Issues
Select Version
AI-汉译-Nissaya
简体中文
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

1. Ovādasikkhāpadavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဩဝါဒဝဂ္ဂဿ၊ ဝဂ်၏။ ပဌမေ၊ ၌။ အသမ္မတောတိ၊ ကား။ အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတဿ၊ ၈ပါးသော အင်္ဂါနှင့် ပြည့်စုံသော။ ဘိက္ခုနော၊ အား။ [အင်္ဂါရှစ်ပါးကို ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ပြထားပြီ။] ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဉ တ္တိစတုတ္ထေန၊ ဉ တ်လျှင် ၄ကြိမ်မြောက်ရှိသော။ ကမ္မေန၊ ကံပြုကြောင်းစကားဖြင့်။ ဝါ၊ ကမ္မဝါစာဖြင့်။ ယာ ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိ၊ အကြင် ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိကို။ အနုညာတာ၊ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်ပြီ။ [ဤသိက္ခာပုဒ်၏နိဒါန်း၌ ခွင့်ပြုတော်မူအပ်ပြီ။] တာယ၊ ထိုဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိဖြင့်။ အသမ္မတော၊ မသမုတ်အပ်ဘဲ။
(ဩဝ‌ဒေယျ၌စပ်။) ဩဝဒေယျာတိ၊ ကား။ ဘိက္ခုနိသံဃံဝါ၊ နီသံဃာကိုသော်လည်းကောင်း။ သမ္ဗဟုလာ၊ ကုန်သော။ ဘိက္ခုနိယော ဝါ၊ တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။ ဧကဘိက္ခုနိံ ဝါ၊ တစ်ယောက်သော ဘိက္ခုနီကိုသော်လည်းကောင်း။ (ဩဝဒေယျ၌စပ်။) ဝဿသတူပသမ္ပန္နာယ။ ပေ။ ကာ‌တဗ္ဗန္တိအာဒိကေ၊ ဗ္ဗံ ဤသို့ အစရှိကုန်သော။ အဋ္ဌ၊ ကုန်သော။ ဂရုဓမ္မေ၊ ဂရုဓမ်တို့ကို။ ဝါ၊ အလေးပြုအပ်သောတရားတို့ကို။ ဩဝါဒဝသေန၊ ဆုံးမခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ဝါ၊ ဩဝါဒပေးသည့်အနေအားဖြင့်။ ဩသာရေန္တော၊ ပါဠိကို သက်ရောက်စေလျက်။ ဝါ၊ ပါဠိကို ရွတ်ပြလျက်။ ဩဝဒေယျ၊ ဆုံးမအံ့။ [ဝဿသတူပသမ္ပန္နာယ၊ ရဟန်းဖြစ်ပြီး၍ ဝါတစ်ရာရှိသော။ ဝါ၊ ဝါတစ်ရာ ရပြီးသော။ ဘိက္ခုနိယာ၊ သည်၊ တဒဟုပသမ္ပန္နဿ၊ ထိုနေ့၌ ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်သော။ ဘိက္ခုနော၊ ကို။ဩဝဒေယျ ။ ။"ဘိက္ခုနီသံဃာကို ဖြစ်စေ, သံဃာမပြည့်သော ဘိက္ခုနီ ၂ပါး ၃ပါးကို ဖြစ်စေ, ဘိက္ခုနီ ၁ပါးတည်းကို ဖြစ်စေ ဆုံးမအံ့" ဟူရာ၌ အခြား တရားဖြင့် ဆုံးမခြင်းမဟုတ်, ဂရုဓမ်ပါဠိကို ရွတ်ပြ၍ ဩဝါဒပေးခြင်းတည်း၊ ထို့ကြောင့် "အဋ္ဌဂရုဓမ္မေ ဩဝါဒဝသေန ဩသာရေန္ထော ဩဝဒေယျ" ဟု မိန့်သည်။
ဆက်ဦးအံ့- "ဩဝါဒဝသေန" ဖြင့် ဂရုဓမ်ပါဠိကို ရွတ်ရာ၌ မိမိရကြောင်းကို သိစေလိုခြင်း စသည်ကြောင့် ရွတ်ပြခြင်းမဟုတ်, ဩဝါဒပေဒသည့် အနေအားဖြင့် ရွတ်ပြခြင်း" ဟု ဝိသေသနပြုသည်၊ ပါဠိသက်သက်ကို ရွတ်ပြခြင်းကို "ဩသာရဏ" ဟု ခေါ်၏။ [ဩသာရေတဗ္ဗာတိ- ပါဠိ, ဝတ္တဗ္ဗာ၊- ပါစိတျာဒိ။]
အဘိဝါဒနံ၊ ရှိခိုးခြင်းကိုလည်းကောင်း။ ပစ္စုဋ္ဌာနံ၊ ခရီးဦးကြိုခြင်းကိုလည်းကောင်း။ အဉ္ဇလိကမ္မံ၊ လက်အုပ်ချီမှုကိုလည်းကောင်း။ သာမိစိကမ္မံ၊ အရိုအသေပြုမှုကိုလည်းကောင်း။ ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်၏။ [(အယမ္ပိ ဓမ္မော၊ ကိုလည်း။ ယာဝဇီဝံ၊ အသက်ထက်ဆုံး။ အနတိက္ကမနီယော၊ မလွန်ကျူးအပ်, မလွန်ကျူးထိုက်)။-ဂရုဓမ်ပါဠိ။]
ပါစိတ္တိယံတိ၊ ကား။ ဩဝါဒပရိယောသာနေ၊ ဩဝါဒ၏အဆုံး၌။ ပါစိတ္တိယံ (‌ဟောတိ)။ ပေ။
ဩဝဒနဝတ္ထုသ္မိံ၊ ဆုံးမခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပေ။ အညေန၊ ဂရုဓမ်ပါဠိမှ တစ်ပါးသော။ ဓမ္မေန၊ တရားဖြင့်။ (ဩဝဒတော) ဝါ၊ ဆုံးမသော ရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ ဘိက္ခုနီသု၊ တို့၌။ ဥပသမ္ပန္နမတ္တံ၊ ရဟန်းဖြစ်ပြီးကာမျှဖြစ်သော ဘိက္ခုနီကို။ ဩဝဒတော ဝါ၊ လည်းကောင်း။ ဒုက္ကဋံ။
သမ္မတဿပိ၊ သမုတ်အပ်ပါသော်လည်း။ (ဩဝဒတော၌စပ်။) တံသမ္မုတိကမ္မံ၊ သည်။ အဓမ္မကမ္မံ၊ အဓမ္မကံသည်။ စေ ဟောတိ, (ဧဝံသတိ)။ တသ္မိံ အဓမ္မကမ္မေ၊ ၌။ အဓမ္မကမ္မသညိနော၊ အဓမ္မကံဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။ ဝဂ္ဂေ၊ ဝဂ်ဖြစ်သော။ ဘိက္ခုနီသံဃေ၊ ၌။ ပေ။ တိကပါစိတ္တိယံ။ ဝေမတိကဿ၊ ၍။ (ဝဂ္ဂေ, ဘိက္ခုနိသံဃေ, ဩဝဒတော၊ ၏လည်းကောင်း။) ဓမ္မကမ္မသညိနော၊ ၍။ (ဝဂ္ဂေ, ဘိက္ခုနိသံဃေ,ဩဝဒတော) စ၊ ၏လည်းကောင်း။ဂရုဓမ် ။ ။"ဝဿသတူပသမ္ပန္နာယ ဘိက္ခုနိယာ " စသော ပါဠိကို "ဂရုဓမ္မ" ဟုခေါ်သည်၊ [ဂရု-ဘိက္ခုနီဟူသမျှတို့သည် တစ်သက်လုံး မလွန်ကျူးမိအောင် အလေးဂရုပြုအပ်ကုန်သော+ဓမ္မာ-တရားတို့သည်၊ ဂရုမ္မော-တို့။] ထိုဂရုဓမ်ပါဠိအကျယ်ကို ဤသိက္ခာပုဒ်၏ပါဠိတော်မှာ ရှုပါ။
ဘိက္ခုနီသု၊‌ ပေ၊ မတ္တံ ။ ။ဘိက္ခုနီဖြစ်လိုသူသည် ရှေးဦးစွာ ဘိက္ခုနီသံဃာ၌ ဉ တ္တိစတုက္ကကမ္မဝါစာဖြင့် ဘိက္ခုနီပြုပေးရ၏၊ ထို့နောက် ဘိက္ခုသံဃာ၌ ထိုကမ္မဝါစာဖြင့်ပင် ဘိက္ခုနီအဖြစ်ကို ယူရသည်၊ ထို့ကြောင့် ဘိက္ခုသံဃာ၌ ဘိက္ခုနီမပြုရသေးသူကို "ဘိက္ခုနီသု ဥပသမ္ပန္နမတ္တံ" ဟု ဆိုသည်၊ မတ္တဖြင့် "ဘိက္ခုသံဃာ၌ ဥပသမ္ပန္န မဖြစ်ရသေး" ဟု ကန့်သည်၊ ဘိက္ခုသံဃာတစ်ဖက်၌သာ ရဟန်းဖြစ်သော သာကီဝင်မင်းသမီးတို့ကို ဩဝါဒပေးရာ၌ကား ပါစိတ်အာပတ် ပင်တည်း။
ဝဂ္ဂေ တိကပါစိတ္တိယံ ။ ။အားလုံး မစုံသေး၍ ဝဂ္ဂဖြစ်နေသော ဘိက္ခုနီသံဃာကို (၁) ဝဂ္ဂဟု အမှတ်ရှိသည် ဖြစ်၍, (၂) ဝဂ္ဂလေလား, သမဂ္ဂလေလားဟု ယုံမှားရှိ၍,(၃) သမဂ္ဂဟု အမှတ်ရှိ၍ ဩဝါဒပေဒခြင်းကြောင့် တိကပါစိတ် ဖြစ်၏။
တထာ ဝေမတိကဿ ။ ။ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိကံသည် အဓမ္မကံဖြစ်သော်လည်း "ဓမ္မကံလေလား, အဓမ္မကံလေလား" ဟု ယုံမှားရှိသော ရဟန်းအတွက် ဝဂ္ဂဘိက္ခုနီသံဃာကို ရှေးအတိုင်း ဝဂ္ဂမှတ်၍, ဝေမတိကဖြစ်၍, သမဂ္ဂထင်၍ ဩဝါဒပေးခြင်းကြောင့် ထို့အတူတိကပါစိတ် ဖြစ်၏။
တထာ ဓမ္မကမ္မသညိနော ။ ။(တထာ လိုက်စေ) ဘိက္ခုနောဝါဒကသမ္မုတိကံကို ဓမ္မကံ ထင်လျက် ထို ၃မျိုးသော အမှတ်ဖြင့် ဩဝါဒပေးခြင်းကြောင့်လည်း ထို့အတူ တိကပါစိတ်ဖြစ်၏။
တထာ၊ ထို့အတူ ၃ ချက်စီသော ပါစိတ်အာပတ်သည်။ (ဟောတိ)။ ဣတိ၊ ဤသို့လျှင်။ နဝ၊ ၉ ချက်ကုန်သော။ ပါစိတ္တိယာနိ (ဟောန္တိ)။ သမဂ္ဂေပိ၊ ညီညွတ်သည်လည်းဖြစ်သော။ ဘိက္ခုနိသံဃေ၊ ၌။ (ဩဝဒတော)။ နဝ၊ ကုန်သော။ (ပါစိတ္တိယာနိ ဟောန္တိ)။ ဣတိ၊ ဤသို့လျှင်။ အဓမ္မကမ္မဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ အဋ္ဌာရသ၊ ကုန်သော။ (ပါစိတ္တိယာနိ ဟောန္တိ)။
ပန၊ ကား။ တံ၊ ထိုသမ္မုတိကံသည်။ ဓမ္မကမ္မံ၊ ဓမ္မကံသည်။ (တရားရှိသောကံသည်)။ သစေ ဟောတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညီ သမဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ သမဂ္ဂသညီ ဩဝဒတီတိ၊ ဓမ္မကမ္မေ။ ပေ။ ဩဝဒတိဟူသော။ ဣဒံ အဝသာနပဒံ၊ ဤအဆုံးပုဒ်ကို (ဤအဆုံးဝါကျကို)။ [ပါဠိတော်၌ အဆုံးဖြစ်သော ဝါကျကို-ဟူလို။] ဌပေတွာ၊ ထား၍။ တေနေဝ နယေန၊ ထိုအဓမ္မကံ၌ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်ပင်။ သတ္တရသ၊ တစ်ဆယ့်ခုနစ်ချက်ကုန်သော။ ဒုက္ကဋာနိ (ဟောန္တိ)။ အယျ၊ အရှင်ဘုရား။ သမဂ္ဂါ၊ ညီညာဖြဖြ ‌ရောက်ပြီးကြကုန်သည်။ အမှ၊ ဖြစ်ပါကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တေ၊ ဘိက္ခုနီတို့က လျှောက်အပ်သော်။ အညံ၊ ဂရုဓမ်တရားမှတစ်ပါးသော။ ဓမ္မံ၊ သုတ္တန် အဘိဓမ္မာတရားကို။ (ဘဏန္တဿ စ၊ ရွတ်ဆိုသော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။ သမဂ္ဂမှာယျာတိစမှ စ ရွှေ့ထိုင်သည်။) အယျ၊ ရား။ ဝဂ္ဂါ၊ အစုတို့သည်။ (မစုံသေးကုန်သည်။) အမှ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုတ္တေ၊ သော်။ အဋ္ဌ၊ ၈ပါးကုန်သော။ ဂရုဓမ္မေ၊ ဂရုဓမ်တို့ကို။ ဘဏန္တဿ စ၊ ၏လည်းကောင်း။ ဩဝါဒံ၊ ကို။ အနိယျာတေတွာ၊ မအပ်နှင်းမူ၍။ ဝါ၊ နိဂုံးမချုပ်ဘဲ။သမဂ္ဂေပိ ဘိက္ခုနိသံဃေ ။ ။ဝဂ္ဂဘိက္ခုနီကို ဩဝါဒပေးရာ၌ ပါစိတ် ၉ချက် ဖြစ်သကဲ့သို့ သမဂ္ဂဘိက္ခုနီကို ဩဝါဒပေးရာ၌လည်း ပါစိတ် ၉ ချက်ပင် သင့်၏၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း- ဘိက္ခုနောဝါဒက သမ္မုတိကံက အဓမ္မကံ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
သတ္တရသ ။ ။ရှေ့၌ အဓမ္မိကဓမ္မကို မူတည်၍ ပါစိတ် ၁၈ ဝါရကို ပြခဲ့၏၊ ဤ၌ ဓမ္မကံကို မူတည်၍ ၁၈ ဝါရ ရသော်လည်း နောက်ဆုံးဝါရသည် အနာပတ္တိဝါရ ဖြစ်သောကြောင့် ထို ဝါရကို ချန်၍ ကျန် ၁၇ ဝါရ၌ ဒုက္ကဋ်အာပတ်ပေါင်း ၁၇ ပါး ဖြစ်သည်-ဟူလို။ [ရေတွက်ကြည့်ပါ‌လေ,ပါဠိတော်၌ကား တိုက်ရိုက်ပါရှိ၏။]
သမဂ္ဂမှာယျ ။ ။[သမဂ္ဂါ- အမှ+အယျ၊] သမဂ္ဂါကို "သဗ္ဗာ+အာဂတာ" (သမ္မာ+အာဂတာ- ဟုမူကွဲ) ပါစိတျာဒိအဋ္ဌကထာ ဖွင့်၏၊ "သမံ- အလုံးစုံ အကုန်အစင်+ဂယှန္တေ- ယူအပ်ကုန်၏၊ ဣတိ သမဂ္ဂါ" ဟု ပြု၊ "အလုံးစုံ+ ယူအပ်" သည် "အားလုံးစုံညီခြင်း" တည်း။
အညံ ဓမ္မံ ။ ။[အညံ သုတ္တန္တံ ဝါ အဘိဓမ္မံ ဝါ၊ ] "သမဂ္ဂါ အမှ+အယျ-အားလုံးစုံပါပြီ အရှင်ဘုရား" ဟု ဘိက္ခုနီတို့က လျှောက်ကြလျှင် "ဂရုဓမ္မဩဝါဒကို နာခံလိုကြပါပြီ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရ၏၊ ထိုသို့ ဂရုဓမ်ဩဝါဒကို နာလိုပါလျက် အခြားတရားကို ဟောလျှင် ဒုက္ကဋ် သင့်၏။
ဧသော ဘဂိနိယော ဩဝါဒေါ၊ ဤဂရုဓမ်ရှစ်ပါးသည် ဩဝါဒတည်း" ဟု နိဂုံးမအုပ်ဘဲ။] အညံ၊ ဂရုဓမ်ပါဠိမှ တစ်ပါးသော။ ဓမ္မံ၊ သုတ္တန်, အဘိဓမ္မာတရားကို။ ဘဏန္တဿ စ၊ ၏လည်းကောင်း။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဒုက္ကဋ်သည်ပင်။ (ဟောတိ)။
ပန၊ ကား။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ ဓမ္မကမ္မေ၊ ၌။ ဓမ္မကမ္မသညီ၊ ဓမ္မကံဟု အမှတ်ရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ သမဂ္ဂံ၊ သော။ ဘိက္ခုနိသံဃံ၊ ကို။ သမဂ္ဂသညီ၊ ညီညွတ်သော ဘိက္ခုနီသံဃာဟု အမှတ်ရှိသည်။ (ဟုတွာ) ဩဝဒတိ၊ ၏။ (တဿ စ၊ ထိုရဟန်း၏လည်းကောင်း။) ဂရုဓမ္မပါဠိံ၊ ဂရုဓမ်ပါဠိဟူသော။ ဥဒ္ဒေသံ၊ အကျဉ်းဥဒ္ဒေသကို။ ဒေတိ၊ ပေး၏။ (တဿစ၊ ၏လည်းကောင်း။) ပရိပုစ္ဆံ၊ အဖန်ဖန် မေးအပ်သော ဂရုဓမ် အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို။ ဒေတိ၊ ၏။ (တဿစ၊ ၏လည်းကောင်း။) အယျ၊ ရား။ ဩသာရေဟိ၊ သက်ရောက်စေပါလော့။ (ရွတ်ဆိုပါလော့)။ ဣတိ၊ သို့။ ဝုစ္စမာနော၊ ဘိက္ခုနီတို့က လျှောက်အပ်သော်။ ဩသာရေတိ၊ ဂရုဓမ်ပါဠိကို သက်ရောက်စေ၏ (ဂရုဓမ်ပါဠိကို ရွတ်ဆို၏)။ (တဿ စ၊ ၏လည်းကောင်း။) ပဉှံ၊ ဂရုဓမ်နှင့်စပ်သော, မစပ်သော ပြဿနာကို။ ပုဋ္ဌော၊ သည်။ (ဟုတွာ) [ဂရုဓမ္မနိဿိတံ ဝါ ခန္ဓာဒိနိဿိတံ ဝါ ပဉှံ ဘိက္ခုနိယာ ပုဋ္ဌော။] ကထေတိ၊ ‌ ဖြေဆို၏။ (တဿစ၊ ၏လည်းကောင်း။) ဘိက္ခုနီနံ၊ တို့သည်။ သုဏမာနာနံ၊ နာယူကုန်စဉ်။ အညဿ၊ တစ်ပါးသော လူ့သာမဏေ၏။ အတ္ထာယ၊ ငှာ။ ဘဏတိ၊ ဂရုဓမ်တရားကိုဟောပြော၏။ (တဿစ၊ ၏လည်းကောင်း။) သိက္ခမာနာယဝါ၊ သိက္ခမာန်အားသော်လည်းကောင်း။ သာမဏေရိယာဝါ၊ သာမဏေမအားသော်လည်းကောင်း။ ဘဏတိ၊ ဂရုဓမ်တရားကို ဟောပြော၏။ တဿ စ၊ ၏လည်းကောင်း။ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ။
အသမ္မတတာ၊ မသမုတ်အပ်သူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဘိက္ခုနိယာ၊ ၏။ ပရိပုဏ္ဏူပသမ္ပန္နတာ၊ ပြည့်စုံသော ရဟန်းမအဖြစ်လည်းကောင်း။ [ဘိက္ခုနီသံဃာ၊ ဘိက္ခုသံဃာ နှစ်ဖက်၌ ပဉ္စင်းဖြစ်ပြီးသူကို ပရိပုဏ္ဏူပသမ္ပန္နာဟုဆိုသည်။] ဩဝါဒဝသေန၊ ဆုံးမခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ဝါ၊ ဩဝါဒပေးသည့် ‌အနေအားဖြင့်။ အဋ္ဌဂရုဓမ္မဘဏနံ၊ ၈ပါးသော ဂရုဓမ်ပါဠိကို ရွတ်ဆိုခြင်း‌လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ တီဏိ။ ပေ။ သဒိသာနေဝ။ ဣတိ၊ တည်း။