၁၆. ဧဠကလောမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၁၆။ ဧဠကလောမ သိက္ခာပုဒ်
၁၆. ဧဠကလောမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၁၆။ ဧဠကလောမ သိက္ခာပုဒ်
ဆဋ္ဌေ၊ ၌။
အဒ္ဓါနမဂ္ဂကဋိပန္နဿာတိ၊ ကား။
အဒ္ဓါန သင်္ခါတံ၊ အဓွန့်ဟု ဆိုအပ်သော။
ဒီဃမဂ္ဂံ၊ ရှည်သောခရီးကို။
ပဋိပန္နဿ၊ သွားစဉ်၊ (ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ-၌ စပ်။)
[အဒ္ဓါနမေဝ- အဓွန့်ရှည်သာလျှင်ဖြစ်သော+မဂ္ဂေါ အဒ္ဓါနမဂ္ဂေါ။]
စ၊ ဆက်။
သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော။
ဧတံ၊ "အဒ္ဓါန မဂ္ဂပ္ပဋိပန္နဿ ၊ပေ၊ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာနိ" ဟူသော စကားသည်။
ဝတ္ထု မတ္တဒီပနမေဝ၊ ဝတ္ထုကိုပြကြောင်း စကားမျှသာတည်း။
သဗ္ဗဉ္စ ၊ပေ၊ ဒီပနမေဝ။ ။ ဤသိက္ခာပုဒ်၏ ဝတ္ထု၌ ရဟန်းတစ်ပါး ခရီးသွားစဉ်
သိုးမွေးများကို ရသော အကြောင်းအရာ ပါရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် "ဘိက္ခုနောပနေဝ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နဿ ဧဠကလောမာနိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ၊ အာကင်္ခမာနေန ၊ပေ၊ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာနိ" ဟု ဝတ္ထုကြောင်း အတိုင်း ဆိုထားသည်၊ အမှန်မှာ- ခရီးသွားစဉ် ရသည်ဖြစ်စေ, ကျောင်းမှာနေစဉ် ရသည်ဖြစ်စေ မည်သည့်နေရာ၌ ရ-ရ, ခံယူကောင်းသည်သာ၊ ထို့ကြောင့် "ယတ္ထကတ္ထစိ ၊ပေ၊ ဒေါသော နတ္ထိ" ဟု မိန့်သည်။
ပန၊ စင်စစ်ကား။
ယတ္ထ ကတ္ထစိ၊ အမှတ် မထား တစ်ပါးပါးသော အရပ်၌။
ဓမ္မေန၊ တရားသဖြင့်။
လဘိတွာ၊ ၍။
ဂဏှတော၊ ခံယူသော ရဟန်း၏။
ဒေါသော၊ အပြစ်သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
**တိယောဇန ပရမံ**တိ၊ ကား။
ဂဟိတဋ္ဌာနတော၊ ခံယူအပ်ရာ အရပ်မှ။
(ဂယှတေ ဧတ္ထာတိ ဂဟိတံ၊)
တိယောဇနပ္ပမာဏံ၊ ၃ ယူဇနာ အတိုင်းအရှည်ရှိသော။
ဒေသံ၊ အရပ်သို့ တိုင်အောင်၊ (ဟရိတဗ္ဗာနိ-၌ စပ်။)
**သဟတ္ထာ**တိ၊ ကား။
သဟတ္ထေန၊ လက်ဖြင့်။
သဟတ္တေန။ ။ သဟတ္ထာ၌ ပဉ္စမီဝိဘတ်သည် ကရိုဏ်းအနက်၌ သက်-ဟု ပြလို၍ "သဟတ္ထေန" ဟု မိန့်၊ ဥပလက္ခဏနည်းအားဖြင့် ဟတ္ထကို မှတ်၍ ဆိုသည်၊ ကိုယ်၏ အစိတ် အပိုင်း တစ်ခုခုဖြင့်လည်း ဆောင်ယူနိုင်သည်သာ၊ ထို့ကြောင့် "အတ္တနာ ဟရိတဗ္ဗာနိ" (သဟတ္ထာကို အတ္တနာ) ဟု အဓိပ္ပာယတ္ထ ဖွင့်သည်။ [ကရဏတ္ထ နိသက္ကဝစနန္တိ အာဟ- သဟတ္ထေနာတိ၊ လက္ခဏဝစနဉ္စေတံ၊ တသ္မာ ယေနကေနစိ သရီရာဝယဝေနာတိ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ တေနာဟ-အတ္တနာ ဟရိတဗ္ဗာနီတိ အတ္ထောတိ။]
အတ္တနာ၊ ကိုယ်တိုင်။
ဟရိတဗ္ဗာနိ၊ ဆောင်ယူနိုင်ကုန်၏။
ဣတိ အတ္ထော။
**အသန္တေ ဟာရကေ**တိ၊ ကား။
အညသ္မိံ၊ မိမိမှ တစ်ပါးသော၊ (ပိ ပါသည်ကား ပိုဟန်တူ၏။)
ဟာရကေ၊ ဆောင်ယူမည့်သူသည်။
အသန္တေယေဝ၊ မရှိသော်သာ။
အသန္တေယေဝ။ ။ "သဗ္ဗပဒံ သာဝဓာရဏံ" နှင့်အညီ ပုဒ်တိုင်းမှာ အဝဓာရဏရှိ နိုင်သောကြောင့် အသန္တေကို ဧဝထည့်၍ "အသန္တေယေဝ" ဟု ဖွင့်သည်၊ ထို ဧဝ ဖြင့် "အကယ်၍ ဆောင်ယူမည့် လူ-သာမဏေ စသူရှိလျှင် ကိုယ်တိုင်ယူသွား၍ အာပတ်မသင့် သော်လည်း အမြင်မတော်ရကား ထို လူ-သာမဏေကို အယူခိုင်းသင့်သည် ဟူသော အဓိပ္ပာယ် ကို သိစေ၏၊ ထို့ကြောင့် "သစေ ၊ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ" ဟု မိန့်သည်။
ဝါ၊ မရှိမှသာ၊ (ဟရိတဗ္ဗာနိ-၌ စပ်။)
ပန၊ ဆက်။
(အညော၊ အခြားသော။
ဟာရကော၊ ဆောင်ယူမည့်သူသည်။)
သစေ အတ္ထိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ၊) တံ၊ ထိုအခြားသူကို။
ဂါဟေတုံ၊ ယူစေခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်၏။
ပန၊ ဆက်။
အတ္တနာ၊ ကိုယ်တိုင်၊ (အဒါယ, အတိက္ကာမေန္တဿ-၌ စပ်။)
အန္တမသော၊ ဖြင့်။
ဝါတာဗာဓပ္ပဋိကာရတ္ထံ၊ နားလေထွက်သောအနာကို ကုစားခြင်းအကျိုးငှာ။
ဝါတာဗာဓပတိကာရံ။ ။ "ကဏ္ဏစ္ဆိ ပက္ခိတ္တာနိ-နား၏ အလယ်ခေါင် အပေါက်၌ (နားကလောင်ထည်း၌) ထည့်အပ်ကုန်သော" ဟု ဆိုသဖြင့် နားမှ လေထွက်နေသော ရောဂါကို "ဝါတာဗာဓ" ဟု မှတ်။
သုတ္တကေန၊ ချည်ငယ်ဖြင့်။
အဗန္ဓိတွာ၊ မဖွဲ့ မသိမူ၍။
ကဏ္ဏစ္ဆိဒ္ဒေ၊ နားကလောင်ပေါက်၌။
ပက္ခိတ္တာနိပိ၊ ထည့်အပ်, ဆို့အပ်သော သိုးမွေးတို့ကိုလည်း။
အာဒါယ၊ ယူ၍။
တိယောဇနံ၊ ၃ယူဇနာ အရပ်ကို။
ဧကံပါဒံ၊ ခြေတစ်လှမ်းကို။
အတိက္ကာမေန္တဿ၊ လွန်စေသော ရဟန်း၏။
ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ၊) ဒုတိယပါဒါတိက္ကမေ၊ ဒုတိယခြေလှမ်းကို လွန်စေခြင်းကြောင့်။
နိသဂ္ဂိယံ (ပါစိတ္တိယံ)၊ သည်။
(ဟောတိ။)
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ) ၊ပေ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ တည်း။
ဦနကတိယောဇနေ၊ ၃ ယူဇနာအောက် ယုတ်လျော့သော ခရီး၌။
အတိရေကသညိနော (ဝါ)၊ ပိုလွန်၏ဟု အမှတ်ရှိသည် ဖြစ်သော်လည်း။
ဝေမတိကဿဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
(ဟရန္တဿ၊ ၏။)
ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)၊ ၃ ယူဇနာ အရပ်သို့။
တိယောဇနံ၊ ၃ ယူဇနာ အရပ်သို့။
ဟရဏပစ္စာဟရဏေ၊ အသွားဆောင်ခြင်း, အပြန်ဆောင်းခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ [မူလနေရာမှ အခြားတစ်နေရာသို့ ယူသွားခြင်းကို ဟရဏ, မူလနေရာသို့ ပြန်ယူလာခြင်းကို ပစ္စာဟရဏဟု ဆိုသည်။]
ဝါသာဓိပ္ပာယေန၊ နေခြင်း၌ဖြစ်သော အလိုဖြင့်၊ (နေလို သဖြင့်။)
ဂန္တွာ၊ ပြီး၍။
တတော၊ ထိုအရပ်မှ။
ပရံ၊ တစ်ပါးအရပ်သို့။
ဟရဏေ၊ ဆောင်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။
အစ္ဆိန္နံဝါ၊ ခိုးသူစသည်တို့ လုယူအပ်သော သိုးမွေးကိုသော်လည်းကောင်း။
နိသဋ္ဌံဝါ၊ ဝိနည်းထုံးစံအတိုင်း စွန့်အပ်ပြီးသော သိုးမွေးကိုသော်လည်းကောင်း။
ပဋိလဘိတွာ၊ ပြန်ရ၍။
ဟရဏေ၊ ဆောင်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။
အညံ၊ အခြားသူကို။
ဟရာပဏေ၊ ဆောင်စေခြင်းကြောင့် လည်းကောင်း။
အန္တမသော၊ အားဖြင့်။
သုတ္တကေနပိ၊ ချည်မျှင်ငယ်ဖြင့်လည်း။
သုတ္တကေန အဗန္ဓိတွာ။ ။ သိုးမွေးတို့ကို ချည်မျှင်ငယ်ဖြင့် ဖွဲ့သီထား-ခက်ထားလျှင် "သိုးမွေး မဟုတ်ဘဲ သိုးမွေးကို ပြုလုပ်ထားသော ဘဏ္ဍာဖြစ်သွားတော့ရကား တိယောဇန ထက် အလွန်ဆောင်ကောင်း၏၊ ထို့ကြောင့် "သုတ္တကေန အဗန္ဓိတွာ-ချည်မျှင်ဖြင့် မဖွဲ့ဘဲ"ဟု ဆိုသည်၊ နောက် အနာပတ္တိဝါရ၌ "သုတ္တကေန ဗန္ဓကတဘဏ္ဍဟရဏေ"ဟု လာလတံ့။
ဗဒ္ဓကတဘဏ္ဍဟရဏေ၊ ဖွဲ့ခက်အပ်သော ကတဘဏ္ဍာကို ဆောင်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။
(ဘိက္ခူနံ၊ ဥမ္မတ္တကာဒိ မဟုတ်သော ရဟန်းတို့၏လည်းကောင်း။)
ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။
အနာပတ္တိ (ဟောတိ။)
ဧဠကလောမာနံ၊ တို့၏။
အကတဘဏ္ဍတာ၊ မပြုအပ်သော ဘဏ္ဍာ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
ပဌမံပဋိလာဘော၊ ပဌမရခြင်းလည်းကောင်း။
အတ္တနာ၊ ကိုယ်တိုင်။
အာဒါယဝါ၊ ယူ၍သော်လည်းကောင်း။
အညဿ၊ ၏၊ (ယာနေ-၌ စပ်။)
ဝါ၊ သည်၊ (အဇာနန္တဿ-၌ စပ်။)
အဇာနန္တဿ၊ မသိစဉ်။
ယာနေ၊ ယာဉ်၌။
ပက္ခိပိတွာဝါ၊ ထည့်၍ သော်လည်းကောင်း။
တိယောဇနာတိက္ကမနံ၊ ၃ ယူဇာနကို လွန်ခြင်းလည်းကောင်း။
အဟရဏပစ္စာဟရဏံ၊ အသွားဆောင်မှု, အပြန်ဆောင်မှု မဟုတ်ခြင်းလည်းကောင်း။
အဝါသာဓိပ္ပာယတာ၊ ဝါသာဓိပ္ပာယ မရှိသည်၏ အဖြစ်လည်းကောင်း၊ (နေလို၍ သွားပြီးမှ ၃ ယူဇနာထက် ပို၍ ဆောင်ခြင်း မဟုတ်-ဟူလို။)
ဝါသာဓိပ္ပာယေန။ ။မူလနေရာမှ သုံးယူဇနာဝေးသော အရပ်သို့ ရွှေ့ပြောင်း
နေလို၍ သွားစဉ် သိုးမွေးတို့ကို ယူသွား၏၊ထိုနေရာ၌ သပ္ပာယ မဖြစ်၍ နောက်တစ်ဖန် သုံးယူဇနာရှိသော အရပ်သို့ ရွှေ့သွားပြန်၏၊ ထိုနေရာ၌လည်း သပ္ပာယ မဖြစ်၍ နောက်ထပ် ရွှေ့ပြန်၏၊ ဤသို့နေရာ ရွှေ့ရင်း သိုးမွေးတို့ကို ဆောင်သွားရာ၌ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသည် ယ၏သုံးယူဇနာထက် မပိုလျှင် ယူဇနာတစ်ရာတိုင်အောင် ဆက်၍ဆက်၍ ရွှေ့သော်လည်း အနာပတ္တိ။
ပေ၊ (တိဝေဒနံ၊ တည်း။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒံ သမတ္တံ။