Issues
Select Version
AI-汉译-Nissaya
简体中文
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

3. Pesuññasikkhāpadavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

တတိယေ၊ ၌။ ဘိက္ခု‌ပေသုညေတိ၊ ကား။ ဘိက္ခုဿ၊ ရဟန်း၏ (အထံသို့)။ (ဥပသံဟဋေ၊ ပို့ဆောင်အပ်သော။) ပေသုညေ၊ ချောပစ်ကုန်းတိုက်စကားကြောင့်။ ဘိက္ခုဿ ပေသုညေ ။ ။"ဘိက္ခုဿ+ပေသုညံ ဘိက္ခုပေသုညံ" ဟု ဆဋ္ဌီတပ္ပုရိသ် ပြုစေလိုသည်၊ "ဘိက္ခုဿ" အရလည်း ကုန်းတိုက်စကားကို ပို့ဆောင်အပ်ရာ (ပြောဆိုအပ်ရာ) ရဟန်းကို ယူသင့်၏၊ အဋ္ဌကထာ၌ "ယော အက္ကုဋ္ဌော တဿ ဘိက္ခုဿ (ထိုအဆဲခံရသော ရဟန်း၏အထံသို့) ဥပသံဟဋေ၊ ပေ၊ ဝစနေ"ဟူသော အဖွင့်ကို ထောက်ပါ၊ ဤအလို "ဘိက္ခု ပေသုညေ-ရဟန်း၏ (အထံသို့) ပို့ဆောင်အပ်သော ကုန်းတိုက်စကားကြောင့်" ဟု ပေး၊ ကုန်းတိုက်တတ်် ပို့ဆောင်တတ်၍ အာပတ်သင့်သော ရဟန်းကိုကား ရှေးသိက္ခာပုဒ်များကဲ့သို့ "ဘိက္ခုနော"ဟု ထည့်ပါ၊ [ဘိက္ခုဿ+ဥပသံဟဋံ+ပေသုညံ ဘိက္ခုပေသုညံ" ဟု ဝစနတ္ထပြု၊] ပါစိတျာဒိ အဋ္ဌကထာ၌ "ဘိက္ခူနံ+ပေသုညံ၊ ဘိက္ခုတော သုတွာ ဘိက္ခုနာ ဘိက္ခုဿ ဥပသံဟဋပေသုညေတိ အတ္ထော"ဟု တွေ့ရ၏။ (ပါစိတ္တိယံ ဟောတိ - ၌ စပ်)။ ဇာတိအာဒီဟိ၊ ဇာတ် အစရှိကုန်သော။ ဇာတိအာဒီဟိ၊ ပေ၊ အတ္ထော ။ ။ဤဝါကျကား"ဘိက္ခုဿ ပေသုညေ" ဟူသော အဖွင့်ကို ထင်ရှား‌အောင်ပြသော တပ္ပကဋီကရဏ, တစ်နည်း-ဝိတ္ထာရဝါကျတည်း၊ ထိုတွင် "ဇာတိ၊ ပေ၊ အက္ကောသန္တဿ ဘိက္ခုနော" ဖြင့် ဆဲတတ်သော ပဌမရဟန်းကို ပြ၏၊ ဘိက္ခုဿ၏ စပ်ပုဒ်ကို "အက္ကောသဝစနံ" ဟုထည့်ပါ၊ ဤ "ဘိက္ခုနော သုတွာ"နေရာဝယ် ပါစိတျာဒိ၌ "ဘိက္ခုတော သုတွာ"ဟု ရှိ၏၊ သဒ္ဒါသွား မတူသော်လည်း အဓိပ္ပာယ်တူပင်။ ထို့နောက် "ဘိက္ခုနော ပိယကမျတာယ ဝါ" ဟု တွေ့ရ၏၊ ဤအတိုင်း မှန်လျှင် ဘိက္ခုနောအရ ကုန်းတိုက်စကားကို ပြောရာ ရဟန်းကို ယူရလိမ့်မည်၊ ထို့သို့ယူလျှင် "တဿဘိက္ခုဿ" နှင့် အရချင်း တူနေလိမ့်မည်၊ တစ်ဝါကျထဲ၌ အရတူပုဒ် ၂-ခု မရှိကောင်း၊ ထို့ကြောင့် ဥပသံဟဋေ၌ စပ်ဖို့ရန် ဆဋ္ဌီကတ္တား ကြံပါ၊ ပါစိတျာဒိအဋ္ဌကထာ၌ကဲ့သို့ "ဘိက္ခုနာ" ဟု ရှိလျှင်သာ၍ ရှင်း၏၊ ထို"ဘိက္ခုနာ" အရလည်း ကုန်းတိုက်စကားကို ပို့ဆောင်တတ်သော ဒုတိယရဟန်း ရသည်။ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ၊ တ္ထုတို့ဖြင့်။ *ဝါ*၊ ဆဲရေးခြင်း၏ တည်ရာအကြောင်းတို့ဖြင့်။ ဘိက္ခုံ၊ ကို။ အက္ကောသန္တဿ၊ ဆဲရေးသော။ ဘိက္ခုနော၊ ၏။ (အ‌က္ကောသဝစနံ၊ ဆဲရေးကြောင်းစကားကို။) သုတွာ၊ ကြားရ၍။ ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်း၏။ *ဝါ*၊ ရဟန်းသည်။ ပိယကမျတာယ ဝါ၊ ချစ်ခြင်းကို အလိုရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်သော်လည်း။ ဘေဒါဓိပ္ပာယေန ဝါ၊ ကွဲပြားခြင်း၌ဖြစ်သော အလိုကြောင့်သော်လည်းကောင်း။ *ဝါ*၊ ကွဲပြားစေလိုခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း။ ပိယ၊ ပေ၊ ဓိပ္ပာယေန ဝါ ။ ။ဤစကားဖြင့် ကုန်းတိုက်သော ရဟန်း၏ အလိုဆန္ဒကိုပြ၏၊ (ငါ့အား ဆဲသူကို လာ၍ ပြောဖော်ရပေသည်-ဟု ကျေးဇူးတင်၍) မိမိကို ချစ်ခင်စေလိုသောကြောင့် ဖြစ်စေ, ဆဲသူနှင့် အဆဲခံရသူ ၂-ဦးကို ကွဲစေလိုသောကြောင့်ဖြစ်စေ ကုန်းတိုက်သည်။ [ဘေဒေ+ပဝတ္တော+အဓိပ္ပာယော ဘေဒါဓိပ္ပယော။] ယော၊ အကြင် ရဟန်းကို။ အက္ကုဋ္ဌော၊ ဆဲရေးအပ်၏။ တဿ ဘိက္ခုဿ၊ ထိုအဆဲခံရသော ရဟန်း၏။ (သန္တိကံ၊ အထံသို့။) ကာယေန ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ဝါစာယ ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ဥပသံဟဋေ၊ ပို့ဆောင်အပ်သော။ ယော အက္ကုဋ္ဌော၊ ပေ၊ ဥပသံဟဋေ။ ။အာပုဗ္ဗ ကုသဓာတ် တပစ္စည်းဖြင့် "အက္ကုဋ္ဌော"ဟု ပါဌ်မှန်ရှိစေ၊ ယခုတွေ့ရသော အက္ကဒ္ဓေါ-အမျက်မထွက်"ကား ပါဌ်ပျက်သာတည်း၊ အကြင်တတိယရဟန်းသည် အဆဲခံရ၏၊ တဿ ဘိက္ခုနော-ထိုအဆဲခံရသော တတိယရဟန်း၏ "သန္တိကံ"ဟု ထည့်၍ ဥပသံဟဋေ၌စပ်၊ ထိုအဆဲခံရသော ရဟန်း၏အထံသို့ လက်ပြခြေပြလုပ်၍ ကိုယ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း, "အို ဦးတိဿ - ကိုယ်တော့်ကို ဦးဒတ္တက စဏ္ဍာလမျိုးဟု ပြောနေတယ်"စသည်ဖြင့် နှုတ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း ပို့ဆောင်အပ်သည်-ဟူလို။ တသ္မိံ ပေသုညကရဏဝစနေ၊ ထိုမိမိ၏ ချစ်အပ်သည်၏အဖြစ်, သူတစ်ပါး၏အချစ်မှ ကင်းဆိတ်သည်၏ အဖြစ်ကို ပြုတတ်သော စကားကြောင့်။ တသ္မိံ၊ ပေ၊ ဝစနေ။ ။ ပိသတီတိ ပိသုနာ၊ (ဝါစာ) ညီညွတ်နေသူတို့ကို ကွဲသွားအောင်ကြိတ်ချေတတ်သောစကား၊ ပိသဓာတ်, ဥနန်ပစ္စည်းဟု ထောမနိဓိ ဆို၏၊ ပိသုနာ ဧဝ ပေသုညံ (ဏျပစ္စည်း သွတ္ထ)၊ "တာယ ဝါစာယ ဝါ သမန္နာဂတော ပိသုနော၊ တဿ+ပေသုညံ"ဟု တေရသကဏ်၌ တစ်နည်းဖွင့်သေး၏၊ ထိုအလို "ပိသတီတိ ပိသုနော"ဟု ပုဂ္ဂိုလ်ရအောင်ပြ၍ "ပိသုနဿ+ကမ္မံ (ကုန်းတိုက်ခြင်းအလုပ်ဟူသော ကိုယ်မှု နှုတ်မှု) "ပေသုညံ"ဟု ကမ္မအနက်၌ ဏျပစ္စည်း သက်။ [ကင်္ခါဋီက၌လည်း ဤသို့ပင် ၂-နည်းပြ၏၊ သို့သော် "ကာယ ဝါစာယ ဝါ"ဟု ဝါမပါသောကြောင့် တစ်နည်းထဲကဲ့သို့ ထင်ရသည်။] မှတ်ချက် ။ ။"‌ပေသုည"အရ ပထမနည်းအလို စကားရသောကြောင့် "တသ္မိံ ပေသုညေ-ထိုကွဲပြားအောင် ကြိတ်ချေတတ်သော စကားကြောင့်"ဟု ဆိုလျှင် ပြီးနိုင်ရကား"တသ္မိံ ပေသုညကရဏဝစနေ"ဟု ဆိုဖွယ် မလိုပါ။ ထို့ကြောင့် "တသ္မိံ ပိယသုညကရဏဝစနေ" ဟု မူရင်းဖြစ်ဟန်တူသည်၊ ပိယော စ+သုညံ စ ပိယသုညံ၊ ပိယသုညဿ-မိမိ၏ ချစ်အပ်သူ၏အဖြစ်, သူတစ်ပါး၏ အချစ်မှ ကင်းဆိတ်သူ၏ အဖြစ်ကို (ဘာဝပ္ပဓာန) + ကရဏံ- ပြုတတ်သော (ပြုကြောင်းဖြစ်သော) စကားတည်း၊ ပိယသုညကရဏံ-စကား၊ "ပိယသုညကရဏ" ဟု ဆိုလိုလျက် "ယ+ည+ကရ" တို့ကို ချေ၊ အာပစ္စည်းသက်၍ "ပိသုဏာ"ဟု ဖြစ်ပြီးမှ "ပိသုဏာယေဝ ပေသုညံ"ဟု သွတ္ထအနက်၌ ဏျပစ္စည်းသက်ဟု ကြံပါ။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ ပေသုညဥပသံဟရဏဝတ္ထုသ္မိံ၊ ချောပစ်ကုန်းတိုက်စကားကို ပို့ဆောင်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တံ၊ ပြီ။ ပေ။ အနာဏတ္တိကံ၊ တည်း။ ဝုတ္တနယေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။ [ဇာတိအာဒီဟိ အက္ကောသဝတ္ထူတီတိ အာဒိနာ ဝုတ္တနယေန(ရှေ့သိက္ခာပုဒ်၌ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်၊) အချို့စာ၌ ဝုတ္တနယေနေဝဟု ဧဝပါသည်ကား စာသွားထုံးစံမကျ၊ ပဌမညွှန်ရာ၌ ဧဝမပါရ၊ ဒုတိယညွှန်မှသာ ဧဝပါရမည်။] အညာပဒေသေန၊ အခြားသူကိုကဲ့သို့ ညွှန်ပြသဖြင့် (စောင်းချိတ်သဖြင့်)။ အက္ကောသန္တဿ၊ ၏။ ဝစနုပသံဟာရေ ဝါ၊ စကားကို ပို့ဆောင်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း။ ပါဠိမုတ္တကအက္ကောသူပသံဟာရေ ဝါ၊ ပါဠိတော်မှ အလွတ်ဖြစ်သော စောရောသိ စသော ဆဲရေးကြောင်း စကားကိုပို့ဆောင်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း။ အက္ကောသူပသံဟာရေ ။ ။"စောရောသိ" စသော ပါဠိမုတ္တကအက္ကောသစကားကိုဆောင်ခြင်းကြောင့် ဒုက္ကဋ်ဟု ဆိုသဖြင့် အက္ကောသ (ဆဲစကား) မဟုတ်သော "ဦးတိဿကကိုယ်တော့်ကို စာမတတ်ပါဘူးလို့ ပြောနေတယ်" စသော စကားကို မိမိကို ချစ်အောင်ပို့ဆောင်ရာ၌ ဤသိက္ခာပုဒ်ဖြင့် အာပတ်မသင့်ပါ၊ သို့သော် ဒုက္ကဋ်အာပတ် ဖြစ်သင့်၏-ဟု ဝဒန္တိဝါဒ လာ၏။ (ဒုက္ကဋံ ဟောတိ)။ အနုပသမ္ပန္နဿ၊ ရဟန်းမဟုတ််သူ၏ အထံသို့။ ဥပသံဟာရေ စ၊ ပို့ဆောင်ခြင်းကြောင့်လည်း။ ဒုက္ကဋံ၊ သည်။ (ဟောတိ)။
ဣဓာပိ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌လည်း။ ဘိက္ခုနီ၊ နီသည်။ အနုပသမ္ပန္နဋ္ဌာနေ၊ အနုပသမ္ပအရာ၌။ ဌိတာ၊ တည်၏။
ပိယကမျတာယ၊ ချစ်ခြင်းကို အလိုရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ န ဝဒန္တဿ၊ ပြောသူလည်း မဟုတ်သော။ ဘေဒါဓိပ္ပာယေန၊ ကွဲပြားခြင်း၌ ဖြစ်သော အလိုကြောင့်။ *ဝါ*၊ ကွဲပြားစေလိုခြင်းကြောင့်။ န ဝဒန္တဿ၊ ပြောသူလည်း မဟုတ်သော။ ကေဝလံ၊ သက်သက်။ (ပိယကမျတာ ဘေဒါဓိပ္ပာယမဖက် သက်သက်)။ ပါပဂရဟိတာယ၊ ယုတ်မာသူကို ကဲ့ရဲ့ခြင်းရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ *ဝါ*၊ ယုတ်မာသူကို ကဲ့ရဲ့လိုခြင်းကြောင့်။ ပါပဂရဟိတာယ ။ ။တစ်ပါးက ဆဲနေသည်ကို အခြားတစ်ပါးက သည်းခံနေရာ၌ မြှောက်ပေးခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဆဲသော ယုတ််မာသူကို ကဲ့ရဲ့သည့် အနေအားဖြင့် "‌ဪ... ဒီလိုသည်းခံနေသူကို ထပ်ပြီး ဆဲရသလား"ဟု ပြောခြင်းသည် "ပါပဂရဟိနော+ဘာဝေါ ပါပဂရဟိတာ မည်၏။ ဝဒန္တဿ၊ ပြောသောရဟန်း၏လည်းကောင်း။ ပေ။ အနာပတ္တိ။
ဇာတိအာဒီဟိ၊ တို့ဖြင့်။ အနာညာပဒေသေန၊ ဖြင့်။ အက္ကောသန္တဿ၊ ဆဲ‌ရေးသော။ ဘိက္ခုနော၊ ၏။ (ဝစနံ၊ ဆဲရေးကြောင်းစကားကို။) သုတွာ၊ ၍။ ဘိက္ခုဿ၊ ၏။ (အထံသို့)။ ဥပသံဟရဏံ၊ ပို့ဆောင်ခြင်းလည်းကောင်း။ ပိယကမျတာဘေဒါဓိပ္ပာယေသု၊ ပိယကမျတာ ဘေဒါဓိပ္ပာယတို့တွင်။ အညတရတာ၊ တစ်ပါးပါး၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ တဿ၊ ထိုပို့ဆောင်အပ်ရာ ရဟန်း၏။ ဝိဇာနနာ၊ သိခြင်းလည်းကောင်း။ ပေ။