Issues
Select Version
AI-汉译-Nissaya
简体中文
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

9. Mahallakavihārasikkhāpadavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

နဝမေ၊ ၌။ မဟလ္လကန္တိ၊ ကား။ သဿာမိကံ၊ ကျောင်းရှင်ဒါယကာရှိသော (ကျောင်းရှင်ဒါယကာရှိသောကြောင့်မဟလ္လကဖြစ်သော- ဟူလို။)
ဝိဟာရံတိ၊ ကား။ ဥလ္လိတ္တာ ဝလိတ္တံ၊ အတွင်းသုတ်လိမ်းအပ်, အပြင်သုတ်လိမ်းအပ်သော တိုက်ကျောင်းကို။ [မဟလ္လကပုဒ်ကို ဝိဟာရကာရသိက္ခာပုဒ်၌, ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တပုဒ်ကို ကုဋိကာရသိက္ခာပုဒ်၌ ဖွင့်ခဲ့ပြီ။]
ယာဝဒွါရကောသာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဒွါရကောသော နာမ၊ သမည်သည်။ (ပဒေသာ၌စပ်။) ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒေန၊ အလွန်ကို ပိုင်းခြားခြင်းအားဖြင့်။ ပီဌသံဃာတဿ၊ တံခါးပေါင်၏။ ဝါ၊ ကျည်းခွေ၏။ သမန္တာ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌။ အဍ္ဎတေယျဟတ္ထော၊ အခွဲအားဖြင့် ၃‌ တောင်ရှိသော။ ဝါ၊ ၂တောင့်ထွာရှိသော။ ပဒေသော၊ အရပ်တည်း။
အဂ္ဂဠုဋ္ဌပနယာတိ၊ ကား။ သကဝါဋကဿ၊ တံခါးရွက်နှင့်တကွဖြစ်သော။ပဋာဏိ ဒိန္နာ ။ ။[ပဋိပက္ခဘူတာ- (အောက်က သွင်းထားသော ခြေကို အပေါ်ကနေ၍ ရိုက်ရသည့်အတွက်) ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၍ ဖြစ်သော အာဏိ- မယ်န (စို့- သံ) ပဋာဏိ၊]ညောင်စောင်းခြေထောက်ကို အပေါင်၌သွင်းပြီးလျှင် အပေါ်က(သို့မဟုတ်)ဘေးက "မယ်န"ဟု‌ရှေးကခေါ်ကြသော စို့ (ဝါ-သံ) ကိုရိုက်ထားလျှင် ခြေထောက်ပြုတ်၍ မကျနိုင်၊ "ပါဒသီသာနံ ဥပရိ အာဏိ ပဝေသိတာ" ကား ပဋာဏိ ဒိန္နာ ကိုထပ်၍ ဖွင့်သော စကားတည်း။
သမန္တာ၊ ပေ၊ ပဒေသောတိ ။ ။ယဿ ဝေမဇ္ဈေ ဒွါရံ(တံခါးမ) ဟောတိ၊ ဥပရိဘာဂေ စဥစ္စာ ဘိတ္တံ၊ တဿ (အလယ်၌ တံခါးရှိ၍, တံခါးအထက်၌လည်း နံရံအမြင့်ရှိသော ထိုကျောင်း၏)တီသု ဒိသာသု သမန္တာ (ဘေးနှစ်ဖက် အထက်အားဖြင့် အရပ်၃မျက်နှာ ပတ်ဝန်းကျင်၌) အဍ္ဎတေယျဟတ္ထော ပဒေသော (ဒွါရကောသဟု ခေါ်အပ်သောအရပ်တည်း၊)
ဒွါရဗန္ဓဿ၊ တံခါးပေါင်၏။ နိစ္စလဘာဝတ္ထာယ၊ မလှုပ်ရှားသည်၏အဖြစ်အကျိုးငှာ။ (ပုနပ္ပုနံ လိမ္ပိတဗ္ဗော ဝါ လိမ္ပာပေတဗ္ဗော ဝါ ထည့်ပါဌ်စပ်။)
ကဝါဋံ၊ တံခါးရွက်သည်။ လဟုပရိဝတ္တကံ၊ လျင်မြန်သော ပြန်လည်ခြင်း ရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ဝိဝရဏကာ‌လေ၊ ဖွင့်ရာအခါ၌။ ဘိတ္တိံ၊ နံရံကို။ အာဟနတိ၊ ထိခိုက်တတ်၏။ ပိဒဟနကာလေ၊ ပိတ်ရာအခါ၌။ ဒွါရဗန္ဓံ၊ တံခါးပေါင်ကို (ကျည်းခွေကို)။ (အာဟနတိ၊ ၏။)
တေန အာဟနေန၊ ထိုသို့ ထိခိုက်ခြင်းကြောင့်။ ဘိတ္တိ၊ သည်။ ကမ္ပတိ၊ တုန်လှုပ်၏။ တတော၊ ထိုသို့ တုန်လှုပ်ခြင်းကြောင့်။ မတ္တိကာ၊ မြေညက်သည်။ စလတိ၊ လှုပ်၏။ စလိတွာ၊ ၍။ ဝါ၊ လှုပ်ခြင်းကြောင့်။ သိထိလာ ဝါ ဟောတိ၊ လျော့သည်သော်လည်း ဖြစ်၏။ ပတတိ ဝါ၊ ပြိုကျသော်လည်း ပြိုကျတတ်၏။ တေန၊ ထို့ကြောင့်။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ယာဝ။ ပေ။ အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယာတိ၊ ယ ဟူ၍။ အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုယာဝဒါရကောသာအဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယ ဟူသော ပါဌ်၌။ ဣဒံ နာမ၊ ဤမည်သော အမှုကို။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ထိုက်၏။ ဝါ၊ ရမည်။ ဣတိ၊ သို့။ မာတိကာယံ၊ ကာ၌လည်း။ ကိဉ္စာပိ နေဝ ဝုတ္တံ၊ အကယ်၍ကားဆက်၍ ‌ဟော‌တော်မမူအပ်။ ပဒဘာဇနေ၊ ၌လည်း။ (ကိဉ္စာပိ) န ဝုတ္တံ၊ အပ်။ ပန၊ ထိုသို့ပင် ဆက်၍ ဟောတော်မမူအပ်ပါသော်လည်း။ အတ္ထုပ္ပတ္တိယံ၊ အကြောင်းဝတ္ထု၏ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၌။အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယ ။ ။အဂ္ဂဠသဒ္ဒါသည် (ဤနေရာ၌) တံခါးရွက်ကို ဟော၏၊ သို့သော်လည်းတံခါးရွက်နှင့် တံခါးပေါင် (ကျည်းခွေ) တို့သည် မကင်းနိုင်ရကား အဝိနာဘာဝနည်းအားဖြင့် တံခါးပေါင်ပါ ယူစေလို၍ "သကဝါဋကဿ ဒွါရဗန္ဓဿ" ဟု မိန့်သည်၊ "ဌပန- ထားခြင်း" ဟူသည် မလှုပ်ရှားအောင် ထားခြင်းတည်း၊ ထို့နောက် ဆိုလိုရင်း အဓိပ္ပာယ်ကို ထင်ရှားပြလို၍ "ကဝါဋံ ဟိ" စသည်မိန့်။
တတ္ထ ကိဉ္စာပိ ။ ။သိက္ခာပုဒ်ပါဠိတော်၌လည်းကောင်း,ပဒဘာဇနီပါဠိတော်၌လည်းကောင်း "အဂ္ဂဠဋ္ဌပန အကျိုးငှာ+မည်သည့် ကိစ္စကို ပြုလုပ်ရမည်" ဟု တိုက်ရိုက်မပါသည် မဟုတ်ပါလော၊ ထိုသို့ မပါသောကြောင့် အဘယ်အနက်ကို မှတ်ရပါမည်နည််းဟု မေးဖွယ်ရှိ၍ "တတ္ထ ကိဉ္စာပိ၊ ပေ၊ ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော" ဟု မိန့်၊ သိက္ခာပုဒ်နှင့် ပဒဘာဇနီတို့၌ "အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယ" စပ်ဖို့ရာ ကြိယာမပါသော်လည်း ဝတ္ထုကြောင်း၌ "အထပ်ထပ် မိုးမှု, သုတ်လိမ်းမှု" ကိုပြသော "ပုနပ္ပုနံ ဆာဒါပေတိ၊ ပုနပ္ပုနံ လိမ္ပာပေတိ"ဟူသော ကြိယာ ပါရှိ၏၊ ထိုကြိယာပုဒ်များတွင် အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယနှင့် စပ်ဖို့ရန် လျော်သော လိမ္ပာပေတိကို လိုက်စေ၍ "ပုနပ္ပုနံ လိမ္ပိတဗ္ဗော ဝါ, လိမ္ပာပေတဗ္ဗော ဝါ" ဟူသော ကြိယာပုဒ်များကို ထည့်လျက် အနက်ကို မှတ်ပါ-ဟူလို။
ပုနပ္ပုနံ။ ပေ။ လေပါပေတီတိ၊ ပုနပ္ပုနံ။ ပေ။ လေပါပေတိဟူသော စကားရပ်၏။ အဓိကာရတော၊ လိုက်လာခြင်းကြောင့်။ ယာဝဒွါရကောသာ၊ တံခါးပေါင်၏ ထက်ဝန်းကျင် နှစ်တောင့်ထွာ အရပ်တိုင်အောင်။ အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယ၊ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်တို့ကို မလှုပ်ရှားအောင် ထားခြင်းငှာ။ ပုနပ္ပုနံ၊ ထပ်ကာ ထပ်ကာ။ လိမ္ပိတ‌ဗ္ဗော ဝါ၊ ကိုယ်တိုင်မူလည်း လိမ်းကျံအပ် လိမ်းကျံနိုင်၏။ လိမ္ပာပေတဗ္ဗော ဝါ၊ သူတစ်ပါးကိုမူလည်း လိမ်းကျံစေအပ် လိမ်းကျံစေနိုင်၏။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
အာလောကသန္ဓိပရိကမ္မာယာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဝါတပါနကဝါဋကာ၊ လေသောက်ပြတင်း၏ တံခါးရွက်ငယ်တို့ကို။ အာလောကသန္ဓီတိ၊ န္ဓိ ဟူ၍။ ဝုစ္စန္တိ၊ ကုန်၏။
တေ၊ ထိုလေသောက်ပြတင်း၏ တံခါးရွက်ငယ်တို့သည်။ ဝိဝရဏကာ‌လေ၊ ဖွင့်ရာအခါ၌။ ဝိဒတ္ထိမတ္ထံပိ၊ တစ်ထွာ အတိုင်းအရှည် ရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ အတိ‌ရေကံပိ၊ တစ်ထွာထက် ပိုလွန်သည်လည်းဖြစ်သော။ ဘတ္တိပ္ပ‌ဒေသံ၊ နံရံအရပ်ကို။ ပဟရန္တိ၊ ရိုက်ခတ်ကုန်၏။ ပန၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤလေသောက်ပြတင်း၌။ ဥပစာရော၊ ဥပစာကို။ သဗ္ဗဒိသာသု၊ အလုံးစုံသော အရပ်တို့၌။ [နံပါးနှစ်ဖက်နှင့် အထက်‌အောက်ကို ဆိုသည်။] လဗ္ဘတိ၊ ရအပ် (ရနိုင်) ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သဗ္ဗဒိသာသု၊ တို့၌။ ကဝါဋဝိတ္ထာရပ္ပမာဏော၊ တံခါးရွက်၏အပြန့်ကျက် ပမာဏရှိသော။ ဩကာသော၊ ကို။ အာလောကသန္ဓိပရိကမ္မတ္ထာယ၊ လေသောက်ပြတင်းတံခါးရွက်ကို ခိုင်မြဲအောင်ပြုခြင်း အကျိုးငှာ။ ပေ။ ဣတိ အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ ဧတ္ထ၊ ဤအာလောကသန္ဓိပရိကမ္မာယဟူသော ပါဌ်၌။ အဓိပ္ပာယော၊ ဘုရားရှင်၏ အလိုတော်တည်း။
ဧဝံ၊ ဤသို့လျှင်။ လေပကမ္မေ၊ သုတ်လိမ်းမှု၌။ ယံ၊ အကြင်ကိစ္စကို။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ထိုက်၏။ တံ၊ ထိုကိစ္စကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြ‌တော်မူပြီး၍။ ဣဒါနိ၊ ၌။ ဆဒနေ၊ အမိုး၌။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်သော ကိစ္စကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ ဒွတ္တိစ္ဆဒနဿာတိ အာဒိံ၊ ဿအစရှိသော စကားရပ်ကို။ အာလောကသန္ဓိ ။ ။အာ‌လောက-အပြင်မှ ဝင်လာသော အရောင်အလင်းကို+သံဓာတိ-ပိတ််ဆို့တတ်၏၊ ဣတိ အာလောကသန္ဓိ" ဟူသော ဝစနတ္ထ နှင့်အညီ အလင်းရောင်ကို ပိတ်ကာသော လေသောက်ပြတင်း၏ တံခါးရွက်ငယ်များကို "အာလောကသန္ဓိ"ဟု ခေါ်၏၊ ဝါတံ+ပိဝတီတိ ဝါတပါနံ-လေကို သောက်တတ်သော ပြတင်းပေါက်၊ ဝါတပါနဿ+ကဝါဋကာ- တံခါးရွက်အငယ်စားတို့တည်း၊ ဝါတပါနကဝါဋကာ- တို့။ အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုစကားရပ်၌။ ဒွတ္တိစ္ဆဒနဿ ပရိယာယန္တိ၊ ကား။ ဆဒနဿ၊ အမိုး၏။ ဒွတ္တိပ္ပရိယာယံ၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ် ၂ထပ် ၃ထပ်ကို။ (အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ၌စပ်။) ပရိက္ခေပေါ၊ ဝန်းကျင်ထပ်ဆင့်၍မိုးခြင်းကို။ ပရိယာယံ၊ ယ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ပရိက္ခေပဒွယံ ဝါ၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ် ၂ထပ်ဆင့်၍ မိုးခြင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ ပရိက္ခေပတ္တယံ ဝါ၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ် ၃ထပ်ဆင့်၍ မိုးခြင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ၊ စီမံအပ် စီမံအပ်နိုင်၏။ ဣတိ အတ္ထော။
အပ္ပဟရိတေ ဌိတေနာတိ၊ ကား။ အဟရိတေ၊ စိမ်းစိုသော ကောက်ပင် ပဲပင် မရှိရာ အရပ်၌။ ဌတွာ၊ ၍။ (အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ၌စပ်။)
စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤအပ္ပဟရိတေဟူသော ပါဌ်၌။ သတ္တဓညာဒိဘေဒံ၊ စပါးမျိုး ၇ ပါးအစရှိသော အပြားရှိသော။ ပုဗ္ဗဏ္ဏံ၊ ကောက်ကိုလည်းကောင်း။ မုဂ္ဂ။ ပေ။ ကုမ္ဘဏ္ဍာဒိဘေဒံ၊ ပဲနောက်, ပဲကြီး, နှမ်း, ပဲပိစပ်, ဗူး, ‌ဖရုံ အစရှိသော။ပရိယာယံ ။ ။ပရိ(ပုနပ္ပုနံ)- အဖန်ဖန် အထပ်ထပ်+အယတိ (ပဝတ္တတိ)- ဖြစ်တတ်၏၊ ဣတိ ပရိယာယော၊ ပရိ ပုဗ္ဗ, ဣဓာတ်, ဏပစ္စည်းဖြင့် "ပရိယာယော" ဟု ပုလ္လိင်ဖြစ်၏၊ ဒွတ္တိ ဟူသော သင်္ချာရှေ့ရှိမှ "ဒွေ ဝါ တယော ဝါ ပရိယာယာ ဒွတ္တိပရိယာယံ" ဟု ဒိဂုသမာသ်ဖြစ်၍ နပုလ္လိင် ဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် "ပရိယာတော ဝုစ္စတိ"ဟု ရှိလျှင် သာ၍ သဒ္ဒါထုံးစံကျမည်၊ ပရိ(ပုနပ္ပုနံ)+ခိပိယတေတိ ပရိက္ခေပေါ- မိုးသင့်သော အရပ်ကို ပတ်ပတ်လည်၌ အထပ်ထပ်မိုးခြင်းကို "ပရိက္ခေပ"ဟုခေါ်သည်။[သိက္ခာပုဒ်၌ "ဒွတ္တိစ္ဆဒနဿ ပရိယာယံ"ဟု ရှိရာဝယ် ဆဒနဿ အလယ်ဝုဒ်ခြားလျက် ဒွတ္တိ+ပရိယာယတို့ကို သမာသ်ဖြစ်ကြသည်ဟု မှတ်ပါ။]
ဆက်ဦးအံ့ ။ ။"ဆဒနဿ ဒွတ္တိပရိယာယံ" ဟူရာ၌ ကျောင်းဆောင်တစ်ခုလုံး၏ မိုးသင့်ရာ အရပ်ကို အားလုံး မိုးပြီးသောအခါ "ဧကပရိယာယ- တစ်ထပ်မိုး" ဟုမှတ်ပါ၊ ထို့နောက် ထပ်၍ အားလုံး မိုးပြီးသောအခါ "ဒွိပရိယာယ- ၂ထပ်မိုး" ဟု မှတ်ပါ၊ ဤသို့ ၂ထပ်မိုးပြီးတိုင်အောင်သဘောမကျသေးလျှင် ဖျက်၍ ပြင်စေနိုင်၏၊ ၂ထပ်ကို သဘောကျ မိုးဖို့ရန် စီမံပြီးနောက် ၃ ထပ်မြောက် အမိုးကို မိုးဖို့ ပြင်ဆင်ရာ၌ကား "ဤအတိုင်းပင် မိုးရစ်တော့" ဟု စီမံ၍ ဖဲသွားရမည်၊ "မဖဲသွားဘဲ ထိုနေရာ၌ ရပ်နေလျှင်လည်း ဘာမျှ ပြောခွင့်မရ" ဟု ပါစိတျာဒိအဋ္ဌကထာ၌ ဆိုသည်။
တေရသကဏ် ။ ။ဣမိနာ ပန နယေန သဗ္ဗသ္မိံ ဝိဟာရေ ဧကဝါရံ ဆာဒိတေ တံ ဆဒနံ ဧကမဂ္ဂံတိ ဂဟေတွာ ဒွေ မဂ္ဂေတိ ဝုတ္တံ၊ ပရိယာ‌‌ယေန ဆာဒနေပိ ဣမိနာဝ နယေန ယောဇေတဗ္ဗံတိ တီသုပိ ဂဏ္ဌိပဒေသု ဝုတ္တံ၊ တံ (ထိုစကားသည်) ပုနပ္ပုနံ ဆာဒါပေသီတိ ဣမာယ ပါဠိယာ (နှင့်လည်းကောင်း) သဗ္ဗံပိ စေတံ ဆဒနံ ဆဒနုပရိ (အမိုး၏ အထက်၌ ထပ်၍ မိုးခြင်းကို) ဝေဒိတဗ္ဗံတိ ဣမိနာ အဋ္ဌကထာဝစနေန သမေတိ။
အပ္ပဟရိတေ ။ ။"အဟရိတေ"ဟု ဖွင့်သောကြောင့် အပ္ပသဒ္ဒါသည် အဘာဝ(မရှိခြင်း) အနက်ဟောဟု သိစေ၏၊ "အပ္ပိစ္ဆော- အလိုဆိုးမရှိ"ဟူရာ၌ ကဲ့သို့တည်း။ [နတ္ထိ+ဟရိတံ ယတ္ထာတိ အပ္ပဟရိတံ (ဌာနံ)။]
အပရဏ္ဏံ စ၊ ပဲကိုလည်းကောင်း။ ဟရိတံတိ၊ တံ ဟူ၍။ အဓိပ္ပေတံ၊ အလိုရှိအပ်၏။ ယံ၊ အကြင်ကောက်ပဲသီးနှံသည်။
ယံ၊ အကြင်ကောက်ပဲသီးနှံသည်။ တသ္မိံခေတ္တေ၊ ထိုကျောင်းတည်မည့် လယ်၌။ ဝုတ္တံ၊ စိုက်ပျိုးအပ်ပြီးသည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) န တာဝ သမ္ပဇ္ဇတိ၊ မပြည့်စုံသေး။ [ဝုတ္တံတိ ဝပိတံ၊ စိုက်တော့ စိုက်အပ်ပြီး။ သို့သော် အပင်မပေါက်သေး-ဟူလို။] ဝဿေ၊ မိုးသည်။ ပတိတေ ပန၊ ကျသော်ကား။ သမ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ ပြည့်စုံလတ္တံ့။ တမ္ပိ၊ ထိုကောက်ပဲသီးနှံသည်လည်း။ ဟရိဟသင်္ခမေဝ၊ ဟရိတဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်၏အဖြစ်သို့သာ။ ဂစ္ဆတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ တသ္မိံ၊ ထိုစိမ်းစိုသော ကောက်ပင် ပဲပင် ရှိရာအရပ်၌။ ဌတွာ၊ ရပ်၍။ အဓိဋ္ဌဟန္တော၊ စီမံသော ရဟန်းသည်။ ဒုက္ကဋံ၊ သို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။
အပ္ပဟရိတေ၊ စိမ်းစိုသော ကောက်ပဲပင် မရှိရာအရပ်၌။ ဌတွာ၊ ၍။ အဓိဋ္ဌဟန္တဿာပိ၊ စီမံသော ရဟန််း၏လည်း။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။ ပရိစ္ဆေဒေါ့၊ အပိုင်းအခြားတည်း။ ပိဋ္ဌိဝံသဿ ဝါ၊ ခေါင်လျှောက်ဝါး၏သော်လည်းကောင်း။ ကူဋာဂါရထုပိကာယ ဝါ၊ စုလစ်မွန်းချွန် အထွတ်တင်အပ်သော ကျောင်း၏ထုပိကာ၏သော်လည်းကောင်း။ ပဿေ၊ နံပါး၌။ ဝါ၊ ဘေး၌။ နိသိန္နော၊ ထိုင်နေသော။ ပုရိသော၊ သည်။ ဆဒနမုခဝဋ္ဋိ အန္တေန၊ အမိုးခြင်ပိတ်၏ အစွန်းဖြင့်။ ဩလောကေန္တော၊ အောက်သို့ ကြည့်လတ်သော်။ ယသ္မိံ ဘူမိဘာ‌ဂေ၊ အကြင်မြေ အဖို့၌။ ဌိတံ၊ တည်သော။ ဘိက္ခုံ၊ ကို။ ပဿတိ၊ မြင်နိုင်၏။ ယသ္မိံ စ၊ အကြင်အရပ်၌လည်း။ ဌိတော၊ တည်သော ရဟန်းသည်။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ နိသိန္နကံ၊ ထိုင်နေသော။ပုဗ္ဗဏ္ဏံ အပရဏ္ဏံ ။ ။ပုဗ္ဗံ-ပဲ၏ရှေ့၌ဖြစ်သော+အန္နံ-အစာတည်း၊ ပုဗ္ဗန္နံ-စာ၊ သက္ကတ၌ "ပြုဗ္ဗ" ဟုရှိ၍ န္နကို ဏ္ဏပြု၊ အပရံ-စပါး၏နောက်မှ ‌ဖြစ်သော+အန္နံ အပရဏ္ဏံ၊ ကမ္ဘာဦး၌ စပါးမျိုးသည် ရှေးဦးစွာ‌ ပေါ်၍ ပဲမျိုးက နောက်မှ ပေါ်သတတ်။
တသ္မိံ ဌတွာ၊ ပေ၊ အာပဇ္ဇတိ ။ ။ဤပါဌ်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော ပမာဏအပိုင်းအခြားရှိသော အရပ်၌ ပုဗ္ဗဏ္ဏ စသည်တို့ မရှိမှသာ ကျောင်းတည်ကောင်းသည်၊ ပုဗ္ဗဏ္ဏ စသည်တို့ ရှိနေလျှင် ကျောင်းမတည်ရဟု ပြသည်။
ပိဋ္ဌိ၊ ပေ၊ ပဿေ ။ ။ပိဋ္ဌိဝံသဿဖြင့် အလျားလိုက် မိုးအပ်သော ကျောင်း၏ ခေါင်လျှောက်ဝါး (အသား)ကိုပြ၏၊ ကုဋိဂါရထုပိကာယဖြင့် အထွတ်တင်အပ်သော‌ ကျောင်း၏အမိုးအလယ်ခေါင်၌ အထွတ်ထုပိကာကို ပြသည်။
မုခဝဋ္ဋိအန္တေန ။ ။အမိုး၏ အစွန်အဖျားကို မုခဝဋ္ဋိဟု ဆိုသည်၊ အခြင်ရနယ်များကို ပိတ်ဆီးထားသောကြောင့် "ခြင်ပိတ်" ဟု ခေါ်၏၊ ခေါင်အုတ်ဘေး၌(သို့မဟုတ် ထာပိကာ၏ ဘေး၌) နေ၍ အပေါ်မှ ငုံ့ကြည့်သော ယောကျ်ားသည် အမိုးအစွန်း ခြင်ပိတ်ဖျားဆီသို့ မျက်စိတန်း၍ ကြည့်လိမ်မည်၊ ထိုသို့ ကြည့်လျှင် အောက်၌ ရပ်၍ စီမံနေသူကို မြင်လောက်သော နေရာ၌ ရပ်၍ စီမံရမည်၊ အောက်က ကြည့်သော ရဟန်းကလည်း အထက်၌ ပြခဲ့သော အရပ်ဝယ် နေသူကို မြင်နိုင်လောက်သော ‌နေရာ ဖြစ်ရမည်-ဟူလို။
တံ၊ ထိုယောကျ်ားကို။ တထေဝ၊ ထိုခြင်ပိတ်စွန်းဖြင့်ပင်။ ဥလ္လောကေန္တော၊ မော်ကြည့်လတ်သော်။ ပဿတိ၊ ၏။ တသ္မိံ၊ ထိုအချင်းချင်း မြင်နိုင်လောက်ရာ အရပ်၌။ ဌာတဗ္ဗံ၊ တည်နေရာ၏။ [ဘာ့ကြောင့်နည်း- မတော်တဆကျောင်းပြိုလာလျှင် မိမိကို မပိနိုင်လောက်သောနေရာ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။] (ဣတိ အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ ပရိစ္ဆေဒေါ၊ တည်း။ ထည့်၍စပ်။) တဿ၊ ထိုအပိုင်းအခြား၏။ အန္တော၊ အတွင်း၌။ အပ္ပဟရိတေပိ၊ စိမ်းစိုသော ကောက်ပင် ပဲပင်မရှိရာ အရပ်၌လည်း။ ဌာတုံ၊ ရပ်ခြင်းငှာ။ (ရပ်ခွင့်ကို)။ န လဘတိ၊ မရ။
တတော စေ ဥတ္တရီတိ၊ ကား။ မဂ္ဂေန၊ လမ်းစဉ်အားဖြင့်။ (အဖြောင့်အားဖြင့်)။ ဆာဒိယမာနေ၊ မိုးအပ်သောကျောင်း၌။ တိဏ္ဏံ၊ သုံးထပ်ကုန်သော။ မဂ္ဂါနံ၊ လမ်းစဉ်တို့၏ (အဖြောင့်မိုးခြင်းတို့၏)။ (ဥပရိ၊ အထက်ဖြစ်သော စတုတ္ထမဂ္ဂ၌လည်းကောင်း။) ပရိယာယေန၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ်သောအားဖြင့်။ ဆာဒိယမာနေ၊ ၌။ တိဏ္ဏံ၊ ကုန်သော။ ပရိယာယာနံ၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ် မိုးအပ်သော အမိုးတို့၏။ ဥပရိ၊ အထက်ဖြစ်သောစတုတ္ထပရိယာယ၌လည်းကောင်း။ (စေ အဓိဋ္ဌဟေယျ၌စပ်။) ဣဋ္ဌက။ ပေ။ သုဓာပိ၊ အုတ်, ကျောက်, အင်္ဂတေတို့ဖြင့်။ ဆာဒိယမာနေ၊ ၌။ ဣဋ္ဌက။ ပေ။ ဂဏနာယ၊ အုတ်ချပ်, ကျောက်ချပ်, အင်္ဂတေအစိုင်အခဲ အရေအတွက်အားဖြင့်။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ တိဏပဏ္ဏေဟိ၊ မြက် သစ်ရွက်တို့ဖြင့်။ ဆာဒိယမာနေ၊ ၌။မဂ္ဂေန ဆာဒိယမာနေ ။ ။မ‌ဂ္ဂေန ဆာဒိယမာနေတိ-အပရိက္ခိတွာ (ထက်ဝန်းကျင်မလှည့်ပတ်ဘဲ) ဥဇုကမေဝ (ဖြောင့်ဖြောင့်တန်းတန်းသာလျှင်) ဆာဒိယမာနေ၊ ရှေးအုတ်တိုက်များဝယ် အုတ်ချပ်မိုးရာ၌ တဖြောင့်တည်း တန်းစီ၍ မိုးရသည်၊ ဤသို့ မိုးသင့်ရာ အရပ်အားလုံး မိုးပြီးမှ တစ်ဖန် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်ဆင့်၍ မိုးရသည်၊ ဤမဂ္ဂေန ဆာဒိယမာနေဖြင့် ပိဋ္ဌိဝံသဿဟု ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း ခေါင်လျှောက် ပါသော အမိုးမျိုးကို ပြ၏။
ပရိယာယေန ဆာဒိယမာနေ ။ ။မြက် သစ်ရွက်တို့ကို ပဌမအကြိမ် မိုးရာ၌ပင် မြက်အထပ်ထပ်, သစ်ရွက်အထပ်ထပ် လှည့်ပတ်မိုးထား၍ မြေညက်စသည်တို့ဖြင့် အင်္ဂတေမံသလိုမံရသည်၊ ထို့နောက် ဒုတိယအကြိမ်လည်း ဤနည်းအတိုင်း မိုးရသည်၊ "ပရိယာယေန ဆာဒိယမာနေ" ပါဌ်ဖြင့် ကူဋာဂါရ ထုပိကာတင်သော အမိုးကို ပြသည်။
ဣဋ္ဌက၊ ပေ၊ ဆာဒိယမာနေ ။ ။ဤစကားသည် "မဂ္ဂေန ဆာဒန" အတွက် စကားတည်း၊ မဂ္ဂဖြင့် မိုးရာ၌ အုတ်-ကျောက်-အင်္ဂတေတို့ဖြင့် မိုးရကား အုတ်ချပ်အရေအတွက်, ကျောက်ပြားအရေအတွက်, အင်္ဂတေခဲ အရေအတွက်အားဖြင့် ပါစိတ်အာပတ်သင့်သည်-ဟူလို။
တိဏပဏ္ဏေဟိ ။ ။ပရိယာယမိုးရာ၌ မြက်ဖြင့် ဖြစ်စေ, သစ်ရွက်ဖြင့် ဖြစ်စေ မိုးနိုင်၏၊ ထိုသို့ မိုးလျှင် သစ်ရွက်အရေအတွက်, မြက်ဆုပ်အရေအတွက်အားဖြင့် ပါစိတ်အာပတ်များစွာသင့်သည်၊ [တတ္ထ မဂ္ဂေန ဆာဒနံ ဣဋ္ဌကသိလာသုဓာဒီဟိ လဗ္ဘတိ ပရိယာယေန ဆာဒနံတိဏပဏ္ဏေဟီတိ အာဟ -ဣဋ္ဌကသိလာသုဓာဒီဟီတိ အာဒိ၊] [ရှေးက "အုတ်, ကျောက်, သစ်ရွက်, အင်္ဂတေ, မြက်" ဟု ၅မျိုးသာ ရှိသောကြောင့် ထို ၅မျိုးကို ပြသည်၊ ယခုခေတ်သွပ်, ကတ်, ဓနိ, သက်ငယ်မျိုးများလည်း အချပ်အရေအတွက်အားဖြင့် ပါစိတ်ပင်။]
ပဏ္ဏဂဏနာယစေဝ၊ သစ်ရွက်အရေအတွက်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ တိဏမုဋ္ဌိဂဏနာယ စ၊ မြက်ဆုပ်အရေအတွက်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ ပုနပ္ပုနံ၊ ထပ်ကာ ထပ်ကာ။ ဆာဒါပနလေပါပနဝတ္ထုသ္မိံ၊ မိုးစေခြင်း, သုတ်လိမ်းစေခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပေ။ တိကပါစိတ္တိယံ၊ တည်း။ ဦနဒွတ္တိပ္ပရိယာယေ၊ ယုတ်လျော့သော ၂ ထပ် ၃ ထပ် အမိုး၌။ အတိရေကသညိနော၊ လည်းကောင်း။ ဝေမတိကဿ ဝါ၊ ၍သော်လည်းကောင်း။ (အဓိဋ္ဌဟန္တဿ၊ ၏။) ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။
သေတဝဏ္ဏာဒိကရဏေ၊ ဖြူသောအဆင်း အစရှိသည်ကို ပြုခြင်း၌။ (အဓိဋ္ဌဟန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။) ဒွတ္တိပ္ပရိယာယေ၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ် ၂ ထပ် ၃ ထပ် သောအမိုး၌သော်လည်းကောင်း။ ဦနကဒွတ္တိပ္ပရိယာယေ ဝါ၊ ၂ ထပ် ၃ ထပ် အောက်ယုတ်လျော့သော အမိုး၌သော်လည်းကောင်း။ (အဓိဋ္ဌဟန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။) လေဏဂုဟာတိဏကုဋိကာဒီသု၊ လိုဏ်, ဂူ, မြက်မိုးကုဋိ အစရှိသည်တို့၌။ [တံခါးတပ်ထားလျှင် လိုဏ်, တံခါးမတပ်ဘဲ တောင်ခေါင်းသက်သက် ဖြစ်လျှင် "ဂူ"ဟု ဋီကာ ခွဲ၏။] (အဓိဋ္ဌဟန္တဿ စ)။ အညဿ၊ အခြားသူ၏ အတ္ထာယ-ငှာ။ (အဓိဋ္ဌဟန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။) အတ္တနော၊ ၏။ ဓနေန၊ အပ်သောဥစ္စာဖြင့်။ ကာရေန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။ ဝါသာဂါရံ၊ နေရာကျောင်းကို။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ သေနာနိ၊ ကြွင်း‌သော အဆောက်အဦးတို့ကို။ ပေ။ အနာပတ္တိ။
မဟလ္လကဝိဟာရတာ၊ ကြီးသောကျောင်း၏‌အဖြစ်လည်းကောင်း။ အတ္တနော၊ ၏။ ဝါသာဂါရတာ၊ နေရာကျောင်း၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဥတ္တရိ၊ ၂ ထပ် ၃ ထပ်ထက်အလွန်။ အဓိဋ္ဌာနံ၊ စီမံခြင်းလည်းကောင်း။ ပေ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။ဆက်ဦးအံ့-- ရှေးက မိုးမယို‌‌အောင် အထပ်ထပ် မိုး‌လေ့ရှိကြ၏၊ ထို့ကြောင့် "မဂ္ဂေန ဆာဒနံ" စသည်၌ တစ်ထပ်ပြီး တစ်ထပ် ဆင့်၍ ဆင့်၍ မိုးခြင်းဟု မှတ်ပါ။ [သဗ္ဗံပိ စေတံ ဆဒနံ ဆဒနုပရိ (အမိုးအဆင့်ဆင့်) ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ဥပရူပရိဆန္နော ဟိ ဝိဟာရော စိရံ အနောဝဿကောဟောတိ၊(အတော်ကြာအောင် မိုးမယိုနိုင်၊) ဣတိ မညမာနာ ဧဝံ (ဤသို့ အထပ်ထပ်) ဆာဒေန္တိ။]
သေတဝဏ္ဏာဒိကရဏေ ။ ။အာဒိဖြင့် ကာဠဝဏ္ဏ (အမဲသုတ်ခြင်း) ဂေရုကံ ပရိကမ္မ (ဂွေ့နီစသော အနီသုတ်ခြင်း) စသည်ကို ယူ၊ ထိုသို့ သုတ်မှုကြောင့် ကျောင်းမလေးရကား အထပ်ထပ် သုတ်သော်လည်း အနာပတ္တိ။