ပေတံ၊ အလိုရှိအပ်၏။
သုတ္တသာဓနံ၊ ပြီးစေကြောင်း သုတ်သည်။ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ သည်သာ။
ရူပံ ကမ္မံတိကတာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ (နိဋ္ဌိတာ၊ )