ဒသမေ၊ ၌။
အဒိန္နန္တိ၊ ကား။
ကာယေန ဝါ၊ ကိုယ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေနဝါ၊ ကိုယ်နှင့်စပ်သောဝတ္ထုဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ဂဏှန္တဿ၊ ခံယူရသောရဟန်းအား။
ဝါ၊ ၏။
ဟတ္ထပါသေ၊ ၌။
ဌတွာ၊ တည်၍။
ကာယကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓနိသဂ္ဂိယာနံ၊ ကိုယ်, ကိုယ်နှင့်စပ်သောဝတ္ထု, ပစ်လွှတ်ခြင်းတို့တွင်။
အညတရေန၊ တစ်ပါးပါးဖြင့်။
န ဒိန္နံ၊ မပေးအပ်သော။
(အာဟာရံ၊ ကို။
အာဟရေယျ၊ ရှေးရှုဆောင်အံ့။)
ဧတံ၊ ဤ အဒိန္နံဟူသော အမည်သည်။
အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတကဿ၊ အကပ်မခံအပ်သော အာဟာရ၏။
နာမံ၊ တည်း။
ဟိ၊ မှန်။
အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတကံ၊ အကပ်မခံအပ်သော အာဟာရကို။
ဘိက္ခုနော၊ အား။
အတ္တနော၊ မိမိ၏။
သန္တကမ္ပိ၊ ဥစ္စာကိုသော်လည်း။
အဇ္ဈောဟရိတုံ၊ ငှာ။
န ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်။
ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ အကပ်ခံအပ်သော အာဟာရကို။
အန္တမသော၊ အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့်။
ဝိဿာသိကသန္တကမ္ပိ၊ အကျွမ်းဝင်ခြင်း ရှိသူ၏ ဥစ္စာကိုသော်လည်း။
(အဇ္ဈောဟရိတုံ၊ ငှာ။)
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
တဿ၊ ထိုပဋိဂ္ဂဟိတက၏။
လက္ခဏံ၊ ကို။
ဝုတ္တဝိပလ္လာသေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသော အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတက၏ ပြောင်းပြန်အားဖြင့်။
ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
[ဝုတ္တဝိပလ္လာသေနာတိ၊ ဝုတ္တပဋိပက္ခဝသေန။]
ကာယေန ၊ ပေ၊ န ဒိန္နံ ။ ။အကပ်ခံယူသော ရဟန်းက ကာယဖြင့်ဖြစ်စေ,ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓ ဖြင့် ဖြစ်စေ ခံယူနိုင်၏၊ ကပ်သောလူ စသူက ကာယ, ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓ, နိသဂ္ဂိယ ၃မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ကပ်နိုင်၏၊ ထိုတွင်-ကိုယ်၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော လက်စသည်ကို(ဧကဒေသျူပစာရအားဖြင့်) "ကာယ" ဟုလည်းကောင်း, လက် စသည်ဖြင့် ကိုင်၍ ထိ၍ ထားအပ်သောသပိတ်, ပန်းကန်စသည်ကို "ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓ" ဟုလည်းကောင်း, ပေးသူ ကပ်သူက ၂တောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ်အတွင်း၌ တည်လျက် ပစ်ပေးခြင်းကို "နိသဂ္ဂိယ" ဟုလည်းကောင်း ဆိုသည်။ [ဤအဖွင့်ကို ရည်ရွယ်၍ အကပ်ခံလင်္ကာ၌ "သုံးခုပေးခြင်း, ခံခြင်းနှစ်လောက်" ဟု ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ ဆိုခဲ့သည်၊ "ပေးသူက ကာယစသော ၃ မျိုးတွင် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ပေး၍, ခံသူက ကာယ, ကာယပ္ပဋိဗဒ ၂ မျိုးတွင် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ခံသည်-ဟူလို၊]
ဟိ၊ ချဲ့။
ယောကောစိ၊ သော။
အနုပသမ္ပန္နော၊ ရဟန်း မဟုတ်သူသည်။
အန္တမသော၊ အားဖြင့်။
တိရစ္ဆာနောပိ၊ သည်သော်လည်း။
ဘိက္ခုဿ၊ ရဟန်းယောကျ်ားအား။
ဘိက္ခုနီ ဝါ၊ ရဟန်းမသည်သော်လည်းကောင်း။
ဘိက္ခုနိယာ၊ ရဟန်းမအား။
ဘိက္ခုပိဝါ၊ ရဟန်းယောကျ်ားသည်သော်လည်းကောင်း။
ဟတ္ထပါသေ၊ ၌။
ဌိတော၊ လျက်။
ကာယာဒီနံ၊ ကိုယ် အစရှိသည်တို့တွင်။
အညတရေန၊ တစ်ပါးပါးဖြင့်။
သစေဒေတိ၊ အကယ်၍ ပေးအံ့။
(ကပ်အံ့)။
တံ၊ ထိုဝတ္ထုကို။
ဘိက္ခုနာ၊ သည်။
(ပဋိဂ္ဂဟိတံ၌စပ်။)
ယေန ကေနစိ၊ သော။
သရီရာဝယဝေန ဝါ၊ ကိုယ်၏အစိတ်အပိုင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
တပ္ပဋိဗဒ္ဓေန ဝါ၊ ထိုကိုယ်နှင့်စပ်သော ဝတ္ထုဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
သံဟာရိမေန၊ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သော။
ဝါ၊ ပြောင်းရွှေ့အပ်ပြောင်းရွှေ့ကောင်းသော။
(တစ်ယောက်ချီမ,ရွှေ့၍ရကောင်းသော) အန္တမသော၊ အားဖြင့်။
မဉ္စေနာပိ စ၊ ညောင်စောင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ဓာရေတုံ၊ ဆောင်ခြင်းငှာ။
သမတ္ထေန၊ စွမ်းနိုင်သော။
အန္တမသော၊ အားဖြင့်။
အတတ္ထဇာတကရုက္ခပဏ္ဏေနာပိ စ၊ ထိုသစ်ပင်၌ ဖြစ်ဆဲမဟုတ်သော သစ်ရွက်ဖြင့်သော်မှလည်းကောင်း။
သူစိယာ၊ အပ်၏။
ပရာမဋ္ဌမတ္တေနာပိ၊ သုံးသပ်အပ်ကာမျှဖြင့်လည်း။
[ပရိက္ခရာ ၈ပါးတွင် "သူစိ" ပါနေ၍ "သူစိနာ ပရာမဋ္ဌမတ္တေနာပိ" ဆိုဟန်တူသည်။]တိရစ္ဆာနော ၊ ပေ၊ ဘိက္ခုပိ ။ ။တိရစ္ဆာနောပိ, ဘိက္ခုနီ, ဘိက္ခုပိတို့ကို ထောက်၍ တိရစ္ဆာန်ကလည်း ကပ်နိုင်၏၊ ဘိက္ခုအား ဘိက္ခုနီကလည်းကောင်း, ဘိက္ခုနီအား ဘိက္ခုကလည်းကောင်း ကပ်နိုင်၏ဟု မှတ်ပါ။ [တိရစ္ဆာနောပိ၌ ပိသည် ဂရဟာဇောတက။]
သံဟာရိမေန ။ ။သံဟရဏံ သံဟာရော၊ သံဟာရေ+နိဗ္ဗတ္တံ သံဟာရိမံ- ပြောင်းရွှေ့ခြင်းဖြင့် ဖြစ်စေအပ် (ပြောင်းရွှေ့၍ ရကောင်း) သော မဉ္စ စသည်၊ ယောဇနာကား "သံဟရိတဗ္ဗံ- ကောင်းစွာ ဆောင်နိုင် ပြောင်းရွှေ့နိုင်၏၊ (ပြောင်းလို့ ရွှေ့လို့ ရကောင်း၊) ဣတိ သံဟာရိယံ၊ ဏျပစ္စည်း, ယကို မ-ပြု၍ "သံဟာရိမံ" ဟု ဖြစ်သည်ဟု ဆို၏၊ [ဝိနည်းဋီကာစာအုပ်များ ၌လည်း "အသံဟာရိယ" ဟု အဖွင့်တွေ့ရ၏၊] ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓဖြင့် အကပ်ခံရာ၌ ထိုကာလပ္ပဋိဗဒ္ဓဝတ္ထု သည် ထာမမဇ္ဈိမယောကျ်ားသည် ပြောင်းရွှေ့နိုင်, ချီမနိုင်သော ဝတ္ထု ဖြစ်စေရမည်၊ မပြောင်းရွှေ့နိုင်, မ-ချီနိုင်သော ပျဉ်ချပ်ကြီး-ကျောက်ဖျာကြီးကို ကိုင်ထား၍ အကပ်မခံထိုက်၊ ပြောင်းရွှေ့ချီကြွနိုင်လျှင်ကား ညောင်စောင်းငယ် စားပွဲခုံများကို ထိကိုင်လားလျက်လည်း အကပ်ခံကောင်းသည်။
ဓာရေတုံ သမတ္ထေန စ ။ ။ထိုထိကိုင်ထားအပ်သော ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓဝတ္ထုသည် ကပ်အပ်သောပစ္စည်းကို ဆောင်နိုင်သောဝတ္ထု ဖြစ်ရမည်၊ အလွန်သေးငယ်သော "တိန္တိဏိကာပဏ္ဏ- မန်ကျည်းရွက်" စသော ဝတ္ထုမျိုး မဖြစ်စေရ-ဟူလို။
အတတ္ထ ၊ ပေ၊ ပဏ္ဏနာပိ ။ ။ထိုဆောင်စွမ်းနိုင်သော သစ်ရွက်သည် သစ်ပင်၌ ဖြစ်နေသော (သစ်ပင်မှ မခူးရသေးသော) သစ်ရွက်လည်း မဟုတ်စေရ။ [သစ်ပင်၌ ချည်ထားအပ်သော ညောင်စောင်း စားပွဲများလည်း မခူးရသေးသော သစ်ရွက်နှင့် အလားတူပင်တည်း။] ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ အကပ်ခံအပ်သည်။ သစေ (ဟောတိ)၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) [ကပ်သူက ကာယ- ကာယပဋိဗဒ္ဓ-နိသဂ္ဂိယဖြင့် ကပ်၍, အကပ်ခံသူက ကာယ- ကာယပဋိဗဒ္ဓဖြင့် အကပ်ခံလတ်သော်-ဟူလို။] ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝ၊ အကပ်ခံအပ်ပြီးတော့သည်သာ။ ဝါ၊ အကပ်မြောက်တော့သည်သာ။ ဟောတိ၊ ၏။
သံဟာရိမေန ။ ။သံဟရဏံ သံဟာရော၊ သံဟာရေ+နိဗ္ဗတ္တံ သံဟာရိမံ- ပြောင်းရွှေ့ခြင်းဖြင့် ဖြစ်စေအပ် (ပြောင်းရွှေ့၍ ရကောင်း) သော မဉ္စ စသည်၊ ယောဇနာကား "သံဟရိတဗ္ဗံ- ကောင်းစွာ ဆောင်နိုင် ပြောင်းရွှေ့နိုင်၏၊ (ပြောင်းလို့ ရွှေ့လို့ ရကောင်း၊) ဣတိ သံဟာရိယံ၊ ဏျပစ္စည်း, ယကို မ-ပြု၍ "သံဟာရိမံ" ဟု ဖြစ်သည်ဟု ဆို၏၊ [ဝိနည်းဋီကာစာအုပ်များ ၌လည်း "အသံဟာရိယ" ဟု အဖွင့်တွေ့ရ၏၊] ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓဖြင့် အကပ်ခံရာ၌ ထိုကာလပ္ပဋိဗဒ္ဓဝတ္ထု သည် ထာမမဇ္ဈိမယောကျ်ားသည် ပြောင်းရွှေ့နိုင်, ချီမနိုင်သော ဝတ္ထု ဖြစ်စေရမည်၊ မပြောင်းရွှေ့နိုင်, မ-ချီနိုင်သော ပျဉ်ချပ်ကြီး-ကျောက်ဖျာကြီးကို ကိုင်ထား၍ အကပ်မခံထိုက်၊ ပြောင်းရွှေ့ချီကြွနိုင်လျှင်ကား ညောင်စောင်းငယ် စားပွဲခုံများကို ထိကိုင်လားလျက်လည်း အကပ်ခံကောင်းသည်။
ဓာရေတုံ သမတ္ထေန စ ။ ။ထိုထိကိုင်ထားအပ်သော ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓဝတ္ထုသည် ကပ်အပ်သောပစ္စည်းကို ဆောင်နိုင်သောဝတ္ထု ဖြစ်ရမည်၊ အလွန်သေးငယ်သော "တိန္တိဏိကာပဏ္ဏ- မန်ကျည်းရွက်" စသော ဝတ္ထုမျိုး မဖြစ်စေရ-ဟူလို။
အတတ္ထ ၊ ပေ၊ ပဏ္ဏနာပိ ။ ။ထိုဆောင်စွမ်းနိုင်သော သစ်ရွက်သည် သစ်ပင်၌ ဖြစ်နေသော (သစ်ပင်မှ မခူးရသေးသော) သစ်ရွက်လည်း မဟုတ်စေရ။ [သစ်ပင်၌ ချည်ထားအပ်သော ညောင်စောင်း စားပွဲများလည်း မခူးရသေးသော သစ်ရွက်နှင့် အလားတူပင်တည်း။] ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ အကပ်ခံအပ်သည်။ သစေ (ဟောတိ)၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) [ကပ်သူက ကာယ- ကာယပဋိဗဒ္ဓ-နိသဂ္ဂိယဖြင့် ကပ်၍, အကပ်ခံသူက ကာယ- ကာယပဋိဗဒ္ဓဖြင့် အကပ်ခံလတ်သော်-ဟူလို။] ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝ၊ အကပ်ခံအပ်ပြီးတော့သည်သာ။ ဝါ၊ အကပ်မြောက်တော့သည်သာ။ ဟောတိ၊ ၏။
ဣဓ၊ ဤအကပ်ခံရာ၌။
ပဋိဗဒ္ဓပဋိဗဒ္ဓံနာမ၊ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓနှင့်စပ်သော ဝတ္ထုမည်သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိ။
ယမ္ပိ၊ အကြင်ဝတ္ထုကိုလည်း။
နတ္ထုကရဏီယာ၊ နှာနှပ်တံဖြင့်။
ဒိယျမာနံ၊ ပေးအပ်သောနှာကို။
နာသိကာယဝါ၊ နှာခေါင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
အကလ္လကော၊ မကျန်းမာသည်။
(ဟုတွာ၊ ၍။)
မုခေန ဝါ၊ ခံတွင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ ခံယူ၏။
(အကပ်ခံ၏။)
[လက်ဖြင့် ယူ၍ မစားနိုင်သောကြောင့် ခံတွင်း၌ ထည့်ပေးသည်ကို ခံယူသည်။]
သဗ္ဗံ၊ သော။
(တံ၊ ထိုဝတ္ထုသည်။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။)
ဟိ၊ မှန်။
ဧတ္ထ၊ ဤအကပ်ခံရာ၌။
အာဘောဂမတ္တမေဝ၊ အကပ်ခံမည်ဟု နှလုံးသွင်းခြင်းမျှသည်သာ။
ပမာဏံ၊ လိုရင်းပမာဏတည်း။
စ၊ ဆက်။
ပုဗ္ဗာဘောဂေ၊ ရှေး၌ နှလုံးသွင်းခြင်းသည်။
သတိ၊ ရှိလတ်သော်။
ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။
နိဒ္ဒါယန္တဿ၊ အိပ်ငိုက်သောရဟန်း၏။
ပတ္တေ၊ ၌။
ဒိန္နမ္ပိ၊ ပေးအပ်သော ဝတ္ထုသည်လည်း။
ဟတ္ထပါသေ၊ သည်။
သတိ၊ ရှိလတ်သော်။
ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝ၊ အကပ်ခံအပ်သည်သာ။
ဟောတိ၊ ၏။
ယမ္ပိ၊ အကြင်ဝတ္ထုသည်လည်း။
ဝါ၊ ကိုလည်း။
ပတ္တေန၊ ဖြင့်။
ပဋိဂ္ဂဏှိဿာမိ၊ အကပ်ခံအံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။
နိသိန္နဿေဝ၊ ထိုင်နေစဉ်ပင်။
ဟတ္ထေ၊ ၌။
ပတတိ၊ ကျ၏။
(တမ္ပိ၊ ထိုဝတ္ထုသည်လည်း။)
ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ အပ်သည်သာ။
အဘိဟဋဘာဇနတော၊ ရှေးရှုဆောင်အပ်သော ခွက်မှ။
ပတိတရဇမ္ပိ၊ ကျသော မြူမှုန်သည်လည်း။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုအကပ်ခံရာ၌။
ဌိတနိသိန္နနိပန္နာနံ၊ ရပ်နေသူ, ထိုင်နေသူ, လျောင်းနေသူတို့၏။
ပဝါရဏာသိက္ခာပဒေ၊ ၌။
ဝုတ္တနယေနေဝ၊ သာလျှင်။
ဟတ္ထပါသော၊ ကို။
ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ထိုက်၏။
ပန၊ ဆက်။
ဒါယကပ္ပဋိဂ္ဂါဟကေသု၊ ပေးသူ, အကပ်ခံသူတို့တွင်။
ဧကော၊ တစ်ယောက်သည်။
ဝါ၊ က။
အာကာသေ၊ ကောင်းကင်၌။
ဧကော၊ သည်။
ဝါ၊ က။
ဘူမိယံ၊ ၌။
သစေ ဟောတိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ဘူမဋ္ဌဿ၊ မြေ၌တည်သူ၏။ပဋိဗဒ္ဓ၊ ပေ၊ နတ္ထိ ။ ။သပိတ်ခြေပေါ်၌ တည်သော သပိတ်ထဲ၌ ကပ်လာသော အာဟာရကို သပိတ်ခြေကိုင်၍ အကပ်ခံရာဝယ် သပိတ်ခြေသည် ကာယပဋိဗဒ္ဓ, သပိတ်ကား ကာယပဋိဗဒ္ဓပဋိဗဒ္ဓ (ကိုယ်နှင့်စပ်သောဝတ္ထုနှင့်စပ်နေသောဝတ္ထု) ဖြစ်ရကား ကာယပဋိဗဒ္ဓပဋိဗဒ္ဓ ရကောင်းသည်ဟု ထင်မှားဖွယ် ရှိသောကြောင့် "ပဋိဗဒ္ဓပဋိဗဒ္ဓံ နာမ နတ္ထိ" ဟု မိန့်သည်၊ သပိတ်ခြေပေါ်၌ တည်သော ထိုသပိတ်လည်း ကာယပဋိဗဒ္ဓတွင် ပါဝင်သောကြောင့် ပဋိဗဒ္ဓပဋိဗဒ္ဓ မရှိ-ဟူလို၊ [အတ္ထာတော ပန သဗ္ဗံပိ ပဋိဗဒ္ဓမေဝ ဟောတိ။]
ပတိတရဇမ္ပိ ။ ။မြူမှုန်လည်း ရှေးရှုဆောင်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် အကပ်မြောက်သည်-ဟူလို။ [ဤစကားကို ထောက်၍ "ဟင်းလိုက်ရာ၌ အခြား ခွက်ဝယ် ဟင်းစက်ကျသော်လည်းအပ်၏" ဟု မှတ်ပါ။ သီသေန၊ ဦးခေါင်းဖြင့်လည်းကောင်း။ အာကာသဋ္ဌဿ၊ ကောင်းကင်၌ တည်သူ၏။ ဒါတုံ ဝါ၊ ငှာသော်လည်းကောင်း။ ဂဟေတုံ ဝါ၊ ငှာသော်လည်းကောင်း။ ပသာရိတဟတ္ထံ၊ ဆန့်တန်းအပ်သော လက်ကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ ယံ အင်္ဂံ၊ အကြင်အင်္ဂါသည်။ အာသန္နတရံ၊ သာ၍ နီး၏။ (အနီးဆုံး ဖြစ်၏။) တဿ၊ ထို အနီးဆုံးအင်္ဂါ၏။ ဩရိမန္တေန စ၊ ဤမှာဘက်အစွန်းဖြင့်လည်းကောင်း။ ဟတ္ထပါသပ္ပမာဏံ၊ ဟတ္ထပါသ်၏အတိုင်းအရှည်ကို။ ပရိစ္ဆိန္ဓိတဗ္ဗံ၊ ပိုင်းခြားထိုက်၏။
ပတိတရဇမ္ပိ ။ ။မြူမှုန်လည်း ရှေးရှုဆောင်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် အကပ်မြောက်သည်-ဟူလို။ [ဤစကားကို ထောက်၍ "ဟင်းလိုက်ရာ၌ အခြား ခွက်ဝယ် ဟင်းစက်ကျသော်လည်းအပ်၏" ဟု မှတ်ပါ။ သီသေန၊ ဦးခေါင်းဖြင့်လည်းကောင်း။ အာကာသဋ္ဌဿ၊ ကောင်းကင်၌ တည်သူ၏။ ဒါတုံ ဝါ၊ ငှာသော်လည်းကောင်း။ ဂဟေတုံ ဝါ၊ ငှာသော်လည်းကောင်း။ ပသာရိတဟတ္ထံ၊ ဆန့်တန်းအပ်သော လက်ကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ ယံ အင်္ဂံ၊ အကြင်အင်္ဂါသည်။ အာသန္နတရံ၊ သာ၍ နီး၏။ (အနီးဆုံး ဖြစ်၏။) တဿ၊ ထို အနီးဆုံးအင်္ဂါ၏။ ဩရိမန္တေန စ၊ ဤမှာဘက်အစွန်းဖြင့်လည်းကောင်း။ ဟတ္ထပါသပ္ပမာဏံ၊ ဟတ္ထပါသ်၏အတိုင်းအရှည်ကို။ ပရိစ္ဆိန္ဓိတဗ္ဗံ၊ ပိုင်းခြားထိုက်၏။
ဧကော၊ သည်။
ဝါ၊ က။
ကူပေ၊ တွင်းထဲ၌။
ဧကော, ကူပတဋေ၊ တွင်း၏ကမ်းပါး၌။
သစေပိ ဟောတိ၊ အကယ်၍မူလည်း ဖြစ်အံ့။
(ဧဝံသတိ ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။)
ဧကော, ရုက္ခေ၊ သစ်ပင်ပေါ်၌။
ဧကော, ပထဝိယံ၊ ၌။
သစေပိ ဟောတိ၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ဝုတ္တနယေနေဝ၊ သာလျှင်။
ဟတ္ထပါသပ္ပမာဏံ ပရိစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗံ။
တသ္မိံ၊ ထိုဟတ္ထပါသ်၌။
ဌတွာ၊ ၍။
ဒွေ ဝါ၊ ၂ ယောက်သော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။
တယော ဝါ၊ ၃ယောက်သော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။
သာမဏေရာ၊ တို့သည်။
(အာရောပေန္တိ, ဌပေန္တိတို့၌စပ်။)
ယံ (ဘာရံ)၊ အကြင်ဝန်ကို။
မဇ္ဈိမော၊ အားအလယ်အလတ်ရှိသော။
ပုရိသော၊ သည်။
ဥက္ခိပိတုံ၊ ချီမြှောက်ခြင်းငှာ။
သက္ကောတိ၊ ၏။
ဧဝရူပံ၊ သော။
ဘာရံ၊ ဝန်ကို။
ပဝဋ္ဋန္တာ၊ လိမ့်စေကုန်လျက်။
ဝါ၊ လှိမ့်ကုန်လျက်။
ဘိက္ခုနော၊ ၏။
ဘူမိယံ၊ မြေပေါ်၌။
ဌပိတဟတ္ထံ၊ ထားအပ်သော လက်သို့။
သစေပိအာရောပေန္တိ၊ အကယ်၍မူလည်းတင်စေဦးတော့။
(ဧဝံသတိ ဝါ၊ ဤသို့တင်သော်လည်းကောင်း။)
ဥက္ခိပိတွာ၊ ၍။
ဘိက္ခုနော၊ ၏။
ပသာရိတဟတ္ထေ၊ ၌။
ဧကဒေသနာပိ၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအားဖြင့်လည်း။
သစေပိ ဌပေန္တိ၊ အကယ်၍မူလည်း ထားစေကုန်ဦးတော့။
(ဧဝံသတိ) ဝါ၊ ဤသို့ထားသော်လည်းကောင်း။
တံ၊ ထိုဝတ္ထုသည်။
ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝ၊ သည်သာ။
ဟောတိ၊ ၏။
ပန၊ ကား။
ပိဏ္ဍာယ၊ ငှာ။
စရန္တဿ၊ လှည့်လည်စဉ်။
ဝါ၊ လှည့်လည်သောရဟန်း၏။
ပတ္တေ၊ ၌။
ယံ ရဇံ၊ အကြင်မြူမှုန်သည်။
ပတတိ၊ ကျ၏။
တံ၊ ထိုမြူမှုန်သည်။
အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝ၊ အကပ်မခံအပ်သေးသည်သာ။
ဟောတိ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ပဋိဂ္ဂဟေတွာဝ၊ အကပ်ခံပြီး၍သာ။
ဝါ၊ အကပ်ခံပြီးမှသာ။
ဘိက္ခာ၊ ဆွမ်းကို။
ဂဏှိတဗ္ဗာ၊ ခံယူထိုက်၏။
[မြူမှုန်ကျလျှင် နောက်ထပ် ဆွမ်းမခံသေးဘဲ သပိတ်ကို အကပ်ခံပြီးမှ ဆွမ်းခံပါ-ဟူလို။]ဒွေ တယော သာမဏေရာ ။ ။ဤ ဒွေ တယော သာမဏေရာကို ထောက်၍ ထာမမဇ္ဈိမ မြှောက်နိုင်သော စားပွဲခုံကြီးပေါ်၌ရှိသော စားခွက်ကို ၂ ယောက် ၃ယောက်ကပ်ကောင်း၏ဟု မှတ်ပါ။
ပဝဋ္ဋန္တာ ။ ။"မြေမှ မကြွဘဲ လှိမ့်၍ ရဟန်း၏ ဖြန့်ထားသော လက်ပေါ် တင်ပေးလျှင် အကပ်မြောက်" ဟု ဆိုသောကြောင့် စားပွဲခုံကို အကပ်ခံရာ၌ "စားပွဲခင်းက ကြမ်းပေါ်၌ ထိနေသော်လည်း အကပ်မြောက်၏" ဟု မှတ်ပါ။
ပဝဋ္ဋန္တာ ။ ။"မြေမှ မကြွဘဲ လှိမ့်၍ ရဟန်း၏ ဖြန့်ထားသော လက်ပေါ် တင်ပေးလျှင် အကပ်မြောက်" ဟု ဆိုသောကြောင့် စားပွဲခုံကို အကပ်ခံရာ၌ "စားပွဲခင်းက ကြမ်းပေါ်၌ ထိနေသော်လည်း အကပ်မြောက်၏" ဟု မှတ်ပါ။
အပ္ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ အကပ်မခံမူ၍။
ဂဏှန္တဿ၊ ၏။
ဝိနယဒုက္ကဋံ၊ ဝိနယဒုက္ကဋ်သည်။
(ဟောတိ)။
ပန၊ ထိုသို့ပင် အကပ်မခံဘဲ ခံယူသော ရဟန်း၏ ဝိနယဒုက္ကဋ် ဖြစ်ပါသော်လည်း။
တံ၊ ထိုဆွမ်းကို။
ပုန၊ ဖန်။
ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ ၍။
ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ စားသောရဟန်း၏။
အနာပတ္တိ။
ပဋိဂ္ဂါဟေတွာ၊ အကပ်ခံစေပြီး၍။
(ကပ်ပြီးမှ)။
ဒေထ၊ လှူပါကုန်။
ဣတိ, ဝုတ္တေ၊ ပြောဆိုအပ်ပါလျက်။
[ဆွမ်းလောင်းဖို့ လာသူအား "မလောင်းသေးနှင့်, သပိတ်ကို ကပ်ပြီးမှ လောင်းပါ" ဟု ပြောပါလျက်-ဟူလို။]
ဝစနံ၊ ကို။
အဿုတွာဝါ၊ မကြားမူ၍သော်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ မကြားခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း။
အနာဒိယိတွာ ဝါ၊ မနာယူမူ၍သော်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ မနာယူခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။
ဘိက္ခံ၊ ကို။
သစေ ဒေန္တိယေဝ၊ အကယ်၍ ပေးမြဲပေးကုန်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
ဝိနယဒုက္ကဋာ၊ မှ။
မုစ္စတိ၊ ၏။
ပုန, ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ အကပ်ခံပြီး၍။
အညာ၊ သော။
ဘိက္ခာ၊ ကို။
ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာ၊ ထိုက်၏။
မဟာဝါတော၊ ကြီးစွာသော လေသည်။
တတော တတော၊ ထိုထို အရပ်မှ။
ရဇံ၊ မြူမှုန်ကို။
သစေ ပါတေတိ၊ အကယ်၍ ကျစေအံ့။
(ထိုသို့ ကျခြင်းကြောင့်)။
ဘိက္ခံ၊ ကို။
ဂဟေတုံ၊ ငှာ။
သက္ကာ၊ တတ်ကောင်းသည်။
သစေ န ဟောတိ၊ အကယ်၍မဖြစ်အံ့။
(ဧဝံသတိ)။
အနုပသမ္ပန္နဿ၊ လူ,သာမဏေအား။
ဒဿာမိ၊ ပေးအံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ ကြံ၍။
သုဒ္ဓစိတ္တေန၊ စင်ကြယ်သောစိတ်ဖြင့်။
အာဘောဂံ၊ နှလုံးသွင်းခြင်းကို။
ကတွာ၊ ၍။
ဂဏှိတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
တံ၊ ထိုဆွမ်းကို။
အနုပသမ္ပန္နဿ၊ အား။
ဒတွာ၊ ၍။
ပုန, တေန၊ ထိုသာမဏေသည်။
ဒိန္နံ ဝါ၊ ပေးအပ်သော ဆွမ်းကိုသော်လည်းကောင်း။
တဿ၊ ထိုသာမဏေ၏။
ဝိဿာသေန၊ အကျွမ်းဝင်ခြင်းကြောင့်။
ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဝါ၊ ခံယူ၍သော်လည်းကောင်း။
ဘုဉ္ဇိတုံ, ဝဋ္ဋတိ။
အဿုခေဠသိင်္ဃာဏိကာဒီသု၊ မျက်ရည်, တံထွေး, နှပ် အစရှိသည်တို့တွင်။
[အာဒိဖြင့် ကျင်ကြီး, ကျင်ငယ်, သလိပ်, သွားချေး, မျက်ချေး, နားချေးများနှင့် ကိုယ်၌ ပေါက်သော ဆားများကို ယူ။]ဝိနယဒုက္ကဋံ ။ ။"မည်သည့် ဒုက္ကဋ်အာပတ်" ဟုသီးခြား အမည်မတပ်ဘဲ ပညတ်အပ်သော သာမညဒုက္ကဋ်အာပတ်ဟူသမျှကို "ဝိနယေ+ပညတ္တံ+ဒုက္ကဋံ" အရ ဝိနယဒုက္ကဋ်ဟု ခေါ်သည်၊ မှန်၏- "ပုဗ္ဗပယောဂဒုက္ကဋ်" စသောအားဖြင့် ဒုက္ကဋ် ၈မျိုး ရှိ၏၊ အကျယ်ကို ဒုတိယပါရာဇိက အဋ္ဌကထာ၌ ရှုပါ၊ အကျဉ်းချုပ်ကား....
ပုဗ္ဗ-သဟပယောဂေ စ, အနာမာသ-ဒုရုပစိဏ္ဏေ ၊ ဝိနယေ စေဝ ဉာတေ စ, ဉ တ္တိယာ စ ပဋိဿဝေ ၊ အဋ္ဌေ တေ ဒုက္ကဋာ ဝုတ္တာ, ဝိနယေ ဝိနယညုနာ ။
အနုပသမ္ပန္နဿ၊ ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ ။ ။လူ, သာမဏေအား ပေး၍ ထို လူ သာမဏေက အလိုက်သိစွာ ပေးလျှင်လည်း စားကောင်း၏၊ မပေးလျှင် ဝိဿာသဂ္ဂါဟဖြင့် ယူ၍လည်း စားကောင်း၏၊ ဤဝါကျကို နဂိုရည်ရွယ်ချက်နှင့်ကိုက်အောင် ဆိုသည်၊ နဂိုက အမှန်ပင် လူ သာမဏေဖို့ဟု ရည်ရွယ်၍ ဆွမ်းခံလျှင် မိမိဥစ္စာ မဟုတ်တော့ရကား ဆွမ်းခံပြီးမှ လူ သာမဏေအား မပေးဘဲ အကပ်ခံ၍ စားလျှင်လည်း စားကောင်းသည်သာ။ ယံ၊ အကြင်ဝတ္ထုသည်။ ဌာနတော၊ မျက်တွင်းစသော တည်ရာမှ။ စဝိတွာ၊ ရွေ့လျော၍။ ဟတ္ထေဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ပတ္တေဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ပတတိ၊ ကျ၏။ တံ၊ ထိုဝတ္ထုကို။ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ အကပ်ခံထိုက်၏။ အင်္ဂလဂ္ဂံ၊ ကိုယ်အင်္ဂါ၌ ကပ်ငြိနေသော မျက်ရည်စသည်ကိုကား။ ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝ၊ အကပ်ခံအပ်ပြီးသည်သာ။
ပုဗ္ဗ-သဟပယောဂေ စ, အနာမာသ-ဒုရုပစိဏ္ဏေ ၊ ဝိနယေ စေဝ ဉာတေ စ, ဉ တ္တိယာ စ ပဋိဿဝေ ၊ အဋ္ဌေ တေ ဒုက္ကဋာ ဝုတ္တာ, ဝိနယေ ဝိနယညုနာ ။
အနုပသမ္ပန္နဿ၊ ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ ။ ။လူ, သာမဏေအား ပေး၍ ထို လူ သာမဏေက အလိုက်သိစွာ ပေးလျှင်လည်း စားကောင်း၏၊ မပေးလျှင် ဝိဿာသဂ္ဂါဟဖြင့် ယူ၍လည်း စားကောင်း၏၊ ဤဝါကျကို နဂိုရည်ရွယ်ချက်နှင့်ကိုက်အောင် ဆိုသည်၊ နဂိုက အမှန်ပင် လူ သာမဏေဖို့ဟု ရည်ရွယ်၍ ဆွမ်းခံလျှင် မိမိဥစ္စာ မဟုတ်တော့ရကား ဆွမ်းခံပြီးမှ လူ သာမဏေအား မပေးဘဲ အကပ်ခံ၍ စားလျှင်လည်း စားကောင်းသည်သာ။ ယံ၊ အကြင်ဝတ္ထုသည်။ ဌာနတော၊ မျက်တွင်းစသော တည်ရာမှ။ စဝိတွာ၊ ရွေ့လျော၍။ ဟတ္ထေဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ပတ္တေဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ပတတိ၊ ကျ၏။ တံ၊ ထိုဝတ္ထုကို။ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ အကပ်ခံထိုက်၏။ အင်္ဂလဂ္ဂံ၊ ကိုယ်အင်္ဂါ၌ ကပ်ငြိနေသော မျက်ရည်စသည်ကိုကား။ ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝ၊ အကပ်ခံအပ်ပြီးသည်သာ။
ပတန္တမ္ပိ၊ ကိုယ်အင်္ဂါမှ ကျလာသော မျက်ရည်စသည်သည်လည်း။
ဝေါစ္ဆိန္နံ၊ အဆက်ပြတ်သည်။
စေ (ဟောတိ)၊ အံ့။
(ဧဝံသတိ၊ သော်။)
အန္တရာ၊ အကြား ၌။
န ဂဟေတဗ္ဗံ၊ မခံယူထိုက်။
ဥဂ္ဂဟိတကံနာမ၊ ဥဂ္ဂဟိတကမည်သည်။
ဝါ၊ မကောင်းသဖြင့် ခံယူအပ်သည် မည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
တံ၊ ထိုဥဂ္ဂဟိတကဖြစ်သော ဝတ္ထုကို။
ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။
ပဋိဂ္ဂဟိတမ္ပိ၊ အကပ်ခံအပ်ပါသော်လည်း။
န ဝဋ္ဋတိ၊ စားခြင်းငှာ မအပ်။
ပန၊ ကား။
ယံ၊ အကြင်ဝတ္ထုကို။
ဘေသဇ္ဇံဝါ၊ ဆေးကိုသော်လည်းကောင်း။
မူလဖလံဝါ၊ အမြစ်, အသီးကိုသော်လည်းကောင်း။
မာတာဒီနံ၊ အမိ အစရှိသူတို့၏။
အတ္ထာယ၊ ငှာ။
ဂဟေတွာဝါ၊ ယူ၍သော်လည်းကောင်း။
ဆာယတ္ထာယ၊ အရိပ်အကျိုးငှာ။
ဖလိနိံ၊ အသီးရှိသော။
သာခံ၊ အကိုင်းကို။
ဥက္ခိပိတွာဝါ၊ မြှောက်၍သော်လည်းကောင်း။
ဂစ္ဆတိ၊ ၏။
(အကပ်မခံဘဲ ယူသွား-ဟူလို။)
တတော၊ ထိုဝတ္ထုမှ။
ယံ၊ အကြင်ဝတ္ထုကို။
(ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ ငှာ။)
ဣစ္ဆတိ၊ အလိုရှိအံ့။
တံ၊ ထိုဝတ္ထုကို။
ပုန၊ ဖန်။
ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ အကပ်ခံ၍။
ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ပန၊ ကား။
ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။
တတ္ထဇာတိကဖလိနိသာခါယဝါ၊ ထိုသစ်ပင်၌ ဖြစ်ဆဲ ဖြစ်သော အသီးရှိသော အကိုင်း၌သော်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဝလ္လိယာဝါ၊ ထို သစ်ပင်၌ ဖြစ်ဆဲ ဖြစ်သော အသီးရှိသော နွယ်၌သော်လည်းကောင်း။ပတန္တမ္ပိ ဝေါစ္ဆိန္နံ ။ ။ဝုစ္ဆိန္နံ-ဟုလည်း ရှိ၏၊ ဝိ+ဥစ္ဆိန္နံဟု ပုဒ်ဖြတ်၊ [မျက်ရည် စသည်သည် သူ၏တည်ရာ မျက်တွင်းစံသည်မှ ကျလာ၍ အဆက်မပြတ်သေးလျှင် ခံယူ၍ သောက်ကောင်းစားကောင်း၏၊ အဆက်ပြတ်၍ ကျလာလျှင်ကား (သောက်စားဖို့ရန်) မခံယူကောင်း၊ ခံယူလျှင် ဥဂ္ဂဟိတက ဖြစ်၏၊ ပြခဲ့သော ဒုက္ကဋ် ၈မျိုးတွင်ကား (ဥဂ္ဂဟိတကဒုက္ကဋ်ဟု မရှိသောကြောင့်) ဒုရုပစိဏ္ဏဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏၊ ဥသည် ဒု၏ ပရိယာယ်တည်း။ [ဥဂ္ဂဟိတကံ ဟောတိ-ဒုဋ္ဌုဂဟတိတကံ နာမ ဟောတီတိ အတ္ထော။]
တတ္ထိဇာတိကဖလိနိသာခါယ ။ ။ဤ "ဖလိနီ" ကား သာခါငဲ့၍ ဣတ္ထိလိင်တည်း၊ "ဖလံ ယဿာ အတ္ထီတိ ဖလိနီ- ဒဏ္ဍိနီ- ဒုတ်ရှိသူမ" ကဲ့သို့တည်း။ [ပါစိတျာဒိယောဇနာ၌ ဣနပစ္စည်း, ဣတ္ထိဇောတက ဤပစ္စည်းဟု ဆိုလေ၏၊] တတ္ထ (ထိုသစ်ပင်၌) ဇာတိကာ တတ္ထဇာတိကာ၊ တတ္ထဇာတိကာ စ+သာ+ဖလိနိသာခါ စာတိ တတ္ထဇာတိကဖလိနိသာခါ။ [ဣတ္ထိလိင်ဖြစ်၍ ကပစ္စည်း နှောင်းရာ၌ အ ကို ဣ ပြု၊] ဝလ္လိယာ၌လည်း "တတ္ထဇာတိကဖလိနိယာ"ဟု လိုက်စေ၊ သာခါယ, ဝလ္လိယာတို့သည် သတ္တမျန္တပုဒ်တို့တည်း၊ ဂဟဓာတ်၏ အာဓာရကို ကံအနက်လည်း ဆိုနိုင်သည်။ ဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။ ဂဟေတွာ၊ ကိုင်၍။ စာလေတိ၊ လှုပ်ချအံ့။
တတ္ထိဇာတိကဖလိနိသာခါယ ။ ။ဤ "ဖလိနီ" ကား သာခါငဲ့၍ ဣတ္ထိလိင်တည်း၊ "ဖလံ ယဿာ အတ္ထီတိ ဖလိနီ- ဒဏ္ဍိနီ- ဒုတ်ရှိသူမ" ကဲ့သို့တည်း။ [ပါစိတျာဒိယောဇနာ၌ ဣနပစ္စည်း, ဣတ္ထိဇောတက ဤပစ္စည်းဟု ဆိုလေ၏၊] တတ္ထ (ထိုသစ်ပင်၌) ဇာတိကာ တတ္ထဇာတိကာ၊ တတ္ထဇာတိကာ စ+သာ+ဖလိနိသာခါ စာတိ တတ္ထဇာတိကဖလိနိသာခါ။ [ဣတ္ထိလိင်ဖြစ်၍ ကပစ္စည်း နှောင်းရာ၌ အ ကို ဣ ပြု၊] ဝလ္လိယာ၌လည်း "တတ္ထဇာတိကဖလိနိယာ"ဟု လိုက်စေ၊ သာခါယ, ဝလ္လိယာတို့သည် သတ္တမျန္တပုဒ်တို့တည်း၊ ဂဟဓာတ်၏ အာဓာရကို ကံအနက်လည်း ဆိုနိုင်သည်။ ဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။ ဂဟေတွာ၊ ကိုင်၍။ စာလေတိ၊ လှုပ်ချအံ့။
တဿ၊ ထိုရဟန်းအား။
တတော၊ ထိုအကိုင်းမှ။
ဝါ၊ ထိုနွယ်မှ။
လဒ္ဓံ၊ ရအပ်သော။
ဖလံ၊ သည်။
နဝဋ္ဋတိ။
ဒုရုပစိဏ္ဏဒုက္ကဋဉ္စ၊ ဒုရုပစိဏ္ဏဒုက္ကဋ်အာပတ်သို့လည်း။
အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။
အညဿ၊ အခြားရဟန်းအား။
တံ၊ ထို ဝတ္ထုသည်။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
ဖလိရုက္ခံ၊ အသီးရှိသော သစ်ပင်ကို။
အပဿယိတုံ ဝါ၊ မှီခြင်းငှာလည်းကောင်း။
(အပုဗ္ဗ, သိဓာတ်)။
အာလမ္ဗိတုံဝါ၊ ဆွဲကိုင်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ အကပ်ခံပြီး၍။
ဌပိတေ၊ ထားအပ်သောဝတ္ထု၌။
(ကြက်သွန်, ချင်း စသည်၌။)
အညံ၊ အခြားသော။
ယံ အင်္ကုရာဒိ၊ အကြင် အညွန့် အစရှိသော ဝတ္ထုသည်။
(အာဒိဖြင့် အမြစ်, အရွက်ကို ယူ။)
ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဖြစ်၏။
တံ၊ ထိုအညွန့်စသည်ကို။
ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝ၊ အကပ်ခံအပ်ပြီးတော့သည်သာ။
(ထပ်၍ အကပ်ခံဖွယ် မလို။)
ဟိ၊ မှန်။
ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။
ဟတ္ထတော၊ လက်မှ။
မုတ္တေ၊ လွတ်ပြီးသော အာဟာရ၌။
နိရပေက္ခော၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းမရှိသည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်သေး။
(တစ်နည်း) နိရပေက္ခော န ဟောတိ၊ ငဲ့ကွက်ခြင်း ရှိသေး၏။
နိရပေက္ခတာယ၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။
(သတိ) ဝါ၊ ဖြစ်နိုင်သော်လည်း။
ဟတ္ထတော၊ လက်မှ။
န မုစ္စတိ၊ မလွတ်သေး။
တာဝ၊ ထိုမျှလောက်။
ပဋိဂ္ဂဟဏံ၊ အကပ်ခံခြင်းကို။
န ဝိဇဟတိ၊ မစွန့်သေး။
အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။
ဧတ္ထ၊ ဤကင်္ခါဝိတရဏီအဋ္ဌကထာ၌။
သင်္ခေပေါ၊ တည်း။
ဝိတ္ထာရော ပန၊ ကိုကား။
သမန္တပါသာဒိကာယံ၊ ၌။
(မယာ) ဝုတ္တော၊ ပြီ။
မုခဒွါရန္တိ၊ ကား။
ဂလနာဠိကံ၊ လည်မျိုသို့။
(အာဟရေယျ၌စပ်။)
ဟိ၊ မှန်။
မုခေန၊ ခံတွင်းဖြင့်။
ပဝိဋ္ဌံ ဝါ၊ သွင်းအပ်သည်မူလည်း။
ဟောတု၊ ဖြစ်စေ။
နာသိကာယ၊ နှာခေါင်းဖြင့်။
ပဝိဋ္ဌံဝါ၊ လည်း။
ဟောတု၊ စေ။
ဂလေန၊ လည်မျိုဖြင့်။
အဇ္ဈောဟရဏီယတာယ၊ စားမျိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
သဗ္ဗမ္ပိ၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော။
တံ၊ ထိုဝတ္ထုသည်။ဒုရုပစိဏ္ဏဒုက္ကဋံ ။ ။န ကတ္တဗ္ဗန္တိ ဝါရိတဿ ကတတ္တာ (မပြုရဟု တားမြစ်ထားအပ်သည်ကို ပြုအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်) ဒုဋ္ဌု+ဥပစိဏ္ဏံ (စရိတံ)-မကောင်းကျင့်အပ်၏၊ ဣတိ ဒုရုပစိဏ္ဏံ၊ ဒုရုပစိဏ္ဏေ- မကောင်းကျင့်အပ်သော အကျင့်ကြောင့်၊ အာပတ္တိ- သင့်ရောက်အပ်သော+ဒုက္ကဋ် အာပတ်တည်း၊ ဒုရုပစိဏ္ဏဒုက္ကဋံ။
ယာဝ ၊ ပေ၊ န ဝိဇဟတိ ။ ။အကပ်ခံပြီးသော ဝတ္ထုသည် လက်မှ လွတ်သော်လည်း စားဦးမည်ဟု ငဲ့ကွက်မှု ရှိသေးသမျှလည်းကောင်း, စားဦးအံ့ဟု ငဲ့ကွက်မှု မရှိသော်လည်း လက်မှ မလွတ်သေးသမျှလည်းကောင်း အကပ်မပျက်သေး၊ "ငဲ့ကွက်ခြင်းလည်း မရှိ, လက်မှလည်း လွတ်မှ အကပ်ပျက်သည်" ဟူလို။
ဂလနာဠိုကံ ။ ။"န အနာဟဋေ ကဗဠေ မုခဒွါရံ ဝိဝရိဿာမိ" ၌ အာဟာရဝင်ရာ ပါးစပ်အပေါက်ကို "မုခဒွါရ" ဟုခေါ်သော်လည်း ဤသိက္ခာပုဒ်၌ ခံတွင်းမှ အာဟာရ လျောထွက်ရာ လည်မျိုတည်းဟူသော အောက်ပေါက်ကို "မုခဒွါရ" ဟု ယူစေလိုသောကြောင့် "မုခဒွါရန္တိ- ဂလနာဠိကံ" ဟု ဖွင့်သည်၊ ဂလဿ- လည်ပင်း၏+နာဠိ- ဝါးကျည်တောက်နှင့်တူသော အချောင်းတည်း၊ ဂလနာဠိ-လည်ချောင်း၊ ဝါ-မျိုချရာလည်ပင်း-လည်မျို၊ သမာသန္တ က ပစ္စည်းသက်။ မုခဒွါရံ၊ ခံတွင်း၏ အောက်ပေါက်သို့။ ပဝေသိတမေဝ၊ သွင်းအပ်သည် မည်တော့သည်သာ။ ဟောတိ၊ ၏။
ယာဝ ၊ ပေ၊ န ဝိဇဟတိ ။ ။အကပ်ခံပြီးသော ဝတ္ထုသည် လက်မှ လွတ်သော်လည်း စားဦးမည်ဟု ငဲ့ကွက်မှု ရှိသေးသမျှလည်းကောင်း, စားဦးအံ့ဟု ငဲ့ကွက်မှု မရှိသော်လည်း လက်မှ မလွတ်သေးသမျှလည်းကောင်း အကပ်မပျက်သေး၊ "ငဲ့ကွက်ခြင်းလည်း မရှိ, လက်မှလည်း လွတ်မှ အကပ်ပျက်သည်" ဟူလို။
ဂလနာဠိုကံ ။ ။"န အနာဟဋေ ကဗဠေ မုခဒွါရံ ဝိဝရိဿာမိ" ၌ အာဟာရဝင်ရာ ပါးစပ်အပေါက်ကို "မုခဒွါရ" ဟုခေါ်သော်လည်း ဤသိက္ခာပုဒ်၌ ခံတွင်းမှ အာဟာရ လျောထွက်ရာ လည်မျိုတည်းဟူသော အောက်ပေါက်ကို "မုခဒွါရ" ဟု ယူစေလိုသောကြောင့် "မုခဒွါရန္တိ- ဂလနာဠိကံ" ဟု ဖွင့်သည်၊ ဂလဿ- လည်ပင်း၏+နာဠိ- ဝါးကျည်တောက်နှင့်တူသော အချောင်းတည်း၊ ဂလနာဠိ-လည်ချောင်း၊ ဝါ-မျိုချရာလည်ပင်း-လည်မျို၊ သမာသန္တ က ပစ္စည်းသက်။ မုခဒွါရံ၊ ခံတွင်း၏ အောက်ပေါက်သို့။ ပဝေသိတမေဝ၊ သွင်းအပ်သည် မည်တော့သည်သာ။ ဟောတိ၊ ၏။
အာဟာရန္တိ၊ ကား။
ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိတစ်စုံတစ်ခုသော။
ယာဝကာလိကံ ဝါ၊ ယာဝကာလိကကိုသော်လည်းကောင်း။
ယာမကာလိကံ ဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
သတ္တာဟကာလိကံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
ယာဝဇီဝိကံဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
(အာဟရေယျ)။
ဟိ၊ မှန်။
သဗ္ဗံ၊ သော။
ဧတံ၊ ဤကာလိက ၄ ပါးကို။
အဇ္ဈောဟရဏီယတ္တာ၊ ခံတွင်းဝသို့ ရှေးရှုဆောင်အပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
အာဟာရောတိ၊ အာဟာရမည်၏ဟူ၍။
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
["အာဟရီယတေ၊ ခံတွင်းသို့ ရှေးရှုဆောင်အပ် ဆောင်ထိုက်၏။
ဣတိ အာဟာရော" ဟုပြုပါ။]
တတ္ထ၊ ထို ၄ ပါးသော ကာလိကတို့တွင်။
သဗ္ဗမ္ပိ၊ သော။
ဓညံဝါ၊ စပါးမျိုး ၇ပါးသည်လည်းကောင်း။
ဓညာနုလောမံဝါ၊ စပါးမျိုး ၇ပါးအားလျော်သော ကျိတ်စပါးစသည်သည်လည်းကောင်း။
[တော၌ အလိုလိုပေါက်နေသော ကျိတ်စပါးစသည်ကို "ဓညာနုလောမ" ဟု ဆိုသည်၊ နီဝါရာဒီတု တဗ္ဘိဒါ၊ အဘိဓာန် (၄၆၁)။]
တာလနာဠိကေရ ပနဿ လဗုဇအလာဗုကုမ္ဘဏ္ဍပုဿဖလတိပုသဖလဧဠာလုကသင်္ခါတံ၊ ထန်းသီး, အုန်းသီး, အိမ်ပိန္နဲသီး, တောင်ပိန္နဲသီး, ဘူးသီး, ဖရုံသီး, သခွားငပြုတ်သီး, ငခွားငဆစ်သီး, သခွားငကြောင်သီးဟု ဆိုအပ်သော။
နဝဝိဓံ၊ ၉ ပါးအပြားရှိသော။
မဟာဖလဉ္စေဝ၊ အသီးကြီးသည်လည်းကောင်း။
အပရဏ္ဏဉ္စ၊ ပဲမျိုးသည်လည်းကောင်း။
အညံ၊ သော။
ယံ ဝနမူလပတ္တပုပ္ဖဖလာဒိ၊ အကြင်တောသစ်မြစ်, သစ်ရွက်, သစ်ပွင့်, သစ်သီး အစရှိသော ဝတ္ထုသည်။
အာဟာရတ္ထံ၊ အာဟာရကိစ္စကို။
ဖရတိ၊ ပြီးစေ၏။
တံစ၊ ထိုတောသစ်မြစ်အစရှိသော ဝတ္ထုသည်လည်းကောင်း။
သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသောအာဟာရသည်။
ယာဝ၊ လောက်။
မဇ္ဈနှိကကာလော၊ မွန်းတည့်ကာလသည်။
(အတ္ထိ)။
တာဝ၊ ထို မွန်းတည့်ကာလ တိုင်အောင်။
ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတော၊ စားသောက် သုံးဆောင်ကောင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ယာဝကာလိကံ နာမ၊ ယာဝကာလိက မည်၏။
ယာဝကာလိကံ နာမ ။ ။ရဟန်းများ စားကောင်းရာ (အရုဏ်တက်မှ စ၍ မွန်းတည့်) အချိန်ကို "ကာလ"ဟုခေါ်၏၊ [ယာဝကာလံ- မွန်းတည့်ကာလတိုင်အောင်+ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံတိ ယာဝကာလိကံ"ဟု ပြု၊ ဋီကာ၌ "ယာဝ ကာလော ယဿာတိ ယာဝကာလိကံ" ဟုပြု၏၊] "ထန်းအုန်းနှစ်ကွဲ, ပိန္နဲနှစ်စုံ, ဘူး-ဖရုံ, မှတ်တုံ သုံးသခွား" ဟူသော ဤအသီးများကို "အသီးကြီး ၉လုံး" ဟုခေါ်သည်။
အမ္ဗပါနံ၊ သရက်သီးဖျော်ရည်လည်းကောင်း။
ဇမ္ဗုပါနံ၊ သပြေသီးဖျော်ရည်လည်းကောင်း။
စောစပါနံ၊ တောငှက်ပျောသီးဖျော်ရည်လည်းကောင်း။
မောစပါနံ၊ အိမ်ငှက်ပျောသီးဖျော်ရည်လည်းကောင်း။
မဓုကပါနံ၊ သစ်မည်ဇည်သီးဖျော်ရည်လည်းကောင်း။
မုဒ္ဒိကပါနံ၊ မုဒရက်သီးဖျော်ရည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ သပြက်သီးဖျော်ရည်လည်းကောင်း။
သာလူကပါနံ၊ ကြာစွယ်ဖျော်ရည်လည်းကောင်း။
ဖာရုသကပါနံ၊ ဖက်သက်သီးဖျော်ရည်လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
အဋ္ဌ၊ ကုန်သော။
ဣမာနိ ပါနာနိ၊ ဤဖျော်ရည်တို့သည်လည်းကောင်း။
တေသံ၊ ထိုဖျော်ရည်တို့အား။
အနုလောမာနိ၊ လျော်ကုန်သော။
ယာနိ ဝေတ္တတိန္တိဏိကမာတုလုင်္ဂကပိဋ္ဌကောသမ္ဗကရမန္ဒာဒိခုဒ္ဒကဖလပါနာနိ၊ အကြင်ကြိမ်သီး, မန်ကျည်းသီး, ရှောက်သီး, သီးသီး, ကြို့သီး, ခံသီးအစရှိသော သေးငယ်သော အသီးဖျော်ရည်သည်တို့သည်လည်းကောင်း။
သဗ္ဗာနိ၊ အလုံးစုံကုန်သော။
ဧတာနိ၊ ဤဖျော်ရည်တို့သည်။
အနုပသမ္ပန္နေဟိ၊ တို့သည်။
သီတောဒကေန၊ ရေအားဖြင့်။
မဒ္ဒိတွာ၊ ပျော်အောင်နယ်၍။
ဝါ၊ ဖျော်၍။
ကတာနိ၊ ပြုအပ်ကုန်သည်။
(သမာနာနိ) ဝါ၊ ဖြစ်ကုန်သော်လည်းကောင်း။
အာဒိစ္စပါကာနိ၊ နေဖြင့် ချက်အပ်ကုန်သည်။
(သမာနာနိ) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
ရတ္တိယာ၊ ညဉ့်၏။
ယာဝပစ္ဆိမယာမံ၊ ပစ္ဆိမယံတိုင်အောင်။
နိဒဟိတွာ၊ သိုမှီး၍။
ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတော၊ သုံးဆောင်ကောင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်ပင်။
ယာမကာလိကနိ နာမ၊ က တို့ မည်၏။ခုဒ္ဒကဖလ ။ ။"ခုဒ္ဒကဖလ" ဟု ဆိုသော်လည်း ရှောက်သီး, သီးသီးတို့သည် မသေးငယ််လှ၊ ထိုခေတ်က ဖျော်ရည်လုပ်ဖို့ အသုံးနည်းသောကြောင့်လည်းကောင်း, ပြခဲ့သော မဟာဖလကို ထောက်၍လည်းကောင်း, "ခုဒ္ဒက" ဟု ဆိုလိုဟန်တူသည်၊ ["ပါတဗ္ဗံတိ ပါနံ- သောက်ထိုက်သောအရည်၊ အမ္ဗေန+ကတံ+ပါနံ အမ္ဗပါနံ" စသည်ပြု၊ ဤဖျော်ရည်များကို ပါတိမောက်ဘာသာ ဋီကာ၌ ပြခဲ့ပြီ။]
အနုပသမ္ပန္နေဟိ ။ ။"လူ-သာမဏေတို့ ပြုအပ်" ဟုဆိုသဖြင့် ရဟန်းများကိုယ်တိုင် သရက်သီး စသည်ကို ဝိကာလ၌ အကပ်ခံ၍ ဖျော်ရည် မလုပ်အပ်ဟု မှတ်ပါ၊ ဝိကာလ၌ အကပ်ခံလျှင် "ပဋိဂ္ဂဏှာတိ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ" အရ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၍ ထိုဖျော်ရည်ကို သောက်သော ရဟန်းတို့မှာ သောက်တိုင်း ဒုက္ကဋ်သင့်၏။
သီတောဒကေနတျာဒိ ။ ။ဖျော်ရည်လုပ်ရာ၌ သရက်သီး စသည်ကို ရေအေးဖြင့် ဖျော်၍လည်း လုပ်နိုင်၏၊ ခပ်ပူပူကို သောက်လိုလျှင် နေပူဖြင့်သာ ကျက်စေ၍လည်း လုပ်နိုင်၏၊ မီးဖြင့် ချက်လျှင်ကား မအပ်-ဟူလို၊ ထို့ကြောင့် မီးဖြင့် ချက်၍ ကြာရှည်ခံအောင် လုပ်ထားသော လိမ္မော်ရည်များကို ယာမကာလိက မဟုတ်, ယာဝကာလိကဟု မှတ်ပါ။ [အခြားမှတ်ဖွယ်များကို ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ ပြခဲ့ပြီ။]
ယာမကာလိကံ ။ ။ယာမကာလံ-နောက်ဆုံး ညဉ့်ယံတိုင်အောင်+ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံတိယာမကာလိကံ၊ အရုဏ်တက်ပြီးမှစ၍ အကပ်ခံထားလျှင် နောက်ဆုံးညဉ့်ယံအထိ (ဆာလောင်မွတ်သိပ်လျှင်) သောက်ကောင်းသော အာဟာရ-ဟူလို၊ ဋီကာ၌ "ယာမော+ကာလော အဿာတိ ယာမကာလိကံ" ဟု ပြု၏။
အနုပသမ္ပန္နေဟိ ။ ။"လူ-သာမဏေတို့ ပြုအပ်" ဟုဆိုသဖြင့် ရဟန်းများကိုယ်တိုင် သရက်သီး စသည်ကို ဝိကာလ၌ အကပ်ခံ၍ ဖျော်ရည် မလုပ်အပ်ဟု မှတ်ပါ၊ ဝိကာလ၌ အကပ်ခံလျှင် "ပဋိဂ္ဂဏှာတိ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ" အရ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၍ ထိုဖျော်ရည်ကို သောက်သော ရဟန်းတို့မှာ သောက်တိုင်း ဒုက္ကဋ်သင့်၏။
သီတောဒကေနတျာဒိ ။ ။ဖျော်ရည်လုပ်ရာ၌ သရက်သီး စသည်ကို ရေအေးဖြင့် ဖျော်၍လည်း လုပ်နိုင်၏၊ ခပ်ပူပူကို သောက်လိုလျှင် နေပူဖြင့်သာ ကျက်စေ၍လည်း လုပ်နိုင်၏၊ မီးဖြင့် ချက်လျှင်ကား မအပ်-ဟူလို၊ ထို့ကြောင့် မီးဖြင့် ချက်၍ ကြာရှည်ခံအောင် လုပ်ထားသော လိမ္မော်ရည်များကို ယာမကာလိက မဟုတ်, ယာဝကာလိကဟု မှတ်ပါ။ [အခြားမှတ်ဖွယ်များကို ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ ပြခဲ့ပြီ။]
ယာမကာလိကံ ။ ။ယာမကာလံ-နောက်ဆုံး ညဉ့်ယံတိုင်အောင်+ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံတိယာမကာလိကံ၊ အရုဏ်တက်ပြီးမှစ၍ အကပ်ခံထားလျှင် နောက်ဆုံးညဉ့်ယံအထိ (ဆာလောင်မွတ်သိပ်လျှင်) သောက်ကောင်းသော အာဟာရ-ဟူလို၊ ဋီကာ၌ "ယာမော+ကာလော အဿာတိ ယာမကာလိကံ" ဟု ပြု၏။
အဝသေသေသု၊ ကြွင်းကုန်သော။
အနုညာတဖလပတ္တပုပ္ဖရသေသုပိ၊ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်သော အသီးရည်, အရွက်ရည်, အပွင့်ရည်တို့၌လည်း။
ဧသေဝ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင်သည်ပင်။
နယော၊ တည်း။
[အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ သဗ္ဗံ ဖလရသံ ဌပေတွာ ဓညဖလရသံတိအာဒိနာ အနုညာတကေသု ဖလပတ္တပုပ္ဖရသေသုပိ။]
သပ္ပိအာဒီနိ၊ ကုန်သော။
ပဉ္စဘေသဇ္ဇာနိ၊ ၅ ပါးကုန်သော ဆေးတို့သည်။
သတ္တာဟံ၊ ၇ရက်ပတ်လုံး။
နိဒဟိတွာ, ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတော၊ သုံးဆောင်ထိုက်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
သတ္တာဟကာလိကာနိ နာမ၊ ကတို့ မည်၏။
ပန၊ ကား။
ဣဒံ ယာဝကာလိကာဒိတ္တယံ၊ ဤယာဝကာလိက အစရှိသော ၃ပါးအပေါင်းကိုလည်းကောင်း။
ကာလဝိမုတ္တံ၊ ကာလ ၃ ပါးမှ လွတ်သော။
ဥဒကံ စ၊ ရေကိုလည်းကောင်း။
ဌပေတွာ၊ ၍။
အဝသေသမူလဖလာဖာလဒိ၊ ကြွင်းသောအမြစ်, အသီးငယ် အသီးကြီး အစရှိသော။
ယံ၊ အကြင်ဝတ္ထုသည်။
ခါဒနိယတ္ထံ၊ ခဲဖွယ်ကိစ္စကို။
နေဝ ဖရတိ၊ မပြီးစေနိုင်။
ဘောဇနီယတ္ထံ၊ ဘောဇဉ်ကိစ္စကို။
န ဖရတိ၊ နိုင်။
တံ၊ ထိုဝတ္ထုသည်။
ယာဝဇီဝံ၊ အသက်ထက်ဆုံး။
နိဒဟိတွာ, ပစ္စယေ၊ ဂေလညအကြောင်းသည်။
သတိ၊ ရှိလတ်သော်။
ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတော၊ ကြောင့်။
ယာဝဇီဝိကံ နာမ၊ ကမည်၏။
အာဟရေယျာတိ၊ ကား။
ပဝေသေယျ၊ သွင်းအံ့။
အညတြ ဥဒကဒန္တပေါနာတိ ဣဒံ၊ အညတြ ဥဒကဒန္တပေါနာဟူသော ဤစကားကို။
အနာဟာရေပိ၊ အာဟာရမဟုတ်သည်လည်းဖြစ်သော။သတ္တာဟကာလိကံ ။ ။ဘေသဇ္ဇသိက္ခာပုဒ်၌ ပြအပ်ခဲ့သော ထောပတ်စသော အာဟာရသည် ထိုဆေးနှင့် သင့်သော ရောဂါ ရှိလျှင် အကပ်ခံ၍ ၇ ရက်ထားလျှင် စားကောင်းသောကြောင့် "သတ္တာဟကာလံ+ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ" အရ "သတ္တာဟကာလိက" မည်၏၊ "သတ္တာဟံ+ ကာလော ယဿာတိ" ဟုလည်း ဋီကာပြု၏။
ယာဝဇီဝိကံ ။ ။ခဲဖွယ်(သရေစာ)အဖြစ်ဖြင့်လည်း စားလေ့မရှိ, ဘောဇဉ်မျိုးတွင်လည်း မပါဝင်သော အမြစ်-အသီး စသော အာဟာရများသည် အကပ်ခံ၍ မကျန်းမာခြင်း, ဖျားနာခြင်းဟူသော (ဂေလည) အကြောင်းရှိလျှင် တစ်သက်လုံး ထားလျက် စားသုံးနိုင်သောကြောင့် "ယာဝဇီဝံ+ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ" အရ "ယာဝဇီဝိက" မည်၏၊ ဋီကာ၌ "ယာဝဇီဝံ+ဧတဿာတိ" ဟု ပြု၏။
မှတ်ချက် ။ ။ဤစကားရပ်ကို ထောက်၍ မန်ကျည်းရွက်ကြမ်း, ကင်ပွန်းရွက်ကြမ်းသည် ယာဝဇီဝိက၊ အနုသည် ဟင်းချက်၍ စားရ, လက်သုတ်လုပ်၍ စားရသောကြောင့် ယာဝကာလိက၊ မန်ကျည်းရွက်ကို အခြောက်လှန်းထားသော်လည်း ရေနွေးဖျော်၍ လက်သုတ်လုပ်စားရသောကြောင့် "ယာဝကာလိက" ဖြစ်မြဲ ဖြစ်၏၊ ထို့အတူ ရှမ်းပြည်ဖြစ် လက်ဖက်အစိုသည် လက်ဖက်သုတ်အဖြစ်ဖြင့် ခါဒနီယတွင် ပါဝင်သောကြောင့် ယာဝကာလိကတည်း၊ အခြောက်လှန်းထားသော်လည်း ယာဝကာလိကပင်။
ဥဒကဒန္တပေါနာ ။ ။ရေသည် (မြူမှုန်မပါလျှင်) ကာလိက ၄ မျိုးလုံးမှ လွတ်၏၊ ရထရေဏု (လှည်း ရထား သွားသောအခါ ထသော) မြူမှုန်ပါလျှင်ကား ထိုမြူမှုန်သည် ယာဝဇီဝိက ဖြစ်သောကြောင့် အကပ်ခံပြီးမှဖြစ်စေ, စစ်၍ဖြစ်စေ သောက်ရမည်၊ ဤသို့ ရေသက်သက်သည် အာဟာရတွင် မပါဝင်သော်လည်း အချို့က ခံတွင်းသို့ သွင်းအပ်သည့်အတွက် "အာဟာရ"ဟု ထင်ကြ၍ "အကပ်မခံဘဲ သောက်ကောင်းမှ သောက်ကောင်းရဲ့လား" ဟု ယုံမှားသံသယ ဖြစ်ကြ၏၊ "မုခဒွါရ" အရ ခံတွင်းအောက်ပေါက် မယူဘဲ အထက် ပါးစပ်ပေါက်ဟု ထင်၍ ဒန်ပူ၌လည်း ပါးစပ်တွင်းသို့ သွင်း၍ ဝါးရသောကြောင့် ထို့အတူပင် သံသယဖြစ်ကြ၏၊ ထို သံသယဖြစ်ခြင်းကို ပယ်ခြင်းငှာ "အညတြ ဥဒကဒန္တပေါနာ" ဟု မိန့်တော်မူရသည်။ ဥဒကေ၊ ၌။ အာဟာရသညာယ၊ အာဟာရဟူသော အမှတ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ ဒန္တပေါနေ၊ ဒန်ပူ၌။ ဣဒံ၊ ဤဒန်ပူကို။ မုခဒွါရံ၊ ခံတွင်းပေါက်သို့။ အာဟဋံ၊ သွင်းဆောင်အပ်ပြီ။ ဣတိ သညာယ စ၊ ဤသို့သော အမှတ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ ကုက္ကုစ္စာယန္တာနံ၊ ကုက္ကုစ္စပြုကုန်သော ရဟန်းတို့၏။ ကုက္ကုစ္စဝိနောဒနတ္ထံ၊ ကုက္ကုစ္စကို ပယ်ဖျောက်ခြင်း အကျိုးငှာ။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ယာဝဇီဝိကံ ။ ။ခဲဖွယ်(သရေစာ)အဖြစ်ဖြင့်လည်း စားလေ့မရှိ, ဘောဇဉ်မျိုးတွင်လည်း မပါဝင်သော အမြစ်-အသီး စသော အာဟာရများသည် အကပ်ခံ၍ မကျန်းမာခြင်း, ဖျားနာခြင်းဟူသော (ဂေလည) အကြောင်းရှိလျှင် တစ်သက်လုံး ထားလျက် စားသုံးနိုင်သောကြောင့် "ယာဝဇီဝံ+ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ" အရ "ယာဝဇီဝိက" မည်၏၊ ဋီကာ၌ "ယာဝဇီဝံ+ဧတဿာတိ" ဟု ပြု၏။
မှတ်ချက် ။ ။ဤစကားရပ်ကို ထောက်၍ မန်ကျည်းရွက်ကြမ်း, ကင်ပွန်းရွက်ကြမ်းသည် ယာဝဇီဝိက၊ အနုသည် ဟင်းချက်၍ စားရ, လက်သုတ်လုပ်၍ စားရသောကြောင့် ယာဝကာလိက၊ မန်ကျည်းရွက်ကို အခြောက်လှန်းထားသော်လည်း ရေနွေးဖျော်၍ လက်သုတ်လုပ်စားရသောကြောင့် "ယာဝကာလိက" ဖြစ်မြဲ ဖြစ်၏၊ ထို့အတူ ရှမ်းပြည်ဖြစ် လက်ဖက်အစိုသည် လက်ဖက်သုတ်အဖြစ်ဖြင့် ခါဒနီယတွင် ပါဝင်သောကြောင့် ယာဝကာလိကတည်း၊ အခြောက်လှန်းထားသော်လည်း ယာဝကာလိကပင်။
ဥဒကဒန္တပေါနာ ။ ။ရေသည် (မြူမှုန်မပါလျှင်) ကာလိက ၄ မျိုးလုံးမှ လွတ်၏၊ ရထရေဏု (လှည်း ရထား သွားသောအခါ ထသော) မြူမှုန်ပါလျှင်ကား ထိုမြူမှုန်သည် ယာဝဇီဝိက ဖြစ်သောကြောင့် အကပ်ခံပြီးမှဖြစ်စေ, စစ်၍ဖြစ်စေ သောက်ရမည်၊ ဤသို့ ရေသက်သက်သည် အာဟာရတွင် မပါဝင်သော်လည်း အချို့က ခံတွင်းသို့ သွင်းအပ်သည့်အတွက် "အာဟာရ"ဟု ထင်ကြ၍ "အကပ်မခံဘဲ သောက်ကောင်းမှ သောက်ကောင်းရဲ့လား" ဟု ယုံမှားသံသယ ဖြစ်ကြ၏၊ "မုခဒွါရ" အရ ခံတွင်းအောက်ပေါက် မယူဘဲ အထက် ပါးစပ်ပေါက်ဟု ထင်၍ ဒန်ပူ၌လည်း ပါးစပ်တွင်းသို့ သွင်း၍ ဝါးရသောကြောင့် ထို့အတူပင် သံသယဖြစ်ကြ၏၊ ထို သံသယဖြစ်ခြင်းကို ပယ်ခြင်းငှာ "အညတြ ဥဒကဒန္တပေါနာ" ဟု မိန့်တော်မူရသည်။ ဥဒကေ၊ ၌။ အာဟာရသညာယ၊ အာဟာရဟူသော အမှတ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ ဒန္တပေါနေ၊ ဒန်ပူ၌။ ဣဒံ၊ ဤဒန်ပူကို။ မုခဒွါရံ၊ ခံတွင်းပေါက်သို့။ အာဟဋံ၊ သွင်းဆောင်အပ်ပြီ။ ဣတိ သညာယ စ၊ ဤသို့သော အမှတ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ ကုက္ကုစ္စာယန္တာနံ၊ ကုက္ကုစ္စပြုကုန်သော ရဟန်းတို့၏။ ကုက္ကုစ္စဝိနောဒနတ္ထံ၊ ကုက္ကုစ္စကို ပယ်ဖျောက်ခြင်း အကျိုးငှာ။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ဟိ၊ မှန်။
ဥဒကံ၊ ကို။
ယထာသုခံ၊ ချမ်းသာသည်အားလျော်စွာ။
ပါတုံ၊ သောက်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။
ဒန္တကဋ္ဌံ၊ ဒန်ပူကို။
ဒန္တပေါနပရိဘောဂေန၊ ဒန်ပူ အသုံးအဆောင်ဖြင့်။
ပရိဘုဉ္ဇိတုံ စ၊ ငှာလည်းကောင်း။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
ဣဒံ ဒွယံ၊ ဤရေ, ဒန်ပူဟူသော ၂ ပါးအပေါင်းကို။
ဌပေတွာ၊ ထား၍။
အဝသေသံ၊ ကြွင်းသောဝတ္ထုကို။
အဇ္ဈောဟရဏတ္ထာယ၊ စားမျိုခြင်းငှာ။
ဂဏှတော၊ ခံယူသော ရဟန်း၏။
ဂဟဏေ၊ ခံယူရာအခါ၌။
ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။
အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ၊ စားမျိုတိုင်း စားမျိုတိုင်း၌။
ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ။
ဒန္တကဋ္ဌရသော၊ ဒန်ပူရည်သည်။
အဇာနန္တဿ၊ မသိစဉ်။
ဝါ၊ မသိသော ရဟန်း၏။
အန္တော၊ အတွင်းသို့။
သစေပိ ပဝိသတိ၊ အကယ်၍မူလည်း ဝင်သွားအံ့။
ဧဝံသတိပိ၊ လည်း။
ပါစိတ္တိယမေဝ၊ သာတည်း။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ) ဝေသာလိယံ။
အညတရံ၊ အမျိုးအမည်အားဖြင့် မထင်ရှားသော။
ဘိက္ခုံ၊ ကို။
အာရဗ္ဘ၊ ၍။
အဒိန္နံ၊ မပေးအပ်သော။
ဝါ၊ မကပ်အပ်သော။
အာဟာရံ၊ ကို။
အာဟရဏဝတ္ထုသ္မိံ၊ ခံတွင်းသို့ ရှေးရှုဆောင်ခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။
ပညတ္တံ၊ ပြီ။
ပေ။
ပဋိဂ္ဂဟိတကေ၊ အကပ်ခံအပ်ပြီးသော အာဟာရ၌။
အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတသညိနော၊ အကပ်မခံအပ်သေးဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍သော်လည်းကောင်း။
ဝေမတိကဿဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
(ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ၊ သုံးဆောင်သောရဟန်း၏။)
ဒန္တကဋ္ဌရသော ။ ။ရှေးက ဒန်ပူကို သွားကြားထိုးရုံမက, အရည်ထွက်အောင် သွားဖြင့် ကိုက်ဝါးကြ၏၊ ထိုအရည်သည် သွားကြား၌ ညပ်နေသော ဆွမ်းဟင်းစသော အာမိသနှင့် ရော၍ဖြစ်စေ, မရောဘဲ အရည်သက်သက်ဖြစ်စေ (မိမိ မသိဘဲ) ဝင်သွားသော်လည်း (ဤသိက္ခာပုဒ်က အစိတ္တကဖြစ်သောကြောင့်) ပါစိတ်အာပတ်သင့်၏၊ ထို့ကြောင့် အကပ်ခံပြီးမှ ဒန်ပူကို ဝါးသင့်၏၊ အကပ်မခံလျှင် အရည်မဝင်အောင် သတိထားရလိမ့်မည်။ [ဒန္တဿ- သွား၏+ကဋ္ဌံ-သုတ်သင်ကြောင်း သစ်သားတည်း၊ ဒန္တကဋ္ဌံ-သား၊ ဧတေန- ဖြင့်၊ ဒန္တံ- ကို+ ပုနာတိ- ဖြူစင်အောင် သုတ်သင်ရ၏၊ ဣတိ ဒန္တပေါနော။]
ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။
(ပဋိဂ္ဂဟိတကေ၊ ၌။)
ပဋိဂ္ဂဟိတသညိဿ၊ အကပ်ခံအပ်ပြီးဟု အမှတ်ရှိသည် ဖြစ်၍။
(ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။)
ဥဒကဒန္တပေါနေ၊ ရေ,ဒန်ပူ၌။
(ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ)။
စတ္တာရိ၊ ကုန်သော။
မဟာဝိကဋာနိ၊ မဟာဝိကဋဆေးတို့ကို။
ပစ္စယေ၊ မြွေကိုက်ခြင်းဟူသော အကြောင်းသည်။
သတိ၊ သော်။
[သတိ ပစ္စယေတိ၊ ကာရဏေ သတိ, သပ္ပဒဋ္ဌေတိ အတ္ထော။]
ကပ္ပိယကာရကေ၊ အပ်အောင် ပြုမည့်သူသည်။
(ကပ်မည့်သူသည်)။
အသတိ၊ မရှိလတ်သော်။
သာမံ၊ ကိုယ်တိုင်။
ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။
ပရိဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။
[မြွေကိုက်ခြင်းဟူသော အကြောင်းလည်း ရှိ, ကပ်မည့်သူလည်း မရှိ၍ ကိုယ်တိုင်ယူစားလျှင် အာပတ္တိ။]
ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ, အနာပတ္တိ။
ဧတ္ထ၊ ဤ အသတိ ကပ္ပိယကာရကေဟူသော ပါဌ်၌။
ဒုဗ္ဗစော၊ ခဲယဉ်းသဖြင့် ပြောဆိုအပ်သော(အပြောခက် အဆိုခက်ဖြစ်သော)။
ကပ္ပိယကာရကောပိ၊ ကပ္ပိယကာရကသည်လည်းကောင်း။
အသမတ္ထော၊ မစွမ်းနိုင်သော။
[သစ်စိမ်းကို ပြာချဖို့ရန်, မြေတူးဖို့ရန် မစွမ်းနိုင်သော ကလေးစသူများ။]
ကပ္ပိယကာရကောပိ၊ သည်လည်းကောင်း။
အသန္တပက္ခေယေဝ၊ မရှိသူ၏အဖို့၌သာ။
တိဋ္ဌတိ၊ တည်၏။
ဆာရိကာယ၊ ပြာသည်။
အသတိ၊ သော်။
သုက္ခဒါရုံ၊ ခြောက်သောသစ်သားကို။
ဈာပေတွာ၊ မီးရှို့၍။
တသ္မိံ၊ ထိုခြောက်သော သစ်သားသည်။
အသတိ စ၊ မရှိပြန်သော်လည်း။
အလ္လဒါရုံ၊ စိုသော သစ်သားကို။
ရုက္ခတော၊ သစ်ပင်မှ။
ဆိန္ဒိတွာပိ၊ ကိုယ်တိုင်ဖြတ်၍သော်မှလည်း။
[ပိကား ထုံးစံအားဖြင့် မဖြတ်ကောင်းသည်ကိုသော်မှ ခွင့်ပြုသော သမ္ဘာဝနာ တည်း။]
ကာတုံ၊ ပြာဖြစ်အောင် ပြုခြင်းငှာလည်းကောင်း။
မတ္တိကာယ၊ မြေညက်အကျိုးငှာ။
ပထဝိံ၊ မြေကို။
ခဏိတုံ စ၊ တူးခြင်းငှာလည်းကောင်း။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။
စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ၊ ၄ ပါးအပြားရှိသည်လည်းဖြစ်သော။
ဣဒံ မဟာဝိကဋံ၊ ဤမဟာဝိကဋဆေးသည်။
ကာလောဒိဿံ နာမ၊ ကာလောဒိဿ မည်၏။
[မြွေကိုက်ရာ ကာလကို ရည်ရွယ်၍ ခွင့်ပြုအပ်သည်-ဟူလို။]
သပ္ပဒဋ္ဌက္ခဏေယေဝ၊ မြွေကိုက်အပ်ရာ ခဏ၌သာ။
သာမံ၊ ကိုယ်တိုင်။
ဂဟေတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
မဟာဝိကဋ္ဋာနိ ။ ။ဂူထ (မစင်), မုတ္တံ (ကျင်ငယ်), ဆာရိကာ (ပြာ), မတ္တိကာ (မြေညက်) ဤ ၄မျိုးတို့သည် တည်ရာ စသည်အားဖြင့် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူကြသောကြောင့် "ဝိရူပါနိ- မတူသော သဘောရှိကုန်သည်၊ ဇာတာနိ- ဖြစ်ကုန်၏" ဟု ဋီကာဖွင့်၏၊ ဤအလို "ဝိသဒိသံ-မတူအောင်+ကတာနိ- ပြုအပ်သော ဝတ္ထုတို့တည်း၊ ဝိကတာနိ-တို့" ဟု ပြု၊ တစ်နည်း- ပကတိအစာ မဟုတ်သောကြောင့် "ဝိကဋာနိ ဝိရူပါနိ- ဖောက်ပြန်သော (ထူးခြားသော) အစာတို့သည်၊ ဇာတာနိ" ဟု ဋီကာ တစ်နည်းဖွင့်၏၊ ဤအလို ဝိကဋသဒ္ဓါကို "ဝိကတိ" နှင့် အနက်တူဟု မှတ်ပါ၊ ဝိကရိယန္တေ- ပကတိမှ ဖောက်ပြန်အောင် ပြုအပ်ကုန်၏၊ ဣတိ ဝိကဋာနိ၊ မဟန္တာနိ- ကြီးကျယ်ကုန်သော+ ဝိကဋာနိ မဟာဝိကဋာနိ။
အညဒါ၊ အခြားအခါ၌။
ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ အကပ်ခံ၍။
(ပဋိဂ္ဂါဟာပေတွာ ရှိသည်ကား မကောင်း)။
ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတကတာ၊ အကပ်မခံအပ်သောဝတ္ထု၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။
အနနုညာတတာ၊ သီးခြား ခွင့်ပြုအပ်သော ဝတ္ထုမဟုတ်သည်၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။
ဓူမာဒိအဗ္ဗောဟာရိကာဘာဝေါ၊ အခိုးအစရှိသော အဗ္ဗောဟာရိကဝတ္ထု၏မဟုတ်ခြင်းလည်းကောင်း။
အဇ္ဈောဟရဏံ၊ စားမျိုခြင်းလည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဣမာနိ စတ္တာရိ၊ တို့သည်။
ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။
အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
သမုဋ္ဌာနာဒီနိ၊ တို့သည်။
ဧဠကလောမသဒိသာနိ၊ ဧဠကလောမသိက္ခာပုဒ်၏ သမုဋ္ဌာန် စသည်တို့နှင့် တူကုန်၏။
ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
စတုတ္ထော၊ သော။
ဘောဇနဝဂ္ဂေါ၊ တည်း။
ဓူမာဒိ၊ ပေ၊ ဘာဝေါ ။ ။အမွှေးတိုင် စသည်မှ ထွက်သော အခိုးကို "ဓူမ" ဟု ဆို၏၊ ထို ဓူမသည် ခံတွင်းသို့ ဝင်သွားသော်လည်း အာပတ်သင့်ခြင်း၏အကြောင်း မလုံလောက်သောကြောင့် အနာပတ္တိတည်း၊အာဒိဖြင့် ပုပ္ဖဂန္ဓ- ပန်းအနံ့၊ ဆွမ်းစားရာ၌ သွားချင်းကြိတ်၌ဖြစ်သော သွားမှုန့်ကလေးများကိုယူ။ [ဝေါဟာရံ- အာပတ်၏ အကြောင်းဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်၏ အဖြစ်သို့၊ ဂစ္ဆတီတိ ဝေါဟာရိကော၊ န+ဝေါဟာရိကော အဗ္ဗောဟာရိကော။]