တတိယေ၊ ၌။
ဥဒကေ ဟသဓမ္မေတိ (ဧတ္ထ)၊ ၌။
ဥဒကဿ၊ ရေကို။
ကီဠိတံ၊ ကစားခြင်းကို။
(ဥဒကေ ဟသဓမ္မောတိ၊ ဟူ၍။)
ဝုစ္စတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ယော ဘိက္ခု၊ သည်။
ဥပရိဂေါပ္ဖကေ၊ ဖမျက်၏ အထက်ပမာဏရှိသော။
[ဂေါပ္ဖကာနံ ဥပရိဘာဂပ္ပမာဏေ]။
ဥဒကေယေဝ၊ ရေ၌သာလျှင်။
ဂစ္ဆန္တော၊ သွားစဉ်။
ဟသာဓိပ္ပာယော၊ မြူးတူးပျော်ပါးကစားခြင်း၌ ဖြစ်သော အလိုရှိသည်။
(ဟုတွာ)။
နိမုဇ္ဇတိ ဝါ၊ ငုပ်မူလည်း ငုပ်အံ့။
ဥမ္မုဇ္ဇတိ ဝါ၊ ဖော်မူလည်း ဖော်အံ့။
နိမုဇ္ဇနာဒီနံ၊ ငုပ်ခြင်း အစရှိသည်တို့၏။
အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ။
ဩတရန္တဿ၊ သက်ဆင်းသော။
တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။
ဟတ္ထဝါရေ၊ လက်အကြိမ်၌လည်းကောင်း။
ပဒဝါရေ၊ ခြေအကြိမ်၌လည်းကောင်း။န ဟသာဓိပ္ပာယဿ၊ အာမသတော ။ ။"န ဟသာဓိပ္ပာယော သတိ ကရဏီယေ အာမသတိ" ဟူသော ပါဠိတော်ကို ယူထားသော ပါဌ်ဖြစ်၍ "န ဟသာဓိပ္ပာယဿ၊ ပေ၊ အာမသတော" တိုင်အောင်ကို စကားတစ်ရပ်ဟု မှတ်ပါ၊ သုံးသပ်ရာ၌လည်း ပုရိသကို သုံးသပ်မှ အနာဂတ်, ဣတ္ထိကို သုံးသပ်မူ အနာမာသဒုက္ကဋ်။
ကီဠိတံ ။ ။"ကေဠိ ကီဠာ စ ကီဠိတံ" အဘိဓာန်(၁၇၆)ရှိသောကြောင့် "ကီဠိတံ" ဟု ဖြစ်စေ, ကီဠာယေဝ+ကီဠိကာဟု ဏိကပစ္စည်းဖြင့်ဖြစ်စေ ပါဌ်မှန်စေ၊ ဘာဝသာဓနဖြစ်၍ "ဥဒကဿ" ဟု ဆဋ္ဌီကံ ထားသည်၊ ("ဘာဝသာဓန, နောက်ပုဒ်ပြ, ကမ္မတ္ထဆဋ္ဌီ"- နိယာမ်၊) ပါစိတျာဒိ၌ကား "ဥဒကေ- ၌၊ကီဠိကာ-ခြင်း" ဟုရှိ၏၊ ထို၌လည်း "ကီဠိကာ" ပင် ဖြစ်သင့်သည်။
ဟသာဓိပ္ပာယော ။ ။"ကီဠာဓိပ္ပာယော" ဟု ဖွင့်၏၊ "ပရိဟာသော ဒဝေါ ခိဋ္ဋာ, ကေဠိကီဠာ စ" ဟု အဘိဓာန် (၁၇၆) ရှိသောကြောင့် ရယ်ခြင်းကို မယူဘဲ မြူးတူးပျော်ပါး ကစားခြင်းကို ယူပါ" ဟူလို။ [ရှေ့သိက္ခာပုဒ်လည်း ဟသာဓိပ္ပာယကို "ခိဋ္ဋာဓိပ္ပာယ" ဟုပင် သဘောတူဖွင့်ခဲ့သည်။]
နိမုဇ္ဇတိ ။ ။မုဇ္ဇဓာတ်သည် ဩသီဒန (နစ်မြုပ်ခြင်း)အနက်ကို ဟော၏၊ ဥ ရှေးရှိရာ၌ ဥရ်မှ ရ် ပျောက်၍ "ဥမ္မု" ဟု ဒွေဘော်ရောက်ရ၏၊ ဥကြောင့် အထက်သို့ ဖော်ခြင်းအနက်ကိုလည်း ဟောရသည်၊ ပဋိသေဓအနက်ကို ဟောသော "နိရ်" နောက်၌သာ ဒွေဘော်ရောက်၍ ပဋိသေဓအနက်ဟော မဟုတ်သော (နိ)နောက်၌ ဒွေဘော်မရောက်ရ၊ ထို့ကြောင့် "နိမုဇ္ဇတိ" ဟု ပါဌ်မှန် ရှိစေရသည်။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ နိမုဇ္ဇနုမ္မုဇ္ဇနေသု၊ ငုပ်ခြင်း, ဖော်ခြင်းတို့၌။ ပယောဂေ ပယောဂေ၊ တိုင်း၌။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ နိမုဇ္ဇိတွာ၊ ငုပ်၍။ အန္တောဥဒကေယေဝ၊ ရေ၏အတွင်း၌သာ။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ သွားသောရဟန်း၏။ ဟတ္ထဝါရပဒဝါရေသု၊ တို့၌။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ တရန္တဿ၊ ကူးသောရဟန်း၏။ ယေန ယေန အင်္ဂေန၊ အကြင် အကြင်အင်္ဂါဖြင့်။ တရတိ၊ ကူး၏။ တဿ တဿ၊ ထိုထိုအင်္ဂါ၏။ ပယောဂေ ပယောဂေ ပါစိတ္တိယံ။
ကီဠိတံ ။ ။"ကေဠိ ကီဠာ စ ကီဠိတံ" အဘိဓာန်(၁၇၆)ရှိသောကြောင့် "ကီဠိတံ" ဟု ဖြစ်စေ, ကီဠာယေဝ+ကီဠိကာဟု ဏိကပစ္စည်းဖြင့်ဖြစ်စေ ပါဌ်မှန်စေ၊ ဘာဝသာဓနဖြစ်၍ "ဥဒကဿ" ဟု ဆဋ္ဌီကံ ထားသည်၊ ("ဘာဝသာဓန, နောက်ပုဒ်ပြ, ကမ္မတ္ထဆဋ္ဌီ"- နိယာမ်၊) ပါစိတျာဒိ၌ကား "ဥဒကေ- ၌၊ကီဠိကာ-ခြင်း" ဟုရှိ၏၊ ထို၌လည်း "ကီဠိကာ" ပင် ဖြစ်သင့်သည်။
ဟသာဓိပ္ပာယော ။ ။"ကီဠာဓိပ္ပာယော" ဟု ဖွင့်၏၊ "ပရိဟာသော ဒဝေါ ခိဋ္ဋာ, ကေဠိကီဠာ စ" ဟု အဘိဓာန် (၁၇၆) ရှိသောကြောင့် ရယ်ခြင်းကို မယူဘဲ မြူးတူးပျော်ပါး ကစားခြင်းကို ယူပါ" ဟူလို။ [ရှေ့သိက္ခာပုဒ်လည်း ဟသာဓိပ္ပာယကို "ခိဋ္ဋာဓိပ္ပာယ" ဟုပင် သဘောတူဖွင့်ခဲ့သည်။]
နိမုဇ္ဇတိ ။ ။မုဇ္ဇဓာတ်သည် ဩသီဒန (နစ်မြုပ်ခြင်း)အနက်ကို ဟော၏၊ ဥ ရှေးရှိရာ၌ ဥရ်မှ ရ် ပျောက်၍ "ဥမ္မု" ဟု ဒွေဘော်ရောက်ရ၏၊ ဥကြောင့် အထက်သို့ ဖော်ခြင်းအနက်ကိုလည်း ဟောရသည်၊ ပဋိသေဓအနက်ကို ဟောသော "နိရ်" နောက်၌သာ ဒွေဘော်ရောက်၍ ပဋိသေဓအနက်ဟော မဟုတ်သော (နိ)နောက်၌ ဒွေဘော်မရောက်ရ၊ ထို့ကြောင့် "နိမုဇ္ဇတိ" ဟု ပါဌ်မှန် ရှိစေရသည်။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ နိမုဇ္ဇနုမ္မုဇ္ဇနေသု၊ ငုပ်ခြင်း, ဖော်ခြင်းတို့၌။ ပယောဂေ ပယောဂေ၊ တိုင်း၌။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ နိမုဇ္ဇိတွာ၊ ငုပ်၍။ အန္တောဥဒကေယေဝ၊ ရေ၏အတွင်း၌သာ။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ သွားသောရဟန်း၏။ ဟတ္ထဝါရပဒဝါရေသု၊ တို့၌။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ တရန္တဿ၊ ကူးသောရဟန်း၏။ ယေန ယေန အင်္ဂေန၊ အကြင် အကြင်အင်္ဂါဖြင့်။ တရတိ၊ ကူး၏။ တဿ တဿ၊ ထိုထိုအင်္ဂါ၏။ ပယောဂေ ပယောဂေ ပါစိတ္တိယံ။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ) သာဝတ္ထိယံ။
ပေ။
ဥဒကေ၊ ၌။
ကီဠနဝတ္ထုသ္မိံ၊ မြူးတူးပျော်ပါးကစားခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။
ပေ။
တိကပါစိတ္တိယံ။
ဥဒကေ၊ ၌။
အဟသဓမ္မေ၊ ပျော်မြူးခြင်းသဘော မဟုတ်သည်၌။
(ရိုးရိုးရေချိုးခြင်း စသည်၌-ဟူလို။)
ဟသဓမ္မသညိနော၊ ပျော်မြူးခြင်းသဘောဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍သော်လည်းကောင်း။
ဝေမတိကဿဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။
(တရန္တဿ) ဒုက္ကဋံ။
နာဝါယ၊ လှေဖြင့်။
ကီဠတော၊ ၏လည်းကောင်း။
ဟတ္ထေနဝါ၊ လက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ပါဒေနဝါ၊ ခြေဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ကဋ္ဌေနဝါ၊ ထင်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ကထလာယဝါ၊ အိုးခြမ်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။
ဥဒကံ၊ ရေကို။
ပဟရတော၊ ပုတ်ခတ်သောရဟန်း၏လည်းကောင်း။
ဘာဇနဂတံ၊ အိုးခွက်၌ရောက်သော။
ဥဒကံဝါ၊ ရေကိုသော်လည်းကောင်း။
ကဉ္ဇိကာဒီနိဝါ၊ ကစည်ရည်အစရှိသည်တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။
စိက္ခလ္လံဝါ၊ ညွန်ကိုသော်လည်းကောင်း။
ခိပနကီဠာယ၊ ပစ်ချခြင်းဟူသော ကစားခြင်းဖြင့်။
ကီဠတော၊ ၏လည်းကောင်း။
တထာ၊ ထို့အတူ ဒုက္ကဋ်အာပတ်ပင်တည်း။
[တထာဖြင့် ညွှန်ပြီးဖြစ်၍ ဤနေရာ၌ ဒုက္ကဋံပါသည်ကား မကောင်း။]
ပန၊ ကား။
တံ တံ အတ္ထဇောတကံ၊ ထိုထိုအနက်ကို ထွန်းပြတတ်သော။
အက္ခရံ၊ စာကို။
ဆိန္ဒိတုံ၊ ဖြတ်ခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
(ရေထဲ၌ စာရေးကောင်းသည်-ဟူလို။)
န ဟသာဓိပ္ပာယဿ၊ ဟသာဓိပ္ပာယရှိသူ မဟုတ်ဘဲ။
ကရဏီယေ၊ သည်။
သတိ၊ သော်။
ဩတရိတွာ၊ ရေသို့ သက်ဆင်း၍။
နိမုဇ္ဇနာဒီနိ၊ တို့ကို။
ကရောန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။
ပါရံ၊ တစ်ဖက်ကမ်းသို့။
ဂစ္ဆတော၊ ၏လည်းကောင်း။
အာပဒါသု၊ ဘေးရန်တို့ကြောင့်။
(နိမုဇ္ဇနာဒီနိ,ကရောန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။)
ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ။
ဥပရိဂေါပ္ဖကတာ၊ ဖမျက်၏အထက်ဖြစ်သော ရေ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ဖမျက်မြုပ်လောက်သော ရေ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။
ဟသာဓိပ္ပာယေန၊ ပျော်မြူးခြင်း၌ဖြစ်သော အလိုဖြင့်။
ဝါ၊ ပျော်မြူးလိုသဖြင့်။
ကီဠနံ၊ ကစားခြင်းလည်းကောင်း။
ပေ။
ဣတိ၊ တည်း။
န ဟသာဓိပ္ပာယဿ ၊ ပေ၊ ကရောန္တဿ ။ ။"အနာပတ္တိ န ဟသာဓိပ္ပာယော သတိကရဏီယေ ဥဒကံ ဩတရိတွာ နိမုဇ္ဇတိဝါ ဥမ္မုဇ္ဇတိဝါ ပလဝတိဝါ" ဟူသော ပါဠိတော်ကို ယူထားသော ဝါကျဖြစ်၍ "န ဟသာဓိပ္ပာယဿ သတိ ကရဏီယေ ဩတရိတွာ နိမုဇ္ဇနာဒီနိ ကရောန္တဿ" ဟုတစ်ဝါကျတည်း ရှိစေရမည်။