Issues
Select Version
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

Sekhiyakaṇḍo

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

sekhiyesu၊ သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့တွင်= paṭhame၊ ပဌမသိက္ခာပုဒ်၌= parimaṇḍalanti၊ ကား= samantato၊ ပတ်ဝန်းကျင်၌= maṇḍalaṃ၊ ဝန်းဝိုင်းစွာ= [nivāsessāmi၊ ၌စပ်]= **samantato maṇḍalaṃ** .၊ ပရိကို= "samantato"၊ ဟု ဖွင့်၊ "အထက်ဘက်၌ ချက်ဖုံးလောက်သော အရပ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်, အောက်ဘက်၌ ခြေသလုံးမြင်းခေါင်း၏ အောက် လက် ၈သစ်လောက်အရပ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ ညီညီညာညာ ဝန်းဝိုင်းနေအောင် ဝတ်ပါ" ဟူလို=
သိက္ခာကရဏီယာတိ၊ ကား။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ပတ်ဝန်းကျင်ဝန်းဝိုင်းစွာ။ နိဝါသေဿာမိ၊ သင်းပိုင်ကို ဝတ်အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အာရာမေပိ၊ ကျောင်းအာရာမ်၌လည်းကောင်း။ အန္တရဃရေပိ၊ ရွာတွင်း၌လည်းကောင်း။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော အရပ်တို့၌။ သိက္ခာ၊ ကျင့်ခြင်းကို။ ကာတဗ္ဗာ၊ ပြုထိုက်၏။ စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤသေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ["ပရိစ္ဆေဒေါ န ကတော" နှင့် "ပါဠိ အာရောပိတာ" တို့၌ စပ်။] ယသ္မာ၊ ‌အကျင့်ကြောင့်။ ဝတ္တက္ခန္ဓကေ၊ က၌။ ဝုတ္တဝတ္တာနိပိ၊ ‌ဟောတော်မူအပ်သော ဝတ်တို့သည်လည်း။ သိက္ခိတဗ္ဗတ္တာ၊ ကျင့်ထိုက်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သေခိယာနေဝ၊ သေခိယတို့သည်ပင်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ပါရာဇိကာဒီသုဝိယ၊ တို့၌ကဲ့သို့။ ပရိစ္ဆေဒေါ၊ ဂဏန်းဖြင့်ပိုင်းခြားခြင်းကို။ န ကတော၊ မပြုအပ်။ စ၊ သည်သာမကသေး။**သမန္တတော မဏ္ဍလံ** ။၊ ။ပရိကို "သမန္တတော" ဟု ဖွင့်၊ "အထက်ဘက်၌ ချက်ဖုံးလောက်သော အရပ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်, အောက်ဘက်၌ ခြေသလုံးမြင်းခေါင်း၏ အောက် လက် ၈သစ်လောက်အရပ်၏ ပတ်ဝန်းကျင်၌ ညီညီညာညာ ဝန်းဝိုင်းနေအောင် ဝတ်ပါ" ဟူလို။
**အာရာမေပိ၊ ပေ၊ သဗ္ဗတ္ထ** ။၊ ။"ဥဇ္ဈဂ္ဃိကာယ အန္တရဃရေ" စသည်၌ "အန္တရဃရေ" ပါသကဲ့သို့ ဤ၌ "အန္တရဃရေ" မပါရကား ကျောင်း၌ဖြစ်စေ, ရွာ၌ဖြစ်စေ အားလုံးနေရာ၌ ပရိမဏ္ဍလ ဖြစ်အောင် ဝတ်ရမည်ဟု သိသာ၏၊ ထို့ကြောင့် "အာရာမေပိ အန္တရဃရေပိ သဗ္ဗတ္ထ" ဟု ဖွင့်သည်၊ အာရာမေကို ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာနာဒိကာလကို ရည်ရွယ်၍ ဆိုသည်ဟု ဋီကာဆို၏၊ ထို့ကြောင့် ဘုရားဝတ်တက်ရာအရပ်, သံဃာအများ စုဝေးရာအရပ်, ဆရာသမားထံ ဆည်းကပ်ရာအရပ်, စာတက်ရာအရပ်, ဆွမ်းစားရာအရပ် စသည်၌ ပရိမဏ္ဍလဖြစ်အောင် ဝတ်ရမည်။
**သိက္ခာ ကာတဗ္ဗာ** ။၊ ။သိက္ခဓာတ်၏ သင်ယူခြင်းအနက်, ကျင့်ခြင်းအနက်ကို ယူ၍ "သိက္ခာ- သင်ခြင်း အားထုတ်ခြင်းကို" ဟု ရှေးကအနက်ပေးကြသော်လည်း "နိဝါသေဿာမီတိ၊ ပေ၊ သဗ္ဗတ္ထ" ကို ထောက်လျှင် ကျင့်ခြင်းအနက်ကိုသာ ယူသင့်၏၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း- "ပရိမဏ္ဍလ ဖြစ်အောင် ဝတ်မည်" ဟုအလုံးစုံအရပ်၌ "သင်ရမည်" ဟူသော အနက်၏ မဖြစ်သင့်၍ "ကျင့်ရမည်" ဟူသော အနက်သာ ဖြစ်သင့်သောကြောင့်တည်း၊ သို့သော် ထိုဝတ်နည်းကို နားလည်အောင်ကား သင်ယူရမည်သာ၊ "မသင်ယူလျှင် အနာဒရိယ ဖြစ်ရာ၏" ဟု နောက်၌ ဋီကာပြလတ္တံ့။
**ဝတ္တက္ခန္ဓကေ ဝုတ္တဝတ္တာနိ** ။၊ ။ဝတ္တက္ခန္ဓက၌ ဝတ်တို့လည်း "သိက္ခိတဗ္ဗာ- ကျင့်ထိုက်ကုန်၏၊ ဣတိ- ဤဝစနတ္ထကြောင့် သေခိယ မည်ကြသည်" ဟူလို၊ ဝတ္တက္ခန္ဓက၌ လာသော ဝတ်တို့သာမက, အခြားခန္ဓကတို့၌ လာသော ဝတ်များလည်း ဤသေခိယ၌ သွင်းယူရသည်၊ ထို့ကြောင့် "ဝတ္တက္ခန္ဓကေ ဝုတ္တဝတ္တာနိ" ကို နိဒဿနနည်းဟု မှတ်ပါ။
စာရိတ္တဝိနယဒဿနတ္ထံ၊ စာရိတ္တဝိနည်းကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။ ["အာပတ္တိနာမေန အဝတွာ ပါဠိ အာရောပိတာ" ၌စပ်၊ ဋီကာ၌ "ပရိစ္ဆေဒေါ န ကတော" ကိုဆောင်ယူ၍ စပ်ရမည်ဟူသော စကားကို စဉ်းစားပါ။] ယော ပန ဘိက္ခု ဩလမ္ဗန္တော နိဝါသေယျ, ဒုက္ကဋန္တိ၊ ယော ပန ဘိက္ခု၊ ပေ၊ ဒုက္ကဋံဟူ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အာပတ္တိနာမေန၊ အာပတ်အမည်ဖြင့်။ အဝတွာ၊ ဟောတော်မမူဘဲ။ သိက္ခာကရဏီယာတိ၊ ယာဟူ၍။ ဧဝံ၊ သို့။ သဗ္ဗသိက္ခာပဒေသု၊ တို့၌။ ပါဠိ၊ ကို။ အာရောပိတာ၊ တင်အပ်ပြီ။ ပန၊ ထိုသို့ပင် အာပတ်နာမည် မတပ်ပါသော်လည်း။ ပဒဘာဇနေ၊ ပဒဘာဇနီ၌။ [ဤသိက္ခာပုဒ်၏ ပဒဘာဇနီ၌-ဟူလို။] အာပတ္တိဒုက္ကဋဿာတိ၊ ဿဟူ၍။ ဝုတ္တတ္တာ၊ မိန့်တော်မူအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသောသေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ အနာဒရိယကရဏေ၊ မလေးစားသဖြင့် ပြုခြင်းကြောင့်။ [မလေးမစားဘဲ မညီညွတ်ဝတ်ခြင်း စသည်ကြောင့်-ဟူလို။] ဒုက္ကဋံ၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ သိထိုက်၏။ [ဤအဓိပ္ပာယ်များကို ဤအဋ္ဌကထာအတိုင်း ပါတိမောက်ဘာသာ ဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ ပရိမဏ္ဍလန္တိဧတ္ထ၊ ပရိမဏ္ဍလံဟူသောဤပါဌ်၌။ (ဝိနိစ္ဆယော၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ထိုက်၏။) နာဘိမဏ္ဍလံ၊ ချက်အဝန်းကို။ [ချက်၏ဝဲယာဘေးပတ်လည် နောက်‌ကျောနှင့်တကွ အရပ်ကိုယူ၊ နောက် ဇာဏုမဏ္ဍလဿ ၌လည်း နည်းတူ။] ပဋိစ္ဆာဒေတွာ၊ ဖုံးလွှမ်း၍လည်းကောင်း။ ဇာဏုမဏ္ဍလဿ၊ ပုဆစ်ဒူးဝန်း၏။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။ ဇင်္ဃဋ္ဌိကတော၊ မြင်းခေါင်းရိုးမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တံ၊ လက် ၈သစ် အတိုင်းအရှည်ရှိသော အရပ်တိုင်အောင်။ [ရိုးရိုးလက် ၈ သစ်ဖြင့် (ရှင်စောတစ်ထွာ, မဇ် ၃ ထွာ အတိုင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ) အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တံ။] နိဝါသနံ၊ သင်းပိုင်ကို။ ဩတာရေတွာ၊ ချ၍လည်းကောင်း။ နိဝါသေန္တေန၊ ဝတ်သောရဟန်းသည်။ ပရိမဏ္ဍလံ၊ ပတ်ဝန်းကျင် ဝန်းဝိုင်းစွာ။ နိဝတ္ထံ နာမ၊ ဝတ်အပ်သည် မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဧဝံ၊ သို့။ အနိဝါသေတွာ၊ မဝတ်မူ၍။ အနာဒရိယေန၊ မလေးစားခြင်းကြောင့်။ (လေးစားခြင်း မရှိသူ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ မလေးစားခြင်း ကြိယာကြောင့်။) ပုရတော ဝါ၊ ရှေ့၌သော်လည်းကောင်း။ ပစ္ဆတော ဝါ၊ နောက်၌သော်လည်းကောင်း။ ဩလမ္ဗေတွာ၊ တွဲလျားချ၍။ နိဝါသေန္တဿ၊ ဝတ်သောရဟန်း၏။ ဒုက္ကဋံ ဟောတိ။
စ၊ ဆက်။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ တဿေဝ၊ ထိုတွဲလျားချ၍ ဝတ်သော ရဟန်း၏သာ။ ဒုက္ကဋံ၊ သည်။ န၊ မဟုတ်သေး။ အညေ၊ ကုန်သော။ တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗိဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဂိဟိ နိဝတ္ထံ နိဝါသေန္တိ ဟတ္ထိသောဏ္ဍကံ။ အနာဒရိယေန ။ ။သိက္ခာပုဒ်တော်ကို မလေးစားခြင်းကြောင့် လက် ၈ သစ်လောက်ခန့်မှန်း‌ရသော အောက်ချခြင်းထက် ပို၍ အောက်ချဝတ်သော ရဟန်းမှာ ဒုက္ကဋ်၊ သာမဏေများ၌ ဒဏ်ထိုက်၏၊ အနာဒရိယစိတ် မရှိဘဲ ခြေသလုံး၌ အမြင်မတော်သော ရောဂါရှိနေသောကြောင့် အောက်ချ၍ ဝတ်သူမှာ အပြစ်မရှိ။‌ ပေ။ သံဝလ္လိယံ နိဝါသေန္တီတိ၊ ‌တေန ခေါ ပန သမယေန၊ ပေ၊ နိဝါသေန္တိဟူ၍။ ခန္ဓကေ၊ စူဠဝဂ္ဂခန္ဓက၌။ ယေ နိဝါသနဒေါသာ၊ အကြင်ဝတ်ခြင်း၌ အပြစ်တို့ကို။ ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်ပြီ။ တထာ၊ ထိုဟောတော်မူအပ်သောအပြစ်တို့ဖြင့်။ နိဝါသေန္တဿပိ၊ ၏လည်း။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်ပင်တည်း။ [တေန ခေါ ပန သမယေန၊ ထိုအခါ၌။ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ၊ ကုန်သော။ ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။ ဂိဟိနိဝတ္ထံ၊ လူတို့၏ ဝတ်ခြင်းကို။ (သဒိသူပစာ) နိဝါသေန္တိ၊ ဝတ်ကြကုန်၏။ ဟတ္ထိသောဏ္ဍကံ၊ ဟတ္ထိသောဏ္ဍကဝတ်ခြင်းကို။ (နိဝါသေန္တိ၊ ကုန်၏။) မစ္ဆဝါလကံ၊ မစ္ဆဝါလကဝတ်ခြင်းကို။ (နိဝါသေန္တိ)။ စတုက္ကဏ္ဏကံ၊ စတုက္ကဏ္ဏကဝတ်ခြင်းကို။ (နိဝါသေန္တိ)။ တာလဝဏ္ဋကံ၊ တာလဝဏ္ဋကဝတ်ခြင်းကို။ (နိဝါသေန္တိ)။ သတဝလိကံ၊ သတဝလိက ဝတ်ခြင်းကို။ နိဝါသေန္တိ။ သံဝလ္လိယံ၊ သံဝလ္လိယ ဝတ်ခြင်းကို။ နိဝါသေန္တိ။]
တတ္ထ၊ ထိုဝတ်ခြင်းတို့တွင်။ ဟတ္ထိသောဏ္ဍကံ နာမ၊ ဆင်နှာမောင်းနှင့်တူသောဝတ်ခြင်းမည်သည်။ စောဠိကဣတ္ထီနံ၊ စောဠတိုင်းသူ မိန်းမတို့၏။ နိဝါသနံဝိယ၊ ဝတ်ခြင်းကဲ့သို့။ နာဘိမူလတော၊ ချက်အရင်းမှစ၍။ ဟတ္ထိသောဏ္ဍသဏ္ဌာနံ၊ ဆင်နှာမောင်းသဏ္ဌာန်ရှိအောင်။ ဩလမ္ဗကံ၊ တွဲလျားချအပ်သည်ကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။ [ရှေ့တည့်တည့် ကပ်ထားသော သင်္ကန်းလိပ်ဝယ် ဆင်၏ နှာမောင်းကဲ့သို့ အရင်းတုပ်၍ အဖျားသေးသော ဝတ်ခြင်းတည်း။]
macchavālakaṃnāma၊ ငါးကြင်းမြီးနှင့်တူသော ဝတ်ခြင်းမည်သည်= ekato၊ တစ်ဖက်၌= dasantaṃ၊ အမြိတ်အဆာ အစွန်းကိုလည်းကောင်း= ekato၊ ၌= pāsantaṃ၊ အတွင်းအစွန်းကိုလည်းကောင်း= [dasāmūla၊ အမြိတ်အဆာ၏ အရင်းပိုင်းကိုဆိုသည်]= olambetvā၊ ၍= nivatthaṃ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း=
စတုက္ကဏ္ဏကံ နာမ၊ အနား ၄ ခုရှိသောဝတ်ခြင်းမည်သည်။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ ဒွေ၊ ၂ ခုသော အနားတို့လည်းကောင်း။ ဟေဋ္ဌတော၊ အောက်၌။ ဒွေ၊ ၂ ခုသောအနားတို့လည်းကောင်း။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ စတ္တာရောကဏ္ဏေ၊ ၄ ခုသော အနားတို့ကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြ၍။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။
တာလဝဏ္ဋကံ နာမ၊ ထန်းရွက်ယပ်ဝန်းနှင့်တူသော ဝတ်ခြင်းမည်သည်။ တာလဝဏ္ဋာကာရေန၊ ထန်းရွက်ယပ်ဝန်းပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့်။ သာဋကံ၊ အဝတ်ကို။ ဩလမ္ဗေတွာ၊ ၍။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။
သတဝလိကံ နာမ၊ များစွာသော အတွန့်ရှိသောဝတ်ခြင်း မည်သည်။ [သတသဒ္ဒါ အနေကသင်္ချာ။] ဒီဃသာဋကံ၊ ရှည်စွာသောအဝတ်ကို။ အနေကက္ခတ္တုံ၊ အကြိမ်ပေါင်းများစွာ။ ဝါ၊ အတွန့်ပေါင်းများစွာ။ ဩဘုဇိတွာ၊ ခွေ၍။ ဝါ၊ တွန့်၍။ ဩဝဋ္ဋိကံ၊ အတွန့်အလိပ်ရှိသည်ကို။ က‌ရောန္တေန၊ ပြုလျက်။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ ဝါမဒက္ခိဏပဿေသု၊ လက်ဝဲနံပါး, လကျ်ာနံပါးတို့၌။ နိရန္တရံ၊ အကြားမရှိအောင်။ ဝလိယော၊ အတွန့်တို့ကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြ၍။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။
ပန၊ ဆက်။ ဇာဏုတော၊ ဒူးပုဆစ်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ဧကာဝါ၊ တစ်ခုသော်လည်းဖြစ်သော။ ဒွေဝါ၊ ၂ ခုသော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဝလိယော၊ အတွန့်တို့သည်။ သစေ ပညာယန္တိ၊ အကယ်၍ ထင်ရှားကုန်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
သံဝလ္လိယန္တိ၊ ကား။ မလ္လကမ္မကာရာဒီဟိဝိယ၊ လက်ဝှေ့သမား, အမှုလုပ်သမားအစရှိသူတို့ကဲ့သို့။ ကစ္ဆံ၊ အောက်ပိုးကို။ ဗန္ဓိတွာ၊ ဖွဲ့၍။ (တစ်နည်း)။ ကစ္ဆံ ဗန္ဓိတွာ၊ ခါးတောင်းကျိုက်၍။ နိဝတ္ထံ၊ ဝတ်ခြင်းတည်း။
ဧဝံ၊ ဤသို့။ နိဝါသေတုံ၊ ဝတ်ခြင်းငှာ။ ဂိလာနဿာပိ၊ မကျန်းမာသောရဟန်းအားသော်မှလည်းကောင်း။ မဂ္ဂပ္ပဋိပန္နဿာပိ၊ ခရီးသွားရဟန်းအားသော်မှလည်းကောင်း။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
မဂ္ဂံ၊ ခရီးကို။ ဂစ္ဆန္တာ၊ သွားကုန်သောရဟန်းတို့သည်။ ဧကံဝါ၊ တစ်ခုသော်လည်းဖြစ်သော။ ဒွေဝါ၊ ၂ ခုသော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ ကဏ္ဏေ၊ အနားစွန်းတို့ကို။ ဥက္ခိပိတွာ၊ မြှောက်၍။ အန္တရဝါသကဿ၊ သင်းပိုင်၏။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ ယမ္ပိ လဂ္ဂန္တိ၊ အကြင်လည်း ချိတ်တတ်ကြကုန်၏။ ဝါ၊ အကြင်လည်း ညှပ်တတ်ကြကုန်၏။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ အန္တော၊ အတွင်း၌။ ဧကံ၊ တစ်ထည်သော။ ကာသာဝံ၊ သင်းပိုင်ကို။ တထာ၊ ထိုအစ ၂ ဖက် အထက်၌ ညှပ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ နိဝါသေတွာ၊ ဝတ်၍။ ဗဟိ၊ အပြင်ဘက်၌။ ဝါ၊ အပေါ်၌။ အပရံ၊ အခြားသင်းပိုင်တစ်ထည်ကို။ (ယမ္ပိ) နိဝါ‌‌သေန္တိ၊ အကြင်လည်း ဝတ်ကြကုန်၏။ (တံ) သဗ္ဗံ၊ ထိုအလုံးစုံသော ဝတ်ခြင်းသည်။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ပန၊ ဆက်။ ဂိလာနော၊ မကျန်းမာသော ရဟန်းသည်။ အန္တောကာသာဝဿ၊ အတွင်းသင်းပိုင်၏။ ဩဝဋ္ဋိကံ၊ အလိပ်ကို။ ဒဿေတွာ၊ ထင်ရှားစေ၍။ ဝါ၊ ပြ၍။ အပရံ၊ အခြားသင်းပိုင်တစ်ထည်ကို။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ နိဝါသေတုံ၊ ငှာ။ လဘတိ၊ ရ၏။ အဂိလာနေန၊ ဂိလာနမဟုတ်သော ရဟန်းသည်။ ဒွေ၊ ၂ ထည်သော သင်းပိုင်တို့ကို။ နိဝါသေန္တေန၊ ဝတ်လတ်သော်။ သဂုဏံ၊ အထပ်ရှိသည်ကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ နိဝါသေတဗ္ဗာနိ၊ ဝတ်ထိုက်ကုန်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။ ခန္ဓကေ၊ ၌။ ပဋိက္ခိတ္တဉ္စ၊ ပယ်မြစ်အပ်သည်လည်းဖြစ်သော။ ဩလမ္ဗကဉ္စ၊ တွဲလျားချအပ်သည်လည်းဖြစ်သော။ သဗ္ဗံ၊ သော။ ဣမံ၊ ဤ ဝတ်ခြင်းကို။ ဝိဝဇ္ဇေတွာ၊ ရှောင်ကြဉ်ပြီး၍။ဩဝဋ္ဋိကံ ဒဿေတွာ ။ ။ရှေးဆရာတို့ကား "ဩဝဋ္ဋိကံ- ခါးတောင်းကျိုက်ကို" ဟုပေးကြ၏၊ သို့သော် "ဒဿေတွာ" အရ ခါးတောင်းကျိုက်ကို ပြ၍ (ထင်ရှားစေ၍) ဟု မဖြစ်နိုင်၊ ခါးတောင်းကျိုက်မှာ အတွင်းက ဖြစ်နေ၍ မထင်ရှားစေနိုင်၊ ရှေ့၌လည်း "ခါးတောင်းကျိုက်၍ ဝတ်ခြင်းကို ဂိလာနသော်မှ မအပ်" ဟု ဆိုခဲ့ပြီ၊ ထို့ကြောင့် "ဩဝဋ္ဋိကံ- အလိပ်ကို" ဟု ပေးလိုက်၏။
အဂိလာနေန ၊ ပေ၊ နိဝါသေတဗ္ဗာနိ ။ ။ဂိလာနရဟန်းသည် သင်းပိုင် ၂ ထည် ထပ်၍ ဝတ်လိုလျှင် အတွင်းတစ်ထည်ကို ယခုခေတ် ထုံးစံအတိုင်း လိပ်၍ အပေါ်တစ်ထည်ကို ပတ်ရုံသာ ပတ်လျက် ဝတ်ကောင်းသော်လည်း ဂိလာနမဟုတ်သော ရဟန်းကား သင်းပိုင် ၂ ထည်လုံးကို ထပ်ပြီးမှ ဝတ်ကောင်းသည်။
ဝုတ္တလက္ခဏသမ္ပန္နံ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံစွာ။ [‌ချက်အဝန်း, ဒူးအဝန်းကို ဖုံးလွှမ်းခြင်း လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံစွာ-ဟူလို။] နိဗ္ဗိကာရံ၊ ဖောက်ပြန်ခြင်း မရှိအောင်။ ပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ နိဝါသေတဗ္ဗံ၊ ဝတ်ရာ၏။ ဝါ၊ ဝတ်ရမည်။ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။ အနိဝါသေတွာ၊ ၍။ ယံကိဉ္စိ၊ သော။ ဝိကာရံ၊ ဖောက်ပြန်ခြင်းကို။ ကရောန္တဿ၊ ပြုသောရဟန်း၏။ ဒုက္ကဋံ၊ သည်။ (ဟောတိ)။
ပန၊ ကား။ နိဒါနံ ပုဂ္ဂလံ ဝတ္ထုန္တိအာဒိကေ၊ နိဒါနံ ပုဂ္ဂလံ ဝတ္ထုံ အစရှိသော။ ဝိနိစ္ဆယေ၊ အဆုံးအဖြတ်တွင်။ [ပဌမပါရာဇိက၌ ပြခဲ့သော အဆုံးအဖြတ်များတွင်-ဟူလို။] သုရုသုရုကာရကံ၊ သုရုသုရုကာရကသိက္ခာပုဒ်ကို။ ကောသမ္ဗိယံ၊ ၌။ ပညတ္တံ၊ ပြီ။ သာမိသေန ဟတ္ထေန ပါနီယတ္ထာလကသသိတ္ထကပတ္တဓောဝနပဋိသံယုတ္တဒွယံ၊ သာမိသေန ဟတ္ထေန ပါနီယတ္ထာလကနှင့်စပ်သော သိက္ခာပုဒ်, သသိတ္ထက ပတ္တဓောဝနနှင့်စပ်သော သိက္ခာပုဒ် ၂ ပါးအပေါင်းကို။ ဘဂ္ဂေသု၊ ဘဂ္ဂါဟု ဗဟုဝုစ်အမည်ရသော ဇနပုဒ်၌။ သမ္ဗလေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ (ပညတ္တံ)။ သေသာနိ၊ ကြွင်းကုန်သော။ သဗ္ဗာနေဝ၊ အလုံးစုံသော သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့ကိုပင်။ သာဝတ္ထိယံဆဘဂ္ဂိယေ, အာရဗ္ဘ, ဩလမ္ဗေတွာ နိဝါသနာဒိဝတ္ထုသ္မိံ၊ တွဲလျားချ၍ ဝတ်ခြင်းအစရှိသော အကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တာနိ၊ ကုန်ပြီ။
သူပေါဒနဝိညတ္တိယံ၊ သူပေါဒနဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ်၌လည်းကောင်း။ ဓမ္မဒေသနာဒီသုစ၊ ဓမ္မဒေသနာအစရှိသော သိက္ခာပုဒ်တို့၌လည်းကောင်း။ ဂိလာနဝသေန၊ ဂိလာ၏အစွမ်းဖြင့်။ ဧကာ၊ သော။ အနုပညတ္တိ၊ သည်။ (ဟောတိ)။ သဗ္ဗာနိ၊ အလုံးစုံသော သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့သည်။ သာဓာရဏပညတ္တိယော၊ ဘိက္ခုနီတို့နှင့် ဆက်ဆံသော ပညတ်တို့တည်း။ အနာဏတ္တိကာနိ၊ စေခိုင်းခြင်း မရှိသော သိက္ခာပုဒ်တို့တည်း။ သဗ္ဗေသု၊ အလုံးစုံသောသေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သာတည်း။ အညော၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်မှ အခြားသော။ အာပတ္တိဘေဒေါ၊ အာပတ် အထူးအပြားသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဝိပတ္တိဝိစာရဏာ၊ ဝိပတ္တိကို စီစစ်ခြင်းကို။ ဝုတ္တာယေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသည်သာ။ [ပဌမကထိနသိက္ခာပုဒ်၌ ဆိုခဲ့ပြီ-ဟူလို။] သမုဋ္ဌာနာဒီနိ၊ သမုဋ္ဌာန် အစရှိသည်တို့ကို။ သဗ္ဗေသံ၊ အလုံးစုံသော သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၏။ အဝသာနေ၊ အဆုံး၌။ ဒဿယိဿာမ၊ ပြကုန်အံ့။
ပန၊ ဆက်။ အနာပတ္တိမတ္တံ၊ အနာပတ်မျှကိုလည်းကောင်း။ အင်္ဂဉ္စ၊ အင်္ဂါကိုလည်းကောင်း။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဆိုထိုက်၏။ တယိဒံ၊ ထိုအနာပတ်မျှနှင့်အင်္ဂါကို။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ ဝါ၊ ဆိုဦးအံ့။
tāva၊ ဒုတိယသိက္ခာပုဒ်စသည်တို့မှရှေးဦးစွာ= (niddiṭṭhe၊ ညွှန်ပြအပ်သော ) = imasmiṃ sikkhāpade၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌= asañcicca၊ သညာနှင့်တကွ မစေ့ဆော်မူ၍= (aparimaṇḍalaṃ၊ မဝန်းဝိုင်းစွာ= nivāsentassa၊ ဝတ်သောရဟန်း၏လည်းကောင်း ) = asatiyā၊ သတိလွတ်ကင်းမေ့လျော့ခြင်းကြောင့်= (aparimaṇḍalaṃ, nivāsentassa၊ ၏လည်းကောင်း ) = ajānantassa၊ မသိသည် ဖြစ်၍= (aparimaṇḍalaṃ, nivāsentassa ).၊ = gilānassa၊ မကျန်းမာသည် ဖြစ်၍= (aparimaṇḍalaṃ, nivāsentassa ).၊ = āpadāsu၊ တို့ကြောင့်= (aparimaṇḍalaṃ, nivāsentassa ).၊ = ummattakādīnaṃ၊ ကုန်၍= (aparimaṇḍalaṃ, nivāsentānaṃ ca၊ တို့၏လည်းကောင်း ) = anāpatti၊ သည်= (hoti ).၊ =
တတ္ထ၊ ထိုအသဉ္စိစ္စ အစရှိသည်တို့တွင်။ အသဉ္စိစ္စာတိ၊ ကား။ အပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ နိဝါသေဿာမိ၊ သင်းပိုင်ကို ဝတ်အံ့။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ အသဉ္စိစ္စ၊ ၍။ [ပုရတော ဝါ ပစ္ဆေတော ဝါ ဩလမ္ဗကံ၊ (တွဲလျားချ၍) ။ နိဝါသေဿာမီတိ ဧဝံ အသဉ္စိစ္စ။]၊ အထခေါ၊ စင်စစ်ကား။ ပရိမဏ္ဍလံယေဝ၊ စွာသာလျှင်။ နိဝါသေဿာမိ၊ အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍။ ဝိရဇ္ဈိတွာ၊ ချွတ်ချော်၍။ အပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ နိဝါသေန္တဿ၊ ၏။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။၊
အသတိယာတိ၊ ကား။ အညဝိဟိတဿာပိ၊ အခြားအာရုံ၌ထားအပ်သော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍လည်း။ [သင်းပိုင်ဝတ်မှု၌ စိတ်မရောက်ဘဲ အခြားအာရုံ၌ စိတ်ရောက်သည် ဖြစ်၍-ဟူလို။] တထာ၊ ထို ပရိမဏ္ဍလ မဖြစ်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ နိဝါသေန္တဿ၊ ၏။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။၊
အဇာနန္တဿာတိ၊ ကား။ ပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ နိဝါသေတုံ၊ ငှာ။ ဝါ၊ ဝတ်နည်းကို။ အဇာနန္တဿ၊ ၏။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။ အပိစ၊ ထိုသို့ပင် အဇာနန္တပုဂ္ဂိုလ်မှာ အနာပတ္တိ ဖြစ်ပါသော်လည်း။ နိဝါသနဝတ္တံ၊ သင်းပိုင် ဝတ်ပုံ ကျင့်ဝတ်ကို။ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ သင်ယူရာ၏။ ဝါ၊ သင်ယူရမည်။
ပန၊ ကား။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ သုက္ခဇင်္ဃောဝါ၊ ခြောက်သောခြေသလုံးရှိသည်သော်လည်းကောင်း။ မဟာပိဏ္ဍိကမံသောဝါ၊ ကြီးသောခြေသလုံး‌ကြွက်သားရှိသည်သော်လည်းကောင်း။ ဟောတိ။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ သာရုပ္ပတ္ထာယ၊ ‌လျောက်ပတ်သည်၏အဖြစ်ဟူသော အကျိုးငှာ။ အဋ္ဌင်္ဂုလာဓိကမ္ပိ၊ လက်ရှစ်သစ်ထက် အလွန်လည်း။ ဩတာရေတွာ၊ အောက်သို့ချ၍။ နိဝါသေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဂိလာနဿာတိ၊ ကား။ ယဿ၊ အကြင်ရဟန်း၏။ ဇင်္ဃာယဝါ၊ ခြေသလုံး၌သော်လည်းကောင်း။ ပါဒေဝါ၊ ခြေ၌သော်လည်းကောင်း။ ဝ‌ဏော၊ အနာသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ ဥက္ခိပိတွာဝါ၊ မြှောက်၍သော်လည်းကောင်း။ ဩတာရေတွာ ဝါ၊ အောက်သို့ ချ၍သော်လည်းကောင်း။ နိဝါသေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
အာပဒါသူတိ၊ ကား။ ဝါဠာဝါ၊ ခြင်္သေ့,သစ်ကျား အစရှိသော သားရဲတို့သည်သော်လည်းကောင်း။ အပိစ ။ ။ကိဉ္စာပိ ပရိမဏ္ဍလံ နိဝါသေတုံ အဇာနန္တဿ အနာပတ္တိ၊ တထာပိ နိဝါသနဝတ္တံ သာဓုကံ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗမေဝ၊ သဉ္စိစ္စ အနုဂ္ဂဟဏံ ဟိ အနာဒရိယံ သိယာတိ အာဟ- အပိစနိဝါသနဝတ္တံ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗန္တိ။ [ပရိမဏ္ဍလဝတ်နည်းကို မသိသေး၍ ပရိမဏ္ဍလ မဖြစ်ဘဲ ဝတ်သူမှာ အာပတ်မသင့်သော်လည်း ဝတ်နည်းကိုကား လေးလေးစားစား သင်ရမည်သာ၊ မသင်လိုသောစေတနာဖြင့် မသင်ဘဲ နေလျှင် အနာဒရိယပင် ဖြစ်စရာ ရှိသည်။] စောရာဝါ၊ ဓားပြတို့သည်သော်လည်းကောင်း။ အနုဗန္ဓန္တိ၊ လိုက်ကုန်၏။ ဧဝရူပါသု၊ ဤသို့သဘော ရှိကုန်သော။ (ဤသို့ အလားတူ ဖြစ်ကုန်သော။) အာပဒါသု၊ ဘေးရန်တို့ကြောင့်။ (အပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ နိဝါသေန္တဿ၊ ၏။) အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။၊
ဥမ္မတ္တကာဒယော၊ ဥမ္မတ္တက အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ဝုတ္တနယာ ဧဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိကုန်သည်သာ။
အနာဒရိယံ၊ လေးစားခြင်း မရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိကာရဏာဘာဝေါ၊ အာပတ်မသင့်ဖို့ရာ အကြောင်း၏ မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ အပရိမဏ္ဍလနိဝါသနံ၊ ဝန်းဝိုင်းစွာ မဝတ်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ တီဏိ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ (ဣမာနိ တီဏိ၊ တို့သည်။ အင်္ဂါနိ၊ တို့သည်။ ‌ဟောန္တိ။၊ ) ယထာ၊ ဖြစ်ကုန်သကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ ဤ့အတူ။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ‌သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ပုရိမာနိ၊ ရှေးဖြစ်ကုန်သော။ ဒွေ၊ နှစ်ပါးသောအင်္ဂါတို့လည်းကောင်း။ တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုသိက္ခာပုဒ်၌။ ဝုတ္တပ္ပဋိပက္ခကရဏဉ္စ၊ ‌ဟောတော်မူအပ်သော အကြောင်းအရာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ပြုခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ တီဏိယေဝ၊ သုံးပါးတို့သည်သာ။ ဟောန္တိ၊ ‌ဖြစ်ကုန်၏။ [ဒုတိယသိက္ခာပုဒ်အတွက် အပရိမဏ္ဍလ ပါရုပနကို သွင်း၊ တတိယသိက္ခာပုဒ်အတွက် သုပ္ပဋိစ္ဆန္နအဂမနကို သွင်း၊ ဤသို့ စသည်ဖြင့် ထိုထိုသိက္ခာပုဒ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို တတိယအင်္ဂါ အဖြစ်ဖြင့် သွင်းပါ။] တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ဣတော၊ ဤသိက္ခာပုဒ်မှ။ ပရံ၊ နောက်၌။ တာနိပိ၊ ထိုအင်္ဂါတို့ကိုလည်း။ အဝတွာ၊ မဆိုမူ၍။ အနာပတ္တိမတ္တမေဝ၊ အနာပတ်မျှကိုသာ။ ဝက္ခာမ၊ ဆိုကုန်တော့အံ့။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဒုတိယေ၊ ၌။ န ဘိက္ခဝေ ဂိဟိပါရုတံ ပါရုပိတဗ္ဗန္တိ၊ ဟူ၍။ ဧဝံ၊ သို့။ ပဋိက္ခိတ္တံ၊ ပယ်မြစ်တော်မူအပ်သော။ ဂိဟိပါရုတံ၊ လူတို့၏ခြုံနည်းကို။ အပါရုပိတွာ၊ မခြုံမူ၍။ ဥဘော ကဏ္ဏေ၊ အနားစွန်းနှစ်ဖက်တို့ကို။ သမံ၊ အညီအမျှ။ ကတွာ၊ ၍။ ပါရုပနံ၊ ခြုံခြင်းသည်။ ဝါ၊ ရန်းခြင်းသည်။ ပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ ပါရုပနံ နာမ၊ ခြုံခြင်းမည်၏။ ဝါ၊ ရန်းခြင်းမည်၏။ [ခြုံခြင်းကိုပင် "ရန်းခြင်း"ဟုခေါ်သည်။] တတ္ထ၊ ထိုန ဘိက္ခဝေ ဂိဟိပါရုတံ ပါရုပိတဗ္ဗံ အစရှိသော ပါဠိရပ်၌။ ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော။ [အညထာ ပါရုတံ၌စပ်။] သေတပဋပါရုတံ၊ ဖြူသောအဝတ်ရှိသူတို့၏ ခြုံနည်းလည်းကောင်း။ ပရိဗ္ဗာဇကပါရုတံ၊ ပရိဗ္ဗိုဇ်တို့၏ခြုံနည်းလည်းကောင်း။ ဧကသာဋကပါရုတံ၊ တစ်ထည်သောအဝတ်ရှိသူတို့၏ခြုံနည်းလည်းကောင်း။ ဥဘော ကဏ္ဏေ သမံ ကတွာ ။ ။သင်္ကန်းရုံသောအခါ သင်္ကန်းအနား ၂ ခုကို ညီစွာထား၍ လိပ်ရသေး၏၊ သင်္ကန်းရန်းရာ၌ကား သင်္ကန်းအနား ၂ခုကို ညီစွာ ထား၍ (မလိပ်တော့ဘဲ) လက်ဝဲဖက် လက်မောင်းကို ဖုံးစေလျက် ရန်းလိုက်ရသည်၊ ဤသို့ ရန်းခြင်းကို "ပရိမဏ္ဍလပါရုပန" ဟုခေါ်၏၊ သီဟိုဠ်ရဟန်းတော်များ၌ ထိုကဲ့သို့ ရန်းနည်းကို တွေ့နိုင်သေးသည်၊ ယခုကာလ၌ကား ဤသို့ သင်္ကန်းနား ၂ ခုကို ညီစွာ မထားတော့ဘဲ သင်္ကန်းတစ်စ၏ ထောင့်ကို စုရုံး(လုံး) ၍ လက်ဝဲ ပခုံးပေါ်၌ ထားကြသောကြောင့် "ဥဘော ကဏ္ဏေ သမံ ကတွာ"၏ အဓိပ္ပာယ် အစစ်အမှန် ပျောက်နေတော့၏။ သုရာသောဏ္ဍပါရုတံ၊ သေသောက်ကြူးတို့၏ ခြုံနည်းလည်းကောင်း။ အန္တေပုရိကပါရုတံ၊ နန်းတွင်းသူတို့၏ ခြုံနည်းလည်းကောင်း။ မဟာဇေဋ္ဌပါရုတံ၊ လက်သမားကြီးတို့၏ ခြုံနည်းလည်းကောင်း။ ကုဋိပ္ပဝေသကပါရုတံ၊ လယ်လုပ်တဲကုပ်သို့ ဝင်သူတို့၏ ခြုံနည်းလည်းကောင်း။ ဗြာဟ္မဏပါရုတံ၊ ပုဏ္ဏားတို့၏ ခြုံနည်းလည်းကောင်း။ ပါဠိကာရကပါရုတံ၊ သံဃာအစဉ်အတန်းကို ပြုကုန်သော ရဟန်းတို့၏ ခြုံနည်းလည်းကောင်း။ ဣတိ ဧဝမာဒိ၊ ဤသို့ အစရှိသော။ ပရိမဏ္ဍလလက္ခဏတော၊ ပရိမဏ္ဍလလက္ခဏာမှ။ အညထာ၊ တစ်ပါးသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ပါရုတံ၊ ခြုံခြင်းသည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) သဗ္ဗံ၊ သော။ ဧတံ၊ ဤခြုံခြင်းသည်။ ဂိဟိပါရုတံ နာမ၊ မည်၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သေတပဋာ၊ ဖြူသောအဝတ်ရှိကုန်သော။ အဍ္ဎပါလကနိဂဏ္ဌာ၊ တစ်ဝက်သော အထက်ကိုယ်ကိုသာ စောင့်ရှောက်ကုန်သော နိဂဏ္ဌတို့သည်။ ပါရုပန္တိ ယထာ၊ ခြုံကြကုန်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။ ဧကစ္စေ၊ ကုန်သော။ ပရိဗ္ဗာဇကာ၊ တို့သည်။ ဥရံ၊ ရင်ဘတ်ကို။ ဝိဝရိတွာ၊ ဖွင့်၍။ ဒွီသု၊ နှစ်ဖက်ကုန်သော။ အံသကူဋေသု၊ ပခုံးစွန်းတို့၌။ ပါဝုရဏံ၊ ခြုံထည်ကို။ ဌပေန္တိ ယထာ စ၊ ထားကြကုန်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။ ဧကသာဋကာ၊ တစ်ထည်သော အဝတ်ရှိကုန်သော။ မနုဿာ၊ လူတို့သည်။ နိဝတ္ထသာဋကဿ၊ ဝတ်အပ်သော အဝတ်၏။ ဧကေန၊ တစ်ခုသော။ အန္တေန၊ အစွန်းဖြင့်။ ပိဋ္ဌိံ၊ ကျောက်ကုန်းကို။ ပါရုပိတွာ၊ ခြုံ၍။ ဥဘော ကဏ္ဏေ၊ အနားစွန်း ၂ ဖက်တို့ကို။ ဥ‌ဘောသု၊ ကုန်သော။ အံသကူဋေသု၊ တို့၌။ ဌပေန္တိ ယထာ စ၊ သို့လည်းကောင်း။ သုရာသောဏ္ဍာဒယော၊ သေသောက်ကြူး အစရှိသူတို့သည်။ သာဋကေန၊ အဝတ်ဖြင့်။ ဂီဝံ၊ လည်ပင်းကို။ ပရိက္ခိပိတွာ၊ ရစ်ပတ်၍။ ဥဘော အန္တေ၊ တို့ကို။ ဥရေဝါ၊ ရင်ဘတ်၌သော်လည်း။ ဩလမ္ဗေန္တိယထာစ၊ တွဲလျားချကုန်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။ ပိဋ္ဌိယံဝါ၊ ကျောက်ကုန်း၌သော်လည်း။ ခိပန္တိယထာ စ၊ ပစ်ချကုန်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။ အန္တေပုရိကာဒယော၊ နန်းတွင်းသူ အစရှိသည်တို့သည်။ အက္ခိတာရကမတ္တံ၊ မျက်လုံးပေါက်မျှကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြ၍။ သေတပဋာ ။ ။သေတပဋာကို "အဍ္ဎပါလကကနိဂဏ္ဌာ" ဟု ဖွင့်၏၊ သေတော+ပဋော ယေသံတိ သေတပဋာ၊ အဍ္ဎံ- အထက်ပိုင်း ကိုယ်တစ်ဝက်ကို+ပါလေန္တိ-ဖုံးထားသောအားဖြင့် စောင့်ရှောက်ကြကုန်၏၊ ဣတိ အဍ္ဎပါလကာ၊ ထိုနိဂဏ္ဌတို့သည် အောက်ပိုင်း၌ မစောင့်ရှောက်တော့ဘဲ (အဝတ်မပါဘဲ) အထက်ပိုင်း၌သာ အဝတ်ဖြူ တစ်ထည်ကို ချိုင်းကြားနှစ်ဖက်၌ သွင်း၍ ခြုံထားကြသတတ်။ ဩဂုဏ္ဌိတံ၊ ထက်ဝန်းကျင် ရစ်ပတ်အပ်သော ဦးခေါင်းရှိအောင်။ ဝါ၊ ခေါင်းမြီးခြုံလျက်။ ပါရုပန္တိယထာ စ၊ ခြုံကုန်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။ မဟာဇေဋ္ဌာ၊ လက်သမားကြီးတို့သည်။ ဒီဃသာဋကံ၊ ရှည်စွာသော အဝတ်ကို။ နိဝါသေတွာ၊ ဝတ်၍။ တဿေဝ၊ ထိုအဝတ်၏ပင်။ ဧကေနန္တေန၊ တစ်ခုသော အစွန်းဖြင့်။ သကလသရီရံ၊ အလုံးစုံသောကိုယ်ကို။ ပါရုပန္တိ ယထာ စ၊ ခြုံကုန်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။ ကဿကာ၊ လယ်သမားတို့သည်။ ခေတ္တကုဋိံ၊ လယ်တဲကုပ်သို့။ ပဝိသန္တာ၊ ဝင်ကုန်လတ်သော်။ သာဋကံ၊ အဝတ်ကို။ ပလိဝေဌေတွာ၊ ရစ်ပတ်၍။ ဥပကစ္ဆကေ၊ လက်ကတီးကြား၌။ ပက္ခိပိတွာ၊ ထည့်သွင်း၍။ တဿေဝ၊ ထိုအဝတ်၏ပင်။ ဧကေနန္တေန၊ ဖြင့်။ သရီရံ၊ ကိုယ်ကို။ ပါရုပန္တိ ယထာ စ၊ ခြုံကုန်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။ ဗြာဟ္မဏာ၊ ပုဏ္ဏားတို့သည်။ ဥဘိန္နံ၊ နှစ်ဖက်ကုန်သော။ ဥပကစ္ဆကာနံ၊ တို့၏။ အန္တရေ၊ အကြား၌။ သာဋကံ၊ ကို။ ပဝေသေတွာ၊ သွင်း၍။ အံသကုဋေသု၊ တို့၌။ ပက္ခိပန္တိ ယထာ စ၊ ထည့်သွင်းကုန်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။ ပါဠိကာရကော၊ သံဃာအစဉ်အတန်းကို ပြုသော။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ ဧကံသပါရုပနေန၊ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပခုံးကို ခြုံခြင်းဖြင့်။ (ထုံးစံအတိုင်း ဥဘော ကဏ္ဏေ သမံ ကတွာ ရန်းခြင်းကို ဆိုသည်။) ပါရုတံ၊ ခြုံအပ်သော။ ဝါမဗာတုံ၊ လက်ဝဲလက်မောင်းကို။ ဝိဝရိတွာ၊ ဖွင့်၍။ စီတရံ၊ ကို။ အံသကူဋေ၊ ၌။ အာရောပေတိ ယထာ စ၊ တင်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။ ဧဝံ၊ ဤအတူ။ အပါရုပိတွာ၊ မခြုံမူ၍။ သဗ္ဗေပိ၊ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ဧတေ (ပါရုပနဒေါသေ)၊ ဤခြုံခြင်း၏အပြစ်တို့ကိုလည်းကောင်း။ အညေ၊ အခြားကုန်သော။ ဧဝရူပေ၊ ဤသို့ သဘောရှိကုန်သော။ (ဤသို့ အလားတူဖြစ်ကုန်သော)။ ပါရုပနဒေါသေစ၊ ခြုံခြင်း၏အပြစ်တို့ကိုလည်းကောင်း။ ဝဇ္ဇေတွာ၊ ရှောင်ကြဉ်၍။ နိဗ္ဗိကာရံ၊ ‌ဖောက်ပြန်ခြင်းမရှိအောင်။ ပရိမဏ္ဍလံ၊ စွာ။ ပါရုပိတဗ္ဗံ၊ ခြုံရာ၏။ ဝါ၊ ရန်းရာ၏။
တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။ အပါရုပိတွာ၊ မခြုံမူ၍။ ဝါ၊ မရန်းမူ၍။ အာရာမေ ဝါ၊ ၌သော်လည်းကောင်း။အက္ခိတာရကမတ္တံ ။ ။ခေါင်းမြီးခြုံ ကုလားမတို့သည် တစ်ကိုယ်လုံးခြုံ၍ မျက်လုံးနေရာ၌သာ အပေါက်ကလေး ဖောက်ထားကြ၏၊ ထိုနေရာ၌ အထဲက မျက်လုံးကလေးသည် ကြယ်ကလေးကဲ့သို့ ထင်ရ၏၊ ထို့ကြောင့် ကြယ်နှင့်တူသော မျက်လုံးကိုပင် "အက္ခိတာရက" ဟု ခေါ်သည်။ [အက္ခိတာရကမတ္တံတိ အက္ခိမတ္တံ။]
ပါဠိကာရကော ။ ။ဆွမ်းကြီးခံကိစ္စ စသည်ရှိသောအခါ သံဃာများကို စီတန်းပေးသော ရဟန်းကို "ပါဠိကာရက" ဟုခေါ်၏၊ ပါဠိံ- အစဉ်အတန်းကို+ကရောတီတိ ပါဠိကာ‌ရကော၊ ထိုရဟန်းသည် သင်္ကန်းကို ထုံးစံအတိုင်း ("ဥဘော ကဏ္ဏေ သမံ ကတွာ" ဖြစ်အောင်) ရန်းထား၏၊ ထို့နောက် "ဟိုကိုယ်တော်က ဒီကြွ, ဒီကိုယ်တော်က ဟိုကြွ" စသည်ဖြင့် လက်မောင်းကို ယမ်းကာ ယမ်းကာ စီစဉ်ရသောအခါ လက်ဝဲလက်၌ ဖုံးထားသော သင်္ကန်းကို မဖုံးအားတော့ဘဲ ပခုံးပေါ်ပင့်၍ တင်လိုက်ရတော့သည်။
အန္တရဃရေဝါ၊ ၌သော်လည်းကောင်း။ အနာဒရိယေန၊ လေးစားခြင်း မရှိသူ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ မလေးစားခြင်းကြောင့်။ ယံကိဉ္စိ၊ သော။ ဝိကာရံ၊ ‌ဖောက်ပြန်သောရန်းခြင်းကို။ ကရောန္တဿ၊ ပြုသောရဟန်း၏။ ဒုက္ကဋံ၊ သည်။ (ဟောတိ)။ အနာပတ္တိ၊ သည်။ ပုရိမသဒိသာယေဝ၊ ရှေ့သိက္ခာပုဒ်၏ အနာပတ္တိနှင့်တူသည်သာ။ စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ (အနာပတ္တိ၊ သည်။ ပုရိမသဒိသာယေဝ၊ သာ။ ဟောတိ။)
ပန၊ အဖို့ကား။ ယတ္ထ၊ အကြင်သိက္ခာပုဒ်၌။ ဝိသေသော၊ အနာပတ္တိအထူးသည်။ ဘဝိဿတိ၊ ရှိလတ္တံ့။ တတ္ထ၊ ထိုသိက္ခာပုဒ်၌။ ဝက္ခာမ၊ ဆိုကုန်အံ့။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
တတိယေ၊ ၌။ သုပ္ပဋိစ္ဆန္နောတိ၊ ကား။ သုဋ္ဌု၊ ကောင်းစွာ။ ပဋိစ္ဆန္နော၊ ဖုံးအုပ်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) ဂဏ္ဌိကံ၊ အနားပတ်သီးကို။ ပဋိမုဉ္စိတွာ၊ အနားပတ်ကွင်း၌စွပ်၍။ ဝါ၊ တပ်၍။ အနုဝါတန္တေန၊ အလျားအနားပတ်စွန်းဖြင့်။ ဂီဝံ၊ လည်ပင်းကို။ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ၊ ဖုံးအပ်၍။ ဥဘော၊ နှစ်ဖက်ကုန်သော။ ကဏ္ဏေ၊ အနားတို့ကို။ သမံ၊ အညီအမျှ။ ကတွာ၊ ၍။ ပဋိသင်္ဃရိတွာ၊ လိပ်၍။ ယာဝ မဏိဗန္ဓံ၊ လက်ကောက်ဝတ်တိုင်အောင်။ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ၊ ဖုံးအုပ်၍။ အန္တရဃရေ၊ ၌။ ဂမိဿာမိ၊ အံ့။ ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကားအနက်။ ပန၊ ဗျတိရိက်ကား။အာရာမေ အန္တရဃရေ ။ ။ဤပရိမဏ္ဍလရန်းနည်းကိုလည်း အာရာမအရာဝယ် ဗုဒ္ဓုပဋ္ဌာနာဒိကာလကို ရည်ရွယ်သည်၊ အန္တရဃရ၌ကား (ဝါသူပဂတ- ညဉ့်အိပ်နေ့နေ) နေသောအခါကို ရည်ရွယ်ဟန်တူ၏၊ ရိုးရိုးသွားလာနေထိုင်ရာ၌ကား သုပ္ပဋိစ္ဆန္နသိက္ခာပုဒ်နှင့်ဆိုင်သည်။
ဂဏ္ဌံ ၊ ပေ၊ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ။ ။ဤကား သုဋ္ဌု ပဋိစ္ဆန္နောကို ထပ်၍ ဖွင့်သော အနုသံဝဏ္ဏနာတည်း၊ "ကောင်းစွာ+ဖုံး" ယူသည် "ပခုံးစွန်းတို့ကိုလည်းကောင်း, ရင်ကိုလည်းကောင်း မဖော်ဘဲဖုံးခြင်းတည်း၊ ခေါင်းမြီးခြုံသော ဖုံးခြင်းမဟုတ်" ဟုသိစေလို၍ "ဂဏ္ဌိကံ" စသည်ကို မိန့်၊ "ဂဏ္ဌိကံ ပဋိမုဉ္စိတွာ" ဖြင့် လေတိုက်၍ သင်္ကန်းလွင့်သောအခါ ရင်ဘတ်မပေါ်အောင်" အနားပတ်သီးကို အနားပတ်ကွင်း၌ တပ်ပါ" ဟုဆိုလိုသည်။
အနုဝါတန္တေန ဂီဝံ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ။ ။ဤစကားကို ထောက်၍ သင်္ကန်းရုံသောအခါ လည်ပင်းကို ဖုံးကြသည်၊ သို့သော် အလျားအနားပတ်ဖြင့် ဖုံးရမည်ဟူရာ၌ ယခုကာလဝယ်အလျားအနားပတ် သက်သက်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ, ဂုတ်ပိုးချကာ သင်္ကန်းအထပ်ထပ် ဖုံးနေရသဖြင့် စာအတိုင်း မကျန, သင်္ကန်းက ရှည်လွန်းနေပုံရသည်။
ပဋိသံဃရိတွာ ။ ။ဒုတိယသိက္ခာပုဒ်လည်း "ဥဘော ကဏ္ဏေ သမံ ကတွာ" ဟု ပါခဲ့၏။ ဤ၌ကား "ပဋိသံဃရိတွာ" ဟု အပိုဆိုသောကြောင့် သင်္ကန်းအနား ၂ ဖက်ကို ညီစွာ ထား၍ ယခုခေတ်လိပ်သလို လိပ်ရဦးမည်ဟုလည်းကောင်း, ရှေ့သိက္ခာပုဒ်၌ "ပဋိသံဃရိတွာ" မပါသောကြောင့် မလိပ်ဘဲ လက်ဝဲ လက်မောင်းပေါ် တင်လိုက်ရမည်ဟုလည်းကောင်း သိသာ၏။
တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။ အကတွာ၊ ၍။ ဇာဏုံဝါ၊ ပုဆစ်ဒူးကိုသော်လည်းကောင်း။ (တစ်နည်း) ဇတ္တူနိဝါ၊ ပခုံးစွန်းနှစ်ဖက်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။ ဥရံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။ ဝိဝရိတွာ၊ ဖွင့်၍။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ ၏။ ဒုက္ကဋံ (‌ဟောတိ)။
စတုတ္ထေ၊ ၌။ ဂလာဝါဋကတော၊ လည်မျိုတွင်းငယ်မှ။ ဝါ၊ လည်ချိုင့်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ သီသံ၊ ဦးခေါင်းကိုလည်းကောင်း။ မဏိဗန္ဓတော၊ လက်ကောက်ဝတ်မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ ဟတ္ထေ၊ အပြင် လက်တို့ကိုလည်းကောင်း။ ပိဏ္ဍိကမံသတော၊ ခြေသလုံးကြွက်သားမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ ပါဒေ၊ ခြေတို့ကိုလည်းကောင်း။ ဝိဝရိတွာ၊ ဖွင့်၍။ သေသံ၊ ကြွင်းသော တစ်ကိုယ်လုံးကို။ ဆာဒေတွာ၊ ဖုံးအုပ်၍။ နိသိန္နော၊ ထိုင်သောရဟန်းသည်။ သုပ္ပဋိစ္ဆန္နော နာမ၊ သုပ္ပဋိစ္ဆန္န မည်သည်။ ဟောတိ။ ပန၊ အထူးကား။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ဝါသူပဂတဿ၊ တည်းခိုနေထိုင်ခြင်းငှာ ရွာတွင်း၌ ရောက်နေသည်ဖြစ်၍။ (အပ္ပဋိစ္ဆန္နဿ၊ မဖုံးအုပ်သော ရဟန်း၏။) အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။ဇာဏုံ ဝါ စတ္တူနိ ဝါ ။ ။ဝိနယဝိနိစ္ဆယ စာကိုယ်၌ ဇာဏုံဝါ နေရာဝယ် "ဇတ္တူနိဝါ" ဟု ရှိသတတ်၊ ထို စာအရှိသည် ပို၍ကောင်းသကဲ့သို့ ထင်၏၊ အကြောင်းကား "ဇာဏု" ကို သင်းပိုင်ဖြင့် ဖုံးပြီး ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
ဂလာဝါဋကတော ။ ။"ဂလော စ ကဏ္ဌော" ဟု အဘိဓာန် (၂၆၃)၌ ပရိယာယ်ဆိုသောကြောင့် လည်မျိုကို ဂလဟု ခေါ်၏၊ ထိုဂလ၏ အာဝါဋက (တွင်းငယ်) ဟူသည်ကား လည်မျို၏ အောက်ဆုံးချိုင့်ငယ်တည်း၊ ဤစကားကို ထောက်၍ လည်ပင်း၏ ရှေ့တည့်တည့်မှ အထက်ဦးခေါင်းကို ဖော်ထားရမည်ဟု မှတ်။ ["ဂလ+အာဝါဋက" နှစ်ပုဒ်စပ်သဖြင့် "ဂလာဝါဋက" ဟု ရှိသင့်၏၊ သို့သော် စာအများပင် "ဂလဝါဋက" ဟုရှိသည်၊ ပါစိတျာဒိယောဇနာ၌ နောက်အာကို ချေဟု ဆို၏၊ "ပ+အာပံ" မှ "ပပံ" ဖြစ်သကဲ့သို့တည်းတဲ့။]
ပိဏ္ဍိကမံသဘော ။ ။"ခြေသလုံးကြွက်သားမှ အောက်ဖြစ်သော ခြေတို့ကို ဖော်၍ ထိုင်ရမည်" ဟူရာ၌ ယခုခေတ် တင်ပလ္လင်‌ခွေ၍ ထိုင်ရာဝယ် ဆိုလိုရင်းမဟုတ်၊ ‌ရှေးက အများအားဖြင့် "ပီဌ" ခေါ်သော ထိုင်ခုံအငယ်ပေါ်၌ ထိုင်လေ့ရှိ၏၊ ထိုသို့ ထိုင်သောအခါ ‌‌ခြေထောက်ကိုတွဲလျားချ၍ ထိုင်ရသောကြောင့် ‌ခြေသလုံးကြွက်သားမှ အောက်ကို ဖော်ပြီးသား ဖြစ်နေသည်၊ ဤစကားလည်း မဖော်လျှင် အပြစ်ကို ပြသောစကား မဟုတ်၊ အဖော်များမည် စိုး၍ဖော်သင့်သမျှကို သတ်မှတ်သော စကားသာတည်း၊ ထို့ကြောင့် တင်ပလ္လင်ခွေ၍ ထိုင်ရာ၌ ခြေသလုံး မဖော်ခြင်းကြောင့် အပြစ်မရှိဟု မှတ်ပါ။
ဝါသူပဂတဿ ။ ။ ဝါသာယ- နေခြင်းငှာ+ဥပဂတော-ရွာ၌ ရောက်သူတည်း၊ ဝါသူပဂတော- သူ၊ ခေတ္တခဏ ဆွမ်းစား, တရားဟော, အကြောင်းကိစ္စရှိ၍ သွားသူမဟုတ်ဘဲ တည်းခိုသော အားဖြင့် နေသူတည်း၊ ကြွင်းသော မှတ်ဖွယ်ကို ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။
ပဉ္စမေ၊ ပဉ္စမသိက္ခာပုဒ်၌။ (သုသံဝုတဂမနသိက္ခာပုဒ်၌)။ သုသံဝုတောတိ၊ ကား။ ဟတ္ထံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။ ပါဒံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။ အကီဠာပေန္တော၊ မကစားစေဘဲ။ ဝါ၊ မဆော့စေဘဲ။ သုဝိနီတော၊ ကောင်းစွာ ဆုံးမအပ်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) [ဂမိဿာမိ၌စပ်။] ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကားအနက်။
ဆဋ္ဌေပိ၊ ဆဋ္ဌသိက္ခာပုဒ်၌လည်း (သုသံဝုတနိသီဒနသိက္ခာပုဒ်၌လည်း)။ ဧသေဝ နယော၊ ဤနည်းပင်တည်း။
သတ္တမေ၊ သတ္တမသိက္ခာပုဒ်၌။ (ဩက္ခိတ္တစက္ခုဂမနသိက္ခာပုဒ်၌)။ ဩက္ခိတ္တစက္ခူတိ၊ ကား။ ‌ဟေဋ္ဌာခိတ္တစက္ခု၊ အောက်၌ ချအပ်သော မျက်လုံးရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ပုရတော၊ ရှေ့၌။ ယုဂမတ္တံ၊ ရထားထမ်းပိုးအတိုင်းအရှည်ရှိသော။ ဝါ၊ ထမ်းပိုးတစ်ပြန်မျှလောက်သော။ ဘူမိဘာဂံ၊ မြေအဖို့ကို။ ပေက္ခမာနော၊ ကြည့်လျက်။ [ဂမိဿာ၌စပ်။] ပန၊ ဆက်။ ဧကသ္မိံ၊ တစ်ခုသော။ ဌာနေ၊ အရပ်၌။ ဌတွာ၊ တည်၍။ ဟတ္ထိအဿာဒိပရိဿယာဘာဝံ၊ ဆင် မြင်း အစရှိသော ဘေးရန်တို့၏ မရှိခြင်းကို။ ဩလောကေတုံ၊ ကြည့်ခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
အဋ္ဌမေပိ၊ အဋ္ဌမသိက္ခာပုဒ်၌လည်း (ဩက္ခိတ္တစက္ခုနိသီဒနသိက္ခာပုဒ်၌လည်း)။ ဧသေဝ နယော၊ ပင်တည်း။သုသံဝုတော ။ ။သုဋ္ဌု+ သံဝုတာ (စောင့်စည်းအပ်သော လက်, ခြေတို့) ယေနာတိသုသံဝုတော- ကောင်းစွာ စောင့်စည်းအပ်သော လက် ခြေရှိသူ- လက် ခြေတို့ကို ကောင်းစွာ စောင့်စည်းသူ၊ ဤသို့ သဒ္ဒတ္ထဖြစ်၏၊ "ဟတ္ထံ ဝါ၊ ပေ၊ သုဝိနီတော"ကား အဓိပ္ပာယ်နက်တည်း၊ "ကောင်းစွာ စောင့်စည်းသူ" ဟူသည် လက် ခြေတို့ကို မကစားစေဘဲ (မဆော့စေဘဲ) ဆရာသမားတို့ ကောင်းစွာ ဆုံးမထားအပ်သူတည်း။
ဩက္ခိတ္တစက္ခု ။ ။"ဩသည် အဝ၏ ကာရိယတည်း၊ ထို အဝလည်း အောက်ချခြင်းအနက်ဟောတည်း" ဟု သိစေလို၍ "ဟေဋ္ဌာခိတ္တစက္ခု" ဟုဖွင့်သည်၊ ဟေဋ္ဌာ+ခိတ္တံ ဩက္ခိတ္တံ၊ ဩက္ခိတ္တံ+ စက္ခု ယဿာတိ ဩက္ခိတ္တစက္ခု၊ "ယုဂမတ္တံ- ရထား၏ ထမ်းပိုး‌တစ်ပြန်မျှအရပ်" ဟူသည် "၄ တောင်ခန့် အရပ်တည်း" ဟု ပြောစမှတ် ပြုကြ၏၊ တချို့နေရာ၌ ၄ တောင်ထွာခန့်အရပ်ကို "ယုဂမတ္တံ" ဟု ဖွင့်သေး၏။
ဆက်ဦးအံ့-- "အောက်သို့ မျက်လုံးကို ချရမည်" ဟု ဆိုရာ၌ "လည်ပင်းကို မတ်မတ်ထား၍ ရှောင်သင့်ရာ အရပ်, သွားသင့်ရာ အရပ်ကို ကြည့်ရှုဖို့ရာ ရထားထမ်းပိုး တစ်ပြန်ခန့်မျှ အရပ်ကို ကြည့်ရှုသွားပါ" ဟုဆိုလိုသည်၊ "မေးရိုးနှင့်ရင်ဘတ်ရိုးကိုထိနေအောင် ငုံ့ထားပါ" ဟု ဆိုလိုသည် မဟုတ်။ (သုတ္တနိပါတ် အဋ္ဌကထာ, ဩက္ခိတ္တစက္ခုဂါထာအဖွင့်။)
ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဌတွာ ။ ။"တစ်နေရာ၌ ရပ်၍" ဟူသော စကားသည် ဥပလက္ခဏသာတည်း၊ သွားရင်းလည်းဘေးရန် ရှိ- မရှိ ကိုကြည့်ကောင်း၏၊ ရွာထဲဝယ် ဘုရား ပူဇော်ပွဲလုပ်ရာ၌လည်း ဩက္ခိတ္တစက္ခု မချဘဲ ပူဇော် ဖူးမြော်ကောင်း၏ဟု ဝဒန္တိဝါဒ ရှိ၏။
နဝမေ၊ နဝမသိက္ခာပုဒ်၌။ (ဥက္ခိတ္တကာယဂမနသိက္ခာပုဒ်၌။) ဥက္ခိတ္တကာယာတိ၊ ကား။ ဥက္ခေပေန၊ မြှောက်ပင့်ခြင်းဖြင့်။ [န ဂမိဿာမိ၌စပ်။] ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏေ၊ ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏအနက်၌။ ကရဏဝစနံ၊ ကရိုဏ်းဝိဘတ်တည်း။ ဧ‌ကတောဝါ၊ တစ်ဖက်၌သော်လည်းကောင်း။ ဥ‌ဘတောဝါ၊ နှစ်ဖက်လုံး၌သော်လည်းကောင်း။ ဥက္ခိတ္တစီဝရော၊ ‌မြှောက်ပင့်အပ်သော သင်္ကန်းရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ (န ဂမိဿာမိ၌ စပ်။) ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကားအနက်။ အန္တော ဣန္ဒခီလတော၊ ရွာတံခါးခုံအတွင်းမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့ သင်္ကန်းကို မြှောက်ပင့်လျက်။ န ဂန္တဗ္ဗံ၊ မသွားရာ။ ဝါ၊ မသွားကောင်း။
ဒသမေ၊ ဒသမသိက္ခာပုဒ်၌။ (ဥက္ခိတ္တကာယနိသီဒနသိက္ခာပုဒ်၌)။ နိသိန္နကာလေ၊ ထိုင်ရာအခါ၌။ ဓမကရဏံ၊ ဓမကရိုဏ်ရေစစ်ကို။ နီဟရန္တေနာပိ၊ ထုတ်သောရဟန်းသည်လည်း။ စီဝရံ၊ ကို။ အနုက္ခိပိတွာဝ၊ မမြှောက်ပင့်မူ၍သာ။ နီဟရိတဗ္ဗံ၊ ထုတ်ဆောင်ရာ၏။ ပန၊ အထူးကား။ ဝါသူပဂတဿ၊ တည်းခိုနေထိုင်ခြင်းငှာ ရွာတွင်း၌ ရောက်နေသည် ဖြစ်၍ (ဥက္ခိပန္တဿ၊ မြှောက်ပင့်သောရဟန်း၏။) အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။ဥက္ခိတ္တကာယ ။ ။ဥက္ခိပနံ- မြှောက်ပင့်ခြင်း၊ ဥက္ခိတ္တံ- ခြင်း၊ သွတ္ထ၌ က သက်၊ ဤသို့ နပုလ္လိင်ဖြစ်သင့်လျက် လိင်္ဂဝိပလ္လာသနည်းအားဖြင့် ဣတ္ထိလိင်ပြန်၍ "ဥက္ခိတ္တကာ" ဖြစ်၏ဟု ကြံ၊ နာကို အာယပြု၊ ထိုနာလည်း ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏအနက်၌သက်၊ အခြားရဟန်းများကဲ့သို့ သင်္ကန်းကို ရိုးရိုးမရုံဘဲ အထက်သို့ မြှောက်ပင့်ထားသူကို "ဣတ္ထမ္ဘူတ" ဟုခေါ်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို မှတ်သားကြောင်း အနက်ကို "ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏ" ဟုခေါ်သည်၊ ထိုဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏသည် ကြိယာဝိသေသနတစ်မျိုး ဖြစ်သောကြောင့် "ဥက္ခိတ္တစီဝရော ဟုတွာ" ဟု ကြိယာဝိသေသန ဖွင့်သည်။
ဥက္ခိတ္တစီဝရော ။ ။ကဋိတော ဥဒ္ဓံ ကာယဗန္ဓနာဒိဒဿနဝသေန ဥက္ခိပနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ- ဥက္ခိတ္တစီဝရော ဟူသော စကားကို ခါးအထက် ခါးပန်းကြိုးပေါ်အောင် မြှောက်ပင့်ခြင်းကို ရည်ရွယ်၍ ဆိုသည်၊ ဘာ့ကြောင့် သိရသနည်း-ပိဏ္ဍာယ စရတော ပတ္တဂဟဏာဒိမတ္တဿ အနုညာတတ္တာ- ဆွမ်းခံလှည့်လည်သော ရဟန်းအတွက် သပိတ်ကိုင်ခြင်းမျှကို ခွင့်ပြုတော်မူအပ်သောကြောင့်တည်း၊ သပိတ်ကို ကိုင်ရာ၌ အနည်းငယ် ကိုယ်ပေါ်စရာ ရှိ၏ ၊ ထိုသို့ ပေါ်သော်လည်း အပြစ်မရှိသောကြောင့်-ဟူလို။ (ဝိမတိ)။
မှတ်ချက် ။ ။ဤအဖွင့်ကို ကြည့်လျှင် သင်းပိုင်ကို စွန်တောင်ဆွဲ၍ ‌မြှောက်ပင့်ခြင်းမျိုးကို "ဥက္ခိတ္တက" ဟု မဆိုလိုဟု ဝိမတိပြ၏၊ "စီဝရ" အရလည်း အပေါ်ရုံ ဧကသီသင်္ကန်းကြီးကိုသာ ယူစေလိုဟန် တူ၏။
ဓမကရဏံ နီဟရန္တေနာပိ ။ ။ခန္ဓေ လဂ္ဂပတ္တတ္ထဝိကာဒိ‌တော ဓမကရဏံ နီဟရန္တဿ ကဋိတော ဥဒ္ဓံပိ ဒိဿတိ- ပခုံး၌ ချိတ်အပ်, လွယ်အပ်သော သပိတ်အိတ် စသည်ဝယ် ထည့်ထားသော ဓမကရိုဏ် (ရေစစ်) ကိုထုတ်သော ရဟန်းမှာ ခါး ပေါ်သွားတတ်၏၊ တထာ အဒဿေတွာ နီဟရိတဗ္ဗန္တိ အဓိပ္ပာယော- ထိုသို့ မပေါ်စေဘဲ ထုတ်ရမည်-ဟူလို။
ဧကာဒသမေ၊ ဧကာဒသမသိက္ခာပုဒ်၌။ (ဥဇ္ဈဂ္ဃိကာယဂမနသိက္ခာပုဒ်၌)။ ဥဇ္ဈဂ္ဃိကာယာတိ၊ ကား။ မဟာဟသိတံ၊ ကျယ်စွာသော ရယ်ခြင်းကို။ ဟသန္တော၊ ရယ်လျက်။ [န ဂမိဿာမိ၌စပ်။] ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကားအနက်။
ဟိ၊ မှန်။ ဣဓာပိ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။ ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏေယေဝ၊ ၌ပင်။ ကရဏဝစနံ၊ ကရိုဏ်းဝိဘတ်တည်း။ [ဥက္ခိတ္တကာယ၌ ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏကို ကြိယာဝိသေသန ဖွင့်သကဲ့သို့ ဤ၌ "နိသီဒန္တော ဟုတွာ" ဟု ဖွင့်ခြင်းသည် မှန်၏-ဟူလို။]
ဒွါဒသမေပိ၊ ဒွါဒသမသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။ (ဥဇ္ဈဂ္ဃိကာယနိသီဒနသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။) ဧသေဝ နယော၊ ပင်တည်း။
ဥဘယတ္ထ၊ နှစ်ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ဟသနီယသ္မိံ၊ ရယ်ထိုက်သော။ ဝတ္ထုသ္မိံ၊ အကြောင်းကြောင့်။ မိဟိတမတ္တံ၊ ပြုံးခြင်းမျှကို။ ကရောန္တဿ၊ ၏။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
တေရသမေ၊ ၌။ (အပ္ပသဒ္ဒဂမနသိက္ခာပုဒ်၌)။ အပ္ပသဒ္ဒေါတိ၊ ကား။ ဥစ္စာသဒ္ဒမဟာသ‌ဒ္ဒေါ၊ အထက်သို့ မြင့်တက်သောအသံ, နံပါးသို့ ပြန့်ကျယ်သောအသံရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ န (ဂမိဿာမိ)၊ မသွားအံ့။
စုဒ္ဒသမေပိ၊ ၌လည်း။ (အပ္ပသဒ္ဒနိသီဒနသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။) ဧသေဝ နယော၊ ပင်တည်း။
ပန၊ ဆက်။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤ ၂ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့၌။ အပ္ပသဒ္ဒတာပရိစ္ဆေဒေါ၊ တိုးသောအသံရှိသူ၏ အဖြစ်၏ အပိုင်းအခြားတည်း။ (တိုးသောအသံ၏ အပိုင်းအခြား-ဟူလို။) ဒွါဒသဟတ္ထေ၊ တစ်ဆယ့်နှစ်တောင်ရှိသော။ ဂေဟေ၊ အိမ်၌။ အာဒိမှိ၊ အစ၌။ သံဃတ္ထေရော၊ သံဃာ့ထေရ်သည်။ (နိသီဒတိ၊ ထိုင်၏။) မဇ္ဈေ၊ အလယ်၌။ ဒုတိယတ္ထေရော၊ ဒုတိယထေရ်သည်။ (နိသီဒတိ၊ ၏။) အန္တေ၊ အဆုံး၌။ တတိယတ္ထေရော၊ သည်။ (နိသီဒတိ၊ ၏။) ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ နိသိန္နေသု၊ ထိုင်ကုန်သော ထေရ်တို့တွင်။ [ဤနေရာ၌ "ယံ" ဟု ပါ၏၊ အဋ္ဌကထာကြီး၌ မပါ, စာသွားလည်း မကောင်း။] သံဃတ္ထေရော၊ သည်။ ဒုတိယတ္ထေရေန၊ နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ သစေ မန္တေတိ၊ အကယ်၍ တိုင်ပင်နှီးနော ပြောဆိုအံ့။ ဒုတိယတ္ထေရော၊ သည်။ တဿ၊ ထိုသံဃာ့ထေရ်၏။ သဒ္ဒဉ္စေဝ၊ အသံကိုလည်း။ သစေ သုဏာတိ၊ အံ့။ ကထဉ္စ၊ စကားလုံးကိုလည်း။ သစေ ဝဝတ္ထပေတိ၊ အကယ်၍ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်အံ့။ [စကားလုံးကွဲအောင် နားလည်အံ့-ဟူလို။]
တတိယတ္ထေရော ပန၊ သည်ကား။ သဒ္ဒမေဝ၊ အသံလောက်ကိုသာ။ သစေ သုဏာတိ၊ အံ့။ ကထံ၊ စကားလုံးကိုကား။ သစေ န ဝဝတ္ထပေတိ၊ အကယ်၍ မခွဲခြား မမှတ်သားနိုင်အံ့။ ဧတ္တာဝတာ၊ ဤ မျှ အတိုင်းအရှည်ရှိသော ကြားခြင်း မှတ်သားခြင်းဖြင့်။ ဥဇ္ဈဂ္ဃိကာယ ။ ။ဇဂ္ဃဓာတ်သည် ဟာသအနက်ကို ဟော၏၊ ဥကား ပဗလတ္ထ- အားကြီးခြင်းအနက်ဟောတည်း၊ ထို့ကြောင့် "မဟာဟသိတံ ဟသန္တော" ဟုဖွင့်သည်၊ ဇဂ္ဃနံ- ရယ်ခြင်း, ဇဂ္ဃိကာ- ခြင်း၊ ဏွုကို အကပြု၊ [ဏျပစ္စည်း, ဣအာဂုံသော်လည်း ကြံပါ၊] ဇကို ဈပြု, ဒွေဘော်လာ၊ မဟတီ+ဇဂ္ဃိကာ ဥဇ္ဈဂ္ဃိကာ။ အပ္ပသဒ္ဒေါ၊ တိုးသောအသံသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ပန၊ ကား။ တတိယတ္ထေရော၊ သည်။ ကထဉ္စ၊ ကိုလည်း။ သစေ ဝဝတ္ထပေတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ မဟာသဒ္ဒေါ နာမ၊ ကျယ်သောအသံမည်သည်။ ‌ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ (အပ္ပသဒ္ဒတာပရိစ္ဆေဒေါ၊ တည်း။) [ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
ဣတော၊ ဤသိက္ခာပုဒ်မှ။ ပရေသု၊ နောက်ဖြစ်ကုန်သော။ ဆသု၊ ၆ ပါးသောသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ကာယပ္ပစာလကန္တိ၊ ကား။ ကာယံ၊ ကိုယ်ကို။ စာလေတွာ စာလေတွာ၊ လှုပ်စေ၍ လှုပ်စေ၍။ [န ဂမိဿာမိ၌စပ်။] သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ဗာဟုပ္ပစာလကံ အစရှိသောပုဒ်တို့၌။ ဧသနယော၊ ဤနည်းတည်း။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ကာယာဒီနိ၊ ကိုယ်အစရှိသည်တို့ကို။ ပဂ္ဂဟေတွာ၊ မြဲစွာယူ၍။ နိစ္စလာနိ၊ မတုန်လှုပ်ကုန်အောင်။ ဥဇူနိ၊ ဖြောင့်မတ်ကုန်အောင်။ (တစ်နည်း) နိစ္စလံ၊ မတုန်လှုပ်အောင်။ ဥဇုံ၊ ဖြောင့်မတ်စွာ။ ဌပေတွာ၊ ၍။ ဂန္တဗ္ဗဉ္စေဝ၊ သွားလည်း သွားရာ၏။ နိသီဒိတဗ္ဗဉ္စ၊ ထိုင်လည်းထိုင်ရာ၏။ နိသီဒနပ္ပဋိသံယုတ္တေသု၊ ထိုင်ခြင်းနှင့် စပ်ယှဉ်ကုန်သော။ တီသု၊ သုံးပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့၌။ [ကာယပ္ပစာလကနိသီဒန, ဗာဟုပ္ပစာလကနိသီဒန, သီသပ္ပစာလကနီသီဒနသက္ခာပုဒ်တို့၌။] ဝါသူပဂတဿ၊ ဖြစ်၍။ (ကာယာဒီနိ၊ တို့ကို။ စာလေတွာ စာလေတွာ၊ ၍။ နိသီဒန္တဿ၊ ထိုင်သော ရဟန်း၏။) အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ဧကဝီသဒွါဝီသေသု၊ နှစ်ဆယ့်တစ်ခုမြောက် သိက္ခာပုဒ်, နှစ်ဆယ့်နှစ်ခုမြောက် သိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ခမ္ဘကတောတိ၊ ကား။ ကဋိယံ၊ ခါး၌။ ဟတ္ထံ၊ ကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ ကတခမ္ဘော၊ ပြုအပ်သော ဆက်စပ်ခြင်းရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ [န ဂမိဿာမိ၌စပ်။]ကာယပ္ပစာလကံ ။ ။ကာယဿ- ကိုယ်ကို+ ပစာလကံ- လှုပ်စေ၍ လှုပ်စေ၍၊ ကာယပ္ပစာလကံ- ၍၊ ပစာလကံ၌ ပပုဗ္ဗ-စလ, ကာရိတ်ကျေ, ဏပစ္စည်း- ပစာလံ ဟု ဖြစ်ပြီးနောက် "ပစာလံ" ယေဝ ပစာလကံ" ဟုသွတ္ထ၌ ကပစ္စည်းသက်၊ ဏပစ္စည်းလည်း အာဘိက္ခည (ခဏ ခဏ) အနက်၌သက်၊ ဒုတိယကား ကြိယာဝိသေသနအနက်၌ သက်၊ ထို့ကြောင့် "ကာယံ စာလေတွာ စာလေတွာ" ဟု အာဘိက္ခညအနက်ဟော ၂ရုပ်နှင့်တကွ တွာပစ္စယန္တဖြင့် ဖွင့်သည်၊ ဗာဟုပ္ပစာလကံ, ပိဏ္ဍုက္ခေပကံ စသော ၂ ရုပ်ဖွင့်သမျှ ပုဒ်တို့၌ ဤနည်းချည်းတည်း။ [မောဂ္ဂလ္လာန် ခါဒိကဏ္ဍ, (၆၃)သုတ်။]
နိစ္စလာနိ ဥဇူနိ ။ ။ကာယာဒီနိနှင့် အရတူသော‌ကြောင့် ဗဟုဝုစ်ပြင်ဟန်တူ၏၊ ကြိယာဝိသေသနဖြစ်၍ "နိစ္စလံ ဥဇုံ" ဟု ဒုတိယာဧကဝစနန္တသာ ရှိသင့်မည် ထင်သည်။
ကတခမ္ဘော ။ ။ခမ္ဘကတော၌ ဝိသေသန နောက်ကျသည်ဟု သိစေလို၍ "ကတခမ္ဘော" ဟု ဖွင့်သည်၊ ခမ္ဘသဒ္ဒါသည် ဆက်စပ်ခြင်းအနက်ကို ဟော၏၊ ခါးနှင့် လက်ကို ဆက်စပ်အောင် ပြုသည်ကို "ခမ္ဘကတ" ဟု ဆိုလိုဟန်တူ၏၊ ထို့ကြောင့် "ကဋိယံ ဟတ္ထံ ဌပေတွာ" ဟု ကတခမ္ဘကို သရုပ်ဖော်သည်။ [ဩဂုဏ္ဌိတ- ဥက္ကုဋိကာပုဒ်တို့ ပြီးပုံကို ပါတိ‌မောက်ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။]
တေဝီသစတုဝီသေသု၊ ၂၃ ‌ခုမြောက်သိက္ခာပုဒ်, ၂၄ ခုမြောက်သိက္ခာပုဒ်တို့၌။ (ဩဂုဏ္ဌိတဂမနသိက္ခာပုဒ်, ဩဂုဏ္ဌိတနိသီဒနသိက္ခာပုဒ်တို့၌။) ဩဂုဏ္ဌိတောတိ၊ ကား။ သသီသံ၊ ဦးခေါင်းနှင့်တကွဖြစ်သော ကိုယ်ကို။ ပါရုတော၊ ခြုံသည်။ (ဟုတွာ) [န ဂမိဿာ၊ ၌စပ်။]
ပဉ္စဝီသေ၊ ၂၅ ခုမြောက်သိက္ခာပုဒ်၌။ (ဥက္ကုဋိကာယဂမနသိက္ခာပုဒ်၌)။ ပဏှိယော၊ ဖနောင့်တို့ကို။ ဥက္ခိပိတွာ၊ မြှောက်၍။ အဂ္ဂပါဒေဟေဝ၊ ခြေဖျားတို့ဖြင့်သာလျှင်သော်လည်းကောင်း။ အဂ္ဂပါဒေ၊ ခြေဖျားတို့ကို။ ဥက္ခိပိတွာ၊ ၍။ ပဏှီဟိယေဝ ဝါ၊ ဖနောင့်တို့ဖြင့်သာလျှင်သော်လည်းကောင်း။ ဘူမိယံ၊ ၌။ ဖုသန္တဿ၊ ထိလျက်။ ဝါ၊ ထိသောရဟန်း၏။ ဂမနံ၊ သွားခြင်းကို။ ဥက္ကုဋိကာ၊ ဥက္ကုဋိကာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ ပန၊ ဆက်။ ကရဏဝစနံ၊ ကရိုဏ်းဝိဘတ်သည်။ ဝုတ္တလက္ခဏမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသောလက္ခဏာရှိသည်သာ။ [ဣတ္ထဘူတလက္ခဏအနက် ရှိသည်- ဟူလို။]
ဆဗ္ဗီသေ၊ ၂၆ ခုမြောက်သိက္ခာပုဒ်၌။ (ပလ္လတ္ထိကာယနိသီဒနသိက္ခာပုဒ်၌)။ န ပလ္လတ္ထိကာယာတိ၊ ကား။ ဟတ္ထပလ္လတ္ထိကာယ ဝါ၊ လက်ဖြင့် ထက်ဝန်းကျင် ရစ်ပတ်ခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ လက်အာယောဂပတ်ဖွဲ့ခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဒုဿပလ္လတ္ထိကာယ ဝါ၊ အဝတ်ဖြင့် ထက်ဝန်းကျင်ရစ်ပတ်ခြင်းဖြင့်သော်လည်း‌ကောင်း။ ဝါ၊ အဝတ်အာယောဂပတ်ဖွဲ့ခြင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ န နိသီဒိတဗ္ဗံ၊ မထိုင်ရာ။
အနာဒရေန၊ မလေးစားခြင်းကြောင့်။ [အနာဒရိယေနရှိလျှင် "လေးစားခြင်းမရှိသူ၏အဖြစ်ကြောင့်"ဟုပေး။] နိသီဒန္တဿ၊ ၏။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ ပန၊ ကား။ ဝါသူပဂတဿ၊ ၏။ ဣဓာပိ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်းကောင်း။ ပုရိမေသု၊ ရှေးဖြစ်ကုန်သော။ ဒွါဝီသစတုဝီသေသုစ၊ ဒွါဝီသသိက္ခာပုဒ်, စတုဝီသသိက္ခာပုဒ်တို့၌လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ဆဗ္ဗီသတိ၊ ၂၆ ပါးသော။ သာရုပ္ပာ၊ သာရုပ္ပသိက္ခာပုဒ်တို့သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးကုန်ပြီ။ [ဤကဲ့သို့ ဝတ်ရုံသွားလာနေထိုင်မှ ရဟန်းတော်များအား‌လျောက်ပတ်သောကြောင့် ပရိမဏ္ဍလမှစ၍ ဤ၂၆ ပါးသော သိက္ခာပုဒ်များကိုသာ သာရုပ္ပသိက္ခာပုဒ်များဟု ခေါ်သည်။]
ဘောဇနပ္ပဋိသံယုတ္တေသု၊ ဘောဇဉ်နှင့်စပ်သောသိက္ခာပုဒ်တို့တွင်။ ပဌမေ၊ ၌။ (သက္ကစ္စပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ်၌)။ သက္ကစ္စန္တိ၊ ကား။ သတိံ၊ သတိကို။ ဥပဋ္ဌာပေတွာ၊ ဖြစ်စေ၍။ [ပဋိဂ္ဂဟေဿာမိ၌စပ်။]
ဒုတိယေ၊ ၌။ (ပတ္တသညီပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ်၌)။ ပတ္တေ၊ သပိတ်၌။ သညာ၊ သညာတည်း။ ပတ္တသညာ၊ သပိတ်၌ သညာ။ သက္ကစ္စံ ။ ။ဤပုဒ်၏သဒ္ဒါနက်မှာ "ကောင်းစွာပြု၍၊ ဝါ- လေးလေးစားစား" ဟု ဖြစ်၏၊ ထို သက္ကစ္စပြုခြင်းဟူသည် "ဆွမ်းကိုခံယူမည်" ဟု သတိထားခြင်းတည်း၊ ထို့ကြောင့် "သတိံဥပဋ္ဌာ‌ပေတွာ" ဟု သဘာဝအနက်ကို ဖွင့်သည်။ [ဆဋ္ဋေတုကာမောဝိယ အဟုတွာ (ဆွမ်းကို စွန့်ပစ်လိုသူကဲ့သို့ မဖြစ်ဘဲ) ပိဏ္ဍာပါတေ သတိံ ဥပဋ္ဌာပေတွာ- ဆွမ်းအပေါ်၌ (ခံယူမည်) ဟု သတိထား၍၊ -ဋီကာ။] အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ သာ၊ ထိုသပိတ်၌သညာသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (သော၊ ထိုရဟန်းသည်။) ပတ္တသညီ၊ ပတ္တသညီ မည်၏။ အတ္တနော၊ ၏။ ဘာဇနေ၊ ခွက်၌။ ဥပနိဗဒ္ဓသညီ၊ စပ်ဖွဲ့သော သညာရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ [ပဋိဂ္ဂဟေဿာမိ၌စပ်။] ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကား အနက်။
တတိယေ၊ ၌။ (သမသူပကပဋိဂ္ဂဟသိက္ခာပုဒ်၌)။ ယတ္ထ၊ အကြင်ဆွမ်း၌။ မုဂ္ဂမာသေဟိ ဝါ၊ ပဲနောက်, မတ်ပဲတို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ကုလတ္ထာဒီဟိဝါ၊ ပဲပိစပ်အစရှိသည်တို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ကတော၊ ပြုအပ်သော။ ဟတ္ထဟာရိယော၊ လက်ဖြင့် ဆောင်ယူအပ် ဆောင်ယူနိုင်သော။ သူပေါ၊ ပဲဟင်းသည်။ ဘတ္တဿ၊ ဆွမ်း၏။ စတုတ္ထဘာဂပ္ပမာဏော၊ ၄ ခုမြောက်အဖို့ ပမာဏရှိသည်။ ဝါ၊ ဆွမ်း၏ ၄ ဖို့တစ်ဖို့ အတိုင်းအရှည်ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ (သော၊ ထိုဆွမ်းသည်။) သမသူပကောနာမ၊ က မည်၏။ ဝါ၊ ညီမျှသော ပဲဟင်းရှိသောဆွမ်း မည်၏။ ဟိ၊ မှန်၏။ တတော၊ ထိုဆွမ်း၏ ၄ ဖို့တစ်ဖို့ထက်။ အဓိကံ၊ ပိုလွန်သောပဲဟင်းကို။ ဂဏှန္တဿ၊ ခံယူသော ရဟန်း၏။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။
ပန၊ ကား။ သူပံ၊ ပဲဟင်းကို။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ အဝသေသာ၊ ကြွင်းသော။ သဗ္ဗာပိ၊ သော။ သူပေယျဗျဉ္ဇနဝိကတိ၊ ပဲဟင်း၏အစီးအပွားဖြစ်သော ဟင်းရံအထူးသည်။ ရသရသော နာမ၊ ရသရသ မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တသ္မိံ ရသရသေ၊ ထိုအလွန်ကောင်းသော အရသာ၌သော်လည်းကောင်း။ ဉာတကာနံ၊ ဆွေမျိုး‌တို့၏သော်လည်းကောင်း။ ပဝါရိတာနံဝါ၊ ဖိတ်မန်သူတို့၏သော်လည်းကောင်း။ အညဿ၊ အခြားရဟန်း၏။ အတ္ထာယဝါ၊ အကျိုးငှာသော်လည်းကောင်း။ အတ္တနော၊ ၏။ ဓနေနဝါ၊ အပ်သောဥစ္စာဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ (အဓိကံ၊ အပိုအလွန်ကို။ ဂဏှန္တဿ၊ ခံယူသောရဟန်း၏။) ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။ဥပနိဗဒ္ဓသညီ ဟုတွာ ။ ။ပိဏ္ဍပါတံ ဒေန္တေ- ဆွမ်းလောင်းလတ်သော် (ဆွမ်းလောင်းသော အခါ၌) အနာဒရိယံ ပဋိစ္စ (မလေးမစားခြင်း ဂရုမစိုက်ခြင်းကြောင့်) တဟံ တဟံ အနေလောကေတွာ (ဟိုဟို သည်သည် မကြည့်ဘဲ) ပတ္တေ အာဘောဂသညီ ဟုတွာ (သပိတ်၌ စိတ်စိုက်သော သညာရှိသည် ဖြစ်၍)။
သူပေယျဗျဉ္ဇနဝိကတိ ။ ။သုခေန- ပါတဗ္ဗောတိ သူပေါ၊ဤဝိဂ္ဂဟနှင့် အညီ လွယ်ကူစွာ သောက်ထိုက်သော ဟင်းရည်သာ သူပသဒ္ဒါ၏ ဟောရင်းအနက်တည်း၊ သို့သော် ဤသိက္ခာပုဒ်၌ကား ပဲဟင်းအပျစ်ကို "သူပ" ဟုခေါ်သည်၊ သူပဿ+ဟိတံ သူပေယျံ-သူပ၏ စီးပွားဖြစ်‌သော ဟင်းရွက်ဟင်း, သားငါးဟင်း စသော ဟင်းရံ(သူပ၏ အခြံအရံ) အားလုံးကို "သူပေယျဗျဉ္ဇနဝိကတိ" ဟုခေါ်သည်။ [သူပေယျဗျဉ္ဇနဝိကတီတိ- ဩလောဏိ, သာကသူပေယျ, မစ္ဆမသရသာဒိကာ သဗ္ဗာပိ သူပေယျဗျဉ္ဇနဝိကတိ၊- ဋီကာ။] "ဩလောဏိ" ဟူသည် ဟင်းလျာအထူးတစ်မျိုးတည်း၊ ကေစိတို့ကား ပုန်းရည် ရက်တက်ရည်ကို "ဩလောဏိ" ဟု ဆိုသတတ်၊ (ဋီကာ)၊ ရသာနံ- အရသာတို့၏ + ရသော-အရသာတည်း၊ ရသရတော- အရသာတို့၏ အရသာ၊ အလွန်ကောင်းသော အရသာ-ဟူလို။
စတုတ္ထေ၊ ၌။ (သမတိတ္ထိကပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ်၌)။ သမတိတ္ထိကန္တိ၊ ကား။ သမပုဏ္ဏံ သမဘရိတံ၊ အညီအမျှ ပြည့်သော။ [ဤ၌ သမဘရိတံကား သမပုဏ္ဏံ၏ ပရိယာယ်တည်း။] အဓိဋ္ဌာနုပဂပတ္တဿ၊ အဓိဋ္ဌာန်လောက်သော သပိတ်၏။ အန္တောမုခဝဋ္ဋိလေခံ၊ အတွင်းနှုတ်ခမ်းရစ်အရေးကို။ အနတိက္ကမိတွာ၊ ‌မကျော်လွန်မူ၍။ ရစိတံ၊ စီထားအပ်သော။ [အချို့စာ၌ "ဌိတံ" ဟုရှိ၏, မကောင်း၊ "ရစိတန္တိ ကတံ ပက္ခိတ္တံ၊ ပူရိတန္တိ အတ္ထော" ဟု ဋီကာ ဆိုသော‌ကြောင့် "ရစိတံ" ဟုရှိရမည်။]
ပိဏ္ဍပါတန္တိ၊ ကား။ ယံကိဉ္စိ၊ သော။ ယာဝကာလိကံ၊ ယာဝကာလိက ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ကို။ [ပါဠိတော်ဝယ် ပဋိဂ္ဂဟေဿာမိ၌ လှမ်းစပ်။]
ပန၊ ကား။ အနဓိဋ္ဌာနုပဂေ၊ အဓိဋ္ဌာန် မလောက်သော သပိတ်၌။ ယာဝကာလိကံ၊ ယာဝကာလိက ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်သည်။ (ထူပီကတံ၊ ထူပကဲ့သို့ မိုမောက်အောင် ပြုအပ်သည်။ သမာနံပိ၊ ဖြစ်သော်လည်းကောင်း။) ယာမကာလိကာဒီနိစ၊ ယာမကာလိက အစရှိသော ဝတ္ထုတို့သည်လည်း။ ယတ္ထကတ္ထစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော ခွက်၌။ [အဓိဋ္ဌာန်လောက်၊ မလောက် သပိတ်ခွက်အားလုံး၌။] ထူပီကတာနိ၊ ကုန်သည်။ (သမာနာနိ) ပိ၊ ဖြစ်ကုန်သော်လည်းကောင်း။ ဝဋ္ဋန္တိ၊ အပ်ကုန်၏။ ပန၊ ဆက်။ ယံ၊ အကြင်အာဟာရကို။ ဒွီသု၊ နှစ်လုံးကုန်သော။ ပတ္တေသု၊ တို့၌။ ဂဟေတွာ၊ ခံယူ၍။ ဧကံ၊ တစ်လုံးကို။ ပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍။ ဝိဟာရံ၊ သို့။ ဟရတိ၊ ဆောင်ယူ၏။ ပူဝဥစ္ဆုခဏ္ဍဖလာဖလာဒိ၊ မုန့်, ကြံပိုင်း, သစ်သီးငယ် သစ်သီးကြီးအစရှိသော။ ယံဝါ၊ အကြင်အာဟာရသည်မူလည်း။ ဝါ၊ ကိုမူလည်း။ ပက္ခိပိယမာနံ၊ လောင်းထည့်အပ်စဉ်။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။ ဩရောဟတိ၊ ကျသွား၏။ (တံ စ၊ ထိုခဲဖွယ်‌ဘောဇဉ် သည်လည်းကောင်း။) တက္ကောလဝဋံသကာဒယော ဝါ၊ ဦးဆောက်ပန်းသဏ္ဌာန်ရှိသော ကရဝေးရွက် အစရှိသည်တို့ကိုလည်း။ထူပီကတာနိပိ ။ ။ထူပံဝိယ ကတာနိ- စေတီ ပုထိုး မဟုတ်သော်လည်း စေတီပုထိုးကဲ့သို့ အပေါ်၌ မိုမောက်နေအောင်+ပြုအပ်ကုန်သည်၊ (သမာနာနိပိ)၊ ယာမကာလိကာဒီနိကို ငဲ့၍ ဗဟုဝုစ်ထားသည်၊ ရှေ့ဝါကျ၌ကား "ယာဝကာလိကံ" ကို ငဲ့၍ "ထူပီကတံ" ဟု ပြင်ရမည်၊ ထူပီ၌ (ဤ)လည်း အဘူတတဗ္ဘောအနက်၌ သက်သော စီပစ္စည်း, တစ်နည်း- ဤပစ္စည်းတည်း။
ဧကံ ပူရေတွာ ။ ။ဆွမ်းခံတုန်းက တစ်သပိတ်ပြီး တစ်သပိတ် လဲ၍ နှစ်သပိတ်လုံး၌ မမောက်အောင် ခံယူပြီးလျှင် ဆွမ်းခံပြီးသောအခါ သပိတ်တစ်လုံးတည်း၌ အပြည့်သိပ်၍ ကျောင်းသို့ ပို့ကောင်း၏။
တက္ကောလဝဋံသကာဒယော ။ ။မတ္ထကေ ဌပိတတက္ကောလမေဝ ဝဋံသကသဒိသတ္တာ တက္ကောလဝဋံသကံ- သပိတ်အထက်၌ အုပ်၍ ပေးလှူအပ်သော ကရဝေးရွက်သည်ပင် ဦးဆောက်ပန်းနှင့် တူသောကြောင့် "တက္ကောလဝဋံသက" ဟုဆိုသည်၊ တက္ကောလတခြား, ဝဋံသကတခြား မဟုတ်-ဟူလို၊ အာဒိဖြင့် ပုပ္ဖဝဋံသက (ဦးဆောက်ပန်းသဏ္ဌာန်ပြုလုပ်သောပန်း) ကဋုကဖလဝဋံသက (ဦးဆောက်ပန်းသဏ္ဌာန် ပြုလုပ်ထားအပ်သော ကုလားဆောင်းမေခါးသီး) စသည်ကို ယူ။
ဥပရိ၊ သပိတ်အပေါ်၌။ ဌပေတွာ၊ ၍။ ဒိယျန္တိ၊ ပေးလှူအပ်ကုန်၏။ (တေစ၊ ထိုဦးဆောက်ပန်းသဏ္ဌာန်ရှိသော ကရဝေးရွက် အစရှိသည်တို့သည်လည်းကောင်း။) ယဉ္စ၊ အကြင်အာဟာရကိုလည်း။ ပဏ္ဏေဝါ၊ ဖက်ရွက်၌သော်လည်းကောင်း။ ထာလကေဝါ၊ ခွက်ငယ်၌သော်လည်းကောင်း။ ပက္ခိပိတွာ၊ ထည့်၍။ ပတ္တမတ္ထကေ၊ သပိတ်၏အထက်၌။ ဌပိတံ၊ ထားအပ်သည်။ ဝါ၊ ထား၍ လှူအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တံစ၊ ထိုအာဟာရသည်လည်းကောင်း။ ထူပီကတံ နာမ၊ ထူပီကတ မည်သည်။ ဝါ၊ ထူပကဲ့သို့ မိုမောက်အောင် ပြုအပ်သည် မည်သည်။ န (ဟောတိ)၊ မဖြစ်။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ တံ သဗ္ဗံ၊ သည်။ [ဝိဟာရဟရအာဟာရနှင့် ထူပီကတ အားလုံးသည်။] ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ပန၊ ဆက်။ ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ဂိလာနဿာပိ၊ ၏လည်း။ အနာပတ္တိ၊ သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေနပိ၊ ထိုဂိလာနရဟန်းသည်လည်း။ သမတိတ္ထိကောယေဝ၊ သပိတ်အတွင်း အနားရေးနှင့် ညီမျှသော ဆွမ်းကိုသာ။ ဂဟေတဗ္ဗော၊ ခံယူထိုက်၏။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ထူပီကတဆွမ်းတို့၌။ ပဋိဂ္ဂဟေတုမေဝ၊ ငှာသာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။ ပဋိဂ္ဂဟိတံ ပန၊ ခံယူအပ်ပြီးသော ဆွမ်းသည်ကား။ ဝါ၊ ကိုကား။ သုပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ ကောင်းစွာ ခံယူအပ်ပြီးသည်။ (ဟုတွာ)။ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။ [ဤသိက္ခာပုဒ်အရ ထူပီကတဖြစ်အောင် ခံခြင်းငှာသာ မအပ်, ခံပြီးဖြစ်လျှင်ကား စားကောင်း၏-ဟူလို။]
ပဉ္စမဆဋ္ဌာနိ၊ ပဉ္စမ, ဆဋ္ဌသိက္ခာပုဒ်တို့သည်။ (သက္ကစ္စဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ်, ပတ္တသညီဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ်တို့သည်)။ ဝုတ္တနယာနေဝ၊ ကုန်သည်သာ။
သတ္တမေ၊ ၌။ (သပဒါနသိက္ခာပုဒ်၌)။ သပဒါနန္တိ၊ ကား။ တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုအရပ်၌။ ဩဓိံ၊ အရေးအသား အပိုင်းအခြားကို။ ဝါ၊ နှိုက်ရာကို။ အကတွာ၊ ၍။ အနုပ္ပဋိပါဋိယာ၊ အစဉ်အားဖြင့်။ [ဘုဉ္ဇိဿာမိ၌စပ်။]
ပန၊ ဆက်။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ အညေသံ၊ အခြားသူတို့အား။ ဒေန္တောဝါ၊ ပေးစဉ်သော်လည်းကောင်း။ အညဘာဇနေ၊ အခြားသော ခွက်၌။ အာကိရန္တော ဝါ၊ လောင်းထည့်စဉ်သော်လည်းကောင်း။ တတော တတော၊ ထိုထို အရပ်မှ။ ဩမသတိ၊ သုံးသပ် နှိုက်ယူ၏။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ (အနာပတ္တိ, ဟောတိ)။၊ စ၊ သည်သာမကသေး။ယဉ္စ၊ ပေ၊ န တံ ထူပီကတံ နာမ ။ ။ဖက်ရွက်, ခွက်ငယ်တို့က သီးခြားခွက်တစ်မျိုး ဖြစ်သောကြောင့် ထိုဖက်ရွက်,ခွက်ငယ်တို့၌ ထည့်၍ သပိတ်ပေါ် တင်လှူလျှင် ထူပီကတမဖြစ်၊ "န တံ" ၌ တံသည် ယံ ပန, ယံ ဝါ တက္ကောလဝဋံသကာဒယော, ယံ စ- ဟူသော လေးဝါကျတို့ကို ပြန်၍ ညွှန်းသော သဒ္ဒါတည်း။ **ဩဓိံ၊ ပေ၊ အနုပ္ပဋိပါတိယာ** ။၊ ။ဟိုနေရာနှိုက်ယူ, ဒီနေရာနှိုက်ယူသောအားဖြင့် နှိုက်ယူရာ အရပ်ကို မပြဘဲ, အစဉ်အတိုင်း ယူသောအားဖြင့်-ဟူလို၊ ဤအဖွင့်သည် သပဒါနပုဒ်၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်တည်း။ [သပဒါနပုဒ်၏ သဒ္ဒတ္ထကို ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။] ဥတ္တရိဘင်္ဂံ၊ လက်သုတ်ဟင်းလျာကို။ ဥပ္ပဋိပါဋိယာ၊ အစဉ်မဟုတ်သောအားဖြင့်။ ဂဏှန္တဿပိ၊ ၏လည်း။ ဣဓ၊ ၌။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။၊ [ဥတ္တရိဘင်္ဂ။၊ ဥတ္တရိ၊ အပေါ်အညွန့်အဖျား၌+ ဘင်္ဂ၊ ချိုး၍ ယူအပ်သော ဟင်းရွက်နု၊ ထိုဟင်းရွက်နုများ သုတ်ထားအပ်သည်ကို ဥတ္တရိဘင်္ဂ၊ ဟု ခေါ်သည်။]
အဋ္ဌမံ၊ သည်။ (သမသူပကဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ်သည်။) ဝုတ္တနယမေဝ၊ သည်သာ။
နဝမေ၊ ၌။ (န ထူပကသိက္ခာပုဒ်၌)။ ထူပကတော၊ ကား။ မတ္ထကတော၊ ဦးထိပ်မှ။ ဝေမဇ္ဈတော၊ အလယ်မှ။ ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကားအနက်။
ပန၊ ဆက်။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ ပရိတ္တကေ၊ အနည်းငယ်ကုန်သော။ သေသေ၊ ကြွင်းသောဆွမ်းတို့ကို။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ သင်္ကဍ္ဎိတွာ၊ စုရုံး၍။ ဩမဒ္ဒိတွာ၊ ဦးထိပ်ကိုနှိပ်၍။ ဘုဉ္ဇတိ၊ စား၏။ တဿာပိ၊ ထိုရဟန်း၏လည်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။၊
ဒသမေ၊ ၌။ (ဩဒနပဋိစ္ဆာဒနသိက္ခာပုဒ်၌)။ ယဿ၊ အကြင်ရဟန်းအား။ ဘတ္တသာမိကာ၊ ဆွမ်းရှင်တို့သည်။ မာဃာတသမယာဒီသု၊ မသတ်ရဟု ကြွေးကြော်ရာအခါ အစရှိသည်တို့၌။ ဗျဉ္ဇနံ၊ သားငါးဟင်းလျာကို။ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ၊ ဖုံးအုပ်၍။ ဒေန္တိ၊ ပေးလှူတတ်ကုန်၏။ ယောစ၊ အကြင်ရဟန်းသည်လည်း။ ဘိယျောကမျတာယ၊ အများကို အလိုရှိသူ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ န ပဋိစ္ဆာဒေတိ၊ ဖုံးထားသည် မဟုတ်။ [အခြားသူ မြင်မှာစိုး၍ စိတ်ရိုးရိုးဖြင့် ဖုံးထားသည်-ဟူလို၊ ဥပမာ- အမဲသားမစားသူမြင်မှာစိုး၍ အမဲသားကို ဖုံးထားခြင်း စသည်မျိုးတည်း။] တေသံ၊ ထိုရဟန်းတို့၏။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။ ပန၊ ဆက်။ ဂိလာနဿ၊ ၏။ အနာဂတတ္တာ၊ မလာသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ["ဂိလာနဿ အနာပတ္တိ"၊ ဟု အနာပတ္တိဝါရ၌ မလာသောကြောင့် ဟူလို။] အာပတ္တိယေဝ၊ ပင်တည်း။
ဧကာဒသမေ၊ ၌။ (သူပေါဒနဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ်၌)။ ဉာတကာနံ ပဝါရိတာနံ အညဿတ္ထာယ အတ္တနော ဓနေနာတိ၊ ဓနေန ဟူသော။ ဣဒံ၊ ဤစကားသည်။ အနာပတ္တိယံ၊ အနာပတ္တိဝါရ၌။ အဓိကံ၊ ပိုလွန်၏။ [ဉာတကာနံ စသည်ဖြင့် ပါဠိတော်၌ "ဝါ" မပါ။] ဉာတကာနံ၊ ဆွေမျိုးတော်သူတို့၏။ (သန္တကံ၊ ဥစ္စာဖြစ်သောသူပေါဒနကို။ ဝိညာပေန္တဿ၊ တောင်းသောရဟန်း၏လည်းကောင်း။) ပဝါရိတာနံ၊ ဖိတ်မန်သူတို့၏။ (သန္တကံ၊ ကို။ ဝိညာပေန္တဿ၊ လည်းကောင်း။) အညဿ၊ အခြားရဟန်း၏။ မာဃာတသမယ ။ ။"ပါဏော န ဟန္တဗ္ဗော-ဤသို့ အခါကြီး‌ နေ့ကြီး၌ သတ္တဝါကို မသတ်ရ" ဟု ကြွေးကြော်ရာ (သင်္ကြန်နေ့ ဥပုသ်နေ့စသော) အခါကြီး ရက်ကြီးကို "မာဃာသမယ" ဟု ခေါ်၏၊ ထိုအခါ၌ ဆွမ်းဟင်းလောင်းသူတို့က တိတ်တိတ်ဝယ်ထားအပ်သော အသားဟင်းကို ဖုံးအုပ်၍ လှူလိုက်လျှင် ရဟန်းမှာ အာပတ်မသင့်။ [ဃာတေန္တိ ဧတ္ထာတိ ဃာတော၊ န+ ဃာတော မာဃာတော၊ မာဃာတော စ+ သော+ သမယော စာတိ မာဃာတသမယော။] အတ္ထာယ၊ ငှာ။ (ဝိညာပေန္တဿ၊ သူ၏ ဉာတိပဝါရိတ အထံ, မိမိ၏ ဉာတိပဝါရိတအထံ တောင်းသောရဟန်း၏လည်းကောင်း။) အတ္တနော၊ ၏။ ဓနေန၊ ဖြင့်။ (ဝိညာပေန္တဿ၊ လဲယူသောအားဖြင့် တောင်းသောရဟန်း၏လည်းကောင်း။) အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ဒွါဒသမေ၊ ၌။ (န ဥဇ္ဈာနသညီသိက္ခာပုဒ်၌။) ဥဇ္ဈာနေ၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်း၌။ [ဋီကာ၌ "ဥဇ္ဈာန၊ ကဲ့ရဲ့ကြောင်းစိတ်" ဟု ဖွင့်၏။] သညာ၊ သညာတည်း။ ဥဇ္ဈာနသညာ၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်း၌ သညာ။ အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ သာ၊ ထိုကဲ့ရဲ့ခြင်း၌ သညာသည်။ ဝါ၊ ထိုကဲ့ရဲ့လိုသော သညာသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (သော၊ ထိုရဟန်းသည်။) ဥဇ္ဈာနာသညီ၊ ဥဇ္ဈာနသညီ မည်၏။
ဣဓာပိ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။ ဂိလာနော၊ ဂိလာနရဟန်းသည်။ န မုစ္စတိ၊ အာပတ်မှ မလွတ်။ ပန၊ ကား။ ဒဿာမိ၊ ပေးအံ့။ ဣတိဝါ၊ ဤသို့ ကြံ၍သော်လည်းကောင်း။ ဒါပေဿာမိ၊ ပေးစေအံ့။ ဣတိဝါ၊ ဤသို့ကြံ၍သော်လည်းကောင်း။ (ဩလောကေန္တဿ၊ ကြည့်သောရဟန်း၏လည်းကောင်း။) န ဥဇ္ဈာနသညိဿ၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်း၌ သညာမရှိသည်ဖြစ်၍။ (ဩလောကေန္တဿ) စ၊ ၏လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
တေရသမေ၊ ၌။ (နာတိမဟန္တကဗဠသိက္ခာပုဒ်၌)။ နာတိမဟန္တန္တိ၊ ကား။ မယူရဏ္ဍံ၊ ဒေါင်းဥသည်။ အတိမဟန္တံ၊ အလွန်ကြီး၏။ ကုက္ကုဋဏ္ဍံ၊ ကြက်ဥသည်။ အတိခုဒ္ဒကံ၊ အလွန်ငယ်၏။ တေသံ၊ ထိုဒေါင်းဥ, ကြက်ဥတို့၏။ ဝေမဇ္ဈံ၊ အလယ်သည်။ ပမာဏံ၊ သင့်လျော်သောပမာဏတည်း။
ပန၊ ကား။ မူလခါဒနီယာဒိဘေဒေ၊ အမြစ်ခဲဖွယ် အစရှိသော အပြားရှိသော။ သဗ္ဗခဇ္ဇကေ၊ အလုံးစုံသော ခဲဖွယ်၌လည်းကောင်း။ ဖလာဖလေစ၊ သစ်သီးငယ် သစ်သီးကြီး၌လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
စုဒ္ဒသမေ၊ ၌။ (ပရိမဏ္ဍလအာလောပသိက္ခာပုဒ်၌)။ ပရိမဏ္ဍလန္တိ၊ ကား။ အဒီဃံ၊ ရှည်မျောမျော မဟုတ်သော။ [အာလောပံ ကရိဿာမိ၌စပ်။]
ပန၊ ဆက်။ ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ခဇ္ဇကဖလာဖလေဟိ၊ ခဲဖွယ်, သစ်သီးငယ်, သစ်သီးကြီးတို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ဥတ္တရဘင်္ဂေပိ၊ လက်သုတ်ဟင်းလျာ၌လည်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။၊ ကုက္ကုဋဏ္ဍံ အတိခုဒ္ဒကံ ။ ။"ဂိလာနဿ ပန အတိခုဒ္ဒကံ ကဗဠံ ကရောတောပိ အနာပတ္တိ" ဟုဋီကာသစ်ဆိုသောကြောင့် "ဂိလာနမဟုတ်ဘဲ ကြက်ဥတမျှ သေးငယ်သော ဆွမ်းလုတ်ကို ပြုသူမှာ အာပတ်သင့်၏" ဟု ဆိုရာရောက်၏၊ သို့သော် ဝိမတိ၌ "ကုက္ကုဋဏ္ဍံ အတိခုဒ္ဒကံတိ ဣဒံ အသာရုပ္ပဝသေန ဝုတ္တံ၊ အတိမဟန္တေ ဧဝ အာပတ္တီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ" ဟု ဆိုသောကြောင့် "အတိခုဒ္ဒကဆွမ်းလုတ်ပြုရာ၌ အာပတ်မသင့်" ဟုဆိုရာရောက်၏၊ "နာတိမဟန္တံ ကဗဠံ" ဟု အတိမဟန္တကဗဠကိုသာ ပယ်သောကြောင့် ဝိမတိစကားသာ သင့်ဖွယ်ရှိသည်။
ပန္နရသမေ၊ ၌။ (အနာဟဋသိက္ခာပုဒ်၌)။ အနာဟဋေတိ၊ ကား။ အနာဟရိတေ၊ မဆောင်ယူအပ်သေးမီ။ မုခဒွါရံ၊ ခံတွင်းဝသို့။ အသမ္ပတ္တေ၊ မရောက်သေးမီ၊ [န ဝိဝရိဿာမိ၌စပ်။] ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကားအနက်။
သောဠသမေ၊ ၌။ (န ဘုဉ္ဇမာန သိက္ခာပုဒ်၌)။ သဗ္ဗံ ဟတ္ထန္တိ၊ ကား။ သကလံ၊ သော။ ဟတ္ထံ၊ လက်ကို။ ("မုခေ န ပက္ခိပိဿာမိ" ၌ စပ်။)
သတ္တရသမေ၊ သတ္တရသမသိက္ခာပုဒ်၌။ သကဗဠေနာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ (အတ္ထော၊ ကို။ ဧဝံ၊ ဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ထိုက်၏။) ယတ္တကေန၊ အကြင်မျှလောက်သော ဆွမ်းလုတ်ဖြင့်။ ဝစနံ၊ စကားလုံးသည်။ အပရိပုဏ္ဏံ၊ မပြည့်စုံသည်။ ဝါ၊ မပီသသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တတ္တကေ၊ ထိုမျှလောက်သော ဆွမ်းလုတ်သည်။ သတိ၊ ပါးစပ်တွင်း၌ ရှိလတ်သော်။ ကထေန္တဿ၊ စကားပြော‌သော ရဟန်း၏။ အာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ပန၊ အနွယကား။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ကထေန္တော၊ ‌ဟောလတ်သော်။ ဟရီဋကာဒီနိ၊ ဖန်ခါးသီးအစရှိသည်တို့ကို။ မုခေ၊ ပါးစပ်၌။ ပက္ခိပိတွာ၊ ထည့်၍။ ကထေတိ၊ ဟောတိ။ ယတ္တကေန၊ အကြင်မျှလောက်သော ဖန်ခါးသီးစသော အာဟာရအားဖြင့်။ ဝစနံ၊ သည်။ အပရိပုဏ္ဏံ၊ သည်။ ဝါ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ တတ္တကေ၊ ထိုမျှလောက်သော ဖန်ခါးသီးစသော အာဟာရသည်။ မုခမှိ၊ ၌။ သတိ၊ သော်။ (ကထေတုံ၊ ငှာ။) ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
အဋ္ဌာရသမေ၊ ၌။ (ပိဏ္ဍုက္ခေပကသိက္ခာပုဒ်၌။) ပိဏ္ဍုက္ခေပကန္တိ၊ ကား။ ပိဏ္ဍံ၊ ဆွမ်းလုတ်ကို။ ဥက္ခိပိတွာ ဥက္ခိပိတွာ၊ ‌မြှောက်၍ မြှောက်၍။ [န ဘုဉ္ဇိဿာမိ၊ ၌စပ်။] ဣဓာပိ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။ ခဇ္ဇကဖလာဖလေသု၊ တို့၌။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။၊
ဧကူနဝီသတိမေ၊ ၌။ (ကဗဠာဝစ္ဆေဒကသိက္ခာပုဒ်၌)။ ကဗဠာဝစ္ဆေဒကန္တိ၊ ကား။သဗ္ဗံ ဟတ္ထံ ။ ။"သဗ္ဗံ" ဟူသော စကားကို ထောက်၍ "ဟတ္ထံ"အရ လက်ချောင်းကို ယူရမည်၊ မှန်၏- "ဟတ္ထ" အရ ယူရိုးယူစဉ်သော တတောင်ဆစ်မှစ၍ လက်ဖျားအထိကို ယူလျှင် "သဗ္ဗံ" ဟု ဆိုဖွယ်မလို၊ ထိုဟတ္ထအားလုံးကို မုခ၌ သွင်းဖို့ရာ ယုံမှားဖွယ်လည်း မရှိ, မည်သည့် နည်းနှင့်မျှ သွင်း၍ မဖြစ်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် တတောင်ဆစ်မှ လက်ဖျားအထိဖြစ်သော အပေါင်း၏ "ဟတ္ထ" အမည်ကို အစိတ်ဖြစ်‌သော လက်ချောင်း၌ တင်စား၍ ဧကဒေသျူပစာရအားဖြင့် လက်ချောင်းများကိုသာ ဟတ္ထအရ ယူပါ၊ ထိုလက်ချောင်းများကို တစ်ချောင်းမျှလည်း မသွင်းရ, တစ်ချောင်း၏ တစ်စိတ်မျှလည်း မသွင်းရသောကြောင့် "သဗ္ဗံ ဟတ္ထံ- အားလုံးလက်ချောင်းကို" ဟုဆိုသည်။
**ဋီကာသစ်** ။၊ ။သကလံ ဟတ္ထန္တိ သကလာ အင်္ဂုလိယော၊ ဟတ္ထသဒ္ဒေါ ‌စေတ္ထ တဒေက ဒေသေသု အင်္ဂုလီသု ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဟတ္ထ မုဒ္ဒါတိအာဒီသု ဝိယ၊ [ဟတ္ထမုဒ္ဒါ၏ အနက်ကို သိက္ခာချခန်း၌ ပြခဲ့ပြီ။] ဧဝဉ္စ ကတွာ သဗ္ဗဂ္ဂဟဏံ သမတ္ထိကံ ဟောတိ (ပြည့်စုံလုံလောက်၏)၊ ပေ၊ သမုဒါ‌ယေ ပဝတ္တဿ စ ‌ဝေါဟာရဿ အဝယဝေပိ ပဝတ္တနတော ဧကင်္ဂုလိမ္ပိ တတော ဧကဒေသမ္ပိ မုခေ ပက္ခိပိတုံ န ဝဋ္ဋနိ။
ကဗဠံ၊ ကို။၊ အဝစ္ဆိန္ဒိတွာ အဝစ္ဆိန္ဒိတွာ၊ ကိုက်ဖြတ်၍ ကိုက်ဖြတ်၍။ [န ဘုဉ္ဇိဿာမိ၌ စပ်။] ဣဓ၊ ၌။ ခဇ္ဇကဖလာဖလေဟိ၊ တို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ ဥတ္တရိဘင်္ဂေပိ၊ ၌လည်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။၊
ဝီသတိမေ၊ ၌။ (အဝဂဏ္ဍကာရကသိက္ခာပုဒ်၌)။ အဝဂဏ္ဍကာရကန္တိ၊ ကား။ မက္ကဋော ဝိယ၊ မျောက်ကဲ့သို့။ ဂဏ္ဍေ၊ ပါးစောင်၌။ ကတွာ ကတွာ၊ ပြု၍ ပြု၍။ ဝါ၊ ထား၍ ထား၍။ [န ဘုဉ္ဇိဿာမိ၌ စပ်။] ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ဖလာဖလမတ္တကေ၊ သစ်သီးငယ်, သစ်သီးကြီးမျှ၌။ [မတ္တဖြင့် "ခဇ္ဇက, ဥတ္တရိဘင်္ဂ" တို့ကို ကန့်။] အနာပတ္တိ။
ဧကဝီသတိမေ၊ ၌။ (ဟတ္ထနိဒ္ဓုနကသိက္ခာပုဒ်၌)။ ဟတ္ထံ၊ ကို။ နိဒ္ဓုနိတွာ နိဒ္ဓုနိတွာ၊ ခါ၍ ခါ၍။ [န ဘုဉ္ဇိဿာမိ၊ ၌ စပ်။] ပန၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အနာပတ္တိယံ၊ အနာပတ္တိဝါရ၌။ ကစဝရံ ဆဍ္ဍေန္တော ဟတ္ထံ နိဒ္ဓုနာတီတိ၊ ဟူသော။ ဣဒံ၊ ဤစကားသည်။ အဓိကံ၊ ပိုလွန်၏။ [ကစဝရံ၊ အမှိုက်ကို။ ဆဍ္ဍေန္တော၊ စွန့်လတ်သော။ ဟတ္ထံ၊ ကို။ နိဒ္ဓုနာတိ၊ ခါ၏။]
ဒွါဝီသတိမေ၊ ၌။ (သိတ္ထာဝကာရကသိက္ခာပုဒ်၌)။ သိတ္ထာဝကာရကန္တိ၊ ကား။ သိတ္ထာနိ၊ ဆွမ်းလုံးတို့ကို။ အဝကိရိတွာ အဝကိရိတွာ၊ ဖြန့်ကြဲ၍ ဖြန့်ကြဲ၍။ [န ဘုဉ္ဇိဿာမိ၌စပ်။] ဣဓာပိ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။ ကစဝရံ ဆဍ္ဍေန္တော သိတ္ထံ ဆဍ္ဍယတီတိ၊ ဟူသော။ ဣဒံ၊ သည်။ အနာပတ္တိယံ၊ ၌။ အဓိကံ၊ ၏။ [ကစဝရံ၊ ကို။ ဆဍ္ဍေန္တော၊ သော်။ သိတ္ထံ၊ ဆွမ်းလုံးကို။ ဆဍ္ဍယတိ၊ စွန့်၏။]
တေဝီသတိမေ၊ ၌။ (ဇိဝှာနိစ္ဆာရကသိက္ခာပုဒ်၌။) ဇိဝှာနိစ္ဆာရကန္တိ၊ ကား။ ဇိဝှံ၊ လျှာကို။ နိစ္ဆာရေတွာ နိစ္ဆာရေတွာ၊ ထုတ်၍ ထုတ်၍။ [န ဘုဉ္ဇိဿာမိ၌ စပ်။]
စတုဝီသတိမေ၊ ၌။ (စပုစပုကာရကသိက္ခာပုဒ်၌)။ စပုစပုကာရကန္တိ၊ ကား။ စပုစပူတိ၊ စပုစပုဟူ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ သဒ္ဒံ၊ ကို။ ကတွာ၊ ၍။ [န ဘုဉ္ဇိဿာမိ၌ စပ်။]
ပဉ္စဝီသတိမေပိ၊ လည်း။ (သုရုသုရုကာရကသိက္ခာပုဒ်၌လည်း)။ ဧသေဝနယော၊ ပင်တည်း။
ဆဗ္ဗီသတိမေ၊ ၌။ (ဟတ္ထနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ်၌)။ ဟတ္ထနိလ္လေဟကန္တိ၊ ကား။ ဟတ္ထံ၊ လက်ကို။ နိလ္လေဟိတွာ နိလ္လေဟိတွာ၊ လျက်၍ လျက်၍။ [န ဘုဉ္ဇိဿာမိ၌ စပ်။]
ဟိ၊ မှန်။ ဘုဉ္ဇန္တေန၊ ဆွမ်းစားသောရဟန်းသည်။ အင်္ဂုလိမတ္တမ္ပိ၊ လက်ချောင်းမျှကိုလည်း။ နိလ္လေဟိတုံ၊ လျက်ခြင်းငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ပန၊ အနွယကား။ စပုစပူတိ ။ ။ဤသဒ္ဒါမျိုးကို "အနုကရဏသဒ္ဒါ" ဟုခေါ်၏၊ ပါးစပ်၌ တကယ်မြည်သော အသံကို အတူပြုသောသဒ္ဒါဟု ဆိုလိုသည်၊ အနုကရောတိ- တကယ့်အသံကို အတူပြုတတ်၏၊ ဝါ- တကယ့်အသံနှင့် တူ၏၊ ဣတိ အနုကရဏံ၊ သုရုသုရုကာရကံ၌ သုရုသုရုသဒ္ဒါလည်း အနုကရဏသဒ္ဒါပင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် "ပဉ္စဝီသတိမေပိ ဧသေဝ နယော" ဟုမိန့်သည်။ [စပုစပူတိ ဧဝံ အနုကရဏသဒ္ဒံ (တူသော အသံကို) ကတွာ။] ဃနယာဂုဖာဏိတပါယသာဒိကေ၊ တစ်ခဲနက်ပျစ်သော ယာဂု, တင်လဲ, နို့ဃနာဆွမ်း အစရှိသည်တို့ကို။ [ဃနယာဂု, ဃနဖာဏိတ, ဃနပါယသ စသည်ဖြင့် "ဃန" ကိုပုဒ်တိုင်းလိုက်စေ။] အင်္ဂုလီဟိ၊ လက်ချောင်းတို့ဖြင့်။ ဂဟေတွာ၊ ကောက်ယူ၍။ အင်္ဂုလိယော၊ တို့ကို။ မုခေ၊ ၌။ ပဝေသေတွာ၊ သွင်း၍။ ဘုဉ္ဇိတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ သတ္တဝီသတိမအဋ္ဌဝီသတိမေသုပိ၊ တို့၌လည်း။ (ပတ္တနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ်, ဩဋ္ဌနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ်တို့၌လည်း)။ ဧသေဝ နယော၊ တည်း။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ဧကင်္ဂုလိယာပိ၊ တစ်ခုသောလက်ချောင်းဖြင့်လည်း။ ပတ္တော၊ သပိတ်ကို။ န နိလ္လေဟိတဗ္ဗော၊ မခြစ်ထိုက်။ စ၊ သည်သာမကသေး။ ဧကဩဋ္ဌောပိ၊ တစ်ဖက်သောနှုတ်ခမ်းကိုလည်း။ ဇိဝှာယ၊ ဖြင့်။ န နိလ္လေဟိတဗ္ဗော၊ မလျက်ထိုက်။ ပန၊ အနွယကား။ ဩဋ္ဌမံသေဟိဧဝ၊ နှုတ်ခမ်းသားတို့ဖြင့်သာလျှင်။ ဂဟေတွာ၊ သိမ်းယူ၍။ အန္တော၊ အတွင်းသို့။ ပဝေသေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဧကူနတိံသတိမေ၊ ၌။ (ပါနီယတ္ထာလကသိက္ခာပုဒ်၌)။ န သာမိသေနာတိ၊ ကား။ ဧတံ၊ ဤအာမိသရှိသောလက်ဖြင့်ကိုင်ခြင်းကို။ ပဋိကူလဝသေန၊ ရွံရှာဖွယ်ကောင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဋိက္ခိတ္တံ၊ ပယ်မြစ်တော်မူအပ်ပြီ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သံဃိကမ္ပိ၊ သံဃာ့ဥစ္စာလည်းဖြစ်သော။ ပုဂ္ဂလိကမ္ပိ၊ အခြားပုဂ္ဂိုလ်၏ဥစ္စာလည်းဖြစ်သော။ ဂိဟိသန္တကမ္ပိ၊ လူ့ဥစ္စာလည်းဖြစ်သော။ အတ္တ‌နော သန္တကမ္ပိ၊ မိမိဥစ္စာလည်းဖြစ်သော။ သင်္ခံပိ၊ ရေသောက်ခရုသင်းကိုလည်းကောင်း။ သရာဝကမ္ပိ၊ ရေသောက်ခွက်ငယ်ကိုလည်းကောင်း။ ထာလကမ္ပိ၊ ရေသောက်ထာလာကိုလည်းကောင်း။ န ဂဟေတဗ္ဗမေဝ၊ မမကိုင်ထိုက်သည်သာ။ ဂဏှန္တဿ၊ ကိုင်သောရဟန်း၏။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)၊ ။
ပန၊ ဆက်။ ဟတ္ထဿ၊ ၏။ ဧကဒေသော၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည်။ပုဂ္ဂလိကမ္ပိ ၊ ပေ၊ ထာလကမ္ပိ ။ ။"အတ္တနော သန္တကမ္ပိ" ဟု သီးခြားဆိုသောကြောင့် အခြားပုဂ္ဂိုလ်၏ ဥစ္စာကို "ပုဂ္ဂလိကံ" ဟု ဆိုသည်၊ ပါနီယတ္ထာလကံ၏ အဖွင့်ဖြစ်သောကြောင့် သင်္ခစသည်တို့လည်း ပါနီယသင်္ခ စသည်ချည်းတည်း၊ ["သင်္ခံပီတိ ပါနီယသင်္ခံပိ" စသည်၊ ပါစိတျာဒိ သေခိယယောဇနာ၊] ထိုတွင် သင်္ခံသဒ္ဒါ (ပုံ-နပုံ) တည်း၊ ထို့ကြောင့် သန္တကမ္ပိနှင့် လိုက်အောင် "သင်္ခံပိ" ဟု ရှိစေ။
သရာဝ, ထာလက ။ ။"သရံ- နို့စိမ်းစသော အနှစ်သာရကို+ အဝတိ- စောင့်ရှောက်တတ်၏၊ ဣတိ သရာဝံ" ဟု ဝိဂ္ဂဟပြု၍ "မြေခွက်" ဟုလည်းကောင်း, ၂ ကုဋုံဝင်သော ခွက်ဟုလည်းကောင်း ထောမနိဓိ ဆို၏၊ ဤနေရာ၌ "သောက်ရေခွက်ငယ်တစ်မျိုး" ဟုမှတ်ပါ၊ "ထလတိ အန္နာဒိ ဧတ္ထာတိ ထာလာ" ဟု ပြု၍ ထမင်းခွက် စသည်ကို "ထာလာ" ဟုဆို၏၊ ဤနေရာ၌ကား သံ, ကြေး စသည်ဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော ရေသောက်ခွက်ငယ်တစ်မျိုးပင်တည်း၊ သက္ကတ၌ "သ္ထာလ" ဟု ရှိသောကြောင့် ရှေ့ပုဒ်နှင့်တွဲသောအခါ ဒွေဘော်ရောက်၍ "ပါနီယတ္ထာလက" ဟု ရှိရသည်။
အာမိသမက္ခိတော၊ အာမိသလိမ်းကျံအပ်သည်။ သစေ န ဟောတိ၊ အကယ်၍ မဖြစ်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) တေန ပဒေသေန၊ ထိုအစိတ်အပိုင်းဖြင့်။ ဂဟေတုံ၊ ကိုင်ခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ဓောဝိဿာမီတိဝါ ဓောဝါပေဿာ မီတိဝါ ပဋိဂ္ဂဏှာတီတိ၊ ဟူသော။ ဣဒံ၊ ဤစကားသည်။ အနာပတ္တိယံ၊ အနာပတ္တိဝါရ၌။ အဓိကံ၊ ပိုလွန်၏။ [ဓောဝိဿာမိ၊ ကိုယ်တိုင်ဆေးအံ့။ ဣတိဝါ၊ ဤသို့ကြံ၍သော်လည်းကောင်း။ ဓောဝါပေဿာမိ၊ သူတစ်ပါးကို ဆေးစေအံ့။ ဣတိဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ ကိုင်အံ့။ အနာပတ္တိ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။]
တိံသမတိ၊ ၌။ (သတိတ္ထကသိက္ခာပုဒ်၌)။ ဥဒ္ဓရိတွာ ဝါ ဘိန္ဒိတွာဝါ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဝါ နီဟရိတွာ ဝါ ဆဋ္ဋေတီတိ၊ ဟူသော။ ဣဒံ၊ သည်။ အနာပတ္တိယံ၊ ၌။ အဓိကံ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုဥဒ္ဓရိတွာဝါ အစရှိသော ပါဠိရပ်၌။ ဥဒ္ဓရိတွာတိ၊ ကား။ သိတ္ထာနိ၊ ဆွမ်းလုံးတို့ကို။ ဥဒကတော၊ ရေမှ။ ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ထုတ်ဆယ်၍။ ဧကသ္မိံ ဌာနေ၊ တစ်ခုသောအရပ်၌။ ရာသိံ၊ အစုကို။ ကတွာ၊ ၍။ ဥဒကံ၊ ဆွမ်းလုံးမဖက် ရေသက်သက်ကို။ ဆဋ္ဋေတိ၊ စွန့်အံ့။
ဘိန္ဒိတွာတိ၊ ကား။ သိတ္ထာနိ၊ ဆွမ်းလုံးတို့ကို။ ဘိန္ဒိတွာ၊ ဖျက်ခွဲ၍။ ဝါ၊ ချေ၍။ ဥဒကဂတိကာနိ၊ ရေနှင့် အလားတူသည်တို့ကို။ ကတွာ၊ ၍။ ဆဋ္ဋေတိ၊ အံ့။
ပဋိဂ္ဂဟေတွာတိ၊ ကား။ ပဋိဂ္ဂဟေန၊ လက်ဆေးခံဖြင့်။ ပဋိစ္ဆန္တာနံ၊ ခံယူသူတို့၏။ ပဋိဂ္ဂဟေ၊ လက်ဆေးခံ၌။ ဆဋ္ဋေတိ၊ အံ့။
နီဟရိတွာတိ၊ ကား။ ဗဟိ၊ ရွာ့ပြင်ဘက်သို့။ နီဟရိတွာ၊ ထုတ်ဆောင်၍။ ဆဋ္ဋေတိ၊ အံ့။ ဧဝံ၊ ဤနည်းဖြင့်။ ဆဋ္ဋေန္တဿ၊ စွန့်သောရဟန်း၏။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ဘောဇနပ္ပဋိသံယုတ္တာနိ၊ ကုန်သော။ တိံသ၊ သုံးဆယ်သော။ (သိက္ခာပဒါနိ၊ တို့သည်။) နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးကုန်ပြီ။
ဓမ္မဒေသနာပဋိသံယုတ္တေသု၊ ဓမ္မဒေသနာနှင့်စပ်သော သိက္ခာပုဒ်တို့တွင်။ ပဌမေ၊ ၌။ (ဆတ္ထပါဏိသိက္ခာပုဒ်၌။) အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ ပါဏိမှိ၊ လက်၌။ ယံကိဉ္စိ၊ သော။ ဆတ္တံ၊ ထီးသည်။ (အတ္ထိ)။၊ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။) ဆတ္တပါဏိ၊ ဆတ္တပါဏိ မည်၏။
သော၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ တံဆတ္တံ၊ ကို။ ယတ္ထ ကတ္ထစိ၊ သော။ သရီရာဝယဝေ၊ ကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်း၌။ [အံသဦရုအာဒိကေ (ပခုံး, ပေါင် အစရှိသော) ယတ္ထ ကတ္ထစိ သရီရာဝယဝေ။] ဌပေတွာပိ၊ ထား၍လည်း။ ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။ ဟတ္ထေန၊ ဖြင့်။ န မုဉ္စတိ၊ မလွှတ်သေး။ တာဝ၊ ထိုမလွှတ်သေးသမျှ။ အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား။ ဓမ္မံ၊ ‌ကို။ ဒေသေတုံ၊ ဟောခြင်းငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ပန၊ ဆက်။ အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား။ အညော၊ အခြားသူသည်။ ဆတ္တံ၊ ကို။ သစေ ဓာရေတိ၊ အကယ်၍ ‌ဆောင်းမိုးနေအံ့။ (ဧဝံသတိဝါ၊ ဤသို့ဆောင်းမိုးသော်လည်းကောင်း။) ယံကိဉ္စိ ဆတ္တံ ။ ။သေတစ္ဆတ္တ (ထီးဖြူ) ကိလဉ္ဇဆတ္တ (ဖျာထီး) ပဏ္ဏစ္ဆတ္တေသု (သစ်ရွက်ထီးတို့တွင်) ယံကိဉ္စိ ဆတ္တံ (ဘယ်ထီးမဆို) ယမ္ပိ တတ္ထဇာတကဒဏ္ဍေန (ထိုသစ်ပင်၌ဖြစ်သောအရိုးဖြင့်) ကတံ ဧကပဏ္ဏစ္ဆတ္တံ (တစ်ရွက်ထီး- ယပ်တောင်) ‌ဟောတိ၊ တမ္ပိ (ထိုယပ်တောင်သည်လည်း) ဆတ္တမေဝ။ ပဿေ၊ နံပါး၌။ [ဘေးက ထီးစိုက်အပ်သော နေရာ၌။] (ဆတ္တံ၊ သည်။) ဌိတံ၊ တည်နေသည်။ သစေ ဟောတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ဟတ္ထတော၊ မှ။ အပဂတမတ္တေ၊ ကင်းကာမျှ ဖြစ်လတ်သော်။ ဆတ္တပါဏိ နာမ၊ ဆတ္တပါဏိမည်သည်။ န ဟောတိ၊ မဟုတ်တော့။ တဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အား။ ဒေသေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤဓမ္မဒေသနာပဋိသံယုတ္တသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ ဓမ္မပရိစ္ဆေဒေါ၊ ဓမ္မအပိုင်းအခြားကို။ ပဒသောဓမ္မေ၊ ပဒသောဓမ္မသိက္ခာပုဒ်၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ သာ။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ သိထိုက်၏။
ဒုတိယေ၊ ၌။ (ဒဏ္ဍပါဏိသိက္ခာပုဒ်၌။) မဇ္ဈိမဿ၊ ပမာဏအားဖြင့် အလယ်အလတ်ဖြစ်သော။ ပုရိသဿ၊ ၏။ စတုဟတ္ထပ္ပမာဏော၊ လေးတောင်ပမာဏရှိသော တုတ်သည်။ ဒဏ္ဍော နာမ၊ ဒဏ္ဍမည်၏။ ပန၊ ဆက်။ အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဒဏ္ဍပါဏိဘာဝေါ၊ ဒဏ္ဍပါဏိ၏အဖြစ်ကို။ ဆတ္တပါဏိမှိ၊ ဆတ္တပါဏိပုဒ်၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ သာ။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ထိုက်၏။
တတိယေပိ၊ ၌လည်း။ (သတ္ထပါဏိသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။) ဧသေဝနယော၊ တည်း။
ဟိ၊ မှန်။ အသိံ၊ သန်လျက်ကို။ သန္နဟိတွာ၊ ဖွဲ့၍။ ဝါ၊ လွယ်၍။ ဌိတောပိ၊ တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ သတ္ထပါဏိသင်္ချံ၊ သတ္ထပါဏိဟူသော အရေအတွက်သို့။ န ဂစ္ဆတိ၊ မ‌ရောက်။
စတုတ္ထေ၊ ၌။ (အာဝုဓပါဏိသိက္ခာပုဒ်၌)။ သရဝိကတိယာ၊ အမျိုးမျိုးပြုအပ်သောမြားနှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ သဗ္ဗာဟိ၊ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်သော။ ဓနုဝိကတိ၊ အမျိုးမျိုးပြုအပ်သော လေးကို။ အာဝုဓန္တိ၊ အာဝုဓဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ သိထိုက်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သရေန၊ မြားနှင့်။ သဒ္ဓိံဝါ၊ တကွမူလည်း။ ဓနုံ၊ လေးကို။ ဂဟေတွာ၊ ကိုင်၍လည်းကောင်း။ သုဒ္ဓဓနုံဝါ၊ မြားနှင့်မဖက် သက်သက်သော လေးကိုသော်လည်းကောင်း။ သုဒ္ဓသရံဝါ၊ လေးနှင့်မဖက်သက်သက်သော မြားကိုသော်လည်းကောင်း။ သဇိယဓနုံဝါ၊ ညှို့နှင့်တကွဖြစ်သော လေးကိုသော်လည်းကောင်း။ နိဇ္ဇိယဓနုံဝါ၊ ညှို့မရှိသော လေးကိုသော်လည်းကောင်း။ ဂဟေတွာ၊ ကိုင်၍လည်းကောင်း။ ဌိတဿဝါ၊ ရပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်အားလည်းကောင်း။ နိသိန္နဿဝါ၊ ထိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်အားလည်းကောင်း။ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ န ဝဋ္ဋတိ။
ပန၊ ဆက်။ အဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ ခန္ဓေပိ၊ ပခုံး၌လည်း။ ဓနု၊ လေးသည်။ ဝါ၊ ကို။ ပဋိမုက္ကံ၊ စွပ်အပ်သည်။ ဝါ၊ လွယ်အပ်သည်။ သစေ ဟောတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ)။၊ ယာဝ၊ လောက်။ န ဂဏှာတိ၊ လက်ဖြင့် မကိုင်သေး။ဓနုဝိကတိ ။ ။စာပ- ကော‌ဒဏ္ဍောဒိဘေဒါ သဗ္ဗာပိ ဓနုဝိကတိ- အမျိုးမျိုးပြုအပ်သော စာပမည်သောလေး, ကောဒဏ္ဍမည်သောလေး စသည်၊ စာပေါတိ- မဇ္ဈေဝင်္ကာကာဇဒဏ္ဍသဒိသာ (အလယ်၌ ကောက်သောထမ်းပိုးနှင့်အလားတူသော) ဓနုဝိကတိ၊ ကောဒဏ္ဍောတိ- ဝဋ္ဋလဒဏ္ဍာ (ဝိုင်းသောလေးတံရှိသော) ဓနုဝိကတိ၊ ဤပုံစံများသည် မြန်မာများကိုင်လေ့ ရှိသော လောက်လေး ဒူးလေးများ၏ပုံနှင့် မတူ။ တာဝ၊ ထိုလက်ဖြင့် မကိုင်သေးသမျှ။ (ဓမ္မံ ဒေသေတုံ) ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ [လက်ဖြင့် မကိုင်လျှင် "အာဝုဓပါဏိ" မဟုတ်သောကြောင့် ထိုသူအား တရားဟောကောင်း၏-ဟူလို။]
ပဉ္စမေ၊ ၌။ (ပါဒုကာရဠှသိက္ခာပုဒ်၌)။ ပါဒုကာရုဠှဿာတိ၊ ကား။ ဆတ္တဒဏ္ဍကေ၊ ထီးရိုးပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော ခြေညှပ်ဖု၌။ အင်္ဂုလန္တရိကံ၊ ခြေချောင်းနှစ်ခုအကြားကို။ အပ္ပဝေသေတွာ၊ မသွင်းမူ၍။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ အက္ကမန္တဿ ဝါ၊ နင်းသောပုဂ္ဂိုလ်အားလည်းကောင်း။ ပဝေသေတွာ၊ သွင်း၍။ ဌာနဝသေန၊ ရပ်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ပဋိမုက္ကဿ ဝါ၊ စွပ်သောပုဂ္ဂိုလ်အားလည်းကောင်း။ [ပါဠိ၊ တော်ဝယ်န ဒေသေဿာမိ၊ ၌ လှမ်းစပ်။ ]၊
ဆဋ္ဌေပိ၊ ၌လည်း။ (ဥပါဟနာရုဠှသိက္ခာပုဒ်၌လည်း)။ ဧသေဝ နယော၊ ပင်တည်း။
ပန၊ အထူးကား။ ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ယွာယံ (ယော+ အယံ)၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ပဏှိကဗန္ဓံ၊ ဖွဲ့အပ်သော ‌ဖနောင့်ကို။ ဝါ၊ ဖနောင့်ဖုံးကို။ ဩမုဉ္စိတွာ၊ စွပ်၍။ ဌာနဝသေန၊ ဖြင့်။ ဩမုက္ကောတိ၊ ဩမုက္ကဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ တဿာပိ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အားလည်း။ (ဓမ္မံ ‌ဒေသေတုံ) န ဝဋ္ဋတိ။
သတ္တမေ၊ ၌။ (ယာနဂတသိက္ခာပုဒ်၌)။ (ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဝါ၊ ကို။) ဒွီဟိ၊ နှစ်ယောက်ကုန်သော။ ဇနေဟိ၊ လူတို့သည်။ ဟတ္ထသင်္ဃာဋေန၊ ပေါင်းစပ်အပ်သော လက်ဖြင့်။ ဝါ၊ လက်ချင်းဆက်သဖြင့်။ ဂဟိတော၊ မ, ၍ ယူအပ်သည်။ သစေပိ (ဟောတိ)၊ အကယ်၍မူလည်း ဖြစ်စေဦးတော့။ (ဧဝံသတိ ဝါ၊ ဤသို့ဖြစ်သော်လည်းကောင်း။) သာဋကေ၊ အဝတ်၌။ ဌပေတွာ၊ ၍။ ဝံသေန၊ ဝါးဖြင့်။ သစေပိ ဂယှတိ၊ အကယ်၍မူလည်း ထမ်းဆောင်အပ်စေဦးတော့။ (ဧဝံသတိ) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ အယုတ္တေ၊ နွား, မြင်းတို့နှင့် မကပ်ယှဉ်အပ်သော။ ဝယှာဒိကေ၊ လှည်းပေါင်းချုပ် အစရှိသော။ ယာနေ၊ ယာဉ်၌။ (နိသိန္နော၊ ထိုင်နေသည်။ သစေပိဟောတိ၊ တော့။ ဧဝံသတိဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။)ဆတ္တဒဏ္ဍကေ ။ ။ထီးရိုးနှင့်တူသော အဖု(ဘု)ကို ဆိုဟန်တူ၏၊ ထိုဘုကို ဖိနပ်၏ ခေါင်နေရာ၌ တပ်၍ ခြေချောင်းနှစ်ခုဖြင့် ညှပ်လျက်စီးအပ်သော ဖိနပ်ကို "ပါဒုကာ" ဟုဆိုသည်၊ ထိုပါဒုကာသည် ခုံ၌ သားရေ အထပ်ထပ် ပြုအပ်သော စမ္မပါဒုကာလည်း ရှိ၏၊ သစ်သားဖြင့် ပြုအပ်သော ကဋ္ဌပါဒုကာလည်း ရှိ၏-ဟု ပါစိတျာဒိယောဇနာ ဆို၏။
ဆက်ဦးအံ့-- နောက် ဥပါဟနာရုဠှသိက္ခာပုဒ်၌ ပဏှိကဗန္ဓ- ‌ဖနောင့်ဖုံးနောက်ပိတ်ပါ၍ ဤသိက္ခာပုဒ်၌ မပါသောကြောင့် ဖနောင့်ဖုံးမပါသော ဖိနပ်ဟူသမျှကို ပါဒုကာ၌ သွင်းသင့်၏၊ ကြွင်းသော မှတ်ဖွယ်ကို ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ ပြထားပြီ။
သစေပိ၊ ပေ၊ ဂစ္ဆတိ ။ ။ပိသဒ္ဒါသည် ဂရဟာဇောတက၊ "ဤသို့ ဟတ္ထသင်္ဃာဋဖြင့် မ၍ ယူအပ်သူ, အဝတ်ကို ဝါးလုံးလျှို၍ ထမ်းဆောင်အပ်သူ, နွား-မြင်း မကပ်အပ်သော ယာဉ်၌ နေသူ, ဖျက်၍ ထားအပ်သော လှည်းဘီးပေါ်၌ နေသူတို့သော်မှ "ယာနဂတ" မည်ကြတုံသေး၏၊ နွား-မြင်းတို့ဖြင့် ကပ်ယှဉ်အပ်သော ယာဉ်ပေါ်၌ ရောက်နေသူ၏ "ယာနဂတ" မည်ကြောင်းမှာ ဆိုဖွယ်ရာပင် မလို" -ဟူလို။
ဝိသင်္ခရိတွာ၊ ဖျက်၍။ ဌပိတေ၊ ထားအပ်သော။ စက္ကမတ္တေပိ၊ စက်ဘီးမျှလည်း။ နိသိန္နော၊ ထိုင်နေသည်။ သစေပိ ဟောတိ၊ တော့။ (ဧဝံသတိ) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ယာနဂတောတွေဝ၊ ယာနဂတဟူ၍သာ။ သင်္ခံ၊ ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်၏အဖြစ်သို့။ ဂစ္ဆတိ၊ ရောက်၏။
ပန၊ ဆက်။ ဒွေပိ၊ နှစ်ဦးသော တရားဟောသူ, တရားနာသူတို့သည်လည်း။ ဧကယာနေ၊ တစ်ခုတည်းသော ယာဉ်၌။ နိသိန္နာ၊ ထိုင်ကုန်သည်။ သစေ ဟောန္တိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ) ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ဝိသုံ၊ သီးခြား။ [ယာဉ်တစ်ခုစီ-ဟူလို။] နိသိန္နေသုပိ၊ ထိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့တွင်လည်း။ ဥစ္စေ၊ မြင့်သော။ ယာနေ၊ ယာဉ်၌။ နိသိန္နေန၊ ထိုင်သောရဟန်းသည်။ နီစေ၊ နိမ့်သော။ (ယာနေ၊ ၌။) နိသိန္နဿ၊ ထိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်အား။ ဒေသေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ သမပ္ပမာဏေပိ၊ အနိမ့် အမြင့် ညီမျှသော ပမာဏရှိသော ယာဉ်၌လည်း။ (နိသိန္နဿ၊ အား။ ဒေသေတုံ၊ ငှာ။) ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ ပုရိမေ၊ ရှေ့ဖြစ်သောယာဉ်၌။ နိသိန္နေန၊ သည်။ ပစ္ဆိမေ၊ နောက်ဖြစ်သော ယာဉ်၌။ နိသိန္နဿ၊ ထိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်အား။
တထာ၊ ထို့အတူ ဟောခြင်းငှာ အပ်၏။ ပန၊ ဗျတိရိတ်ကား။ ပစ္ဆိမေ၊ နောက်ဖြစ်သော ယာဉ်၌။ ဥစ္စတရေပိ၊ မြင့်သော ယာဉ်၌သော်မှလည်း။ နိသိန္နေန၊ သည်။ ဒေသေတုံ၊ ငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
အဋ္ဌမေ၊ ၌။ သယနဂတဿာတိ၊ ကား။ အန္တာမသော၊ အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့်။ ကဋသာရကေပိ၊ ဖျာ, သင်ဖြူး၌သော်လည်းကောင်း။ ပကတိဘူမိယမ္ပိ၊ ပကတိမြေ၌ သော်လည်းကောင်း။ နိပန္နဿ၊ လျောင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်အား။ ဥစ္စေပိ၊ မြင့်သည်လည်းဖြစ်သော။ မဉ္စေဝါ၊ ညောင်စောင်း၌သော်လည်းကောင်း။ ပီဌေဝါ၊ အင်းပျဉ်၌သော်လည်းကောင်း။ ဘူမိဒေသေဝါ၊ မြေအရပ်၌သော်လည်းကောင်း။ ဌိတေနဝါ၊ ရပ်လျက်သော်လည်းကောင်း။ နိသိန္နေနဝါ၊ ထိုင်လျက်သော်လည်းကောင်း။ ဒေသေတုံ၊ ငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ပန၊ ကား။ သယနဂတေန၊ အိပ်ရာ၌ ရောက်နေသော ရဟန်းသည်။ သယနဂတဿ၊ အိပ်ရာ၌ ရောက်နေသော ပုဂ္ဂိုလ်အား။ ဥစ္စတရေဝါ၊ မြင့်သောအိပ်ရာ၌သော်လည်း‌ကောင်း။ သမပ္ပမာဏေဝါ၊ ညီမျှသောပမာဏရှိသော အိပ်ရာ၌သော်လည်းကောင်း။ နိပန္နေန၊ လျောင်းလျက်။ ဒေသေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
ပန၊ ဆက်။ နိပန္နေန၊ လျောင်းသောရဟန်းသည်။ ဌိတဿဝါ၊ ရပ်သောပုဂ္ဂိုလ်အားသော်လည်းကောင်း။ နိသိန္နဿဝါ၊ ထိုင်သောပုဂ္ဂိုလ်အားသော်လည်းကောင်း။ နိပန္နဿ ဝါ၊ လျောင်းသော ပုဂ္ဂိုလ်အားသော်လည်းကောင်း။ (‌ဒေသေတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။) နိသိန္နေနစ၊ ထိုင်သောရဟန်းသည်လည်း။ နိပန္နေန၊ ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ ။ ။ဤဝါကျများကို ထောက်၍ ရပ်ခြင်း ဣရိယာပုတ်ထက် ထိုင်ခြင်း ဣရိယာပုတ်က မြတ်၏၊ ထိုင်ခြင်းဣရိယာပုတ်ထက် လျောင်းခြင်းဣရိယာပုတ်က မြတ်၏ဟု မှတ်ပြီးလျှင် မြတ်သော ဣရိယာပုတ်ဖြင့်နေသောပုဂ္ဂိုလ်က ယုတ်နိမ့်သောဣရိယာပုတ်ဖြင့် နေသော ပုဂ္ဂိုလ်အားလည်းကောင်း, တူမျှသော ဣရိယာပုတ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အားလည်းကောင်း တရားဟော‌ကောင်း၏ဟု မှတ်ပါ။ ဌိတဿဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ နိသိန္နဿဝါ၊ လည်းကောင်း။ (ဒေသေတုံ, ဝဋ္ဋတိ)။ ဌိတေန၊ ရပ်သောရဟန်းသည်။ ဌိတဿေဝ၊ ရပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်အားသာ။ (ဒေသေတုံ၊ ငှာ။) ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
နဝမေ၊ ၌။ (ပလ္လတ္ထိကာသိက္ခာပုဒ်၌)။ ဟတ္ထပလ္လတ္ထိကာဒီသု၊ ဟတ္ထပလ္လတ္ထိကာအစရှိသည်တို့တွင်။ ယာယကာယစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော ပတ်ဖွဲ့ခြင်းဖြင့်။ နိသိန္နဿ၊ ထိုင်နေသောပုဂ္ဂိုလ်အား။ ဒေသေတုံ၊ ဟောခြင်းငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ။
ဒသမေ၊ ၌။ (ဝေဌိတသီသသိက္ခာပုဒ်၌)။ ဝေဌိတသီသဿာတိ၊ ကား။ ဒုဿဝေဌေနဝါ၊ ရစ်ပတ်ကြောင်း အဝတ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ခေါင်းပေါင်းပုဝါဖြစ်သော်လည်းကောင်း။ မောဠိအာဒီဟိဝါ၊ မကိုဋ်အစရှိသည်တို့ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ [ဝေဌိတ၌စပ်။] ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့် ရစ်ပတ်အပ်သော်။ ကေသန္တော၊ ဆံ၏အဆုံးအပိုင်းအခြားကို။ န ဒိဿတိ၊ မတွေ့မြင်အပ်။ (တစ်နည်း) ကေသန္တော၊ ဆံ၏အပိုင်းအခြားသည်။ န ဒိဿတိ၊ မထင်ရှား။ ဧဝံ၊ ဤအခြင်းအရာအားဖြင့်။ (ဆံ၏အဆုံးအပိုင်းအခြားကို မမြင်လောက်အောင်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။) ဝေဌိတသီသဿ၊ ရစ်ပတ်အပ်သော ဦးခေါင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား။ [န ဒေသေဿာမိ၌စပ်။] တေနေဝ၊ ထို့ကြောင့်ပင်လျှင်။ အဿ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၏။ အနာပတ္တိယံ၊ အနာပတ္တိဝါရ၌။ ကေသန္တံ ဝိဝရာပေတွာ ဒေသေတီတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။ [ကေသန္တံ၊ ဆံ၏ အပိုင်းအခြားကို။ ဝိဝရာပေတွာ၊ ဖွင့်စေ၍။ ဒေသေတိ၊ ဟောအံ့။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။]
ဧကာဒသမေ၊ ၌။ (ဩဂုဏ္ဌိတသိက္ခာပုဒ်၌)။ ဩဂုဏ္ဌိတသိသဿာတိ၊ ကား။ သသီသံ၊ ဦးခေါင်းနှင့်တကွဖြစ်သော ကိုယ်ကို။ ပါရုတဿ၊ ခြုံသောပုဂ္ဂိုလ်အား။ [န ဒေသေဿာမိ၌စပ်။] ပန၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အနာပတ္တိယံ၊ ၌။ သီသံဝိဝရာပေတွာ‌ ဒေသေတီတိ၊ ဒေသေတိဟူသော ဤစကားသည်။ အဓိကံ၊ ပိုလွန်၏။ [သီသံ၊ ဦးခေါင်းကို။ ဝိဝရာပေတွာ၊ ဖွင့်စေ၍။ ဒေသေတိ၊ ဟောအံ့။ အနာပတ္တိ။]
ဒွါဒသမေ၊ ၌။ (‌ဆမာယံသိက္ခာပုဒ်၌)။ ဆမာယံ နိသီဒိတွာတိ၊ ကား။ ဘူမိယံ၊ မြေ၌။ နိသီဒိတွာ၊ ထိုင်၍။
အာသနေတိ၊ ကား။ အန္တမသော၊ အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့်။ ဝတ္ထမ္ပိ၊ ‌အဝတ်ကိုသော်လည်းကောင်း။ တိဏာနိပိ၊ မြက်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။ သန္ထရိတွာ၊ ခင်း၍။ နိသိန္နဿ၊ ထိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်အား။ [န ဒေသေဿာမိ၌ စပ်၊ အာသန၏ အရင်းခံမှာ "အာသနံ မဉ္စပီဌာဒိ" ဟူသည်နှင့်အညီ မဉ္စနှင့် ပီဌဖြစ်သောကြောင့် ဝတ္ထ, တိဏတို့ကို "အောက်ထစ်ဆုံးအာသန" ဟုဆိုသည်။]
တေရသမေ၊ ၌။ (နီစေ အာသနေသိက္ခာပုဒ်၌)။ ဥစ္စေ အာသနေတိ၊ ကား။ အန္တမသော၊ ဖြင့်။ ဘူမိပ္ပဒေသေပိ၊ မြေအရပ်၌သော်မှလည်း။ ဥန္နတပ္ပဒေသေ၊ မြင့်မောက်သောအရပ်၌။ နိသိန္နဿ၊ အား။ [န ဒေသေ ဿာမိ၌စပ်။]
စုဒ္ဒသမေ၊ ၌။ (ဌိတော နိသိန္နသိက္ခာပုဒ်၌)။ န ဌိတော နိသိန္နဿာတိ၊ ကား။ ထေရဿ၊ ထေရ်အား။ ဥပဋ္ဌာနံ၊ ဆည်းကပ်ရာ အရပ်သို့။ ဂန္တွာ၊ သွား၍။ ဌိတံ၊ ရပ်နေသော။ ဒဟရံ၊ ရဟန်းငယ်ကို။ အာသနေ၊ နေရာ၌။ နိသိဧန္နာ၊ ထိုင်နေသော။ မဟာထေရော၊ မဟာထေရ်သည်။ ပဉှံ၊ ပြဿာနာကို။ သစေ ပုစ္ဆာတိ၊ အကယ်၍မေးအံ့။ (ဧဝံသတိ)။ န ကထေတဗ္ဗံ၊ မဖြေဆိုထိုက်။
ပန၊ ထိုသို့ မဖြေဆိုထိုက်ပါသော်လည်း။ ဂါရဝေန၊ ရိုသေခြင်းအားဖြင့်။ ထေရံ၊ ကို။ ဥဋ္ဌဟိတွာ၊ ထ၍။ ပုစ္ဆ၊ မေးပါလော့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝတ္ထုံ၊ လျှောက်ခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပဿေ၊ နံပါး၌။ ဌိတဿ၊ ရပ်နေသော။ ဘိက္ခုဿ၊ အား။ ကထေဿာမိ၊ ဖြေအံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။ ကထေတုံ၊ ဖြေဆိုခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ [ပါဠိ အဋ္ဌကထာနှင့်ဆိုင်သော ပြဿနာကို မေး၍ ပါဠိလို ‌ဖြေရမည့်အရာကို ဆိုသည်၊ မြန်မာလို မေး-ဖြေရာ၌ကား ဖြေကောင်းပါ၏။]
ပန္နရသမေ၊ ၌။ (ပစ္ဆတော ဂစ္ဆန္တသိက္ခာပုဒ်၌)။ ပုရတော၊ ရှေ့၌။ ဝါ၊ ရှေ့က။ ဂစ္ဆန္တော၊ သွား‌သောပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပဉှံ၊ ကို။ သစေ ပုစ္ဆတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ တဿ၊ အား။ တံ၊ ထိုပြဿနာကို။ အကထေတွာ၊ မဖြေမူ၍။ ပစ္ဆိမဿ၊ နောက်၌ဖြစ်သော။ ဘိက္ခုနော၊ အား။ ကထေဿာမိ၊ အံ့။ ဣတိ၊ ၍။ ကထေတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
ပန၊ ဆက်။ သဒ္ဓိံ ဥဂ္ဂဟိတဓမ္မံ၊ အတူတကွသင်ယူအပ်သော ပါဠိ အဋ္ဌကထာဓမ္မကို။ သဇ္ဈယိတုံ၊ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။ သမဓုရေနဝါ၊ ညီမျှသော အဦးဖြင့်မူလည်း။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ သွားသောပုဂ္ဂိုလ်အား။ ကထေတုံ၊ ငှာလည်းကောင်း။ ဝဋ္ဋတိ။
သောဠသမေ၊ ၌။ (ဥပ္ပထေနဂစ္ဆန္တသိက္ခာပုဒ်၌)။ န ဥပ္ပထေနာတိဧတ္ထ၊ န ဥပ္ပထေနဟူသော ဤပုဒ်၌။ (အတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော)။ ဒွေပိ၊ တရားဟောသူ တရားနာသူနှစ်ဦးတို့သည်လည်း။ သကဋမဂ္ဂသ္မိံ၊ လှည်းလမ်းခရီး၌။ ဧကေကစက္ကပထေန ဝါ၊ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီသော စက်ဘီး၏ လမ်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဥပ္ပထေန ဝါ၊ လမ်းမဟုတ်သဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ သမဓုရံ၊ ညီမျှသောအဦးဖြင့်။ (ရင်ပေါင်တန်း)။ သစေ ဂစ္ဆန္တိ၊ ကုန်အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ (အညမညံ၊ ချင်း။ ဒေသေတုံ။) ဝဋ္ဋတိ။
သတ္တရသမေ၊ ၌။ (ဌိတော ဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ်၌)။ အသဉ္စိစ္စာတိ၊ အသဉ္စိစ္စဟူသော။ အနာပတ္တိယံ၊ အနာပတ္တိဝါရ၌။ ပဋိစ္ဆန္နဋ္ဌာနံ၊ ဖုံးကွယ်အပ်‌သောအရပ်သို့။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ သွားစဉ်။ သဟသာ၊ အဆောတလျင်။ ဥစ္စာရော ဝါ၊ ကျင်ကြီးသည်သော်လည်းကောင်း။ ပဿာဝေါဝါ၊ ကျင်ငယ်သည်သော်လည်းကောင်း။ သစေ နိက္ခမတိ၊ အကယ်၍ ထွက်သွားအံ့။ (ဧဝံသတိ)။ အသဉ္စိစ္စ၊ စေတနာနှင့်တကွ မစေ့ဆော်မူ၍။ ကတော နာမ၊ ပြုအပ်သည် မည်သည်။ ‌ဟောတိ၊ ၏။
အဋ္ဌရသမေ၊ ၌။ (ဟရိတေ ဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ်၌)။ ယမ္ပိ၊ အကြင် စိမ်းစိုသော အရာဝတ္ထုသည်လည်း။ (သာမည)။ ဇီဝမာနရုက္ခဿ၊ အသက်ရှင်ဆဲ သစ်ပင်၏။ မူလံ၊ အမြစ်သည်။ ပထဝိယံ၊ မြေပေါ်၌။ ဒိဿမာနံ၊ ပေါ်ထင်လျက်။ ဂစ္ဆတိ၊ သွား၏။ သာခါဝါ၊ သစ်ကိုင်း သစ်ခက်သည်မူလည်း။ ဘူမိလဂ္ဂါ၊ မြေ၌ ကပ်ငြိနေသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ သဗ္ဗံ၊ သော။ (တံ၊ ထိုအရာဝတ္ထုကို။) ဟရီတသင်္ခတမေဝ၊ ဟရီတဟုခေါ်ဝေါ်အပ်သည်သာ။
ပန၊ ဆက်။ ခန္ဓေ၊ ပင်စည်‌ပေါ်၌။ နိသီဒိတွာ၊ ထိုင်၍။ အပ္ပဟရိတဋ္ဌာနေ၊ စိမ်းစိုသော မြက်သစ်ပင် မရှိရာ အရပ်၌။ ပါတေတုံ၊ စွန့်ချခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
အပ္ပဟရိတဋ္ဌာနံ၊ ကို။ ဩလောကေန္တဿေဝ၊ ကြည့်ရှုရှာဖွေစဉ်ပင်။ သဟသာ၊ အဆောတလျင်။ သစေ နိက္ခမတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ ဂိလာနဋ္ဌာနေ၊ ဂိလာနအရာ၌။ ဌိတော၊ တည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အပ္ပဟရိတေ၊ ၌။ ကတော၊ ပြုအပ်သော ကျင်ကြီး ကျင်ငယ် တံတွေးသည်။ ဟရိတံ၊ စိမ်းစိုသောမြက်သစ်ပင်ကို။ ဩတ္ထရတိ၊ လွှမ်းသွားအံ့။ (အနာပတ္တိ၊ သည်။ ဟောတိ။) ဣတိဣဒံ၊ ဤစကားသည်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အနာပတ္တိယံ၊ ၌။ အဓိကံ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုသို့စွန့်ရာ၌။ အပ္ပဟရိတံ၊ စိမ်းစိုသော မြက်သစ်ပင်မရှိရာအရပ်ကို။ အလဘန္တေန၊ မရသော ရဟန်းသည်။ တိဏဏ္ဍုပကံဝါ၊ မြက်ကရွတ်ခွေကိုသော်လည်းကောင်း။ ပလာလဏ္ဍုပကံဝါ၊ ကောက်ရိုးကရွတ်ခွေ(ဂွေ) ကိုသော်လည်းကောင်း။ ဌပေတွာ၊ ၍။ ကတော၊ ပြုအပ်သောကျင်ကြီးကျင်ငယ်နှပ်သည်။ ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။ ဟရိတံ၊ ကို။ သစေပိ ဩတ္ထရတိ၊ အကယ်၍မူလည်း လွှမ်းမိုးသွားပါဦးတော့။ (ဧဝံသတိပိ) ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ သာ။
စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ခေဠေန၊ တံတွေးဖြင့်။ သိင်္ဃာဏိကာပိ၊ နှပ်ကိုလည်း။ သင်္ဂဟိတာ၊ သွင်းယူအပ်ပြီ။
ဧကူနဝီသတိမေ၊ ၌။ န ဥ‌ဒကေတိ၊ ဟူသော။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ပရိဘောဂဥဒကမေဝ၊ သုံးဆောင်ကောင်းသော ရေကိုသာ။ သန္ဓာယ၊ ရည်ရွယ်၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။ ပန၊ ဆက်။ အပရိဘောဂေသု၊ မသုံးဆောင်အပ် မသုံးဆောင်ကောင်းကုန်သော။ ဝစ္စကုဋိသမုဒ္ဒါဒိဥဒကေသု၊ ဝစ္စကုဋိတွင်း၌ရှိသောရေ, သမုဒ္ဒရာရေအစရှိသည်တို့၌။ (ကရောန္တဿ၊ စွန့်ချမှုကို ပြုသောရဟန်း၏။) အနာပတ္တိ၊ သည်။ (‌ဟောတိ၊ ၏။)
ဒေဝေ၊ မိုးသည်။ ဝဿန္တေ၊ ရွာလတ်သော်။ သမန္တတော၊ ပတ်ဝန်းကျင်၌။ ဥဒကော‌ဃေ၊ ရေအယဉ်သည်။ ဇာတေ၊ ဖြစ်လတ်သော်။ အနုဒကဋ္ဌာနံ၊ ရေမရှိရာအရပ်ကို။ အလဘန္တေန၊ မရသော ရဟန်းသည်။ ဥဒကေ၊ ရေထဲ၌။ ပါတေတုံ၊ စွန့်ချခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။ ဣဓာပိ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။ ထလေ၊ ကုန်းပေါ်၌။ ကတော၊ ပြုအပ်သော ကျင်ကြီး ကျင်ငယ် တံတွေးသည်။ ဥဒကံ၊ ရေကို။ ဩတ္ထရတိ၊ အံ့။ (အနာပတ္တိ ဟောတိ)။ ဣတိ ဣဒံ၊ သည်။ အနာပတ္တိယံ၊ ၌။ အဓိကံ၊ ၏။ သဗ္ဗသိက္ခာပဒေသု၊ တို့၌။ သေသံ၊ ကြွင်းသော စကားရပ်သည်။ ဥတ္တာနမေဝ။
ပန၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤသေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့၌။ သမုဋ္ဌာနေဒိဒီပနတ္ထာယ၊ သမုဋ္ဌာန်အစရှိသည်ကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။ ဣဒံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။ ပကိဏ္ဏကံ၊ ရောပြွမ်းသောအဆုံးအဖြတ်တည်း။ ဥဇ္ဈဂ္ဃိကဥစ္စာသဒ္ဒပ္ပဋိသံယုတ္တာနိ၊ ဥဇ္ဈဂ္ဃိက, ဥစ္စာသဒ္ဒတို့နှင့် စပ်ယှဉ်ကုန်သော။ စတ္တာရိ၊ ‌ လေးပါးသောသိက္ခာပုဒ်တို့လည်းကောင်း။ သကဗဠေန မုခေန ဗျာဟရဏံ၊ သကဗဠေန မုခေန ဗျာဟရဏဟူသော။ ဧကံ၊ တစ်ပါးသော သိက္ခာပုဒ်လည်းကောင်း။ ဆမာနီစာသနဌိတပစ္ဆတောဂမနဥပ္ပထဂမနပ္ပဋိသံယုတ္တာနိ၊ ဆမာ, နီစာသန, ဌိတ, ပစ္ဆတောဂမနေ, ဥပ္ပထဂမနတို့နှင့်စပ်ယှဉ်ကုန်သော။ ပဉ္စ၊ ငါးပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဒသ၊ ဆယ်ပါးကုန်သော။ ဣမာနိ သိက္ခာပဒါနိ၊ တို့သည်။ သမနုဘာသနသမုဋ္ဌာနာနိ၊ သမနုဘာသနသမုဋ္ဌာန်ရှိသော သိက္ခာပုဒ်တို့တည်း။ ဧတ္ထ၊ ဤသေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့တွင်။ ဧကေကံ၊ တစ်ပါး တစ်ပါးသော သိက္ခာပုဒ်သည်။ ကိရိယံ၊ မပြုထိုက်သော လွန်ကျူးမှုကို ပြုခြင်းရှိသောသိက္ခာပုဒ်တည်း။ ပေ။ သစိတ္တကံ၊ တည်း။ ပေ။ ဒုက္ခဝေဒနံ။
သူ‌ပေါဒနဝိညတ္တိသိက္ခာပဒံ၊ သည်။ ထေယျသတ္ထသမုဋ္ဌာနံ။ ကိရိယံ။ ပေ။ ဒုက္ခဝေဒနံ၊ တည်း။
ဆတ္တပါဏိဒဏ္ဍပါဏိသတ္ထပါဏိအာဝုဓပါဏိပါဒုကာဥပါဟနယာန သယနပလ္လတ္ထိကာဝေဌိတသြဂုဏ္ဌိတနာမကာနိ၊ ဆတ္တပါဏိ, ဒဏ္ဍပါဏိ, သတ္ထပါဏိ, အာဝုဓပါဏိ, ပါဒုကာ, ဥပါဟန, ယာန, သယန, ပလ္လတ္ထိကာ, ဝေဌိက, ဩဂုဏ္ဌိတ အမည်ရှိကုန်သော။ ဧကာဒသ၊ တစ်ဆယ့်တစ်ပါးသော သိက္ခာပုဒ်တို့သည်။ ဓမ္မဒေသနာသမုဋ္ဌာနာနိ၊ တို့တည်း။ ကိရိယာကိရိယာနိ၊ တို့တည်း။ ပေ။ ဒုက္ခဝေဒနာနိ၊ တို့တည်း။
သေသာနိ၊ ကြွင်းကုန်သော။ တေပဏ္ဏာသ၊ ၅၃ ပါးသော။ (သိက္ခာပဒါနိ၊ တို့သည်။) ပဌမပါရာဇိကသမုဋ္ဌာနာဒိဘေဒါနိ၊ ပဌမပါရာဇိကသမုဋ္ဌာန် အစရှိသော အပြားရှိသော သိက္ခာပုဒ်တို့တည်း။ [အာဒိဖြင့် ကိရိယာကိရိယ စသည်ကို ယူ။] ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဓမ္မဒေသနာပဋိသံယုတ္တဝဏ္ဏနာ၊ ဓမ္မဒေသနာနှင့်စပ်ယှဉ်သော သိက္ခာပုဒ်တို့၏ အဖွင့်သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။ (အချို့စာအုပ်များ၌ ဤဝါကျ မပါ။) [သေခိယသိက္ခာပုဒ်တို့တွင် သာရုပ္ပသိက္ခာပုဒ် ၂၆, ဘောဇနပ္ပဋိသံယုတ္တသိက္ခာပုဒ် ၃၀, ဓမ္မဒေသနာပဋိသံယုတ္တသိက္ခာပုဒ် ၁၉ အားဖြင့် သေခိယသိက္ခာပုဒ်အမျိုးအစား ၃ မျိုးရှိသည်။] သစိတ္တကံ စသည် ။ ။သစိတ္တကံ၌ မိမိပြုနေသော ဝတ္ထုကို သိသောစိတ်, သိက္ခာပုဒ်တော်အရ မပြိုအပ်ဟု သိသော စိတ်ကို "စိတ္တ" ဟုဆိုသည်၊ "အနာဒရိယံ ပဋိစ္စ" ဟု ပါဠိတော်၌ မိန့်တော်မူသောကြောင့် သိက္ခာပုဒ်ကို မရိုသေ မလေးစားမှုဟူသော အကုသိုလ်ဒေါသစိတ်ကြောင့် သင့်ရကား အားလုံး သေခိယသိက္ခာပုဒ်များ အကုသလစိတ္တချည်းတည်း၊ ထို့ကြောင့် "သစိတ္တကံ, လောကဝဇ္ဇံ အကုသလစိတ္တံ" ဟုဆိုသည်။
**ကင်္ခါဝိတရဏိယာ၊ မည်သော။** **ပါတိမောက္ခဝဏ္ဏနာယ၊ ၌။**
**သေခိယဝဏ္ဏနာ၊ သည်။** **နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။**