Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
AI-汉译-Nissaya
简体中文
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

1. Lasuṇavaggo

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ပါစိတ္တိ‌ယေသု၊ သုဒ္ဓပါစိတ်တို့တွင်။ တာဝ၊ ရတ္တန္ဓကာရဝဂ်စသည်တို့မှ ရှေးဦးစွာ။ (နိဒ္ဒိဋ္ဌဿ၊ ညွှန်ပြအပ်သော။) လသုနဝဂ္ဂဿ၊ ၏။ ပဌမေ၊ ပဌမသိက္ခာပုဒ်၌။ လသုနန္တိ၊ ကား။ မဂဓရဋ္ဌေ၊ မဂဓတိုင်း၌။ ဇာတံ၊ ဖြစ်သော။ အာမကံ၊ အစိမ်းဖြစ်သော။ ဘဏ္ဍိကလသုနမေဝ (တစ်နည်း) ဂဏ္ဌိကလသုနမေဝ၊ များသောအမြှောင့်ရှိသော ကြက်သွန်ဖြူသာတည်း။ ဧကဒွတိ မိဉ္ဇကံ၊ ၁ မြှောင့်ရှိသော ကြက်သွန်ဝါ, ၂ မြှောင့်ရှိသော ကြက်သွန်နီ, ၃ မြှောင့်ရှိသော ကြက်သွန်စိမ်းသည်။ ဘဏ္ဍိကလသုနမေဝ ။ ။လသဓာတ် ဥနန် (ဦနန်)ပစ္စည်းဖြင့် "လသုန-လသူန"ဟု ပါဌ် ၂မျိုး၊ လသဓာတ်ကို ဒိတ္တအနက်ဟော ကြံ၍ "လသတိ-တင့်တယ် တောက်ပတတ်၏၊ ဣတိ လသုနံ"ဟု ပြု၊ ယခုစာအများ၌ "ဘဏ္ဍိက" ဟု ရှိ၏၊ ပါစိတျာဒိယောဇနာ၌ "ဂဏ္ဌိက" ဟု ဆုံးဖြတ်၏၊ [ဂဏ္ဌ- အဖု အဥ အမြှောင့်+ဣတ- များစွာ ပါရှိသော ကြက်သွန်ဖြူ၊ ၂ မြှောင့် ၃ မြှောင့်မက အမြှောင့်များစွာ ပါရှိသော ကြက်သွန်ဖြူ-ဟူလို၊ ဣတပစ္စည်း ဗဟုတ္တအနက်ဟော၊] ကြက်သွန်ဖြူ စားလျှင် ရာဂ တိုးပွား၏ဟု အယူရှိကြသောအခြား ဘာသာများ၌ကား ကြက်သွန်ဖြူ ဟူသမျှကိုပင် မစားအပ်ဟု ယူဆကြသတတ်။ န၊ မဟုတ်။
ဟိ၊ ဆက်။ တံ၊ ထိုများသောအမြှောင့်ရှိသောကြက်သွန်ဖြူကို။ ခါဒိဿာမိ၊ အံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ ကြံ၍။ ပဋိဂ္ဂဏှန္တိယာ၊ ခံယူသောရဟန်းမ၏။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ အဇ္ဈောဟာရေ၊ ၌။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ လသုနံ၊ ကြက်သွန်ဖြူကို။ ဟရာပနဝတ္ထုသ္မိံ၊ ဆောင်ယူစေခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တံ။ ပေ။ အလသုနေ၊ လသုနမဟုတ်သောကြက်သွန်၌။ ဒွိကဒုက္ကဋံ၊ ၂ ချက် အတိုင်းအရှည်ရှိသော ဒုက္ကဋ်အာပတ်သည်။ (ဟောတိ)။ [အလသုနေ၊ လသုနသညာဒုက္ကဋ်, အလသုနေ ဝေမတိကာဒုက္ကဋ်-ဟူလို။]
ပန၊ ကား။ တသ္မိံ၊ ထိုလသုနမဟုတ်သော ကြက်သွန်၌။ အလသုနသညာယ၊ လသုနမဟုတ်ဟု အမှတ်ရှိသည် ဖြစ်၍။ (ခါဒန္တိယာ၊ ခဲစားသော ရဟန်းမ၏လည်းကောင်း။) ပလဏ္ဍုကေ၊ ၁ မြှောင့်ရှိသော ကြက်သွန်ဝါ၌လည်းကောင်း။ ဘဉ္ဇနကေ၊ ၂ မြှောင့်ရှိသော ကြက်သွန်နီ၌လည်းကောင်း။ ဟရိတကေ၊ ၃မြှောင့်ရှိသော ကြက်သွန်စိမ်း၌လည်းကောင်း။ စာပလသုနေ၊ ကြက်သွန်မြိတ်၌လည်းကောင်း။ သူပသမ္ပာကေ၊ ဟင်းရည်ကို ကြက်သွန်ဖြူထည့်ကာ ကောင်းစွာ ချက်ခြင်း၌လည်းကောင်း။ မံသသမ္ပာကေ၊ အသားကို ကြက်သွန်ဖြူထည့်ကာ ကောင်းစွာ ချက်ခြင်း၌လည်းကောင်း။ တေလသမ္ပာကေ၊ ဆီကို ကြက်သွန်ဖြူထည့်ကာ ကောင်းစွာ ချက်ခြင်း၌လည်းကောင်း။ ပဒရသာဠဝေ၊ ကြက်သွန်ဖြူထည့်၍ ပြုအပ်သော ဆီးယို၌လည်းကောင်း။ ဥတ္တရိဘင်္ဂေ၊ ကြက်သွန်ဖြူထည့်၍ ပြုအပ်သော လက်သုတ်ဟင်းလျာ၌လည်းကောင်း။ (ခါဒန္တိယာ၊ ၏လည်းကောင်း။) ဥမ္မတ္တိကာဒီနံ၊ ဥမ္မတ္တိကာအစရှိသည် ဖြစ်ကုန်၍။ (ခါဒန္တီနံ)စ၊ ခဲစားကုန်သော ရဟန်းမတို့၏လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
အာမကလသုနဉ္စေဝ၊ စိမ်းသောကြက်သွန်ဖြူလည်းကောင်း။ အဇ္ဈောဟရဏဉ္စ၊ ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ ဒွေ၊ တို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။
သမုဋ္ဌာနာဒီနိ၊ တို့သည်။ ဧဠကလောမသဒိသာနိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဒုတိယေ၊ ၌။ သမ္ဗာဓေတိ၊ ကား။ ပဋိစ္ဆန္နောကာသေ၊ ဖုံးထားအပ်သော အရပ်၌။ [ဤကား မူလသံဝဏ္ဏနာ။] ဥပကစ္ဆကေသု စ၊ လက်ကတီးကြားတို့၌လည်းကောင်း။ မုတ္တကရေဏေ စ၊ ကျင်ငယ်ပြုကြောင်း ပဿာဝမဂ်၌လည်းကောင်း။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။ [သမ္ဗာဓ၏ သရုပ်ကို ပြသော အဓိပ္ပာယ်နက်။]
သံဟရာပေယျာတိ ဧတ္ထ၊ ဤပါဌ်၌။ ခုရသဏ္ဍာသကတ္တရိအာဒီသု၊ သင်တုန်း, မွေးညှပ်, ကတ်ကြေး အစရှိသည်တို့တွင်။ ယေနကေနစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော ဝတ္ထုဖြင့်။ သံဟရာပေန္တိယာ၊ ပယ်ရှားစေသော ရဟန်းမ၏။ ပယောဂဂဏနာယ၊ ပယောဂ အရေအတွက်အားဖြင့်။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ လောမဂဏနာယ၊ အမွေးအရေအတွက်အားဖြင့်။ ပါစိတ္တိယံ န (ဟောတိ)။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ‌ပေ။ သမ္ဗာဓေ၊ ကျဉ်းမြောင်းသော အရပ်၌။ လောမံ၊ ကို။ သံဟရာပနဝတ္ထုသ္မိံ၊ ပယ်ရှားစေခြင်းဟူသောအကြောင်း‌ကြောင့်။ ပညတ္တံ၊ ပြီ။ အတ္တနော၊ ၏။ အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ။ အညံ၊ အခြားသူကို။ အာဏာပေန္တိယာ၊ စေခိုင်းသော ရဟန်းမအတွက်။ သာဏတ္တိကံ၊ စေခိုင်းခြင်းနှင့်တကွဖြစ်သောသိက္ခာပုဒ်တည်း။ အာပတ္တိဘေဒေါ၊ အာပတ်အထူးအပြားသည်။ နတ္ထိ။ [သမ္ဗာဓေ သမ္ဗာဓသညာပါစိတ်, အသမ္ဗာဓသညာပါစိတ်, ဝေမတိကာပါစိတ်ဟူသော ပါစိတ်အပြား, အသမ္ဗာဓေ သမ္ဗာ‌ဓသညာဒုက္ကဋ်စသော ဒုက္ကဋ်အာပတ်အပြားမရှိ-ဟူလို။]
အာဗာ‌ဓပစ္စယာ၊ အနာဟူသောအကြောင်း‌ကြောင့်။ (သံဟရာပေန္တိယာ၊ ပယ်ရှားစေသော ရဟန်းမ၏လည်းကောင်း။) ဥမ္မတ္တိကာဒီနံ၊ ကုန်၍။ (သံဟရာပေန္တီနံ)စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
အာဗာဓာဘာဝေါ၊ အနာ၏မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ သမ္ဗာဓေ၊ ၌။ လောမသံဟရဏံ၊ အမွေးကို ပယ်ရှားခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ပေ။
သမုဋ္ဌာနာဒီနိ၊ တို့သည်။ ဘိက္ခုနိယာ။ ပေ။ သဒိသာနိ၊ ဘိက္ခုနိယာသဒ္ဓိံ ဧကဒ္ဓါနမဂ္ဂဂမနသိက္ခာပုဒ်၏ သမုဋ္ဌာန် အစရှိသည်တို့နှင့် တူကုန်၏။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
တတိယေ၊ ၌။ တလဃာတကေတိ၊ ကား။ အန္တမသော၊ အားဖြင့်။ ဥပ္ပလကေသရေနာပိ၊ ကြာဝတ်ဆံဖြင့်သော်လည်း‌။ မုတ္တကရဏဿ၊ ကျင်ငယ်ကို ပြုကြောင်း ပဿာဝမဂ်၏။ တလဃာတနေ၊ အပြင်ကို ပုတ်ခတ်ခြင်းကြောင့်။ မုတ္တကရဏမှိ၊ ကျင်ငယ်ကို ပြုကြောင်း ပဿာဝမဂ်၌။ ပဟာရဒါနေ၊ ပုတ်ခတ်မှုကို ပေးခြင်းကြောင့်။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။ ဘိက္ခုဒုက္ကဋ် ။ ။သမ္ဗာဓအရပ်ဝယ် အမွေးကို နုတ်ခြင်း, နုတ်စေခြင်းတို့၌ ဘိက္ခုတို့မှာ ဒုက္ကဋ်ဟု ခုဒ္ဒကဝတ္ထုခန္ဓက၌ ပညတ်တော်မူသည်။ [န ဘိက္ခဝေ သမ္ဗာဓေ လောမံ သံဟရာပေ တဗ္ဗံ၊ ယော သံဟရာပေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။]
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ တလဃာတကရဏဝတ္ထုသ္မိံ၊ ပဿာဝမဂ်အပြင်ကို ပုတ်ခတ်မှုကို ပြုခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တံ။ ပုရိမနယေနေဝ၊ ‌ရှေးနည်းဖြင့်သာလျှင်။ သာဏတ္တိကံ၊ တည်း။ အာပတ္တိဘေဒေါ နတ္ထိ။
ဣတော၊ ဤသိက္ခာပုဒ်မှ။ ပရံ၊ နောက်၌။ ယတ္ထ၊ အကြင်သိက္ခာပုဒ်၌။ အာပတ္တိဘေဒေါ နတ္ထိ။ တတ္ထ၊ ထိုသိက္ခာပုဒ်၌။ အဝတွာဝ၊ မဆိုမူ၍သာ။ ဂမိဿာမ၊ သွားကုန်တော့အံ့။ ["အာပတ္တိဘေဒေါ နတ္ထိ" ဟု မဆိုတော့ဘဲ ဆိုသင့်ရာကိုသာ ဆက်လက် ဆိုသွားတော့မည်-ဟူလို။]
အာဗာ‌ဓပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ ဂဏ္ဍံဝါ၊ အဖုကိုသော်လည်းကောင်း။ ဝဏံဝါ၊ အနာကိုသော်လည်းကောင်း။ ပဟရန္တိယာ၊ ပုတ်ခတ်သော ရဟန်းမ၏လည်းကောင်း။ ဥမ္မတ္တိကာဒီနံ၊ ကုန်၍။ (ပဟရန္တီနံ)စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
အာဗာဓာဘာဝေါ၊ အနာ၏မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ မုတ္တကရဏေ၊ ၌။ ပဟာရဒါနံ၊ ပုတ်ခတ်မှုကို ပေးခြင်းလည်းကောင်း။ ဖဿသာဒယနံ၊ ပုတ်ခတ်ခြင်း၏ အတွေ့ကို သာယာခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ပေ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
စတုတ္ထေ၊ ၌။ ဇတုမဋ္ဌကေတိ၊ ကား။ ဇတုနာ၊ ချိပ်ဖြင့်။ ကတေ၊ ပြုအပ်သော။ မဋ္ဌဒဏ္ဍကေ၊ ပြေပြစ်သော တုတ်တံဖြင့်ထိုးခြင်းကြောင့်။ [ပါစိတ္တိယံ ဟောတိ၌စပ်။]
ဧတံ၊ ဤစကားကို။ ဝတ္ထုဝသေန၊ ဝတ္ထုကြောင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။ [ဘိက္ခုနီ၏ ပဿာဝမဂ်ကို ချိပ်တောင့်ဖြင့် ထိုးမှုဖြစ်သောကြောင့် ဝတ္ထုကြောင်းအလိုက် "ဇတုမဋ္ဌကေ" ဟု မိန့်တော်မူသည်-ဟူလို။] ပန၊ စင်စစ်ကား။ ကာမရာဂေန၊ ကာမရာဂကြောင့်။ ဥပ္ပလကေသရမ္ပိ၊ ကြာဝတ်ဆံကိုလည်း။ ပဝေသေန္တိယာ၊ သွင်းသော ရဟန်းမ၏။ အာပတ္တိ (ဟောတိ)။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ ဇတုမဋ္ဌကသာဒယနဝတ္ထုသ္မိံ၊ ပြေပြစ်သောချိပ်တောင့်ဖြင့် ထိုးခြင်းကို သာယာခြင်း" ဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တံ။ သေသံ၊ ကြွင်းသော အစီအရင်သည်။ တတိယသဒိသမေဝ၊ တတိယသိက္ခာပုဒ်၏အစီအရင်နှင့် တူသည်သာ။ ဣတိ၊ တည်း။
ပဉ္စမေ၊ ၌။ ဥဒကသုဒ္ဓိကန္တိ၊ ကား။ မုတ္တကရဏဿ၊ ကျင်ငယ်ကို ပြုကြောင်းပဿာဝမဂ်ကို။ ဓောဝနံ၊ ဆေးခြင်းကို။
အာဒိယမာနာယာတိ၊ ကား။ ကရောန္တိယာ၊ ပြုသောရဟန်းမသည်။ [အာဒါတဗ္ဗံ၌ စပ်။]
ဒွင်္ဂုလပဗ္ဗပရမံ အာဒါတဗ္ဗန္တိ၊ ကား။ ဒွီသု အင်္ဂုလီသု၊ လက် ၂ ချောင်းတို့၌။ ဥဒကသုဒ္ဓိကံ ။ ။သုဒ္ဓိယာ-စင်ကြယ်ခြင်းကို၊ ဝါ- စင်ကြယ်အောင်+ကရဏံ-ပြုခြင်းတည်း၊ သုဒ္ဓိကံ- ခြင်း၊ ဥဒကေန- ဖြင့်+သုဒ္ဓိကံ ဥဒကသုဒ္ဓိကံ၊ ဆိုလိုရင်းမှာ- အင်္ဂါဇာတ်ကို ရေဆေးခြင်းပင်တည်း၊ ရေဆေးသင့်သော အကြောင်းရှိလျှင် လက် ၂ ချောင်း၏ လက် ၂ ဆစ်ထက် မပိုအောင် ဆေးပါ၊ ထိုသို့ မပိုစေဘဲ ရေဆေးရာဝယ် သာယာသော်လည်း အနာပတ္တိဟု ဆို၏။ ဧကေကံ၊ တစ်ဆစ်စီ တစ်ဆစ်စီကို။ ကတွာ၊ ၍။ [တစ်ချောင်းလျှင် တစ်ဆစ်စီပြု၍-ဟူလို။] ဒွင်္ဂုလပဗ္ဗပရမံ၊ လက် ၂ ချောင်း၏ လက် ၂ဆစ်အလွန် အတိုင်းအရှည်ရှိသော အရပ်တိုင်အောင်။ အာဒါတဗ္ဗံ၊ ယူနိုင်၏။
တံ အတိက္ကာမေန္တိယာ၊ ကား။ ဓောဝနကာလေ၊ ဆေးရာအခါ၌။ ရာဂဝသေန၊ ရာဂ၏အစွမ်းဖြင့်။ ဝိတ္ထာရတော၊ အပြန့်အကျယ်အားဖြင့်။ တတိယာယ၊ ၃ ခုမြောက်သော။ အင်္ဂုလိယာ၊ လက်ချောင်း၏။ အဂ္ဂပဗ္ဗံ၊ အဖျားတစ်ဆစ်ကိုလည်းကောင်း။ (အဖျားတစ်ဆစ်၏ ဆံခြည်မျှကိုလည်း မသွင်းရ။) ဂမ္ဘီရတော၊ အနက်အားဖြင့်။ ဧကိဿာဝအင်္ဂုလိယာ၊ လက် ၁ ‌ချောင်း၏သာ။ တတိယပဗ္ဗံ၊ ၃ ခုမြောက် အဆစ်ကိုလည်းကောင်း။ ဝါ၊ ၃ ခုမြောက်အဆစ်တိုင်အောင်လည်းကောင်း။ (၃ ခုမြောက်အဆစ်၏ ဆံခြည်မျှကိုလည်း။) သစေ ပဝေသတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ အတိဂမ္ဘီရံ၊ အလွန်နက်စွာ။ ဥဒကသုဒ္ဓိကံ၊ ရေဖြင့်စင်ကြယ်အောင် ပြုမှုကို။ ဝါ၊ ရေဆေးမှုကို။ အာဒိယနဝတ္ထုသ္မိံ၊ ယူခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တံ။ ပေ။ ဦနကဒွင်္ဂုလပဗ္ဗေ၊ လက် ၂ ဆစ်အောင် ယုတ်လျော့သော သွင်းခြင်း၌။ ဒွိကဒုက္ကဋံ။ [ဦနကဒွင်္ဂုလပဗ္ဗေ အတိရေကသညာ ဒုက္ကဋ်, ဦနကဒွင်္ဂုလပဗ္ဗေ ဝေမတိကာဒုက္ကဋ်။]
ပန၊ ကား။ တသ္မိံ၊ ထိုဦနကဒွင်္ဂုလပဗ္ဗ၌။ ဦနကသညာယ၊ ယုတ်လျော့၏ ဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။ ဒွင်္ဂုလပဗ္ဗပရမံ၊ လက် ၂ဆစ်အတိုင်းအရှည်ရှိသောအရပ်ကို။ အာဒိယန္တိယာ၊ ယူသောရဟန်းမ၏လည်းကောင်း။ အာဗာဓပ္ပစ္စယာ၊ ကြောင့်။ အတိရေကမ္ပိ၊ လက် ၂ ဆစ်ထက်ပိုလွန်သော အရပ်ကိုလည်း။ (အာဒိယန္တိယာ၊ လည်းကောင်း။) ဥမ္မတ္တကာဒီနံ၊ ကုန်၍။ (အာဒိယန္တီနံ)စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ ပေ။ ဣတိ၊ တည်း။
ဆဋ္ဌေ၊ ၌။ ဘုဉ္ဇန္တဿာတိ၊ ကား။ ပဉ္စန္နံ၊ ကုန်သော။ ဘောဇနာနံ၊ တို့တွင်။ အညတရံ၊ အမှတ်မထားတစ်ပါးပါးသော ဘောဇဉ်ကို။ ဘုဉ္ဇတော၊ စားစဉ်။
ဝါ၊ စားသော ရဟန်း၏။ [ဥပတိဋ္ဌေယျဝယ် ဥပ၌စပ်။] ပါနီယေနာတိ၊ ကား။ သုဒ္ဓေန၊ သက်သက်သော။ ဥဒကေန ဝါ၊ ရေဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ တက္ကာဒီသု၊ ရက်တက်ရည် အစရှိသည်တို့တွင်။ အညတရေနဝါ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ [အာဒိဖြင့် ဒဓိ, မဓုရသ (အချိုရည်-ရှလပတ်ရည် စသည်) ခီရတို့ကို ယူ။]
ဝိဓူပနေနာတိ၊ ကား။ ယာယ ကာယစိ၊ အမှတ်မထားတစ်ပါးပါးသော။ ဗီဇနိယာ၊ ယပ်ဖြင့်လည်းကောင်း။ [ယပ်ခတ်၍ ဖြစ်သော သင်္ကန်းနား စသည်ကိုပါ ယူစေလို၍ "ယာယ ကာယစိ ဗီဇနိယာ" ဟု မိန့်သည်။]
ဥပတိဋ္ဌေယျာတိ၊ ကား။ ယာ၊ အကြင်ရဟန်းမသည်။ ဒွီသု၊ ၂မျိုးကုန်သော။ ဧတေသု၊ ဤပါနီယ ဝိဓူပနတို့တွင်။ အညတရံ၊ ကို။ ဂဟေတွာ၊ ကိုင်၍။ ဟတ္ထပါသေ၊ ဟတ္ထပါသ်၌။ [ဥပ၏အဖွင့်တည်း။] တိဋ္ဌတိ၊ အံ့။ တဿာ၊ ထိုရဟန်းမ၏။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ စားစဉ်။ ဝါ၊ စားသောရဟန်း၏။ ဧဝံ တိဋ္ဌနဝတ္ထုသ္မိံ၊ ဤသို့ အနီး၌ တည်နေခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပေ။ ဟတ္ထပါသံ၊ ကို။ ဝိဇဟိတွာ၊ စွန့်၍။ ခါဒနီယံ၊ ခဲဖွယ်ကို။ ခါဒန္တဿ၊ ခဲစားစဉ်။ ဝါ၊ ခဲစားသောရဟန်း၏။ ဥပတိဋ္ဌန္တိယာ၊ အနီး၌ တည်သော ရဟန်းမ၏။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ အနုပသမ္ပန္နေ၊ လူ, သာမဏေ၌။ တိကဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။
ဣမံ၊ ဤအရည်ကို။ ပိဝထ၊ သောက်ပါကုန်။ ဣမိနာ၊ ဤယပ်ဖြင့်။ ဗီဇထ၊ ယပ်ခတ်ပါကုန်။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့လျှောက်၍။ ဒေန္တိယာဝါ၊ ကိုယ်တိုင်ပေးသည်မူလည်းဖြစ်သော။ ဒါပေန္တိယာဝါ၊ သူတစ်ပါးကို ပေးစေသည်မူလည်းဖြစ်သော။ အနုပသမ္ပန္နံ၊ လူ, သာမဏေကို။ ဥပတိဋ္ဌာပနတ္ထံ၊ အနီး၌ တည်နေစေခြင်းအကျိုးငှာ။ အာဏာပေန္တိယာဝါ၊ စေခိုင်းသည်မူလည်းဖြစ်သော။ ဘိက္ခုနိယာ၊ ၏လည်းကောင်း။ ဥမ္မတ္တိကာဒီနံ၊ ကုန်၍။ (ဥပတိဋ္ဌန္တီနံ)စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ စားဆဲဖြစ်သော။ ဘိက္ခုနော၊ ၏။ ဟတ္ထပါသေ၊ ၌။ ဌာနံ၊ တည်ခြင်းလည်းကောင်း။ ပါနီယဿဝါ၊ သောက်ရေကိုသော်လည်းကောင်း။ ဝိဓူပနဿဝါ၊ ယပ်ကိုသော်လည်းကောင်း။ ဂဟဏံ၊ ကိုင်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ ဒွေ၊ တို့သည်။ (ဟောန္တိ)။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
သတ္တမေ၊ ၌။ ဝိညတွာတိ၊ ကား။ အန္တမသော၊ အားဖြင့်။ မာတရမ္ပိ၊ အမိကိုသော်လည်း။ ယာစိတွာ၊ တောင်း၍။
ဘုဉ္ဇေယျာတိ၊ ကား။ အဇ္ဈောဟရေယျ၊ စားမျိုအံ့။
စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ဝိညတ္တိစေဝ၊ တောင်းခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ဘောဇနဉ္စ၊ စားခြင်းသည်လည်းကောင်း။ ပမာဏံ၊ လိုရင်းပမာဏတည်း။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။ ဝိညတွာ၊ တောင်း၍။ အညာယ၊ အခြားသူကို။ ဘဇ္ဇနာဒီနိ၊ လှော်ခြင်း အစရှိသည်တို့ကို။ ကာရာပေတွာဝါ၊ ပြုစေ၍သော်လည်းကောင်း။ အညာယ၊ အခြားသူကို။ ဝိညာပေတွာ၊ တောင်းစေ၍။ သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။ ဘဇ္ဇနာဒီနိ၊ တို့ကို။ ကတွာဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ပဋိဂ္ဂဟဏတော၊ ယူသောအခါမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ယာဝ၊ လောက်။ ဒန္တေဟိ၊ သွားတို့ဖြင့်။ သင်္ခါဒနံ၊ ကောင်းစွာကြိတ်ခြင်းသည်။ ဝါ၊ ဝါးခြင်းသည်။ (အတ္ထိ)။ တာဝ၊ ထိုဝါးနေသည့်တိုင်အောင်။ သဗ္ဗပယောဂေသု၊ တို့၌။ ဒုက္ကဋာနိ (ဟောန္တိ)။ ပေ။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ သဗ္ဗပ္ပယော‌‌ဂေသု ။ ။အလှူခံပြီးနောက် တောထဲမှ ဆောင်ယူခြင်း, စပါးစိမ်းကို အခြောက်လှန်းခြင်း, မိုးစွေနေသည် ဖြစ်၍ မခြောက်သဖြင့် လှော်ဖို့ရန် ဖိုခနောက်ပြင်ခြင်း, အိုးကင်းပြင်ခြင်း, ယောက်မစီစဉ်ခြင်း, ထင်းရှာခြင်း, မီးမွှေးခြင်း, အိုးကင်း၌ စပါးစိမ်းကို ထည့်ခြင်း ယောက်မဖြင့် လှော်ခြင်း, ထို့နောက် ထောင်းဖို့ရန် ဆုံကျည်ပွေ့ကို ပြင်ခြင်း, ထောင်းခြင်း ပြာခြင်း, ဆန်ဆေးခြင်း ဤသို့ စသည်ဖြင့် ပါးစပ်တွင်း၌ သွားဖြင့် ကိုက်ဝါး၍ မပြီးသေးသမျှ ဒုက္ကဋ်ချည်းတည်း။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ အာမကဓသံ၊ စပါးစိမ်းကို။ ဝိညာပနဝတ္ထုသ္မိံ၊ တောင်းခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တံ။ သယံဝါ၊ ကိုယ်တိုင်သော်လည်းကောင်း။ အညာယဝါ၊ အခြားသူသည်သော်လည်းကောင်း။ အဝိညတ္တိယာ၊ တောင်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ။ (ဝိညတ်မပါဘဲ)။ လဒ္ဓံ၊ ရအပ်သော စပါးစိမ်းကို။ ဘဇ္ဇနာဒီနိ၊ တို့ကို။ ကတွာဝါ၊ ပြု၍သော်လည်းကောင်း။ ကာရေတွာဝါ၊ ပြုစေ၍သော်လည်းကောင်း။ ဘုဉ္ဇန္တိယာ၊ စားသောရဟန်းမ၏။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ ပန၊ ဆက်။ အညာယ၊ အခြားသောရဟန်းမ၏။ ဝိညတ္တိယာ၊ တောင်းခြင်းကြောင့်။ လဒ္ဓံ၊ ရအပ်သော စပါးစိမ်းကို။ သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။ ဘဇ္ဇနာဒီနိ၊ တို့ကို။ ကတွာပိ၊ သော်လည်းကောင်း။ ကာရေတွာပိ၊ စေ၍သော်လည်းကောင်း။ ဘုဉ္ဇန္တိယာ၊ ၏။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်အာပတ်ပင်တည်း။
အာဗာဓေ၊ အနာသည်။ သတိ၊ သော်။ သေဒကမ္မာဒီနံ၊ ချွေးအောင်းမှု အစရှိသည်တို့၏။ အတ္ထာယ၊ ငှာ။ ဝိညာပေန္တိယာ၊ တောင်းသောရဟန်းမ၏လည်းကောင်း။ အဝိညတ္တိယာ၊ ဝိညတ်မပါဘဲ။ (မတောင်းဘဲ)။ လဗ္ဘမာနံ၊ ရအပ်သော စပါးစိမ်းကို။ နဝကမ္မတ္ထာယ၊ နဝကမ္မအကျိုးငှာ။ သမ္ပဋိစ္ဆန္တိယာ၊ လက်ခံသော ရဟန်းမ၏လည်းကောင်း။ ဉာတကပ္ပဝါရိတဋ္ဌာနေ၊ ဆွေမျိုးတော်သူ ဖိတ်ဖန်သူတို့၏အထံ၌။ မုဂ္ဂမာသာဒိအပရဏ္ဏံ၊ ပဲနောက် မတ်ပဲ အစရှိသော ပဲကို။ ဝိညာပေန္တိယာ၊ လည်းကောင်း။ ဥမ္မတ္တိကာဒီနံ၊ ကုန်၍။ (ဝိညာပေန္တီနံစ) အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
သတ္တန္နံ၊ ၇မျိုးကုန်သော။ ဓညာနံ၊ တို့တွင်။ အညတရဿ၊ တစ်မျိုးမျိုးသော စပါးကို။ ဝိညာ‌ပနံ ဝါ၊ ကိုယ်တိုင်တောင်းခြင်းသော်လည်းကောင်း။ ဝိညာပါပနံဝါ၊ သူတစ်ပါးကိုတောင်းစေခြင်းသော်လည်းကောင်း။ [ဝိပုဗ္ဗ ဉာဓာတ်, ဏာပေပစ္စည်း ၂ ချက်သက်ထားသော ပုဒ်တည်း၊ များသောအားဖြင့် ကာရိတ် ၂ ခုသက်လျှင် တစ်ခုကို ‌ချေရိုးတည်း၊ ဤ၌ကား မကျေသော ပုဒ်အထူးဟု မှတ်ပါ။] ပဋိလာဘော၊ ရခြင်းလည်းကောင်း။ ဘဇ္ဇနာဒီနိ၊ တို့ကို။ ကတွာဝါ၊ ကိုယ်တိုင်ပြု၍သော်လည်းကောင်း။ ကာရေတွာဝါ၊ သူတစ်ပါးကို ပြုစေ၍သော်လည်းကောင်း။ အဇ္ဈောဟရဏံ၊ စားမျိုခြင်းလည်းကောင်း။ ပေ။ ဣတိ၊ တည်း။
အဋ္ဌမေ၊ ၌။ သင်္ကာရန္တိ၊ ကား။ ကစဝရံ၊ အမှိုက်ကို။
ဝိဃာသန္တိ၊ ကား။ ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော။ ဘုတ္တာဝသေသံ၊ စားအပ်ပြီးမှ အကြွင်းကို။ [ဆဋ္ဋေယျဝါ ဆဋ္ဋာပေယျဝါ၌ စပ်။] ဥစ္ဆိဋ္ဌောဒကမ္ပိ၊ လုတ်ဆေးရည်သည်လည်းကောင်း။ ဒန္တကဋ္ဌမ္ပိ၊ ဝါးအပ်ပြီးသော ဒန်ပူသည်လည်းကောင်း။ (ဝိဃာသော နာမ၊ ဝိဃာသမည်တုံသေး၏။) ပန၊ မြှောက်ပင့်ဖွယ်ရာ သမ္ဘာဝနာကား။ အဋ္ဌိကစလကေသု၊ ခံတွင်းမှ ထုတ်ပစ်အပ်သော အရိုးစားဖတ်တို့၌။ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ၊ ဝိဃာသဟု အထူးဆိုဖွယ်သည်ပင်။ နတ္ထိ၊ မရှိတော့။ [ဝိ+ရူပေါ၊ ဖောက်ပြန်သော+ ဃာသော၊ အစာတည်း။ ဝိဃာသော။]
တိရောကုဋ္ဋေ ဝါ တိရောပါကာရေ ဝါတိ၊ ကား။ ယဿကဿစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခု‌သောအိမ်၏။ ဝါ၊ ကျောင်း၏။ ကုဋ္ဋဿ ဝါ၊ နံရံ၏သော်လည်းကောင်း။ ပါကာရဿဝါ၊ တံတိုင်း၏သော်လည်းကောင်း။ ပရတော၊ ထိုမှာဘက်၌။ ဝါ၊ ပြင်ဘက်၌။ [အိမ်၊ ကျောင်းတို့၏နံရံကို "ကုဋ္ဋ" ဟု ခေါ်၍ အိမ်ကျောင်းတို့၏ ဝင်းအကာကို "ပါကာရ" ဟု ခေါ်သည်၊ ထိုအကာသည် အုတ်-ကျောက်-သစ်သားအားဖြင့် ၃ မျိုးပြားသောကြောင့် "ယဿ ကဿစိ" ဟုဆိုသည်။]
ဆဋ္ဋေယျ ဝါ ဆဋ္ဋာပေယျဝါတိ၊ ကား။ သဗ္ဗာနိပိ၊ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ဧတာနိ၊ ဤဥစ္စာရ စသည်တို့ကို။ ဧက‌တော၊ တပေါင်းတည်း။ ဆဋ္ဋေန္တိယာ၊ စွန့်ပစ်သော ရဟန်းမ၏။ ဧကပ္ပယောဂေ၊ တစ်ကြိမ်တည်းသော ပယောဂကြောင့်။ ဧကာ၊ တစ်ချက်သော။ အာပတ္တိ (ဟောတိ)။ [ဥစ္စာရစသော ၄ မျိုးကို တစ်ခုစီခွဲ၍ စွန့်ပစ်လျှင် ဝတ္ထုအရေအတွက်အားဖြင့် အာပတ်များစွာဖြစ်၏။] သကိံ၊ တစ်ကြိမ်။ အာဏတ္တာယ၊ စေခိုင်းအပ်သော ရဟန်းမသည်။ ဗဟုကေ၊ များစွာသော ဥစ္စာရစသည်ကို။ ဆဋ္ဋိတေပိ၊ စွန့်ပစ်အပ်ပါသော်လည်း။ ဧကာဝ၊ တစ်ချက်သာလျှင်ဖြစ်သော။ (အာပတ္တိ ဟောတိ)။ ["သကိံ အာဏတ္တာ ဗဟုကံပိ ဆဋ္ဋေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ" ဟူသော ပါဠိတော်ဝါကျကို ယူထားသော ဝါကျဖြစ်ရကား "အာဏတ္တာယ" ဟု ပါဌ်မှန်ရှိ‌စေ၊ "အာဏတ္တိယာ" ဟု မရှိစေသင့်။]
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ တိရောကုဋ္ဋေ၊ နံရံပြင်ဘက်၌။ ဆဋ္ဋနဝတ္ထုသ္မိံ၊ စွန့်ပစ်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တံ။ ပေ။ ဘိက္ခုဿ၊ ၏။ ဒုက္ကဋံ (‌ဟောတိ)။ [ဤပါဌ်ကို ထောက်၍ ကျောင်းခန်းတွင်းက နေလျက် အောက်သို့ မကြည့်ဘဲ အမှိုက်တံတွေး စသည် စွန့်ပစ်သော ရဟန်းမှာ ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၍ သာမဏေများမှာ ဒဏ်ထိုက်သည်ဟု မှတ်ပါ။] ဩလောကေတွာဝါ၊ ကြည့်၍သော်လည်းကောင်း။ အဝဠဉ္ဇေဝါ၊ မသုံးစွဲအပ်သော အရပ်၌သော်လည်းကောင်း။ ဆဋ္ဋေန္တိယာ၊ စွန့်ပစ်သောရဟန်းမ၏လည်းကောင်း။ ဥမ္မတ္တိကာဒီနံ (ဆဋ္ဋေန္တီနံ)စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ။
ဥစ္စာရာဒိဘာဝေါ၊ ကျင်ကြီး အစရှိသည်တို့၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ အနာလောကနံ၊ မကြည့်ရှုခြင်းလည်းကောင်း။ ဝဠဉ္ဇနဋ္ဌာနံ၊ အများသုံးစွဲအပ်သောအရပ်လည်းကောင်း။ [အသွားအလာရှိသောအရပ်-ဟူလို။] တိရောကုဋ္ဋတိရောပါကာရတာ၊ နံရံပြင်ဘက်, တံတိုင်းပြင်ဘက်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဆဋ္ဋနံဝါ၊ ကိုယ်တိုင်စွန့်ပစ်ခြင်းသော်လည်းကောင်း။ ဆဋ္ဋာပနံဝါ၊ သူတစ်ပါးကို စွန့်စေခြင်းသော်လည်းကောင်း။ ပေ။ ဣတိ၊ တည်း။
နဝမေ၊ ၌။ ဟရိတေတိ၊ ကား။ ခေတ္တေဝါ၊ လယ်၌သော်လည်းကောင်း။ နာဠိကေရာဒိအာရာမေဝါ၊ အုန်းခြံအစရှိသောအာရာမ်၌သော်လည်းကောင်း။ ယတ္ထ ကတ္ထစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော။ ရောပိမဟရိတဋ္ဌာနေ၊ စိုက်ပျိုးအပ် စိမ်းစိုသောအရပ်၌။
တာနိ ဝတ္ထူနိ၊ ထိုဥစ္စာရစသော ဝတ္ထုတို့ကို။ ဆဋ္ဋေန္တိယာဝါ၊ ကိုယ်တိုင်စွန့်ပစ်သော ရဟန်းမ၏လည်းကောင်း။ ဆဋ္ဋာ‌ပေန္တိယာဝါ၊ သူတစ်ပါးကို စွန့်ပစ်စေသောရဟန်းမ၏လည်း‌ကောင်း။ ပုရိမနယေနေဝ၊ ဖြင့်သာလျှင်။ အာပတ္တိ (ဟောတိ)။ တာဒိသေ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။ ဌာနေ၊ ၌။ [ရောပိမဟရိတအရပ်၌-ဟူလို။] နိသီဒိတွာ၊ ၍။ အန္တမသော၊ ဖြင့်။ ဥဒကံ၊ အရည်ကို။ ပိဝိတွာ၊ ၍။ မတ္ထကစ္ဆိန္နံ၊ ဖြတ်အပ်သောအထက်ပိုင်းရှိသော။ နာဠိကေရမ္ပိ၊ အုန်းသီးကိုလည်း။ ဆဋ္ဋေန္တိယာ, အာပတ္တိယေဝ။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ ဥစ္စာရာဒီနိ၊ ကျင်ကြီးအစရှိသည်တို့ကို။ ဟရိတေ၊ စိမ်းစိုသောအရပ်၌။ ဆဋ္ဋနဝတ္ထုသ္မိံ၊ စွန့်ခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ ပေ။ ဘိက္ခုနိယာပိ၊ ၏လည်း။ နိက္ခိတ္တဗီဇေ၊ ချအပ်သော မျိုးစေ့ရှိသော။ ခေတ္တေ၊ လယ်၌။ ယာဝ၊ လောက်။ အင်္ကုရော၊ အညွန့်သည်။ န ဥဋ္ဌဟတိ၊ မထသေး။ ဝါ၊ မထွက်သေး။ တာဝ၊ ထိုအညွန့်မထွက်သေးမီ။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ အဟရိတေ၊ မစိမ်းစိုသောအရပ်၌။ ဒွိကဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။
ပန၊ ကား။ တသ္မိံ၊ ထိုစိမ်းစိုသောအရပ်၌။ အဟရိတသညာယ၊ မစိမ်းစိုသော အရပ်ဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။ (ဆ‌ဋ္ဋေန္တိယာ၊ ၏လည်းကောင်း။) ဆဋ္ဋိတခေတ္တေဝါ၊ စွန့်ပစ်အပ်ပြီးသောလယ်၌သော်လည်းကောင်း။ သာမိကေ၊ ဥစ္စာရှင်တို့ကို။ အပလောကေတွာဝါ၊ ပြန်ပြော၍သော်လည်းကောင်း။ [ဥစ္စာရှင်တို့က ခိုင်းစေထားအပ်သော လယ်စောင့် ခြံစောင့်များကိုလည်း သာမိက၌ သွင်းပါ။] ဆဋ္ဋေန္တိယာ၊ ၏လည်းကောင်း။ ဥမ္မတ္တိကာဒီနံ (ဆဋ္ဋေန္တီနံ)စ။ ပေ။ ဣတိ၊ တည်း။
ဒသမေ၊ ၌။ နစ္စန္တိ၊ ကား။ အန္တမသော၊ ဖြင့်။ မောရနစ္စမ္ပိ၊ ဒေါင်းတို့၏ကခြင်းကိုလည်း။ (ဒဿနာယ ဂစ္ဆေယျ၌စပ်။)
ဂီတန္တိ၊ ကား။ အန္တမသော, ဓမ္မဘာဏကဂီတမ္ပိ၊ တရား‌ဟောပုဂ္ဂိုလ်တို့၏သီချင်းသံကိုလည်း။ဆဋ္ဋိတခေတ္တေ ။ ။ကောက်ပင်တို့ကို ရိတ်၍ ယူသွားပြီးရာလယ်ကို "ဆဋ္ဋိတခေတ္တေ" ဟု ဆိုသည်၊ ရိတ်ပြီးသော်လည်း နောက်ထပ် အတက်ထွက်ဦးမည်ဖြစ်၍ စောင့်ရှောက်ထားလျှင်ကား "ဆဋ္ဋိတ" မဟုတ်။
မောရနစ္စမ္ပိ ။ ။ပိသဒ္ဒါသည် ဂရဟာဇောတက၊ ‌ဒေါင်းသတ္တဝါတို့၏ ကခြင်းသော်မှ နစ္စမည်သေး၏၊ ကခြေသည် သေသောက်ကြူး‌စသော လူတို့ ကခြင်း၏ နစ္စအမည်ရကြောင်းမှာ အထူးဆိုဖွယ်မလို-ဟု သမ္ဘာဝနာပြု၊ မောရသဒ္ဒါလည်း ကတတ်သော တိရစ္ဆာန်တို့၏ နိဒဿနနည်းသာတည်း၊ ထိုမောရဖြင့် သုဝ (ကျေးသား), မက္ကဋ(မျောက်),သပ္ပ (အလမ္ပာယ်မြွေ)စသည်ကိုလည်း ယူ။ [နဋာဒယော ဝါ နစ္စန္တု, သောဏ္ဍာ ဝါ၊ အန္တမသော မောရသုဝမက္ကဋာဒယောပိ၊ သဗ္ဗမေတံ နစ္စမေဝ။]
ဓမ္မဘာဏကဂီတံပိ ။ ။ဓမ္မံ+ဘဏန္တီတိ ဓမ္မဘာဏကာ-တရားဟောသူတို့၊ တေသံ+ဂီတံ ဓမ္မဘာဏကဂီတံ၊ တရားဟောသောအခါ သီချင်းသံပေါက်အောင် အသံရှည်ဆွဲ၍ ဟောအပ်သော တရားသီချင်း၊ ပိသဒ္ဒါ သမ္ဘာဝနာဇောတက၊ "တရားတည်းဟူသော မွန်မြတ်သော အသံသော်မှ ဂီတအမည် ရသေး၏၊ ကခြေသည်တို့၏ သီချင်း, အရိယာတို့ ပရိနိဗ္ဗာန်စံရာ အခါ၌ သာဓုကီဠနသဘင် ကျင်းပရာဝယ် ရတနာသုံးပါးဂုဏ်နှင့်စပ်၍ စီကုံးအပ်သော သီချင်းတို့၏ ဂီတအမည်ရကြောင်းမှာ အထူးဆိုဖွယ် မလိုတော့ပါ" ဟူလို။ [သီချင်းအသွားအတိုင်း ပြုလုပ်အပ်သော ဒန္တဂီတ (သွားသီချင်းသံ), သီချင်းမဆိုမီ ရှေးဦးစွာ အသံမပီသသော ဩကူဇန(ငြီးသံ) တို့လည်း ဂီတတွင် ပါဝင်ကြသတတ်။]
(သဝနာယ၊ နားထောင်ခြင်းငှာ။ ဂစ္ဆေယျ။)
ဝါဒိတန္တိ၊ ကား။ အန္တမသော, ဥဒကဘေရိဝါဒိတမ္ပိ၊ ရေစည်တီးသံကိုလည်း။ (သဝနာယ ဂစ္ဆေယျ)။
ဒဿနာယာတိ၊ ကား။ ဧတေသု၊ ဤနစ္စ, ဂီတ, ဝါဒိတတို့တွင်။ ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုကို။ ဒဿနာယ၊ ကြည့်ရှုခြင်းငှာ။ (တစ်နည်း) ဒဿနာယ၊ ကြည့်ရှုနားထောင်ခြင်းငှာ။ ဂစ္ဆန္တိယာ၊ ၏။ ပဒေ ပဒေ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ ယတ္ထ၊ အကြင်အရပ်၌။ ဌိတာ၊ တည်သော ရဟန်းမသည်။ ပဿတိဝါ၊ ကြည့်မူလည်း ကြည့်၏။ သုဏာတိ ဝါ၊ နားထောင်မူလည်း နားထောင်၏။ (တတ္ထ၊ ထိုအရပ်၌။) ဧကပ္ပယောဂေ၊ တစ်ကြိမ်သော ပယောဂ၌။ ဧကာ၊ တစ်ချက်သော။ အာပတ္တိ (ဟောတိ)။ တံတံဒိသံ၊ ထိုထိုအရပ်ကို။ ဩလောကေန္တိယာ၊ ကြည့်သောရဟန်းမ၏။ ပယောဂေ ပယောဂေ၊ ၌။ အာပတ္တိ ဟောတိ။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ နစ္စာဒီနိ၊ ကခြင်း အစရှိသည်တို့ကို။ ဒဿနာယ၊ ငှာ။ ဂမနဝတ္ထုသ္မိံ၊ သွားခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တံ။ သယံ၊ ကိုယ်တိုင်။ တာနိ ဝတ္ထူနိ၊ ထိုနစ္စ အစရှိသော ဝတ္ထုတို့ကို။ ကရောန္တိယာ၊ ပြုသောရဟန်းမ၏လည်းကောင်း။ အညံ၊ အခြားသူကို။ အာဏာပေန္တိယာဝါ၊ စေခိုင်းသူမူလည်းဖြစ်သော။ စေတိယဿ၊ စေတီအား။ ဥပဟာရံ၊ ပူဇော်ခြင်းကို။ ဒေထ၊ ပေးကုန်လော့။ ဣတိ ဤဒိသေန၊ သော။ ပရိယာယေန၊ ပရိယာယ်ဖြင့်။မှတ်ချက် ။ ။တရားတော်ပင် ဖြစ်သော်လည်း ဂီတသံပေါက်အောင် ရွတ်ဆိုလျှင် နားမထောင်အပ်၊ ရွတ်ဆိုခြင်းငှာလည်း မအပ်၊ ပျို့ ကဗျာ လင်္ကာ တေးထပ် ဒွေးချိုး စသော ဂီတမျိုးပင် ဖြစ်သော်လည်း တရားသဘောပါအောင် ရေးထားလျှင် နားထောင်အပ်၏၊ သို့ရာဝယ် ရဟန်းများ ကိုယ်တိုင်ကား ဂီတဆိုသလို အသံ အတို အရှည်ဆွဲ၍ မဆိုကောင်းဟု မှတ်ပါ။
ဥဒကဘေရိဝါဒိတံပိ ။ ။ဤ ပိကား ဂရဟာဇောတက၊ "ရေထည့်ရာ စည်ကို တီးသော အသံသော်မှ ဝါဒိတ မည်သေး၏၊ ညှို့ဖြင့် ဖွဲ့အပ်သော စောင်းစသော တူရိယာတို့ကို တီးသံ၏ ဝါဒိတအမည်ရကြောင်းမှာ ဆိုဖွယ်မလို" ဟူလို။ [ဝါဒိတန္တိ-တန္တိဗဒ္ဓါဒိဝါဒနီယဘဏ္ဍဝါဒိတံ ဝါ ဟောတု, ကူတဘေရိဝါဒိတံ ဝါ (အိုးစည်တီးသံ)၊ အန္တမသော ဥဒကဘေရိဝါဒိတံပိ၊ သဗ္ဗမေဝေတံ ဝါဒိတမေဝ။]
ဒဿနာယ ။ ။စက္ခုဝိညာဏ်စသော ဝိညာဏ် ၅ ပါးလုံး၏ ကိစ္စသည် သိမြင်ခြင်းသဘော ရှိရကား ဝိညာဏ် ၅ပါးလုံး၏ ကိစ္စကို "ဒဿန" ဟု ဆိုနိုင်၏၊ ထို့ကြောင့် ဒဿနာယဝယ် နားထောင်ခြင်းကြိယာလည်း ပါဝင်သည်ဟု မှတ်ပါ၊ တစ်နည်း- "ဒဿနဉ္စ+သဝနဉ္စ ဒဿနံ" ဟု ဝိရူပေကသေသ်ပြု၍ "ဒဿနာယ-ကြည့်ရှုနားထောင်ခြင်းငှာ" ဟုပေးပါ။
ဘဏန္တိယာဝါ၊ ပြောသူမူလည်းဖြစ်သော။ [ဘုရားရှေ့၌ အက သီဆို တီးမှုတ်မှုကို ခိုင်းသည်ကိုပင် "ဥပဟာရံ ဒေထ" ဟု ခိုင်းခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ပရိယာယ်ဖြင့် ခိုင်းခြင်းဟု ဆိုသည်။] စေတိယဿ၊ အား။ ဥပဟာရံ၊ ကို။ ကရောမ၊ ပြုလိုပါကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝုတ္တေ၊ လျှောက်အပ်သော်။ သာဓူတိ၊ ကောင်းပြီဟူ၍။ သမ္ပဋိစ္ဆန္တိယာဝါ၊ လက်ခံသူမှလည်းဖြစ်သော။ (ဘိက္ခုနိယာစ၊ ၏လည်းကောင်း။) ပါစိတ္တိယမေဝ၊ ပင်တည်း။ ဣတိ၊ ဤစကားကို။ သဗ္ဗအဋ္ဌကထာသု၊ တို့၌။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ ဘိက္ခုနော၊ ၏။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံတို့၌။ [ကိုယ်တိုင်ပြုခြင်း, သူတစ်ပါးကို စေခိုင်းခြင်း, ပရိယာယ်ပြောခြင်းတို့၌-ဟူလို။] ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။
ပန၊ ကား။ တုမှာကံ၊ အရှင်ဘုရားတို့၏။ စေတိယဿ၊ အား။ ဥပဋ္ဌာနံ၊ ဆည်းကပ်ခြင်းကို။ ကရောမ၊ ပြုလိုပါကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တေ၊ လျှောက်အပ်သော်။ ဥပဋ္ဌာနကရဏံ နာမ၊ ဆည်းကပ်မှုကို ပြုခြင်းမည်သည်။ သုန္ဒရံ၊ ကောင်း၏။ ဣတိ ဤဒိသံ၊ သော။ ပရိယာယံ၊ ကို။ ဘဏန္တိယာ၊ ၏လည်းကောင်း။ [ဥပဋ္ဌာနဟူသည် ဘုရားအနီး၌ ပြုစု တည်နေခြင်း(ဆည်းကပ်ခြင်း)ဖြစ်သောကြောင့် "ကောင်း၏" ဟု ဆိုကောင်းသည်-ဟူလို။] အာရာမေ၊ အာရာမ်၌။ ဝါ၊ မိမိကျောင်း၌။ ဌတွာ၊ တည်၍။ ပဿန္တိယာဝါ၊ ကြည့်သည်မူလည်းဖြစ်သော။စေတိယဿ ။ ။"စေတီတော်ကို နစ္စ ဂီတ ဝါဒိတတို့ဖြင့် ပူဇော်ပါရစေ" ဟု လူတို့က လျှောက်လာလျှင် "အင်း-ကောင်းသားပဲ" ဟု သဘောတူ လက်မခံရ၊ လက်ခံလျှင် ဘိက္ခုနီတို့မှာ ပါစိတ်, ဘိက္ခုတို့မှာ ဒုက္ကဋ်၊ ဤစကားအရ "ကပွဲသဘင်ဖြင့် ဘုရားပွဲလုပ်ဖို့ရန် ကိုယ်တိုင်ကြိုးစားမှု, လူတို့အား စီမံမှုကို မပြုကောင်း" ဟု မှတ်ပါ။
သဗ္ဗအဋ္ဌကထာသု ။ ။သိက္ခာပုဒ်ပါဠိတော်၌ "နစ္စံ၊ပေ၊ဒဿနာယ ဂစ္ဆေယျ" ဟု နစ္စစသည် တို့ကို ကြည့်ရှုနားထောင်ဖို့ရန် သွားသူသာ အာပတ်ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ထိုနစ္စစသည်တို့ကို ကိုယ်တိုင်ပြုသူ, အပြုခိုင်းသူမှာ အာပတ်ဟု ပညတ်တော်မမူအပ်ချေ၊ သို့ပါလျက် "သယံ တာနိ ဝတ္ထူနိ ကရောန္တိယာ" စသော စကားကို အဘယ်မှရ၍ ဆိုအပ်ပါသနည်းစု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "သဗ္ဗအဋ္ဌကထာသု ဝုတ္တံ" ဟု မိန့်သည်၊ မဟာအဋ္ဌကထာစသော အဋ္ဌကထာအားလုံးတို့၌ပင် တညီတညွတ်တည်း ဆိုထားသောကြောင့် ထိုအဋ္ဌကထာတို့မှ ရသဖြင့် ဆိုအပ်ပါသည်-ဟူလို။
အာရာမေ ဌတွာ ။ ။"ဌတွာ-ရပ်၍" ဟူသော စကားသည် နိဒဿန (ဌာနကြိယာတစ်ခုကိုသာ ညွှန်ပြသော)နည်းတည်း၊ ထိုင်၍, လဲလျောင်း၍, စင်္ကြံသွား၍ ကြည့်ရှုနားထောင်ခြင်းများကိုလည်း "ဌတွာ ပဿန္တိယာ ဝါ သုဏန္တိယာ ဝါ" ၌ သွင်းယူရသည်။ [အာရာမေ ဌတွာတိ ဣဒံ နိဒဿနမတ္တံ, သေကဣရိယာပထေဟိ ယုတ္တာယ ပဿန္တိယာပိ အနာပတ္တိယာ ဣစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ။]
အခြားကျောင်းတို့သို့ကား ။ ။‌"ကျောင်း၌ တည်၍ ကြည့်လျှင် အနာပတ္တိ" ဟု ဆိုသော်လည်း တခြားကျောင်းတိုက်သို့ကား အကြည့်မသွားကောင်း။ [ပဿိဿာမီတိ ဝိဟာရတော ဝိဟာရံ ဂစ္ဆန္တိယာ အာပတ္တိယေဝ၊-ဋီကာသစ်၊ ဤစကားလည်း "ဒဿနာယ ဂစ္ဆေယျ" ဟူသော ပါဠိတော်နှင့် အညီပင်တည်း။]
သုဏန္တိယာဝါ၊ နားထောင်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ (ဘိက္ခုနိယာ၊ ၏လည်းကောင်း။) တထာ၊ ထိုမှတစ်ပါး။ အတ္တနော၊ ၏။ ဌိတောကာသံ၊ တည်ရာအရပ်သို့။ အာဂန္တွာ၊ လာ၍။ ပယောဇိတံ၊ ယှဉ်စေအပ်သော နစ္စ စသည်ကိုလည်းကောင်း။ ပဋိပထံ၊ ‌ရှေးရှုဖြစ်သောလမ်းကို။ ဝါ၊ ခရီးရင်ဆိုင်။ ဂစ္ဆန္တိယာ၊ သွားစဉ်။ [ကိုယ်ကိစ္စနှင့် သွားစဉ်-ဟူလို။] သမ္မုခီဘူတံ၊ မျက်မှောက်ဖြစ်၍ဖြစ်သော နစ္စ စသည်ကိုလည်းကောင်း။ (ပဿန္တိယာဝါ သုဏန္တိယာဝါ, ဘိက္ခုနိယာ၊ ၏လည်းကောင်း။) သလာကဘတ္တာဒိကေ၊ သလာကဘတ်ကို ခံယူခြင်း အစရှိသော။ ကရဏီယေ၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စသည်။ သတိ၊ သော်။ ဂန္တွာ၊ ၍လည်းကောင်း။ အာပဒါသု၊ တို့ကြောင့်။ သမဇ္ဇဋ္ဌာနံ၊ ပွဲသဘင်ရှိရာအရပ်သို့။ ပဝိသိတွာပိဝါ၊ ဝင်ပြေး၍သော်လည်းကောင်း။ ပဿန္တိယာဝါ သုဏန္တိယာဝါ (ဘိက္ခုနိယာ၊ ၏လည်းကောင်း။) ဥမ္မတ္တိကာဒီနံ (ပဿန္တီနံ ဝါ သုဏန္တီနံ ဝါ, ဘိက္ခုနီနံ)စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
နစ္စာဒီနံ၊ နစ္စအစရှိသည်တို့တွင်။ အညတရတာ၊ တစ်ပါးပါး၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ အနုညာတကာရဏာ၊ ကို။ အညတြ၊ ၍။ ဂမနံ၊ သွားခြင်းလည်းကောင်း။ ဒဿနံဝါ၊ ကြည့်ခြင်းသော်လည်းကောင်း။ သဝနံဝါ၊ နားထောင်ခြင်းသော်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ တီဏိ။ ပေ။ ဣတိ၊ တည်း။
**ပဌမော၊ သော။** **လသုနဝဂ္ဂေါ၊ တည်း။**