Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
AI-汉译-Nissaya
简体中文
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

6. Jotisikkhāpadavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဆဋ္ဌေ၊ ၌။ ဝိသဗ္ဗနာပေက္ခောတိ၊ ကား။ တပ္ပိတုကာမော၊ ပူခြင်းငှာ အလိုရှိသည်။
ဝါ၊ လှုံလိုသည်။ (ဟုတွာ)။ သမာဒဟေယျာတိ၊ ကား။ ဇာ‌လေယျ၊ တောက်စေအံ့။ အညတြ တထာရူပပစ္စယာတိ၊ ကား။ ပဒီပုဇ္ဇာလနံ ဝါ၊ ဆီမီးကို တောက်စေခြင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ဆီမီးထွန်းခြင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ ပတ္တပစနာဒီသု၊ သပိတ်ဖုတ်ခြင်း အစရှိသည်တို့၌။ ဇောတိကရဏံဝါ၊ မီးကို ပြုခြင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ ဣတိ ဧဝရူပံ၊ ဤသို့သဘောရှိသော။ ပစ္စယံ၊ အကြောင်းကို။ ဝိနာ၊ ကြဉ်၍။ (သမာဒဟေယျ၊ တောက်စေအံ့။)
တတြ၊ ထိုသို့တောက်စေရာ၌။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။ ဝိနိစ္ဆယော၊ တည်း။ သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။ သမာဒဟန္တဿ၊ တောက်စေသော ရဟန်း၏။ အရဏိသဏ္ဌာပနတော၊ ပွတ်ခုံ,ပွတ်ကျည်ကို ကောင်းစွာတည်စေရာ အခါမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ ယာဝ၊ လောက်။ ဇာလာ၊ မီးလျှံသည်။ န ဥဋ္ဌဟတိ၊ မထသေး။ တာဝ၊ ထိုမီးမတောက်သေးသမျှ။ သဗ္ဗပယောဂေသု၊ တို့၌။ ဒုက္ကဋံ။ ဇာ‌လုဋ္ဌာနေ၊ မီးထရာအခါ၌။ ဝါ၊ မီးတောက်ရာအခါ၌။ ပါစိတ္တိယံ။
သမာဒဟာပေန္တဿ၊ တောက်ပါ‌စေဟု ‌‌‌စေခိုင်းသောရဟန်း၏။ အာဏတ္တိယာ၊ ကြောင့်။ ဒုက္ကဋံ။ သကိံ၊ တစ်ကြိမ်။ အာဏတ္တေန၊ စေခိုင်းအပ်သူသည်။ ဗဟုမ္ပိ၊ များစွာလည်း။ (အဂ္ဂိမှိ၊ မီးကို။) သမာဒဟိတေ၊ တောက်စေအပ်သော်။ ဧကမေဝ၊ တစ်ချက်သာလျှင်ဖြစ်သော။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။
(ဣဒံသိက္ခာပဒံ၊ ကို။) ဘဂ္ဂေသု၊ ဘဂ္ဂါဟု ဗဟုဝုစ်အမည်ရသောဇနပုဒ်၌။ (ဇနပုဒ် နာမည်တို့၌ ဗဟုဝုစ်အမည် ရရိုးတည်း)။ ပေ။ ဇောတိံ၊ မီးကို။ သမာဒဟိတွာ၊ တောက်စေ၍။တပ္ပိတုကာမော ။ ။ဝိသိဗ္ဗနာပေက္ခောဝယ် ဝိပုဗ္ဗ သိဝုဓာတ်သည် မီးပူစေခြင်း (မီးလှုံခြင်း) အနက်ဟောဟု သိစေလို၍ "တပ္ပိတုကာမော" ဟုဖွင့်၊ တပ္ပိတုံ- ပူလောင်ခြင်းငှာ+ကာမော, တပ္ပိဟုကာမော၊ ဝေါဟာရအားဖြင့် "မီးလှုံသည်" ဟု ပေး။
ဇာလေယျ ။ ။သမာဒဟေယျ၌ သံ-အာပုဗ္ဗ ဒဟဓာတ်သည်‌ တောက်လောင်ခြင်းအနက်ကို ဟော၏၊ ကာရိတ် အကျေကြံ၍ "တောက်‌စေ" ဟု အနက်ပေးလိုသောကြောင့် "ဇာ‌‌လေယျ" ဟုဖွင့်သည်။ [ဇလ- ကာရိတ်ကျေ, ဧယျ။]
အရဏီသဏ္ဌာပနတော ။ ။"အရဏိ- သည်၊ နိမန္ထျဒါရုမှိ- မီးထွက်အောင် ပွတ်အပ်သော သစ်သား၌ ဖြစ်၏၊ - အဘိဓာန် (၄၁၉)၊ ထိုသစ်သားသည် "အောက်ခံ-ပွတ်ခုံ, အထက်ဇိ- ပွတ်ကျည်" ဟု ၂မျိုး ရှိ၏၊ ယခု မီးခြစ်မျိုး မရှိမီက သုံးစွဲအပ်သော မီးခြစ်တစ်မျိုးပင်တည်း၊ "မီးထွက်အောင် ပွတ်ဖို့ရန် (မီးခြစ်ဖို့ရန်) ပွတ်ခံ ပွတ်ကျည်ကို နေရာတကျ ထားပြီးသည်မှ စ၍" ဟူလို။
ဝိသိဗ္ဗနဝတ္ထုသ္မိံ၊ မီးလှုံခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တံ၊ ပြီ။ အဂိလာနော၊ အဂိလာနောဟူသော ပညတ်လည်းကောင်း။ အညတြ တထာရူပပစ္စယာ၊ ဟူသော ပညတ်လည်းကောင်း၊။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာ ဒွေ၊ ဤ၂ပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အနုပညတ္တိယော၊ တို့တည်း။ ပေ။ တိကပါစိတ္တိယံ။ ဂိလာနဿ၊ ဂိလာနဖြစ်ပါလျက်။ အဂိလာနသညိနော၊ သော်လည်းကောင်း။ ဝေမတိကဿဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ (ဇောတိံ၊ ကို။ သမာဒဟန္တဿ၊ တောက်စေသော ရဟန်း၏။) ဒုက္ကဋံ။ ပတိလာတံ၊ မီးဖိုမှ ကျပြီးသော မီးစကို။ ဥက္ခိပန္တဿ၊ မြှောက်ပင့်သောရဟန်း၏။ တထာ၊ ထိုဒုက္ကဋ်အာပတ်တည်း။ တဉ္စ၊ ထိုဒုက္ကဋ်အာပတ်သည်လည်း။ အာဝိဇ္ဈာတံ၊ မကင်းသော မီးကောက်ရှိသော မီးစကို။ ဝါ၊ မီးတောက်နေသော မီးစကို။ ဥက္ခိပိတွာ၊ မြှောက်ပင့်၍။ ယထာဌာနေ၊ တည်မြဲတိုင်းသော နေရာ။ ဌပေန္တဿ၊ ထားသော ရဟန်း၏အတွက်။ (ဟောတိ၊ ၏။)
ပန၊ ကား။ ဝိဇ္ဈာတံ၊ ကင်းသော မီးတောက်ရှိသော မီးစကို။ ဝါ၊ မီးငြိမ်းပြီးသော မီးစကို။ ဇာလယတော၊ တောက်စေသော ရဟန်း၏။ ဝါ၊ မှုတ်သော ရဟန်း၏။ ပါစိတ္တိယမေဝ၊ သည်သာ။ (ဟောတိ)။ [ဈေဓာတ်သည် ဒဟန၊ မီးလောင်ခြင်းအနက်ကို ဟော၏။ ဝိဂတံ+ ဈာတံ ယဿာတိ ဝိဇ္ဈာတံ၊ ကင်းသောမီးတောက်ရှိသောထင်း ၊ မီးငြိမ်းပြီးထင်း။]
ဂိလာနဿ၊ ဂိလာန ဖြစ်၍။ ဂိလာနသညိဿ၊ ဂိလာနဟု အမှတ်ရှိလျက်။ (ဇောတိံ သမာဒဟန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။) အညေန၊ အခြားသူသည်။ ကတံဝါ၊ ပြုအပ်သော မီးသို့သော်လည်းကောင်း။ ဝီတစ္စိတင်္ဂါရံဝါ၊ ကင်းသော အလျှံရှိသောမီးကျီးကိုသော်လည်းကောင်း။ ဝိသိဗ္ဗေန္တဿ၊ လှုံသောရဟန်း၏လည်းကောင်း။ ပဒီပဇောတိကဇန္တာဃရာဒိကေ၊ မီးထွန်းခြင်း, သပိဖုတ်ခြင်း အစရှိသော အကြောင်းတို့ကြောင့် မီးကို ပြုခြင်း, ‌ချွေးမရုံးအိမ်၌ မီးထည့်ခြင်း အစရှိသော။ တထာရူပပစ္စယေ၊ ထိုသို့ သ‌ဘောရှိသော အကြောင်းသည်။ (သတိ၊ သော်။ ဇောတိံ သမာဒဟန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။) အာပဒါသု၊ တို့ကြောင့်။ (ဇောတိံ သမာဒဟန္တဿ) [တော‌ကျောင်း၌ ခြင်္သေ့ သစ် ကျား ဆင်စသော‌ ဘေးရန်များကြောင့် မီးဖိုထားသူ။] ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ။
အဂိလာနတာ၊ ဂိလာန မဟုတ်သူ၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ပတိလာတံ ။ ။ပတိကံ- ကျသော+အလာတံ-မီးစ (ထင်းစ)တည်း၊ ပတိလာတံ၊ "ပတိတ" မှ တ-တစ်လုံးချေ, ဒီဃပြု၍ "ပတိလာတံ" ဖြစ်သည်ဟု ပါစိတျာဒိယောဇနာ မိန့်သည်။
ပဒီပ၊ ပေ၊ ဒိကေ ။ ။ပဒီပုဇ္ဇာလနေ-ဆီမီးကို တောက်စေခြင်း (မီးငြှိထွန်းခြင်း)၌လည်းကောင်း, ပတ္တပစနသေဒကမ္မာဒီသု ဇောတိကရဏေ- သပိတ်ဖုတ်ချွေးထုတ် အစရှိသော အမှုတို့ကြောင့် မီးပြုခြင်း (မီးမွှေးခြင်း)၌ လည်းကောင်း, (ဇန္တာဃရဟု ခေါ်အပ်သော ချွေးအောင်းရာ မီးတင်းကုတ်ဝယ်) သမာဒဟနေ- မီးတောက်စေခြင်း၌လည်းကောင်း၊ [ပဒီပ၌ ဥဇ္ဇာလန ကျေ၊ "ဇောတိဿ+ကရဏံ ဇောတိကံ" ကရဏအနက်၌ ဏိက သက်။]
အနုညာတကာရဏာဘာဝေါ၊ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်သော အကြောင်း၏မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ ဝိသိဗ္ဗေတုကာမတာ၊ လှုံလိုသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ သမာဒဟနံ၊ တောက်စေခြင်းလည်းကောင်း။ ပေ။
သမုဋ္ဌာနာဒီနိ၊ တို့ကို။ သဉ္စရိတ္တေ၊ သဉ္စရိတ္တ သိက္ခာပုဒ်၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။