Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
AI-汉译-Nissaya
简体中文
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

2. Bhūtagāmavaggo

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဘူတဂါမဝဂ္ဂဿ၊ ဝဂ်၏။ ပဌမေ၊ ၌။ ဘူတဂါမပါတဗျတာယာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ (အဝယဝတ္ထော၊ အစိတ်ဖြစ်သော‌အနက်ကို။ ဧဝံ၊ ဤ ဆိုအပ်လတ္တံ့သော နည်းဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။) ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားကုန်ဆဲ။ ဣတိ စ၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဝစနတ္ထကြောင့်လည်းကောင်း။ အဟေသုံ (အဘဝုံ)၊ ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားကုန််ပြီ။ ဣတိ စ၊ ဤအတိတ်ဝစနတ္ထကြောင့်လည်းကောင်း။ ဘဝန္တိ အဟေသုံ စာတိ ။ ။"ဘဝန္တီတိ ဘူတာ, အဘဝုံတိ ဘူတာ" ဟု ပစ္စုပ္ပန်, အတိတ် ဝိဂ္ဂဟ ၂မျိုးပြုပါဟု ဆိုလိုသည်။ [အဟေသုံကား ဘူဓာတ်တို့၏ ပရိယာယ်ဖြစ်သော ဟူဓာတ်ဖြင့် ပြခြင်းတည်း၊ မှန်၏- "ဘူ, ဟူ-သတ္တာယံ" ဟု ဓာတ်၂မျိုးလုံးပင် သတ္တာအနက်ကိုချည်း‌ဟောကြ၏၊ ထို့ကြောင့် တကယ် ဝိဂ္ဂဟပြုသောအခါ "အဘဝုံတိ (တစ်နည်း- အဘဝိံသူတိ) ဘူတာ" ဟုပြုရသည်။] မူကွဲ ။ ။"အဟေသုံ" နေရာဝယ် ပါစိတျာဒိအဋ္ဌကထာ အချို့စာအုပ်များ၌ "အဟဝုန္တိ" ဟုတွေ့ရ၏၊ မောဂ္ဂလ္လာန်နိဿယ၌ "အဘဝုံ"ဟု ဆရာတို့ ပြင်ကြသည်၊ ဘဝန္တိနှင့်တူအောင် ဘူဓာတ်အတိုင်း "အဘဝုံ" ဟု မူရင်း ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်ပေလိမ့်မည်၊ ယောဇနာ၌ကား"အဟုဝတ္ထုံ" ဟု ရှိ၏၊ မူရင်းနှင့် သာ၍ ဝေးသွားသည်။ ဘူတာ၊ ဘူတတို့ မည်၏။ ဇာယန္တိ၊ ဖြစ်ထွန်း‌ကုန်ဆဲ။ ဝဍ္ဎန္တိ၊ ကြီးပွားကုန်ဆဲ။ (ဣတိ အတ္ထော စ၊ ဤ ၂နက်သည်လည်းကောင်း။) ဇာတာ၊ ဖြစ်ထွန်းကုန်ပြီး။ ဝဍ္ဎိတာ၊ ကြီးပွားကုန်ပြီး။ ဣတိ အတ္ထော စ၊ သည်လည်းကောင်း။ ဇာယန္တိ ၊ ပေ၊ အတ္ထော ။ ။"ဇာယန္တိ ဝဍ္ဎန္တိ" တို့သည် ဘဝန္တိ၏ အနက်ဖွင့်၊ "ဇာတာ ဝဍ္ဎိတာ" တို့သည် အ‌‌‌‌ဟေသုံ၏ (တစ်နည်း-အဘဝုံ၏) အနက်ဖွင့်တည်း၊ ထိုသို့ ၂ နက်စီဖွင့်ခြင်းဖြင့် ဘူဓာတ်၏ သတ္တာ (ထင်ရှားဖြစ်ခြင်း), ဝုဍ္ဎိ (ကြီးပွားခြင်း) အနက်များကို ပြ၏၊ ထိုတွင်- ဘဝန္တီတိ ဣမိနာ "ဝိရုဠှမူလေ- စည်ပင်သော အမြစ်ရှိကုန်သော၊ နီလဘာဝံ အာပဇ္ဇိတွာ-စိမ်းညိုကုန်သည်၏အဖြစ်သို့ ရောက်၍၊ ဝဍ္ဎမာနကေ- ကြီးပွားဆဲဖြစ်ကုန်သော၊ တရုဏရုက္ခဂ‌စ္ဆေ- သစ်ပင်ငယ် ချုံငယ်တို့ကို ဒဿေတိ၊ အဟေသုံတိ ဣမိနာ ပန "ဝဍ္ဎိတွာ ဌိတေ- ကြီးပွားပြီး၍ တည်နေကုန်သော၊ မဟန္တေ ရုက္ခဂစ္ဆာဒိကေ "ဒဿေတိ၊-ဋီကာ။ ဆိုလိုရင်းကား ။ ။သစ်ပင်တို့၌ အစွမ်းကုန် ကြီးပွားရသော အဆင့်အတန်း ရှိ၏၊ ထိုအဆင့်အတန်းသို့ မရောက်မီ ကြီးပွားနေဆဲ သစ်ပင် ချုံနွယ်များကို "ဘဝန္တီတိ ဘူတာ"ဟုဆိုလိုသည်၊ အစွမ်းကုန် ကြီးပွားပြီး၍ (ထို့ထက် ကြီးပွားစရာ မရှိတော့ဘဲ) ရှင်နေသော သစ်ပင်များကို "အဟေသုံ (အဘဝုံ)တိ ဘူတာ"ဟု ဆိုလိုသည်။ (ဟောတိ၊ ၏။)
ဂါမောတိ၊ ကား။ ရာသိ၊ အပေါင်းအစုတည်း။ ဘူတာနံ၊ ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားဆဲ, ဖြစ်ထွန်း ကြီးပွားပြီး မြက်, သစ်ပင်, ချုံ နွယ်တို့၏။ ဂါမော၊ အပေါင်းတည်း။ ဘူတဂါမော၊ တို့၏အပေါင်း။ ဂါမောတိ ၊ ပေ၊ ဘူတဂါမော ။ ။ဂါမောတိ ရာသိဖြင့် ဂါမသဒ္ဒါသည် အပေါင်းအစုအနက်ကို ဟောသော အနိပ္ဖန္နပါဋိပဒိကပုဒ်ဟု ပြ၏၊ ထို့နောက် "ဘူတာနံ+ဂါမော" ဟု ဆဋ္ဌီတပ္ပုရိသ်ကို ပြ၏၊ ဤ ဝိဂ္ဂဟ၌ "ဘူတ" အရ အစိတ်် အစိတ် သစ်ပင်များ ရ၍ "ဂါမ" အရ- ထို သစ်ပင်တို့ အပေါင်း အစု ရ၏၊ ဤသို့ အစိတ်နှင့် အပေါင်းသာ ကွဲပြား၍ တကယ်အရကောက်မှာ မကွဲပြားသောကြောင့် "ဘူတာ ဧဝ+ဂါမော" ဟု အရတူ ကမ္မဓာရဲကို တစ်နည်း ပြပြန်သည်။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ ဘူတာ ဧဝ၊ ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားဆဲ, ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားပြီးသော မြက်, သစ်ပင်, ချုံနွယ်တို့သည်ပင်။ ဂါမော၊ အပေါင်းတည်း။ ဘူတဂါမော၊ ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားဆဲ, ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားပြီးသော မြက်, သစ်ပင်, ချုံနွယ် အပေါင်း။ ဧတံ၊ ဤဘူတဂါမောဟူသော အမည်သည်။ ပတိဋ္ဌိတ။ ပေ။ ရုက္ခာဒီနံ၊ မြေ၌တည်သော စိမ်းစိုသော မြက် သစ်ပင်အစရှိသည်တို့၏။ အဓိဝစနံ၊ အမည်တည်း။ ["ဧတံ၊ ဤဘူတဂါမောဟူသော သဒ္ဒါသည်။ ပတိဋ္ဌိတ။ ပေ။ ရုက္ခာဒီနံ၊ တို့ကို။ အဓိဝစနံ၊ ဟောသော သဒ္ဒါတည်း" ဟုလည်း ပေးပါ။] ပတိဋ္ဌိတ၊ ပေ၊ အဓိဝစနံ ။ ။ဘူမိပံ ပတိဋ္ဌိတဿ ဟရိတဿ တိဏဿ စေဝ-‌မြေ၌တည်၍ စိမ်းစိုသော မြက်၏လည်းကောင်း၊ ဟရိတရုက္ခာဒီနံ စ- စိမ်းစိုသော သစ်ပင်စသည်တို့၏လည်းကောင်း (အမည် ဖြစ်သည်)၊ အာဒိသဒ္ဒေန- ရုက္ခာဒီနံ၌ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့်၊ ဩသဓိဂစ္ဆလတာဒယော- ဆေးပင်, ချုံနွယ် စသည်တို့ကို၊ ဝေဒိတဗ္ဗာ။
ပါတဗျဿ၊ သုံးစွဲအပ်သော မြက် သစ်ပင်အပေါင်း၏။ ဘာဝေါ၊ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာတည်း။ ပါတဗျတာ၊ သုံးစွဲအပ်သော မြက် သစ်ပင်အပေါင်း၏ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ။ ဆေဒနဘေဒနာဒီဟိ၊ ဖြတ်ခြင်း, ခွဲခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ယထာရုစိ၊ အလိုရှိတိုင်း။ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတာ၊ သုံးစွဲထိုက်သည်၏ အဖြစ်တည်း။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတာတိ အတ္ထော ။ ။ပါတဗျတာ၌ ပါဓာတ်, ကံဟော တဗျပစ္စည်း၊ ပါဓာတ်သည် သောက်ခြင်း, စောင့်ရှောက်ခြင်း အနက်များကို အဟောများသော်လည်း ဤနေရာ၌ "ပရိဘောဂ" အနက်ကို ဟော၏၊ ထို့ကြောင့် "ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတာတိ အတ္ထော"ဟု ဖွင့်သည်။ [ဧတ္ထ စ ပါတဗျတန္တိ- ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတံတိ ဝါ ပရိဘုဉ္ဇနကတန္တိ ဝါ အတ္ထော၊ ပါသဒ္ဒေါ ပန ပရိဘောဂတ္ထော၊- သဒ္ဒနီတိ- ကိတ် (၂၅)။]
‌ဆက်ဦးအံ့- ။ ။ "ပရိဘောဂ" ဟူသည်လည်း စားသောက် သုံးဆောင်ခြင်းမဟုတ်, သုံးစွဲခြင်းတည်း၊ ထို့ကြောင့် "ဆေဒနဘေဒနာဒီဟိ ယထာရုစိ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗတာ" ဟု ဖွင့်သည်၊ ဖြတ်ချင်ဖြတ်, ခွဲချင် ခွဲ, မီးတိုက်ချင် တိုက်, အလိုရှိသလို သုံးစွဲအပ် (သုံးစွဲထိုက်) သည်၏ အဖြစ်ဟူသောသုံးစွဲခြင်းကြိယာ- ဟူလို။
မူကွဲ ။ ။"ပရိဘဉ္ဇိတဗ္ဗတာ"ဟု မူကွဲရှိ၏၊ ဖျက်ဆီးခြင်းအနက်ကို ‌ဟောသော "ဘန္ဇ" ဓာတ်သည် ပရိနှင့်တွဲလေ့ မရှိ၊ ထို့ပြင် ဖျက်ဆီးခြင်းအနက်ကို ဆိုလိုလျှင် "ယထာရုစိ" ဟု ဝိသေသနလည်း မလို၊ ဖျက်ဆီးခြင်းကို ဆိုလိုလျှင်"ပါတဗျဘာဝန္တိ ဝိနာသေတဗ္ဗတံ"ဟု ဒုတိယပါရာဇိက၌ သာရတ္ထ- ဝိမတိတို့ ဖွင့်ကြသကဲ့သို့ ဤနေရာ၌လည်း "ဝိနာသေတဗ္ဗတာတိ အတ္ထော" ဟုသာ ဖွင့်သင့်၏၊ ဤသို့ အရပ်ရပ်ကို ထောက်ထားလျှင် "ပရိဘဉ္ဇိတဗ္ဗတာ" ဟု ရှိသော ပါဌ်သည် မသင့်မြတ်ပါ။
တဿံ ဘူတဂါမပါတဗျတာယ၊ ထိုဘူတဂါမ်၏သုံးစွဲအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ (ပါစိတ္တိယံ ဟောတိ)။ စ၊ ဆက်။ ဧတံ၊ ဤဘူတဂါမပါတဗျတာယဟူသောသဒ္ဒါသည်။ နိမိတ္တတ္ထေ၊ နိမိတ်အနက်၌။ ဘုမ္မဝစနံ၊ သတ္တမီဝိဘတ်ရှိသော သဒ္ဒါတည်း။ ဘူတဂါမပါတဗျတာ‌‌ဟေတု၊ ဘူတဂါမ်၏ (သုံးစွဲအပ်သည်၏အဖြစ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ဘူတဂါမဿ၊ ဘူတဂါမ်ကို (ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားဆဲ, ဖြစ်ထွန်းကြီးပွားပြီးဖြစ်သော မြက် သစ်ပင် အပေါင်းကို။) ဆေဒနာဒိပစ္စယာ၊ ဖြတ်ခြင်းအစရှိသော အကြောင်းကြောင့်။ ဘူတဂါမဿ ဆေဒနာဒိ ။ ။ "ဘူတဂါမဿ" သည် ‌ဆေဒနာ၌ စပ်ရသော ဆဋ္ဌီကံတည်း၊ [ယု-ဏွု-တုမှီ, ပစ္စည်းပြီ, ဆဋ္ဌီကံနေစေ၊] ဤနေရာ၌ ကံအနက်ပေးရသော်လည်း "ပါတဗျတာနှင့် တွဲသောအခါ၌ကား တာ၌ စပ်ရသော သမ္ဗန်ဖြစ်သောကြောင့် "ဘူတဂါမဿ- ၏" ဟုပေးရသည်၊ "ဘူတဂါမဿ+ပါတဗျတာ ဘူတဂါမပါတဗျတာ"ဟု ပြု။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ ဣတိ အတ္ထော။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ယော ဘိက္ခု၊ သည်။ ပထဝိဥဒကပါကာရာဒီသု၊ မြေ, ရေ, တံတိုင်း အစရှိသော အ‌ရပ်တို့တွင်။ ပထဝိဥဒကပါကာရာဒီသု ။ ။မြက်သည် မြေပေါ်၌ ပေါက်၏၊ မှော်များသည် ရေ၌လည်းပေါက်တတ်, မိုးစိုနေသော တံတိုင်း- စေတီ စသည်၌လည်း ပေါက်တတ်၏၊ တံတိုင်း စသည်၌ ပေါက်၍ အရွက် ၂ ရွက် ၃ ရွက် ထွက်လျှင် ဘူတဂါမ်ပင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် "ပထဝိဥဒကပါကာရာဒီသု" ဟု ပေါက်ရာဌာနများကို ညွှန်ပြသည်၊ အာဒိဖြင့် သစ်ပင်စသည်ကို ယူ၊ ကျူပေါင်း စသည်တို့သည် သစ်ပင်ပေါ်၌ ပေါက်တတ်ကြ၏။ [ရေအိုးများ၏ အပြင်ဘက်၌ ရေညှိကား ဗီဇဂါမ်တည်း။] ယတ္ထ ကတ္ထစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော အရပ်၌။ ဇာတံ၊ ဖြစ်သော (ပေါက်သော)။ အသုက္ခံ၊ မခြောက်သေးသော။ အန္တမသော၊ အားဖြင့်။ အတိသုခုမတိဏံပိ၊ အလွန်သိမ်မွေ့သော မြက်ကိုသော်လည်းကောင်း။ သာသပဗီဇကသေဝါလမ္ပိ၊ မုန်ညင်းစေ့ပမာဏရှိသော မှော်ညှင်း, နှမ်းစေ့ငယ်ပမာဏရှိသော မှော်သေးကိုသော်လည်းကောင်း။ သာသပဗီဇကသေဝါလမ္ပိ ။ ။သာသပသေဝါလံ- မုန်ညင်းစေ့ ပမာဏရှိသော မှော်ညင်း, ဗီဇကသင်္ခါတံ သေဝါလံ- (နှမ်းစေ့ငယ်ပမာဏ ရှိသောကြောင့်) ဗီဇကဟု ခေါ်အပ်သော မှော်သေး၊ ဣတိ အတ္ထော၊ တတ္ထ သာသပသေဝါလော နာမ- သာသပမတ္တော ခုဒ္ဒကသေဝါလော၊ ဗီဇကသေဝါလော နာမ- ဥပရိခုဒ္ဒကပတ္တော (အထက်၌ အရွက်ငယ်ရှိသော) ဟေဋ္ဌာခုဒ္ဒကမူလော (အောက်၌ အမြစ်သေးရှိသော မှော်သေး‌တည်း)။ [ဗီဇကကို ပါစိတျာဒီ၌ "တိလဗီဇက" ဟု ဆို၏။] ဥဒ္ဓရဆေဒနဝိဇ္ဈနာဒီဟိ၊ ထုတ်နုတ်ခြင်း, ဖြတ်ခြင်း, ထိုးခြင်း အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ဝိကောပေတိ ဝါ၊ ကိုယ်တိုင်မူလည်း ဖျက်ဆီးအံ့။ ပထဝိခဏနေ၊ ပထဝီခဏနသိက္ခာပုဒ်၌။ ဝုတ္တနယေန၊ ဖြင့်။ [ခဏနဘေဒနဝိလေခနပစနာဒီဟိကို ဝုတ္တနယေနဟု ပြန်ညွှန်းသည်။] ဝိကောပါပေတိ ဝါ၊ သူတစ်ပါးကိုမူလည်း ဖျက်ဆီးစေအံ့။ (သော ဘိက္ခု) ပါစိတ္တိယံ၊ သို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ ရုက္ခဆိန္ဒနဝတ္ထုသ္မိံ၊ သစ်ပင်ကို ဖြတ်ခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ ပေ။ သာဏတ္တိကံ၊ တည်း။ ဘူတဂါမတော၊ ဘူတဂါမ်မှ။ ဝိယောဇိတံ၊ ကင်းစေအပ်သော။ ဘူတဂါမတော ဝိယောဇိတံ ။ ။သစ်ပင်ဖြစ်သော ဘူတဂါမ်မှ ဖြတ်၍-ဆွတ်ခူး၍ယူအပ်သည်ကို "ဝိယောဇိတ-မယှဉ်စေအပ်, ကင်းကွာစေအပ်" ဟု ဆိုသည်၊ ထိုဝိယောဇိတသည် မူလဗီဇစသော ၅မျိုးတွင် တစ်ပါးပါးတည်း။ ဆက်ဦးအံ့-- ။ ။ဗီဇံ၌ ဝီဇဓာတ် (ဇနန) အနက်‌‌ဟော, စုရာဒိတည်း၊ ဝကို ဗပြု၊ အင်္ကုရာဒိံ- အညွန့် အစရှိသည်ကို၊ ဗီဇယတိ- ဖြစ်စေတတ်၏၊ ဣတိ ဗီဇံ၊ "မူလမေဝ+ဗီဇံ မူလဗီဇံ" စသည်ပြု၊ ထိုဗီဇသည် ၅မျိုးရှိ၏၊ ထိုတွင်-မူလဗီဇံ ဟလိဒ္ဒိအာဒိကံ (နနွင်းတက် စသည်) ခန္ဓဗီဇံ- အဿတ္ထာဒိကံ (အကိုင်းအခက်ကို စိုက်လျှင် အပင်ပေါက်နိုင်သော ညောင်ဗုဒ္ဓဟေ စသည်)၊ ဖလုဗီဇံ- ဥစ္ဆုအာဒိကံ (ကြံစသည်)၊ အဂ္ဂဗီဇံ- ဟိရိဝေရာဒိကံ(အညွန့်စိုက်လျှင် အပင်ပေါက်နိုင်သော ပန်းမ စသည်၊ ရှေးက "ဟိရိဝေရ- ဖာလာ" ဟု အနက်ပေးကြ၏၊ အချို့ရွက်‌လှပင်များလည်း အဂ္ဂဗီဇတွင် ပါဝင်၏၊) ဗီဇဗီဇံ- ပုဗ္ဗဏ္ဏာဒိကံ (ကောက်စပါး စသည်)။ မူလဗီဇ။ ပေ။ ဗီဇဗီဇာနံ၊ အမြစ်မျိုးစေ့, ပင်စည်မျိုး‌စေ့, အဆစ်မျိုးစေ့, အညွန့်မျိုးစေ့, အစေ့မျိုးစေ့တို့တွင်။ အညတရံ၊ တစ်ပါးပါးသောမျိုးစေ့သည်။ ဘာဇနဂတံ ဝါ၊ အိုးခွက်၌ ရောက်သည်သော်လည်းကောင်း။ (ပန်းအိုးထဲ စသည်၌ စိုက်ပျိုးထားသည်ကို ဆိုလိုသည်။) ရာသိကတံ ဝါ၊ အစုအပုံ ပြုအပ်သည်သော်လည်းကောင်း။ [ထင်းများပုံထားသကဲ့သို့ မြေပေါ်၌ ပုံထားအပ်သော ညောင်ဗုဒ္ဓဟေအကိုင်း, နဘဲကိုင်းစသည်။] (ဟောတိ၊ အံ့။) ဘူမိယံ၊ မြေ၌။ ရောပိတံ၊ စိုက်အပ်သည်။ (သမာနံ) ပိ၊ ဖြစ်သော်လည်း။ နိက္ခန္တမူလမတ္တံ ဝါ၊ ထွက်သောအမြစ်မျှရှိသည်သော်လည်းကောင်း။ နိက္ခန္တမူလမတ္တံ ။ ။ထိုဘာဇနဂတမျိုးစေ့သည်လည်းကောင်း, ရာသိကတမျိုးစေ့သည်လည်းကောင်း (မြေ၌ ချ၍ စိုက်အပ်စေကာမူ) အမြစ်မျှသာ ထွက်သေး၍ အညွန့်မထွက်သေးသည်ကို "နိက္ခန္တံ+မူလမတ္တံ ယသ္မာတိ နိက္ခန္တမူလမတ္တံ" ဟု ဆိုသည်၊ မတ္တဖြင့် အညွန့်ထွက်ခြင်းကို ကန့်သည်၊ နိက္ခန္တအင်္ကုရမတ္တံ၌လည်း နည်းတူ။ နိက္ခန္တအင်္ကုရမတ္တံ ဝါ၊ ထွက်သောအညွန့်မျှရှိသည်သော်လည်းကောင်း။ (ဟောတိ၊ အံ့။) အဿ၊ ထိုမျိုး‌စေ့၏။ ဝိဒတ္ထိမတ္တာ၊ တစ်ထွာမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော။ ပတ္တဝဋ္ဋိ၊ အရွက်ဖူးသည်။ သစေပိ နိဂစ္ဆတိ၊ အကယ်၍မူလည်း ထွက်စေဦး‌တော့။ (ဧဝံသတိပိ၊ သော်လည်း။) မူလေ၊ အမြစ်သည်။ အနိက္ခန္တေ ဝါ၊ မထွက်သေးသော်လည်းကောင်း။ မူလေ၊ သည်။ နိက္ခန္တေ၊ ထွက်လတ်သော်။ ယာဝ၊ လောက်။ အင်္ကုရော၊ အညွန့်သည်။ ဟရိတော၊ စိမ်းစိုသည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်သေး။ တာဝ ဝါ၊ ထို မစိမ်းစိုသေးသမျှသော်လည်းကောင်း။ သစေ ပိဿ၊ ပေ၊ ‌တာဝ ။ ။ဤစကားသည် နိက္ခန္တမူလမတ္တံဝါ နိက္ခန္တအင်္ကုရမတ္တံဝါကို ထပ်၍ ဖွင့်ပြသော စကားတည်း၊ မှန်၏-"သစေ ပိဿ၊ ပေ၊ အနိက္ခန္တေဝါ" သည် နိက္ခန္တအင်္ကုရမတ္တံ၏ ရှင်းလင်းချက်တည်း၊ "အညွန့်မျှထွက်" ဟူရာ၌ အညွန့်က (ငှက်ပျောပင်စိုက်ရာ၌ကဲ့သို့) ရွက်ဖူးတစ်ထွာမျှ ထွက်သော်လည်း အမြစ်မထွက်သေးလျှင် ဗီဇဂါမ်ပင် ဖြစ်လေ၏၊ ‌ဖျက်သူမှာ ဒုက္ကဋ်သာတည်း၊ "နိက္ခန္တေ ဝါ မူလေ၊ ပေ၊ တာဝ" သည် နိက္ခန္တမူလမတ္တံ၏ ရှင်းလင်းချက်တည်း၊ "အမြစ်မျှထွက်" ဟူရာ၌ အညွန့်မစိမ်းသေးသမျှ အမြစ်မျှ ထွက်သည်သာဖြစ်၍ ဖျက်ဆီးသူမှာ ဒုက္ကဋ်-ဟူလို။ တံ၊ ထိုမျိုးစေ့ကို။ ဝိကောပေန္တဿ၊ ဖျက်ဆီးသောရဟန်း၏။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ ဘူတဂါမဗီဇဂါမေ၊ ဘူတကဂါမ်, ဗီဇဂါမ်၌။ တထာ ဘူတဂါမဗီဇဂါမေ ။ ။တထာဖြင့် ဒုက္ကဋံကို ညွှန်းသည်၊ "ဘူတဂါမ်"ကား ထင်ရှားပြီ၊ ဗီဇဂါမ်ဟူသည် ပြခဲ့သော မျိုးစေ့များတည်း၊ ထိုမျိုးစေ့များလည်း ဘူတဂါမ်ဖြစ်သော သစ်ပင်၌ တည်နေဆဲ မဟုတ်ရ၊ သစ်ပင်မှ ကင်းကွာစေအပ် (ဆွတ်ခူး၍- ဖြတ်၍ ယူအပ်)သော နောင်ခါ သစ်ပင်ပေါက်စေနိုင်သောမျိုးသာ ဗီဇဂါမ်အမည် ရ၏၊ သစ်ပင်မပေါက်စေနိုင်လျှင် ဗီဇဂါမ်အမည် မရ။ [ဘူတဂါမတော ဝိယောဇိတံ ဝိရူဟနသမတ္ထမေဝ (စည်ပင်ပေါက်ရောက်စွမ်းနိုင်သည်သာလျှင် ဖြစ်သော) မူလဗီဇာဒိကံ ဗီဇဂါမော နာမာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊-ဋီကာ။] ဝေမတိကဿ၊ ၍။ (ဝိကောပေန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။) အဘူတဂါမာဗီဇဂါမေ၊ ဘူတဂါမ်မဟုတ်,ဗီဇဂါမ် မဟုတ်သောဝတ္ထု၏။ ["အဘူတဂါမာဗီဇဂါမေ" ဟု ပါဌ်မှန် ရှိစေ၊ ဋီကာ၌ "အဘူတဂါမာဗီဇဂါမသညိဿ" ကို နည်းမှီးပါ။] ဘူတဂါမဗီဇဂါမသညိနော စေဝ၊ ၍သော်လည်းကောင်း။ ဝေမတိကဿ စ၊ သော်လည်းကောင်း။ (ဝိကောပေန္တဿ၊ ၏။) တထာ၊ ထို့အတူ ဒုက္ကဋ်အာပတ်တည်း။
[ဒုက္ကဋ်ဝါရမှတစ်ပါး အနာပတ္တိဝါရကို ပြလို၍ "ဥဘယတ္ထ ပန"ဟု မိန့်။] ပန၊ ကား။ ဥဘယတ္ထ၊ ၂ ပါးစုံသော ဘူတဂါမ် ဗီဇဂါမ်၌။ အတထာသညိဿ၊ ထိုဘူတဂါမ်, ဗီဇဂါမ်ဟု အမှတ်မရှိသည် ဖြစ်၍။ (ဝိကောပေန္တဿ စ)။ ဥမ္မတ္တကာဒီနံစ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။ အသဉ္စိစ္စ (ဝါ)၊ သညာနှင့်တကွမစေ့ဆော်မူ၍သော်လည်းကောင်း။ အသဉ္စိစ္စ ။ ။အသဉ္စိစ္စတိ ပါသာဏရုက္ခာဒီနိ ဝါ ပဝေဋ္ဋန္တဿ သာခံ ဝါ ကဍ္ဎန္တဿ (ဒရွတ်တိုက်၍ ဆွဲလျက် မြက်သစ်ပင်များကို ဖျက်သူ) ကတ္တရဒဏ္ဍေန ဝါ ဘူမိံ ပဟရိတွာ ဂစ္ဆန္တဿ တိဏာနိ ကုပ္ပန္တိ၊ တာနိ ‌တေန(ထိုရဟန်းသည်) ဝိကောပေဿာမီတိ ဧဝံ သဉ္စိစ္စ အဝိကောပိတတ္ထာ အသဉ္စိစ္စ ဝိကောပိတာနိ နာမ ‌ဟောန္တိ။ အဿတိယာ (ဝါ)၊ သတိကင်းသဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ အဿတိယာ ။ ။အညဝိဟိ‌တော (တစ်ပါးအာရုံ၌ စိတ်ထားလျက်) ကေနစိ သဒ္ဓိံ ကထေန္တော (စကားပြောစဉ်) ပါဒင်္ဂုဋ္ဌဧကန ဝါ ဟတ္ထေန ဝါ တိဏံ ဝါ လတံ ဝါ ဝိကောပေန္တော (ပျက်စေလျက်) တိဋ္ဌတိ၊ ဧဝံ အဿတိယာ ဝိကောပေန္တဿ အနာပတ္တိ။ အဇာနိတွာ ဝါ၊ မသိမူ၍သော်လည်းကောင်း။ အဇာနိတွာ ။ ။ဧတ္ထ အဗ္ဘန္တရေ (ဤအပုံအတွင်း၌) ဗီဇဂါမောတိ ဝါ ဘူတဂါမောတိ ဝါ န ဇာနာတိ (ဗီဇဂါမ်-ဘူတဂါမ်ရှိမှန်း မသိ)၊ ဝိကောပေမီတိ ပန ဇာနာတိ၊ (ကောက်ရိုးပုံ အခြောက် ဖြစ်၍ ဖျက်ဆီးမှန်းကိုကား သိ၏)၊ ခနိတ္တိံ ဝါ ကုဒါလံ ဝါ (တရွင်း သို့မဟုတ်, ပေါက်တူးကို) သံဂေါပနှတ္ထာယ ဌပေတိ၊ (လုံခြုံအောင် သိမ်းထား၏၊ အထဲသို့ ထိုးသွင်းလိုက်၏၊) ဒယှမာနဟတ္ထော ဝါ အဂ္ဂိံ ပါတေတိ၊ (မီးကို ယူသွားစဉ် လက်ကို လောင်၍ ပူသဖြင့် မြက်စသည်ပေါ်မှာ လွှတ်ချလိုက်၏၊) တတြ စေ တိဏာနိ စ ဆိဇ္ဇန္တိ (တရွင်းထိုးသွင်းသဖြင့် ပြတ်ကုန်၏၊) ဒယှန္တိ (မီးကို လွှတ်ချသဖြင့် လောင်အပ်ကုန်၏၊) ဧဝံ အဇာနိတွာ (ပျက်စီးလိမ့်မည်ဟု မသိဘဲ) ဝိကောပေန္တဿ အနာပတ္တိ။ ဝိကောပေန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။ ဣမံ ရုက္ခန္တိ၊ ဤသစ်ပင်ကိုဟူ၍။ ဧဝံ၊ သို့။ အနိယမေတွာ၊ မသတ်မှတ်မူ၍။ ရုက္ခံ၊ ကို။ ဆိန္ဒ၊ ဖြတ်လော့။ ဝလ္လိံ၊ နွယ်ကို။ ဆိန္ဒ၊ လော့။ ဣတိအာဒီနိ၊ ဤသို့ အစရှိသောစကားတို့ကို။ ဘဏန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။ ဣမံ ပုပ္ဖံ၊ ဤပန်းကို။ ဇာန၊ သိလော့။ (ဣတိ) ဝါ၊ ဤသို့သော်လည်းကောင်း။ ဣမံ ဖလံ၊ ဤအသီးကို။ ဇာန၊ လော့။ (ဣတိ) ဝါ၊ လည်းကောင်း။ ဣမံ၊ ဤဝတ္ထုကို။ ဒေဟိ၊ ပေးလော့။ ဣမံ၊ ဤဝတ္ထုကို။ အာဟရ၊ ဆောင်ခဲ့လော့။ မေ၊ အား။ ဣမိနာ၊ ဤဝတ္ထုဖြင့်။ အတ္ထော၊ အလိုသည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) ဣမံ၊ ဤဝတ္ထုကို။ ကပ္ပိယံ၊ အပ်အောင်။ ကရောဟိ၊ လော့ (ကပ္ပီစမ်းလော့)။ ဣတိ၊ သို့။ ဘဏန္တဿ စ၊ ၏လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ၊ သည်။ (‌ဟောတိ)။
ပန၊ ဆက်။ ဧဝံ၊ သို့။ ကပ္ပိယဝစနေန၊ အပ်သောစကားဖြင့်။ ဧဝံ ကပ္ပိယဝစနေန ။ ။မည်သည့်သစ်ပင်ဟု မသတ်မှတ်ဘဲ "ရုက္ခံ ဆိန္ဒ" စသည်ဖြင့် လည်းကောင်း, "ဣမံ ပုပ္ဖံ ဇာန" စသည်ဖြင့်လည်းကောင်း, ဆိုအပ်ပြီးသော စကားကို "ကပ္ပိယဝစန- ရဟန်းတို့အား အပ်သောစကား"ဟုဆိုသည်၊ ထိုသို့ ကပ္ပိယစကားဖြင့်ဆို၍ ဘူတဂါမ်သစ်ပင်မှ ကွာစေအပ်ပြီးဖြစ်သော အကိုင်းအခက် အသီးအညွန့်သည် နောင်ခါစိုက်၍ သစ်ပင်ပေါက်နိုင်သေးလျှင် ဗီဇဂါမ် ဖြစ်နေသေး၏၊ ဗီဇဂါမ်ကို ဖျက်ဆီးလျှင်လည်း ဒုက္ကဋ်အာပတ်သင့်၏၊ ထို့ကြောင့် ထပ်၍ "ကပ္ပိယ ကရောဟိ"ဟုဆို၍ ကပ္ပိစေပြီးမှ စားကောင်းသည်။ ဘူတဂါမတော၊ ဘူတဂါမ်မှ။ ဝိယောဇိတံ၊ ကင်းစေအပ်ပြီးသော။ ဗီဇဇာတံ၊ မျိုး‌စေ့အပေါင်းကို။ ပုနပိ၊ တစ်ဖန်လည်း။ ကပ္ပိယံ၊ အပ်အောင်။ ကရောဟိ၊ ပြုလော့ (ကပ္ပီစမ်းလော့)။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ကာရေတွာဝ၊ ကပ္ပီမှုကို ပြုစေပြီး၍သာ (ပြီးမှသာ)။ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ သုံးဆောင်ထိုက်၏ (သုံးဆောင်ကောင်း၏)။
ဟိ၊ အကျိုးကား။ ဧဝံ၊ ဤသို့ ကပ္ပီလတ်သော်။ ဗီဇဂါမပရိမောစနမ္ပိ၊ ဗီဇဂါမ် အဖြစ်မှ လွတ်မြောက်စေခြင်းသည်လည်း။ *ဝါ*၊ ကိုလည်း။ [ပိဖြင့် ဘူတဂါမ်မှ လွတ်ပြီးခြင်းကို ပေါင်း။] ကတံ၊ ပြုအပ်ပြီးသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။ ဧဝံ၊ သို့။ ကပ္ပိယံ၊ အပ်သည်ကို (ကပ္ပီမှုကို)။ ကရောန္တေန၊ ပြုသော လူ, သာမဏေသည်။ အဂ္ဂိနာ ဝါ၊ မီးဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ နခေန ဝါ၊ လက်သည်းခြေသည်းဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ သတ္ထေနဝါ၊ ဓားစသော လက်နက်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ပြုရာ၏။ စ၊ ဆက်။ အဂ္ဂိနာ၊ ဖြင့်။ ကရောန္တေန၊ သည်။ ယေန ကေနစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော။ အဂ္ဂိနာ၊ ဖြင့်။ ဧကဒေသေ၊ တစ်ခုသော အရပ်၌။ ဖုသန္တေန၊ ထိလျက်။ ကပ္ပိယန္တိ၊ အပ်ပါပြီဟူ၍။ ဝတွာဝ၊ ဆို၍သာ။ ကပ္ပိယန္တိ ဝတွာဝါ ။ ။ယာယကာယစိ ဘာသာယ (မည်သည့် ဘာသာဖြင့် ဆိုဆို) ကပ္ပိယန္တိ ဝတွာဝ (အပ်ပါ၏ဟု ဆို၍သာ ပြုရသည်) ဧဝံ သဒ္ဒေန ပဌမံ အဂ္ဂိနာ ဖုသိတွာ ပစ္ဆာ ကပ္ပိယန္တိ ဝတ္ထုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ၊ (ဝတွာဝ၌ ဧဝဖြင့် ရှေးဦးစွာ မီးဖြင့် ထိလျက်နောက်မှ ကပ္ပိယံဟု ဆိုခြင်းငှာ မအပ်ဟု ပြ၏၊) ပဌမံ အဂ္ဂိံ နိက္ခိပိတွာ (ရှေးဦးစွာ မီးကို ကပ္ပီမည့် ဝတ္ထုပေါ်၌ ချ၍) တံ အနုဒ္ဓရိတွာဝ (ထိုမီးကို မရုပ်သိမ်းဘဲသာ) ကပ္ပိယန္တိ ဝုတ္တေ ပန ဝဋ္ဋတီတိ ဝဒန္တိ။ မှတ်ချက် ။ ။လူ သာမဏေတို့က "ကပ္ပိယံ" ဟု ဆိုရမည်ကိုသာ ပြသော်လည်း ရဟန်းက "ကပ္ပိယံ ကရောဟိ-အပ်အောင် ပြုလော့" ဟု ပဌမဆိုပြီးမှသာ လူ သာမဏေက "ကပ္ပိယံ" ဟုဆိုရမည်၊ ["ကပ္ပိယံ ဘန္တေ" ဟု ယခုကာလ၌ ဘန္တေ ထည့်၍ ဆိုကြသည်မှာလည်း အပြစ်မရှိပါ၊] ထို့ပြင် တောင်လောက်ကြီးသော မျိုးစေ့ပုံကို ကပ္ပီခိုင်းသောကြောင့် ထိုအပုံသည် အကပ်ခံပြီး မဟုတ်နိုင်ရကား ကပ္ပီရမည့် ပစ္စည်းများကို အကပ်မခံဘဲလည်း ကပ္ပီကောင်း၏, ထိုသို့ အကပ်မခံဘဲ တစ်ခါ ကပ္ပီထားလျှင် မကုန်မချင်း နောက်ရက်များ၌လည်း သုံးစွဲကောင်း၏ဟု မှတ်ပါ။ ကာတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
သတ္ထေန၊ ဓားစသော လက်နက်ဖြင့်။ ကရောန္တေန၊ သည်။ ယဿ ကဿစိ၊ သော။ တိခိဏသတ္ထဿ၊ ထက်သော လက်နက်၏။ အန္တမသော၊ အားဖြင့်။ သူစိစ္ဆေဒနာဒီနမ္ပိ၊ အပ်, လက်သည်းလှီးဓား အစရှိသည်တို့၏လည်း။ တုဏ္ဍေန ဝါ၊ အဦးဖြင့် သော်လည်းကောင်း။ ဓာရာယ ဝါ၊ အသွားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ‌ဝေဓံ ဝါ၊ ထိုးအပ်ရာ အရာကိုသော်လည်းကောင်း (ထိုးရာကိုသော်လည်းကောင်း)။ [ဝိဇ္ဈတိ ဧတ္ထာတိ ဝေဓော။] ဆေဒံ ဝါ၊ ဖြတ်အပ်ရာ အရာကိုသော်လည်းကောင်း (ဖြတ်ရာကိုသော်လည်းကောင်း)။ [ဆိဇ္ဇတိ ဧတ္ထာတိ ဆေဒေါ။] ဒဿေန္တေန၊ ပြလျက်။ တထေဝ၊ ထိုရှေးနည်းအတိုင်းပင်။ ["ကပ္ပိယံ"ဟု ဆို၍ပင်-ဟူလို။] ကာတဗ္ဗံ၊ ရာ၏။
နခေန၊ လက်သည်း ခြေသည်းဖြင့်။ ကရောန္တေန၊ သည်။ ဂေါမဟိံသာဒီနံ၊ နွား, ကျွဲ အစရှိသည်တို့၏။ ခုရေ၊ ခွာတို့ကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ [နွား ကျွဲ ခွာတို့က မထက်သောကြောင့် "ပြတ်ရာ" မထင်နိုင်၍ ချန်ထားသည်။] ယေန ကေနစိ၊ သော။ အပူတိနာ၊ မပုပ်သော။ မနုဿာနံ ဝါ၊ တို့၏သော်လည်းကောင်း။ တိရစ္ဆာနံ ဝါ၊ တိရစ္ဆာန်တို့၏သော်လည်းကောင်း။ နခေန၊ လက်သည်း ‌ခြေသည်းဖြင့်။ ["လူတို့၏ လက်သည်း, ငှက်စသော တိရစ္ဆာန်တို့၏ ခြေသည်းဖြင့်"ဟုဆိုလိုသည်။] အန္တမသော၊ အားဖြင့်။ ဆိန္ဒိတွာ၊ ဖြတ်၍။ အာဟဋေနပိ၊ ဆောင်အပ်သော လက်သည်းခြေသည်းဖြင့်လည်း။ သတ္ထေ၊ လက်နက်၌။ ဝုတ္တနယေနေဝ၊ ဖြင့်ပင်။ [ဝေဓံ ဝါ ဆေဒံ ဝါ ဒဿန္တေန ကပ္ပိယံတိ ‌ဝတွာဝါတိ ဝုတ္တံ အတိဒိဿတိ။] ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုရာ၏။
တတ္ထ၊ ထိုသို့ ကပ္ပီမှုကို ‌ပြုရာ၌။ ဗီဇာနံ၊ တို့၏။ ပဗ္ဗတမတ္တော၊ တောင်အတိုင်းအရှည်ရှိသော (တောင်မျှလောက်ကြီးသော)။ ရာသိ၊ အစုအပုံသည်။ သစေပိ (ဟောတိ)၊ အကယ်၍မူလည်း ဖြစ်စေဦးတော့။ (ဧဝံသတိ ဝါ၊ လည်းကောင်း။) ရုက္ခသဟဿံ၊ သစ်ပင်တစ်ထောင်ကို။ ဆိန္ဒိတွာ၊ ၍။ ဧကာ‌‌ဗဒ္ဓံ၊ တစ်စုတည်း ဖွဲ့စပ်အပ်သည်။ (သစေ ဟောတိ, ဧဝံသတိ) ဝါ။ ဥစ္ဆူနံ၊ ကြံတို့၏။ မဟာဘာရော၊ ကြီးစွာသောဝန်သည်။ ဗန္ဓိတွာ၊ ဖွဲ့စည်း၍။ ဌပိတော၊ ထားအပ်သည်။ (သစေပိ ဟောတိ၊ ဧဝံ သတိ ဝါ)။ ဧကသ္မိံ၊ တစ်ခုသော။ ဗီဇေ၊ မျိုးစေ့ကို။ ကပ္ပိယေ၊ အပ်သည်ကို။ ကတေ ဝါ၊ ပြုအပ်ပြီးသော်လည်းကောင်း။ (ဥစ္ဆုံ ကပ္ပိယံ ကရိဿာမီတိ ဝါကျကို‌ ထောက်၍ ဧကသ္မိံ ဗီဇေ ဝါ စသည်နှင့် ကပ္ပိယေ ကတေ တို့ကို အရတူဟု မှတ်။) (ဧကိဿံ၊ တစ်ခုသော။) ရုက္ခသာခါယ၊ သစ်ကိုင်းကို။ ကပ္ပိယာယ၊ အပ်သည်ကို။ ကတာယ ဝါ၊ ပြုအပ်ပြီးသော်လည်းကောင်း။ (ဧကသ္မိံ၊ တစ်ချောင်းသော။) ဥစ္ဆုမှိ၊ ကို။ ကပ္ပိယေ၊ အပ်သည်ကို။ ကတေ ဝါ၊ ပြုအပ်ပြီးသော်လည်းကောင်း။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသည်။ ကတံ၊ အပ်အောင်ပြုအပ်ပြီးသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဥစ္ဆုံ၊ ကို။ ကပ္ပိယံ၊ အပ်သည်ကို။ ကရိဿာမိ၊ ပြုအံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ ကြံ၍။ တေဟိ၊ ထိုကြံတို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ *ဝါ*၊ အတူ။ ဗဒ္ဓံ၊ ဖွဲ့စည်းအပ်သော။ ဒါရုကံ၊ ထင်းချောင်းငယ်ကို။ ဝိဇ္ဈတိ၊ ထိုးအံ့။ ဒါရုကံ ဝိဇ္ဈတိ။ ။ဇာနိတွာဝါ အဇာနိတွာဝါ ဝိဇ္ဈတိဝါ ဝိဇ္ဈပေတိဝါ-သစ်သားချောင်းမှန်းသိ၍ ဖြစ်စေ, မသိဘဲဖြစ်စေ, ကပ္ပီသူက ထိုးခုတ်လိုက်အံ့၊ သူတစ်ပါးကိုသော်လည်း ကပ္ပီသူက ထိုးခုတ်ခိုင်းအံံ့၊ ဝဋ္ဋတိယေဝ။ ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ အပ်သည်သာ။
ပန၊ ဗျတိရိက်ကား။ ယာယ ဝလ္လိယာ၊ အကြင်နွယ်ဖြင့်။ ဘာရော၊ ကြံစည်းဝန်ကို။ ဗဒ္ဓေါ၊ ဖွဲ့စည်းအပ်ပြီ။ တံ၊ ထိုနွယ်ကို။ သစေ ဝိဇ္ဈတိ၊ အကယ်၍ ထိုးအံ့။ (ဧဝံသတိ)။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။ တံ ဝိဇ္ဈတိ, န ဝဋ္ဋတိ။ ။"ထိုနွယ်ကို ထိုးခုတ်လျှင် မအပ်"ဟူရာ၌ ကပ္ပီရာ မရောက်သည်ကို "မအပ်"ဟု ဆိုလိုသည်၊ အကြောင်းကား...ဝလ္လိအာဒီနံ-တို့၏။ ဘာဇနဂတိကတ္ထာ-တည်ရာခွက်နှင့် အလားတူကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
မရီစပက္ကာဒီဟိ၊ ငြုတ်သီးမှည့် အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ မိဿေတွာ၊ ရော၍။ ဘတ္တံ၊ ဆွမ်းကို။ အာဟရန္တိ၊ ပို့ဆောင်ကြကုန်၏။ တတ္ထ၊ ထိုသို့ ပို့ဆောင်ရာ၌။ ကပ္ပိယံ ကရောဟီတိ၊ တိ ဟူ၍။ ဝုတ္တေ၊ ရဟန်းက ဆိုအပ်သော။ (အနုပသမ္ပန္နော၊ သည်။) ဘတ္တသိတ္ထေ၊ ဆွမ်းလုံးတို့ကို။ သစေပိ ဝိဇ္ဈတိ၊ အကယ်၍မူလည်း ထိုးစေဦးတော့။ (ဧဝံသတိပိ) ဝဋ္ဋတိယေဝ၊ အပ်သည်သာ။ [ဆွမ်းလုံးကို အပ် စသည်ဖြင့် ထိုးစေဦးတော့ ကပ္ပီပြီး‌သား ဖြစ်သည်-ဟူလို။] တိလတဏ္ဍုလေသုပိ၊ နှမ်းနှင့်ရောသောဆန်တို့၌လည်း။ ဧသေဝ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင်သည်ပင်။ နယော၊ သိကြောင်း အစီအရင်တည်း။ ["နှမ်းနှင့်ရောသောဆန်"ဟူရာ၌ ချက်ပြီးထမင်းကိုယူ၊ ကာရဏူပစာတည်း၊ ထမင်းထဲ၌ နှမ်း ပါလာ၍ ကပ္ပီရာ၌ ဆွမ်းလုံးကို ထိုးမိစေကာမူ ကပ္ပီရာရောက်သည်ပင်- ဟူလို။]
ပန၊ ဗျတိရိတ်ကား။ ယာဂုယာ၊ ယာဂု၌။ ပက္ခိတ္တာနိ၊ ထည့်အပ်သော နှမ်းတို့သည်။ ဧကာဗဒ္ဓါနိ၊ တစ်ဆက်တည်း စပ်ကုန်သည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ န သန္တိဋ္ဌန္တိ၊ မတည်ကုန်။ တတ္ထ၊ ထိုယာဂုဝယ် ထည့်အပ်သော နှမ်းတို့၌။ ဧကေကံ၊ တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီကို။ ဝိဇ္ဈိတွာဝ၊ ထိုး၍သာ။ (ကပ္ပိယံ၊ ကပ္ပိမှုကို။) ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်၏။
ကပိဋ္ဌဖလာဒီနံ၊ သီးသီး အစရှိသည်တို့၏။ အန္တော၊ အတွင်း၌။ မိဉ္ဇံ၊ အသားအနှစ်သည်။ *ဝါ*၊ အဆန်သည်။ ကဋာဟံ၊ ခွက်ကို။ *ဝါ*၊ အခွံကို။ မုဉ္စိတွာ၊ လွှတ်၍။ (သစေ) သဉ္စရတိ၊ အကယ်၍ လှည့်လည်အံ့။ (ဧဝံသတိ)။ ဘိန္ဒာပေတွာ၊ ခွဲစေ၍။ ကပ္ပိယံ၊ ကပ္ပီမှုကို။ ကာရေတဗ္ဗံ၊ ပြုစေထိုက်၏။ [သီးသီး အခွံက ခွက်နှင့် သဘောတူသောကြောင့် ခွဲစေပြီးမှ ကပ္ပီပါ- ဟူလို။] (မိဉ္ဇံ၊ အသားအနှစ်သည်။)
ဧကာဗဒ္ဓံ၊ အခွံနှင့်တစ်ဆက်တည်း စပ်နေသည်။ စေ (ဟောတိ)။ (အဆန်မချောင်သည်ကို ဆိုလိုသည်။) ဧဝံသတိ။ ကဋာဟေပိ၊ ခွက်၌လည်း။ (ကပ္ပိယံ၊ ကို။) ကာတုံ၊ ငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ပန၊ ကား။ (ကပ္ပီမှု ပယောဂပါမှ အပ်သည်မှတစ်ပါး, ပယောဂ မပါဘဲ အပ်သော အသီးကား။) ယံ ဖလံ၊ အကြင် အသီးသည်။ တရုဏံ၊ နုသေးသည်။ အဗီဇံ၊ ရင့်သောအစေ့ မရှိသည်။ [အင်္ကုရဇနနသမတ္ထဗီဇရဟိတံ၊ အညွန့်အညှောက်ကို ဖြစ်စေစွမ်းနိုင်သော အစေ့မှ ကင်းသော။ တရုဏအမ္ဗဖလာဒိ၊ နုသောသရက်သီး စသည်သည်။] ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ယဉ္စ၊ အကြင်အသီးသည်လည်း။ နိဗ္ဗတ္တဗီဇံ၊ ထုတ်အပ်သောအစေ့ရှိ၏။ နိဗ္ဗတ္တဗီဇံ ။ ။ဗီဇနိဗ္ဗတ္တေတွာ (အစေ့ကို နစ်စေ၍- ထုတ်၍) ဝိသုံ ကတွာ(အစေ့, အသားကို တခြားစီပြု၍) ပရိဘုဉ္ဇိတုံ သက္ကုဏေယျံ (စား၍ ဖြစ်ကောင်းသော) အမ္ဗပနသာဒိဖလံ (သရက်, ပိန္နဲစသော အသီး)၊ ["ဗီဇံ အပနေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ" သည် နိဗ္ဗတ္တဗီဇံ၏ အဖွင့်တည်း၊] ဗီဇံ၊ အစေ့ကို။ အပနေတွာ၊ ဖယ်ထုတ်၍။ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ သုံးဆောင်ထိုက်၏။ တတ္ထ၊ ထိုနုသော အစေ့ရှိသော အသီး, ထုတ်အပ်သော အစေ့ရှိသော အသီး၌။ ကပ္ပိယကရဏကိစ္စံ၊ ကပ္ပီမှုကို ပြုဖွယ် ကိစ္စသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိတော့။ [သယမေဝ ကပ္ပိယာနိ-စားဖို့ရန် အလိုလို အပ်ပြီးဖြစ်ကြသည်-ဟူလို။]
ဘူတဂါ‌မော၊ ဂါမ်လည်းကောင်း။ ဘူတဂါမသညိတာ၊ ဂါမ်ဟုအမှတ်ရှိသူ၏ အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။ ဝိကောပနံ ဝါ၊ ကိုယ်တိုင်ဖျက်ဆီးခြင်းသော်လည်းကောင်း။ ဝိကောပါပနံ ဝါ၊ သူတစ်ပါးကို ဖျက်ဆီးစေခြင်းသော်လည်းကောင်း။ ပေ။
ဒုတိယေ၊ ၌။ ယမတ္ထံ၊ အကြင်အကြောင်းအရာကို။ [တွံ ကိရဒုက္ကဋာပတ္တိံ အာပန္နော၊ သင် ...ဒုက္ကဋ်အာပတ်သို့ရောက်တယ်ဆို။ ဣတိအာဒိကံ ယံကိဉ္စိ အတ္ထံ။] သံဃမဇ္ဈေ၊ သံဃာ့အလယ်၌။ ဝိနယဓရော၊ ဝိနည်းဓိုရ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပုစ္ဆတိ၊ မေး၏။ တတော၊ ထိုမေးအပ်သော အ‌ကြောင်းအရာမှ။ အညံ၊ အခြားအကြောင်းအရာကို။ ဝဒတိ၊ ပြောတတ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ အညဝါဒကော၊ က မည်၏။ ဧတံ၊ ဤအညဝါဒက ဟူသော အမည်သည်။ အညေန၊ မေးအပ်သော အကြောင်းမှ တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့်။ အညံ၊ မိမိပြောအပ်သော အကြောင်းမှ တစ်ပါးသော ဝိနည်းဓိုရ်ပြောအပ်သောအကြောင်းကို။ ပဋိစရဏဿ၊ ဖုံးကွယ်ခြင်း၏။ နာမံ၊ အမည်တည်း။
ဝိဟေသေတိ၊ ညဉ်းဆဲတတ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဝိဟေသကော၊ ဝိဟေသကမည်၏။ ဧတံ၊ ဤဝိဟေသကောဟူသောအမည်သည်။ တုဏှီဘာဝဿ၊ မဖြေဘဲ ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်း၏။ နာမံ၊ အမည်တည်း။ တသ္မိံ အညဝါဒကေ၊ ထိုမေးအပ်သောအကြောင်းမှ တစ်ပါးသော အကြောင်းကို ပြောဆိုတတ်သူ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (တသ္မိံ) ဝိဟေသကေ၊ ထိုမဖြေဘဲ ညှဉ်းဆဲတတ်သူ၏အဖြစ်ကြောင့်။
ပါစိတ္တိယန္တိ၊ ကား။ ဝတ္ထုဒွယေ၊ ဝတ္ထု ၂ပါးအပေါင်းကြောင့်။ ပါစိတ္တိယဒွယံ၊ ပါစိတ် ၂ပါးအပေါင်းကို။ (ဘဂဝတာ၊ သည်။) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့် (ထိုသို့မေးအပ်သော အကြောင်းမှ တစ်ပါးသောအကြောင်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းခြင်း၏ အညဝါဒက မည်သည်၏အဖြစ်, ဆိတ်ဆိတ်နေခြင်း၏ဝိဟေသကမည်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။) ယော ဘိက္ခု၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ သာဝသေသံ၊ အကြွင်းနှင့်တကွဖြစ်သော။ အာပတ္တိံ၊ သို့။ အာပန္နော၊ ရောက်ပြီးသည်။ (ဟုတွာ)။ သံဃမဇ္ဈေ၊ သံဃာ့အလယ်၌။ အနုယုဉ္ဇိယမာနော၊ မေးစိစစ်အပ်သော်။ တံ၊ ထိုအာပတ်ကို။ န ကထေတုကာမော၊ မဖြေလိုသည်။ (ဟုတွာ)။ အညေန၊ မေးအပ်သောစကားမှ တစ်ပါးသော။ ဝစနေန၊ စကားဖြင့်။ အညံ၊ တစ်ပါးသော စကားကို။ ဆာဒေန္တော၊ ဖုံးလွှမ်းလျက်။ ကထာ တထာ၊ ထိုထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။အညေနာညံ ပဋိစရဏဿ ။ ။အညေန- မေးအပ်သော အကြောင်းအရာမှ တစ်ပါးသော အကြောင်းအရာဖြင့်+အညံ-တစ်ပါးသော မေးအပ်သော အကြောင်းကို+ပဋိစရဏ- ဖုံးလွမ်း(ကွယ်ကာ)ခြင်း။ [ပဋိစ္ဆာဒနတ္ထော ဟိ စရဏသဒ္ဒေါ ဟောတိ, ဓာတူနံ အနေကတ္ထတ္တာ။]
မှတ်ချက် ။ ။ပါစိတျာဒိအဋ္ဌကထာ၌ "အညံ ဝဒတီတိ အညဝါဒကံ၊ ဝိ‌ဟေသေတီတိ ဝိဟေသကံ" ဟု နပုလ္လိင်ချ၏၊ ဤ၌ ပုလ္လိင်ချသောကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို ဟောနေရကား အညေနာညပဋိစရဏ , တုဏှီဘာဝကို အရကောက်ဖို့ရန် ဘာဝပ္ပဓာနကြံ၍ ပြခဲ့ရသည်၊ နဂိုကပင် နပုလ္လိင်ချလျှင်ကား အညေနာညပဋိစရဏ, တုဏှီဘာဝကို တိုက်ရိုက်ယူနိုင်သောကြောင့် ဘာဝပ္ပဓာန ကြံဖွယ်မလိုတော့။ [ဖုံးလွှမ်းကွယ်ကာပုံ ညှဉ်းဆဲပုံကို ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ အကျယ်ပြထားပြီ။]
သာဝသေသံ ။ ။ပါရာဇိကမှ တစ်ပါးသော အာပတ် ၆ ပုံကို "သဟ+အဝသေသေနယာ ဝတ္တတီတိ" နှင့်အညီ သာသနာတော်၌ အကြွင်းအကျန်နှင့်တကွဖြစ်သော (အကြွင်းအကျန်ရှိသေးသောကြောင့်) သာဝသေသအာပတ်ဟု ခေါ်၏၊ ပါရာဇိကအာပတ်ကား အနဝသေသအာပတ်တည်း။
ဝိက္ခိပတိ၊ ပယ်ရှား၏။ ယော စ၊ အကြင်ရဟန်းသည်လည်း။ တုဏှီဘာဝေန၊ ဆိတ်ဆိတ်၏အဖြစ်ဖြင့်။ ဝိဟေသေတိ၊ ညှဉ်းဆဲ၏။ တေသံ၊ ထိုရဟန်းတို့၏ (အတွက်)။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ယံ အညဝါဒကကမ္မဉ္စေဝ၊ ကံကိုလည်းကောင်း။ ယံ ဝိဟေသကကမ္မဉ္စ၊ ကံကိုလည်းကောင်း။ အနုညာတံ၊ ပြီ။ [ထိုကံပြုပုံကို ဤသိက္ခာပုဒ်၏ ပါဠိတော်မှာ ရှု။] တသ္မိံ၊ ထိုအညဝါဒကကံ, ဝိဟေသကကံကို။ သံဃေန၊ သည်။ ကတေ၊ ပြုအပ်ပြီးသော်။ ပုန၊ တစ်ဖန်။ တထာ၊ ထိုသို့ အပြားရှိသောအညဝါဒက, ဝိဟေသကအမှုကို။ ကရောန္တာနံ၊ ပြုကုန်သော ရဟန်းတို့၏။ ပါစိတ္တိယံ ဟောတိ။
အညေန၊ တစ်ပါးသောအကြောင်းဖြင့်။ အညံ၊ တစ်ပါးသော အကြောင်းကို။ ပဋိစရဏဝတ္ထုသ္မိံ၊ ဖုံးလွှမ်းခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပေ။ အနာဏတ္တိကံ၊ တည်း။ (ကမ္မေ၊ အညဝါဒကကံ, ဝိဟေသကကံသည်။) ဓမ္မကမ္မေ၊ ဓမ္မကံသည်။ (သတိ၊ ဖြစ်လတ််သော်။) တိကပါစိတ္တိယံ၊ သည်။ (ဟောတိ)။ (ကမ္မေ၊ သည်။) အဓမ္မကမ္မေ၊ အဓမ္မကံသည်။ (သတိ) တိကဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ ပန၊ ဆက်။ အညဝါဒကေ ဝါ၊ ကံသို့သော်လည်းကောင်း။ ဝိဟေသကေဝါ၊ ကံသို့သော်လည်းကောင်း။ အနာရောပိတေ၊ မတင်အပ်သေးမီ။ တထာ၊ ထိုအညဝါဒက အမှု, ဝိဟေသက အမှုကို။ ကရောန္တဿ၊ ၏။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ သည်သာ။ (ဟောတိ)။
အာပတ္တိံ၊ သို့။ အာပန္နဘာဝံ၊ ရောက်သည်၏အဖြစ်ကို။ (ဝါ၊ ပါနေသည်ကား အပို။) အဇာနန္တဿ၊ မသိသည်ဖြစ်၍။ [ဖုံးလွှမ်းလိုသောစိတ် မရှိ၊ တကယ်ပင် မသိ၍ ပြန်မေးသည်-ဟူလို။] တုမှေ၊ အရှင်ဘုရားတို့သည်။ ကိံ၊ အဘယ်ကို။ ဘဏထ၊ ပြောကြပါကုန်သနည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ပုစ္ဆတော(စ)၊ လည်းကောင်း။ ဂေလညေနဝါ၊ အနာကြောင့်သော်လည်းကောင်း။ [‌ယေန ကထေထုံ န သက္ကောတိ, မုခေ တာဒိသေန ဗျာဓိနာ၊ မဖြေဆိုနိုင်လောက်အောင် ပါးစပ်၌ ပေါက်နေသော အနာကြောင့်-ဟူလို။] သံဃဿ၊ ၏။ ဘဏ္ဍနာဒီနိ၊ ငြင်းခုံခြင်း အစရှိသည်တို့သည်။ ဘဝိဿန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်လတ္တံ။ ဣတိ (ဣမိနာအဓိပ္ပာယေန) ဝါ၊ ဤအလိုကြောင့်သော်လည်းကောင်း။ အဓမ္မေန၊ မတရားသဖြင့်။ (ကမ္မံ၊ ကို။ ကရိဿန္တိ၊ ပြုကုန်လတ္တံ့။ ဣတိ ဣမိနာ အဓိပ္ပာယေန) ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ဝဂ္ဂေန၊ ဝဂ်ဖြစ်သော သံဃာ‌ဖြင့်။ (ကမ္မံ ကရိဿန္တိ, ဣတိ ဣမိနာ အဓိပ္ပာယေနဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။) န ကမ္မာရဟဿ၊ ကံပြုခြင်းငှာ မထိုက်သူ၏အပေါ်၌။ ကမ္မံ၊ ကို။ ကရိဿန္တိ, ဣတိ ဣမိနာ အဓိပ္ပာယေနဝါ၊ ‌သော်လည်းကောင်း။ န ကထေန္တဿ (စ)၊ မဖြေဆိုနိုင်သော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။ ပေ။ အနာပတ္တိ၊ သည်။ (ဟောတိ)။ ဘဏ္ဍနာဒီနိ ။ ။သံဃာ့အလယ်၌ မေးသည်ကို မိမိက ပြောလိုက်လျှင် သံဃာမှာ အငြင်းအခုံ ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု အထင်ရှိ၍ မပြောလျှင် အနာပတ္တိ၊ ဘဏ္ဍနာဒီနိ၌ အာဒိဖြင့် ကလဟ, ဝိဂ္ဂဟ, ဝိဝါဒ, သံဃဘေဒ, သံဃရာဇိတို့ကို ယူ။
ဓမ္မကမ္မေန၊ ကံဖြင့်။ အာရောပိတတာ၊ အညပါဒကကံ, ဝိဟေသကကံသို့တင်အပ်သူ၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ အာပတ္တိယာဝါ၊ ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဝတ္ထုနာဝါ၊ ဝတ္ထုဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ အနုယုဉ္ဇိယမာနတာ၊ မေးစိစစ်အပ်သူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဆာဒေတုကာမတာယ၊ ဖုံးလွှမ်းလိုသူ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အညေန၊ တစ်ပါးသော အကြောင်းဖြင့်။ အညံ၊ တစ်ပါးသော အကြောင်းကို။ (တစ်နည်း, အညေနာညံ၊ အဖျင်းဖျင်း။) ပဋိစရဏံ ဝါ၊ ဖုံးလွှမ်းခြင်းသော်လည်းကောင်း။ တုဏှိဘာဝေါ ဝါ၊ ဆိတ်ဆိတ်ဖြစ်ခြင်းသော်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ တီဏိ၊ ဤ ၃ ပါးစီတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အင်္ဂါနိ၊ တို့တည်း။ [အညဝါဒကအတွက်အင်္ဂါ ၃ပါးကား- (၁) ဓမ္မကမ္မေန အာရောပိတတာ၊ (၂) အာပတ္တိယာ ဝါ ဝတ္ထုနာ ဝါ အနုယုဉ္ဇိယမာနတာ၊ (၃) အညေနာညံ ပဋိစရဏံတို့တည်း၊ ဝိဟေသကအတွက် အင်္ဂါ ၃-ပါးကား- (၃) အင်္ဂါ၌ တုဏှိဘာဝေါကို ပြောင်းလဲထည့်ရုံသာ]။ ပေ။
သဒိသာနိ။ ပန၊ အထူးကား။ ဣဒံ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်သည်။ သိယာ၊ ရံခါ။ ကိရိယာ၊ မပြုထိုက်သော လွန်ကျူးမှုကို ပြုခြင်းရှိသည်လည်းကောင်း။ သိယာ၊ ရံခါ။ အကိရိယံ၊ ပြုထိုက်သော ဖြည့်ကျင့်မှုကို မပြုခြင်းရှိသည်လည်းကောင်း။ [အညေနာည, ပဋိစရဏပြုခြင်းကို ကိရိယံ, ဆိတ်ဆိတ်မနေဘဲ ပြောရမည် ဖြစ်လျက် မပြောခြင်းကို အကိရိယံဟု ဆိုသည်]။ ပေ။
တတိယေ၊ ၌။ ယေန ဝစနေန၊ အကြင်စကားဖြင့်။ ဥဇ္ဈာပေန္တိ၊ ဥဇ္ဈာယနအမှုကို ပြုစေကြကုန်၏။ (‌နောက်၌ ဖွင့်လတ္တံ့ဖြစ်သောကြောင့် အနက်မှန်ကို မသိသေးဟန်ဆောင်၍ ပေးရသည်။) ဣတ္ထန္နာမော၊ ဤအမည်ရှိသောရဟန်းသည်။ ဆန္ဒာယ၊ ချစ်ခြင်းကြောင့်။ ဣဒံ နာမ၊ ဤမည်သော အမှုကို။ ကရောတိ၊ ပြု၏။ ဣတိ အာဒီနိ၊ ဤသို့အစရှိသောစကားတို့ကို။ ဝဒန္တာ၊ ပြောကုန်လျက်။ သံဃေန၊ သည်။ သမ္မတံ၊ ကမ္မဝါစာဖြင့်သမုတ်အပ်သော။ သေနာသနပညာပကာဒိဘေဒံ၊ သေနာသနပညာပက အစရှိသော အပြားရှိသော။ ဥပသမ္မန္နံ၊ ရဟန်းကို။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ယေန ဝစနေန ။ ။နောက်၌ ဝဒန္တာဟူသော ကြိယာ၏ ကံဖြစ်သော "ဆန္ဒာယ၊ ပေ၊ ကရောတိ" အစရှိသော စကားကိုပင် "ယေန ဝစနေန" ဟု ဆိုသည်။ [ဆန္ဒာယ၌ ပုလ္လိင်မှ ဣတ္ထိလိင်ပြန်၍ ဆိုအပ်သော လိင်္ဂဝိပလ္လာသတည်း၊ "ဆန္ဒေန" ဟု ဆိုလိုသည်။]
ဣဒံ နာမ ကရောတိ ။ ။ဣဒံဖြင့် မိမိ ပြောလိုအပ်သော အကြောင်းအရာကို ညွှန်ပြ၏၊ မည်သည့် ကိုယ်တော်ဟာ ဆန္ဒာဂတိ လိုက်၍ သူနှင့် အကျွမ်းဝင်သူတို့အား "ကျောင်းကောင်း, ဆွမ်းကောင်းကို အလှည့်ချ၍ ပေး၏" စသော စကားမျိုးတည်း။
သေနာသနပညာပကာဒိဘေဒံ ။ ။သံဃာတော်သည် ကမ္မဝါစာဖြင့် ရဟန်းတစ်ပါးကို "ကျောင်းအိပ်ရာနေရာကို ညွှန်ချတတ်, ခင်းပေးတတ်သူ" ဟု သမုတ်အပ်၏၊ ထိုရဟန်းကို "သေနာသနပညာပကရဟန်း" ဟု ခေါ်၏၊ အာဒိဖြင့် ဘတ္တုဒ္ဒေသက (‌စာရေးတံဆွမ်း စသည်ကို အလှည့်ကျအားဖြင့် ညွှန်ပြတတ်သူ), ယာဂုဘာဇက (သံဃိကယာဂုကို ‌ဝေဖန်တတ်သူ), ဖလဘာဇက (သံဃိကသစ်သီးကို ဝေဖန်တတ်သူ) စသည်ဖြင့် သမ္မုတိရထားသူများကို ယူပါ။
အယသကာမာ၊ ကျော်စောမဲ့ကို အလိုရှိကုန်သည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ဘိက္ခူဟိ၊ အခြားရဟန်းတို့သည်။ ဝါ၊ တို့ကို။ အဝဈာပေန္တိ၊ အဝဈာယနအမှုကို ပြုစေကြကုန်၏။ အဝညာယ၊ အောက်တန်းစားဟု, အသိအမှတ်ပြုလျက်။ ဩလောကာပေန္တိ၊ ကြည့်ရှုစေကြကုန်၏။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ လာမကတော၊ ယုတ်မာသူ၏အဖြစ်ဖြင့်။ (အယုတ်တမာကြီးဟူ၍)။ စိန္တာပေန္တိ၊ ကြံစည်စေကြကုန်၏။ တံ ဝစနံ၊ ထိုအောက်တန်းစားဟု, အသိအမှတ်ပြုလျက်, ကြည့်ရှုစေကြောင်း စကားသည် (အယုတ်သဘော, ထုတ်မပြောဘဲ, တွေးတောကြံစည်စေကြောင်း စကားသည်)။ ဥဇ္ဈာပနကံ၊ ဥဇ္ဈာပနကမည်၏။ဘိက္ခူဟိ အဝဈာပေန္တိ ။ ။ဘိက္ခူဟိသည် ဈေဓာတ်၏ ကတ္တား၊ တစ်နည်း-ကာရိတ်ကံတည်း၊ ဥဇ္ဈာပေန္တိကို "အဝ+ဈာပေန္တိ" ဟု ရှေးဦးစွာ ပုဒ်ဖြတ်ပြ၏၊ ထိုသို့ ပြသဖြင့် ဥ-ပုဒ်ရင်းမဟုတ်, အဝကို ပြုထားသော (ဩ၏ဝိပရိတ်) 'ဥ- ဟု သိစေ၏၊ ထို့နောက် အဝ ဥပသာရ၏ အဝညာယအနက်, ဈေဓာတ်၏ ဩ‌လောကအနက်ကို ယူစေလို၍ "အဝညာ+ဩလောကာပေန္တိ" ဟု ဖွင့်သည်။ [ဈေဓာတ်သည် "ဈေတု ဥဇ္ဈာန ဒဟန- ညာဏ စိန္တန ဒိတ္တိသု" ဟူသောအနက်များကိုသာ ဟော၍ ဩ‌လောကန အနက်ကို မဟောသော်လည်း "ဓာတူနံ အနေကတ္ထတ္တာ" နှင့် အညီ ဩလောကန အနက်ကို ဟောသည်ဟု မှတ်ပါ။]
လာမကတော ဝါ စိန္တာပေန္တိ ။ ။ဤုဒုတိယနည်းဖြင့် အဝ၏ လာမကအနက်ကိုလည်းကောင်း, ဈေဓာတ်၏ အနက်ရင်းဖြစ်သော စိန္တာအနက်ကိုလည်းကောင်း ပြသည်၊ ထို ၂နက် တွင် "ဤရဟန်းသည် ဆန္တဂတိလိုက်တတ်သော အောက်တန်းစားတည်း" ဟု အခြားရဟန်းတို့ကကြည့်ကြအောင် (အမြင်သေးကြအောင်) အပြစ်ပြောကြောင်း စကားကို "အဝညာယဩလောကာပန" ဟုလည်းကောင်း, ဤရဟန်းဟာ ဆန္တာဂတိလိုက်တတ်သော ယုတ်မာသူပဲ" ဟု အခြားရဟန်းများစိတ်ထဲ၌ ကြံစည်အောင် (အထင်သေးအောင်) အပြစ်ပြောကြောင်းစကားကို "လာမကတော စိန္တာပန" ဟုလည်းကောင်း မှတ်ပါ၊ ထို့ကြောင့် "ယေန ဝစနေန ဥဇ္ဈာပေန္တိ" ဟု စချီခဲ့သည်။
မူကွဲ ။ ။ဘိက္ခူဟိ "အဝဈာပေန္တိ" နေရာဝယ် "အဝဇာနာပေန္တိ" ဟု ပါဌ်ရှိ၏၊ ဥ+ဇ္ဈာပေန္တိကို "အဝ+ဈာပေန္တိ" ဟု ပဒစ္ဆေဒ ပြုခြင်း‌သာဖြစ်သောကြောင့် ထို"အဝဇာနာပေန္တိ" သည် အထက်ထက်က ပျက်လာသော ပါဌ်ပျက်သာတည်း၊ ဤနေရာ၌သာ ပျက်သည် မဟုတ်သေး၊ ဒုတိယပါရာဇိက အဋ္ဌကထာကြီး၌လည်း ပျက်သည်ပင်။ [အနေကတ္ထတ္တာ ဓာတူနံ ဈေသဒ္ဒေါ ဩလောကနတ္ထောပိ ဟောတီတိ အာဟ--အဝညာယ ဩ‌လောကာပေန္တီတိ၊ စိန္တနတ္ထော‌ယေဝ ဝါ စိန္တာပေန္တီတိ၊-ဋီကာသစ်၊ ဤ ဋီကာသစ်သည် ပါဌ်မှန်ကို ဖွင့်ခြင်းတည်း၊ ပါစိတျာဒိယောဇနာ ၌ကား"အဝ+ဇာနပေန္တိ" ပါဌ်ကို တွေ့ရ၍ "ဈေသဒ္ဒေါ ဉာဏတ္ထော" ဟု ဖွင့်သွားလေသည်။]
ယေန၊ အကြင်စကားဖြင့်။ စ၊ အဖို့တစ်ပါးကား။ တထေဝ၊ ထိုရှေးနည်းအတူသာလျှင်။ [ဆန္ဒာယ ဣတ္ထန္နာမော စသည်ကို "တထေဝ" ဟု ညွှန်ပြ၏။] ဝဒန္တာ၊ ပြောဆိုကုန်လျက်။ ခိယန္တိ၊ အပြစ်ပြောကုန်၏။ သဗ္ဗတ္တ၊ အလုံးစုံသောအရပ်၌။ (‌ရောက်ရာ ရောက်ရာ အရပ်၌)။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ အဝဏ္ဏံ၊ အပြစ်ကို။ ပကာသေန္တိ၊ ထင်ရှားပြကြကုန်၏။၊ တံ၊ ထိုအပြစ်ပြောကြောင်းစကားသည်။ (ရှုတ်ချကြောင်းစကားသည်)။ ခိယနကံ၊ ခိယနက မည်၏။ ဥဇ္ဈာပနကေ၊ အောက်တန်းစားဟု, အသိအမှတ်ပြုလျက်, ကြည့်ရှုစေကြောင်းဖြစ်သော။ ဝါ၊ အယုတ်သဘော, ထုတ်မပြောဘဲ, တွေးတော ကြံစည်စေကြောင်းဖြစ်သော။ (တသ္မိံ၊ ထိုစကားကြောင့်လည်းကောင်း။) ခိယနကေ၊ အပြစ်ပြောကြောင်းဖြစ်သော။ ဝါ၊ ရှုတ်ချကြောင်းဖြစ်သော။ တသ္မိံ၊ ထိုစကားကြောင့်လည်းကောင်း။
ပါစိတ္တိယန္တိ၊ ကား။ ဝတ္ထုဒွယေ၊ ဝတ္ထု ၂ပါး အပေါင်းကြောင့်။ ပါစိတ္တိယဒွယံ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ။
တသ္မာ‌၊ ကြောင့် (ထိုသို့ အယသကို လိုလား၍ အမြင်သေး အထင်သေးဖြစ်အောင်ပြောကြောင်းစကားကို ဥဇ္ဈာပနက, ရှုတ်ချကြောင်းစကားကို ခိယနကဟု ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်)။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ သမ္မတဿ၊ ကမ္မဝါစာဖြင့်သမုတ်အပ်ပြီးသော။ ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်း၏။ အယသကာမတာယ၊ ကျော်စောမဲ့ကို အလိုရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဥပသမ္ပန္နဿ၊ အခြားရဟန်းအား။ ဝဒန္တော၊ ပြောလျက်။ ဥဇ္ဈာပေတိ ဝါ၊ အောက်တန်းစားဟု, အသိအမှတ်ပြုလျက်, ကြည့်ရှုစေမူလည်း ကြည့်ရှုစေအံ့ (အယုတ်သဘော, ထုတ်မပြောဘဲ, တွေးတော ကြံစည်စေမူလည်း ကြံစည်စေအံ့။) ခိယတိ ဝါ၊ အပြစ်ကို ထင်ရှားပြမူလည်း ပြအံ့ (ရှုတ်ချမူလည်း ရှုတ်ချအံ့)။ ပေ။ ဟောတိ၊ ၏။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ ဥဇ္ဈာပနကခိယနဝတ္ထုသ္မိံ၊ အောက်တန်းစားဟု, အသိအမှတ်ပြုလျက်,ကြည့်ရှုစေကြောင်း, ယုတ်မာသူဟု ကြံစည်စေကြောင်း စကားကို ပြောဆိုခြင်း, အပြစ်ပြောခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် (ကဲ့ရဲ့စေကြောင်းစကားကို ပြောဆိုခြင်း, ရှုတ်ချကြောင်းစကားကို ပြောဆိုခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်)။ ပေ။ အနာဏတ္တိကံ၊ တည်း။ တဿ ဥပသမ္ပန္နဿ၊ ထိုရဟန်း၏ (အပေါ်၌)။ ယံ သမ္မုတိကမ္မံ၊ အကြင် သမ္မုတိကံကို။ ကတံ၊ ပြုအပ်ပြီ။ တသ္မိံ၊ ထိုသမ္မုတိကံသည်။ ဓမ္မကမ္မေ၊ ဓမ္မကံသည်။ (သတိ၊ ဖြစ်လတ်သော်။) တိကပါစိတ္တိယံ၊ သည်။ ယေန စ၊ ပေ၊ ခိယန္တိ ။ ။ခိဓာတ်သည် ကောဓ-ဟိံသာအနက်ကို ဟော၏၊ ဤနေရာ၌ ကား ကောဓအတွက် အပြစ်ပြောခြင်း, အတင်းပြောခြင်း အဝဏ္ဏပကာသန အနက်တိုင်အောင် ယူစေလို၍ "အဝဏ္ဏံ ပကာသေန္တိ" ဟု ဖွင့်၏၊ ယေနကို ထောက်၍ အပြစ်ပြော‌ကြောင်း, အတင်းပြောကြောင်း စကားကို "ခိယနက" ခေါ်သည်ဟု မှတ်။ [ဥဇ္ဈာပေန္တိ ဧတေနာတိ ဥဇ္ဈာပနံ၊ ဥဇ္ဈာပနံယေဝ ဥဇ္ဈာပနကံ။ (ကပစ္စည်း သွတ္ထ)၊ ခိယန္တိ ဧ‌တေနာတိ ခိယနံ စသည်နည်းတူ၊ ခိ၌ ဣကို ဣယပြု။] (‌ဟောတိ)။ (တသ္မိံ၊ ထိုသမ္မုတိကံသည်။) အဓမ္မကမ္မေ၊ သည်။ (သတိ) တိကဒုက္ကဋံ၊ သည်။ (ဟောတိ)။ ပန၊ ကား။ အနုပသမ္မန္နဿ၊ လူ,သာမဏေ၏။ သန္တိကေ၊ အထံ၌။ တထာ၊ ထိုဆန္ဒာယ ဣတ္ထန္နာမော အစရှိသော စကားကို။ ဘဏန္တဿ(စ)၊ ၏လည်းကောင်း။ အသမ္မတဿ၊ ကမ္မဝါစာဖြင့် မသမုတ်အပ်သော ရဟန်း၏။ အဝဏ္ဏံ၊ ကို။ ယဿ ကဿစိ၊ အမှတ်မရှိသော တစ်စုံတစ်ယောက်၏။ သန္တိကေ, ဘဏန္တဿစ၊ ၏လည်းကောင်း။ (ဒုက္ကဋံ ဟောတိ)။ ပန၊ ကား။ သမ္မတဿဝါ၊ သမုတ်အပ်သည်မူလည်း‌ဖြစ်သော။ အသမ္မတဿဝါ၊ မသမုတ်အပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ အနုပသမ္မန္နဿ၊ လူ,သာမဏေ၏။ အဝဏ္ဏံ၊ ကို။ ယဿ ကဿစိဒေဝ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ယောက်၏ပင်။ (အထက်၌ ယဿ ကဿစိ ပါခဲ့၍ ဤ၌ ဧဝ ဟုထည့်သည််။) သန္တိကေ၊ ၌။ [ရဟန်းထံဖြစ်စေ, လူ-သာမဏေထံဖြစ်စေ-ဟူလို။] ဘဏန္တဿ၊ ၏။ (ဤ၌ "စ" ပါသည်ကား ပိုဟန်တူသည်။) ဒုက္ကဋမေဝ၊ သည်သာ။ (ဟောတိ)။
ပကတိယာဝ၊ ပင်ကိုအားဖြင့်ပင်။ ဆန္ဒဒိဝသေန၊ ဆန္ဒအစရှိသည်တို့၏အစွမ်းဖြင့်။ က‌ရောန္တံ၊ ပြုနေသောရဟန်းကို။ ဥဇ္ဈာ‌ပေန္တဿဝါ (စ)၊ ကဲ့ရဲ့စေသောရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ [ဝါဖြင့် ခိယန္တိကို ဝိကပ်ပြု၏။] ခိယန္တဿဝါစ၊ အပြစ်ပြောသော ရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ [ဝါဖြင့် ဥဇ္ဈာပေန္တဿကို ဝိကပ်ပြုသည်။] ဥမ္မတ္တကာဒီနံစ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ ပေ။ အနာပတ္တိ။
ဓမ္မကမ္မေန၊ ဖြင့်။ သမ္မတတာ၊ သမုတ်အပ်သူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။အသမ္မတဿ စ ။ ။ကမ္မဝါစာယ အသမ္မတဿ (ကမ္မဝါစာဖြင့် မသမုတ်အပ်ဘဲ) ကေဝလံ တဝေဝ ဧသော ဘာရောတိ သံဃေန အာရောပိတဘာရဿ (သေနာသနပညာပန စသော တာဝန်သည် သင်၏တာဝန်ပဲဟု တင်အပ်သော တာဝန်ရှိသော ရဟန်း၏) တစ်နည်း- ဘိက္ခူနံ ဝါ ဖာသုဝိဟာရတ္ထာယ သယမေဝ ဘာရံ ဝဟန္တဿ (သံဃာက တာဝန်ပေးမထားသော်လည်း ရဟန်းများ ချမ်းသာအောင် မိမိဖာသာ တာဝန်ဆောင်နေသူကို "အသမ္မတဿ" ဟု ဆိုသည်။) တစ်နည်း- ယတြ ဝါ ဒွေ တယော ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ၊ တတြ တာဒိယံ ကမ္မံ ကရောန္တဿ (၂ပါး ၃ပါး နေရာဌာန၌ က မ္မဝါစာဖြင့် သမုတ်၍ မဖြစ်, တစ်ပါးက ထိုတာဝန်ကို ပြုနေလျှင် "အသမ္မတဿ" ပင်။)
အနုပသမ္ပန္နဿ ။ ။ဧတ္ထ ပန ကိဉ္စာပိ အနုပသမ္ပန္နဿ တေရသ သမ္မုတိယော ဒါတုံ န ဝဋ္ဋတိ-သာမဏေမှာ သမ္မုတိ ၁၃ ပါးလုံး ပေးခွင့်မရှိ၊ တထာပိ ယော ဥပသမ္ပန္နကာလေလဒ္ဓသမ္မုတိကော၊ ပစ္ဆာ အနုပသမ္ပန္နဘာဝေ ဌိတော၊ တံ သန္ဓာယ သမ္မတဿတိ ဝုတ္တံ- သို့သော် ရဟန်းတုန်းက သမ္မုတိ ရဖူး၍ ယခု သာမဏေဘဝ၌ တည်နေသော ရဟန်းဘဝမှ လျှောကျလာသူကို "အနုပသမ္မန္နသမ္မတ" ဟုခေါ်သည်။
ဥမ္မတ္တကာဒီနံ ။ ။အာဒိဖြင့် အာဒိကမ္မိကပုဂ္ဂိုလ်ကိုလည်း ယူရ၏၊ အာဒိကမ္မိကပုဂ္ဂိုလ်သည် ဤသိက္ခာပုဒ်ဖြင့်သာ အနာပတ္တိ ဖြစ်၏၊ မဟုတ်မမှန် လုပ်ကြံလိမ်လည်၍ အတင်းပြောခြင်း ဖြစ်ရကား မုသာဝါဒသိက္ခာပုဒ်ဖြင့်မူ အာပတ်သင့်၏။ [ယသ္မာ ဥဇ္ဈာပနဉ္စ ခိယနဉ္စ မုသာဝါဒဝသေန ပဝတ္တံ၊ တသ္မာ အာဒိကမ္မိကဿ ဣမိနာဝ အနာပတ္တိ၊ မုသာဝါဒေန ပန အာပတ္တိ ယေဝါတိ ဂဟေတဗ္ဗံ-(ဋီကာ)။]
ဥပသမ္ပန္နတာ၊ ရဟန်း၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ အဂတိဂမနာဘာဝေါ၊ အဂတိလိုက်မှု၏ မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ တဿ၊ ထိုအဂတိမလိုက်သော ရဟန်း၏။ အဝဏ္ဏကာမတာ၊ အပြစ်ကို အလိုရှိသူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ယဿ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်၏။ သန္တိကေ၊ ၌။ ဝဒတိ၊ ပြော၏။ တဿ၊ ထိုပြောရာပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဥပသမ္ပန္နတာ၊ ရဟန်း၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဥဇ္ဈာပနံဝါ၊ ကဲ့ရဲ့စေခြင်းသော်လည်းကောင်း။ (ဝါဖြင့် ခိယနံ ဝါကို ဝိကပ်ပြုသည်။) ခိယနံဝါ၊ အပြစ်ပြောခြင်း‌သော်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ ဆ၊ ဤ ၆ ပါးစီတို့သည်။ [ဥဇ္ဈာပနအတွက် ၆ ပါး, ခိယေနအတွက် ၆ပါး-ဟူလို]။ ပေ။
ဣဒံ၊ ဤသက္ခာပုဒ်သည်။ ပန၊ အထူး။ ဒုက္ခဝေဒနမေဝ၊ ဒုက္ခဝေဒနာသာ ရှိ၏။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
စတုတ္ထေ၊ ၌။ သံဃိကန္တိ၊ ကား။ သံဃဿ၊ ၏။ သန္တကံ၊ ဥစ္စာဖြစ်သော။ (မဉ္စံ ဝါ စသည်၌ စပ်။)
မဉ္စာဒီသု၊ ညောင်စောင်း အစရှိသည်တို့တွင်။ ယောကောစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော။ မဉ္စသင်္ခေပေန၊ ညောင်စောင်းအသွင်ဖြင့်။ (ညောင်စောင်း၌ ထည့်သွင်းကြောင်း ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့်။) ကတော၊ ပြုအပ်သော။ သဗ္ဗောပိ၊ အလုံးစုံသော အိပ်ရာသည်လည်း။ မဉ္စောယေဝ၊ မဉ္စမည်သည်သာ။ ပီဌေပိ၊ အင်းပျဉ်၌လည်း။ ဧသေဝ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင်သည်ပင်။ နယော၊ တည်း။
ပန၊ ကား။ ယေန ကေနစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော။ စောဋ္ဌေနဝါ၊ အဝတ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ကပ္ပိယစမ္မေနဝါ၊ အပ်သော အရေဖြင့်သော်လည်းကောင်း။မဉ္စသင်္ခေပေန ။ ။သံခိပီယတိ ဧတေနာတိ သင်္ခေပေါ၊ ထည့်သွင်း(ရေတွက်)ကြောင်း ပုံသဏ္ဌာန်၊ မဉ္စေ+သင်္ခေပေါ မဉ္စသင်္ခေပေါ၊ အကြင် ပုံစံမျိုးဖြင့် လုပ်ထားလျှင် မဉ္စအမျိုးအစားတွင် ပါဝင်၏၊ ထိုပုံစံကို "မဉ္စသင်္ခေပ" ဟု ခေါ်၏၊ ဤပါဌ်ဖြင့် ပီဌအမျိုးအစားကိုကန့်သည်။
မဉ္စ ။ ။ရှေးက "‌ညောင်စောင်း" ဟု အနက်ပေးကြ၏၊ "ခဋာ-ခဋင်(ခုတင်)" ဟု ထောမနိဓိဖွင့်၏၊ ထို့ကြောင့် အိပ်ဖို့ရာ ခုတင်အမျိုးမျိုးကို "မဉ္စီ" ဟု ဤသိက္ခာပုဒ်၌ မှတ်ပါ။ [အခြားနေရာ၌ကား ပန်းရံ, လက်သမားတို့၏ ငြမ်းကိုလည်းကောင်း,တောထဲ၌ လယ်ယာစောင့်သောအခါ နေရသော လင့်စင်ကိုလည်း‌ကောင်း "မဉ္စ" ဟု ခေါ်သေး၏။]
ပီဌ ။ ။ရှေးက "အင်းပျဉ်" ဟု အနက်ပေးကြ၏၊ "အာသနဘေဒ-ထိုင်စရာအထူး" ဟု ဖွင့်၏၊ ထို့ကြောင့် ကုလားထိုင်စသော အနိမ့်အမြင့် ဖင်ထိုင်ခုံအမျိုးမျိုးကို ဤသိက္ခာပုဒ်၌ "ပီဌ" ခေါ်သည်ဟု မှတ်ပါ။ [အခြားနေရာ၌ကား "ထမင်းစားခုံ, စာရေးခုံ, ယဇ်ပလ္လင်" စသည်များကိုလည်း "ပီဌ" ဟုခေါ်သေး၏။
ကပ္ပိယစမ္မေန ။ ။"မိဂါဇေဠကစမ္မေန" ဟု ဋီကာဖွင့်၏၊ မိဂအရ၌ ဧဏီမိဂ (ဧဏီမည်သောသားကောင်၊ ဝါ-တောဆိတ်နက်), ဝါတမိဂ(သမင်ပျံ-လေကဲ့သို့ အပြေးမြန်သော သားကောင်), ပသဒမိဂ (သမင်ပျောက်), ကုရုင်္ဂမိဂ (ဒရယ်), မိဂမာတုက (ဆတ်), ရောဟိတမိဂ(စိုင်) ဤမိဂအမျိုးများ ပါဝင်၏။
ဆဝိံ၊ အရေကို(အခွံကို)။ ကတွာ၊ ၍။ မနုဿ‌လောမံ၊ လူ့အမွေးကိုလည်းကောင်း။ တာလီသပတ္တဉ္စ၊ အခြားအရွက်နှင့် မရောသော ပန်းညိုရွက်ကိုလည်းကောင်း။ (အခြားအရွက်တို့နှင့်ရောထည့်လျှင်ကား အပ်၏။) ဌပေတွာ၊ ၍။ ယေဟိ ကေဟိစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးကုန်သော။ ‌လောမ။ ပေ။ စော‌ဠေဟိ၊ ‌အမွေး, အရွက်, မြက်, လျှော်, အဝတ်ပိုင်းတို့ဖြင့်။ ပူရေတွာ၊ ပြည့်စေ၍ (အဆာသွတ်၍)။ ကတသေနာသနံ၊ ပြုအပ်သော ကျောင်းအသုံး‌အဆောင်ကို။ ဘိသီတိ၊ ဘိသိဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။
တတ္ထ၊ ထိုဘုံလျှို၌။ နိသီဒိတုမ္ပိ၊ ထိုင်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။ နိပဇ္ဇိတုမ္ပိ၊ အိပ်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။ [လဲအဆာသွတ်ထားသော မွေ့ရာ ဖုံတို့၌ကား ထိုင်ခြင်း, အိပ်ခြင်းငှာ မအပ်။] စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤဘုံလျှို၌။ ပမာဏပရိစ္ဆေဒေါပိ၊ ပမာဏ အပိုင်းအခြားသည်လည်း။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
ပန၊ ကား။ ကောစ္ဆံ၊ ခပ်အခင်းသည်။ ဝါကဥသီရမုဉ္ဇပဗ္ဗဇာဒီနံ၊ လျှော်မျှင်, ပန်းရင်းမြက်, ဖြူဆံမြက်, ပြိန်းမြက် အစရှိသည်တို့တွင်။ အညတရမယံ၊ တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ပြုအပ်သည်။ [အညတရေန+ပကတံ အညတရမယံ၊ တပ္ပကတိဝစနေမယော။]ဘိသိ ။ ။"ဘုံလျှို" ဟု အနက်ပေးကြ၏, အပြင်ဘက်က အဝတ်ကိုဖြစ်စေ, အပ်သောသားရေကိုဖြစ်စေ ဘုံလျှိုရေ ချုပ်၍ အတွင်း၌ အဆာသွင်းထားသော မွေ့ရာ(ဖုံ) တည်း၊ ထိုအဆာသည် ဥဏ္ဏ(သားမွေး), စောဠ(အဝတ်), ဝါက (လျှော်မျှင်- အုန်းဆံမျှင်လည်း ပါဝင်၏), တိဏ(မြက်), ပဏ္ဏ(သစ်ရွက်)အားဖြင့် ၅မျိုးပြား၏၊ ထိုအဆာသည် လူ၏အမွေး, သန့်သန့်သော ပန်းညိုရွက်များ မဟုတ်စေရ။
အကပ္ပိယအရေ ။ ။ဘိသိ မပြုကောင်းသော အရေများ၏ အကောင်များကား-မက္ကဋ, ကာဠသီဟ(ဝက်ဝံနက်), သရဘ (သရဘမည်သော သားကောင်), ကဒလီမိဂ (ဝန်ပိုင်), ဝါဠမိဂ (ခြင်္သေ့, သစ်, ကျား, ဝံ, အောင်းဟူသော ရဲတင်းသော သားကောင်များ)၊ ထို့ပြင် အရေမအပ်ချင်းတူသော နွား, ကျွဲ, ယုန်, ကြောင် စသည်တို့လည်း ဝါဠမိဂတွင် ပါဝင်ကြ၏။ (ဋီကာ)
ပမာဏပရိစ္ဆေဒေါ ။ ။"အရွယ်ပမာဏကို မည်မျှသာ ကြီးစေရမည်" ဟု မဆိုသော်လည်း မဉ္စဘိသိ (ခုတင်ပေါ်အခင်း), ပီဌဘိသိ (ထိုင်ခုံပေါ်အခင်း), ဘူမတ္ထရဏဘိသိ (ကြမ်းပေါ်အခင်း), စင်္ကမနဘိသိ(စင်္ကြံလမ်းအခင်း), ပါဒပုဉ္ဆန ဘိသိ (ခြေသုတ်) စသော ဘုံလျှိုတို့နှင့် သင့်တော်သလို ပမာဏလုပ်ရမည်ဟု မှတ်ပါ။
ကောစ္ဆံ ။ ။"ခပ်အခင်း" ဟု နိဿယအနက် ရှိ၏၊ ဤအခင်းသည် ဆင်းတုတော်များ၏ အောက်က ပလ္လင်တော်နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တူ၏ဟု ပါစိတျာဒိယောဇနာ ဆို၏၊ ထိုအဆိုသည် "အန္တော သံဝေလ္လိတွာ ဟေဋ္ဌာ စ ဥပရိ စ ဝိတ္ထတံ" ဟူသောစကားနှင့် ညီ၏၊ "ထက်စည်" ခေါ်သော ဗုံးတစ်မျိုးနှင့် ပုံသဏ္ဌာန် တူ၏။
ဝါက၊ ပေ၊ ပဗ္ဗဇာဒီနံ ။ ။ထိုကောစ္ဆကို ပြုလုပ်သောအခါ အုန်းဆံ အပါအဝင်ဖြစ်သော လျှော်မျှင်, ပန်းရင်းမြက်, ဖြူဆံမြက်, ပြိန်းမြက် စသည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိကြသည်။
အန္တော၊ အလယ်အတွင်း၌။ သံဝေလ္လိတွာ၊ ကောင်းစွာ ရစ်ပတ်၍။ ဗဒ္ဓံ၊ ဖွဲ့ချည်အပ်သည်။ (ဖွဲ့ချည်အပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်၊ ဝိတ္ထတံ၌ စပ်၊ ဟေတုမန္တဝိသေသန။) ဟေဋ္ဌာစ၊ အောက်အပြင်၌လည်းကောင်း။ ဥပရိစ၊ အထက်အပြင်၌လည်းကောင်း။ ဝိတ္ထတံ၊ ကျယ်ပြန့်သည်။ (ကျယ်ပြန့်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်၊ ပဏဝသဏ္ဌာနံ၌စပ်၊ ဟေတုမန္တဝိသေသနပင်။) ပဏဝသဏ္ဌနံ၊ ထက်စည်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ မဇ္ဈေ၊ အလယ်၌။ သီဟစမ္မာဒိ ပရိက္ခိတ္တံ၊ ခြင်္သေ့ရေ အစရှိသည်တို့ဖြင့် ကာရံအပ်သည်။ (ခြင်္သေ့ရေအစရှိသည်တို့ဖြင့် အနားကွပ်အပ်သည်)။ ဟောတိ။ ဧတ္ထ၊ ဤခပ်အခင်း၌။ အကပ္ပိယစမ္မံနာမ၊ ရအပ်သောအရေ မည်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
သေနာသနံ၊ ကျောင်းအသုံးအဆောင်သည်။ သောဝဏ္ဏမယမ္ပိ၊ ရွှေအတိပြည့်သော ကျောင်းအသုံး‌အဆောင်သည်လည်း။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
အဇ္ဈောကာသေတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ အဝဿီကသင်္ကေတာ၊ မိုးမရှိသောအခါဟုအသိအမှတ်ပြုအပ်ကုန်သော။ ဝဿာနမာသာတိ၊ မိုးလတို့ဟူ၍။ ဧဝံ၊ သို့။ အသညိတာ၊ အသိအမှတ် မပြုအပ်ကုန်သော။ ယေ အဋ္ဌမာသာ၊ အကြင် ရှစ်လတို့သည်။ (သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။) တေ၊ ထိုရှစ်လတို့ကို။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ ဣတရေသု၊ အခြားကုန်သော။ စတူသု မာသေသု၊ လေးလတို့၌။ ဒေဝေါ၊ မိုးသည်။ သစေပိ နဝဿတိ၊ အကယ်၍မူလည်း မရွာ‌စေဦးတော့။
တထာပိ၊ ထိုသို့ပင် မိုးမရွာပါသော်လည်း။ ပကတိအဇ္ဈောကာသေ စ၊ ပြကတေ့ လွင်တီးခေါင်၌လည်းကောင်း။ (ဘာမျှအမိုးမပါသော လွင်တီးခေါင်-ဟူလို။) ဩဝဿကမဏ္ဍပေ စ၊ မိုးစွတ်အပ်သော မဏ္ဍပ်၌လည်းကောင်း (မိုးယိုသောမဏ္ဍပ်လည်းကောင်း)။ သန္ထရိတုံ၊ ခင်းခြင်းငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ပန၊ ဆက်။ ယတ္ထ၊ အကြင်ဇနပုဒ်၌။ ဟေမန္တေ၊ ဆောင်းအခါ၌။ ဝဿတိ၊ မိုးရွာအံ့။ တတ္ထ၊ ထို ဇနပုဒ်၌။ အပရေပိ၊ အခြားလည်း ဖြစ်ကုန်သော။အန္တောသံဝေလ္လိတွာ ဗဒ္ဓံ ။ ။ယထာ ‌ဝေမဇ္ဈေ သံခိတ္တံ ဟောတိ၊ ဧဝံ မဇ္ဈေ သုဋ္ဌု ဝေဌေတွာ ဗဒ္ဓံ- အကြင်နည်းဖြင့် ဖွဲ့တုပ်အပ်လျှင် အလယ်၌ ကျုံ့သွား၏၊ ထိုနည်းဖြင့် အလယ်၌ ကောင်းစွာ ရစ်ပတ်၍ ဖွဲ့အပ်၏၊ အန္တောကို မဇ္ဈေဟုလည်းကောင်း, သံဝေလ္လိတွာကို "သုဋ္ဌု+ဝေဌေတွာ" ဟုလည်းကောင်း ဖွင့်သည်။
မှတ်ချက် ။ ။ဤအဖွင့်များကို ကောက်ချက်ချသောအခါ လျှော်မျှင် စသည်ကို အတော်ထူစွာ ထပ်၍ အထက်အောက် ပြန့်ကျယ်အောင် အလယ်၌ စု၍ ဖွဲ့ချည်လိုက်လျှင် ကောစ္ဆမည်သော ဖင်ထိုင်ခုံ အခင်းတစ်မျိုး ဖြစ်လာလေသည်၊ ထိုအခင်းကို အဘိဓာန်၌ "ကောစ္ဆံတု ဘဒ္ဒပီဌေ (ကောင်းမြတ်သော ထိုင်ခုံ)" ဟု ဆိုသည်။
အဝဿိက သံကေတာ ။ ။ဝဿော ဧတေသူတိ ဝဿိကာ၊ န+ဝဿိကာ အဝဿိကာ၊ အဝဿိကာ ဣတိ သံကေတာ အဝဿိကသံကေတာ "ဝဿာ နာမာသာတိ ဧဝံ အပညာတာ" ကား "အဝဿိကသံကေတာ" ၏အဖွင့် ၊ ထိုရှစ်လဟူသည် ဆောင်း ၄-လ,နွေ ၄ လတည်း။
စတ္တာရော မာသေ၊ ဆောင်း ၄လတို့ပတ်လုံး။ (သန္ထရိတုံ၊ ခင်းခြင်းငှာ။) န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။
ဂိမှေ၊ ‌နွေအခါ၌။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ဇနပုဒ်၌။ ဝိဂတဝလာဟကံ၊ ကင်းသောမိုးတိမ်ရှိသော။ ဝိသုဒ္ဓံ၊ စင်ကြယ်သော။ နဘံ၊ ကောင်းကင်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ တဒါ၊ ထိုနွေအခါ၌။ ကေနစိဒေဝ၊ တစ်စုံတစ်ခုသာလျှင်ဖြစ်သော။ ကရဏီယေန၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စကြောင့်။ ဂစ္ဆတိ၊ မရုပ်သိမ်းဘဲ ထွက်သွားအံ့။ [အဇ္ဈောကာသ၌ ခင်း၍နေပြီးနောက် မရုပ်သိမ်းဘဲ သွားအံ့-ဟူလို။] ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ပန၊ ထိုသို့ပင် နွေအခါ၌ မရုပ်သိမ်းဘဲ သွားကောင်းပါသော်လည်း။ ကာကာဒီနံ၊ ကျီး အစရှိသည်တို့၏။ [အာဒိဖြင့် ကုလလ (သိန်းစွန်)နှင့် အခြားငှက်များကို ယူ။] နိဗဒ္ဓဝါသရုက္ခမူလေ၊ အမြဲနေရာ သစ်ပင်အနီးအောက်၌။ ကဒါစိပိ၊ တစ်ရံတစ်ခါ၌လည်း။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။ [နွေနွေ ဆောင်းဆောင်း ဘယ်ခါမဆို မရုပ်သိမ်းဘဲ မသွားအပ်-ဟူလို။]
ဣတိ၊ ဤသို့လျှင်။ ယတ္ထစ၊ အကြင်အရပ်၌လည်းကောင်း။ ယဒါ စ၊ အကြင် အခါ၌လည်းကောင်း။ သန္ထရိတုံ၊ ငှာ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။ တံ သဗ္ဗံ၊ ထိုအလုံးစုံသော အရပ်-အခါသည်။ ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အဇ္ဈောကာသသင်္ခေပမေဝ၊ အဇ္ဈောကာသ၌ ထည့်သွင်းအပ်သည်၏အဖြစ်သို့သာ။ ဂတံ၊ ရောက်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ထိုက်၏။
သန္ထရိတွာတိ၊ တွာဟူသည်ကား။ တထာရူပေ၊ ထိုသို့ သဘောရှိသော။ ဌာနေ၊ အဇ္ဈောကာသအရပ်၌။ အတ္တနောဝါ၊ မိမိ၏သော်လည်းကောင်း။ ပရဿဝါ၊ သူတစ်ပါး၏သော်လည်းကောင်း။ အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ။ သန္ထရိတွာ၊ ခင်းပြီး၍။ ("နေဝဥဒ္ဓရေယျဝါ, န ဥဒ္ဓရာ‌ပေယျဝါ, အနာပုစ္ဆံဝါ ဂစ္ဆေယျ" တို့၌ စပ်။)
ဟိ၊ မှန်။ အညဿ၊ အခြားသူ၏။ အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ။ သန္တတံပိ၊ ခင်းအပ်သောအခင်းသည်လည်း။ (ဘာရော၌ စပ်)။ ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။ သော၊ ထိုစေခိုင်း‌သော ရဟန်းသည်။ဣတိ၊ ပေ၊ ဝေဒိတဗ္ဗံ ။ ။ဤကား နိဂုံးတည်း၊ ဤဝါကျ၌ ယတ္ထအရတွင် ပကတိ လွင်တီးခေါင်, မိုးယိုသော မဏ္ဍပ်, ကျီး စသည်တို့ အမြဲနေရာ သစ်ပင်အောက်အရပ်များ ပါဝင်၏၊ ယဒါအရ တွင် မိုးကာလ, အမြဲမိုးရွာသော ဇနပုဒ်များ၌ ဆောင်း ၄လ, ကျီးစသည်တို့နေရာ ‌နွေ ၄ လတို့ပါဝင်၏ဟု မှတ်ပါ၊ ထိုအားလုံးကို အဇ္ဈောကာသဟု ယူပါ-ဟူလို။
အညဿတ္ထာယ သန္တတမ္ပိ ။ ။"သန္တရိတွာ" အရ မိမိအတွက် ခင်းခြင်းသာမက, သူတစ်ပါးအတွက် ခင်းခြင်းကိုပါ ယူခြင်းသည် မှန်ကန်သင့်မြတ်ပါ၏လောဟု မေးဖွယ်ရှိ၍ "အညဿတ္ထာယ သန္ထတံပိ ဟိ" စသည် မိန့်၊ ပိဖြင့် အတ္တနော အတ္ထာယ သန္ထတံကို ပေါင်း၊ မိမိအတွက် ခင်းအပ်သော အခင်းသာမက သူတစ်ပါးအတွက် ခင်းအပ်သော အခင်းလည်း စေခိုင်းသူမထိုင်သေးသမျှ သို့မဟုတ် "သင်သွားလိုလျှင် သွားနိုင်၏, အခင်းကို စောင့်ရှောက်ဖွယ် မလို" ဟုမဆိုသေးသမျှ ခင်းသူ (စေခိုင်းအပ်သူ)၏ တာဝန်ဖြစ်သောကြောင့် "သန္ထရိတွာ" အရ၌ သူတစ်ပါးအတွက် ခင်းခြင်းကိုပါ ယူခြင်းသည် မှန်ကန်သင့်မြတ်၏-ဟူလို။
တတ္ထ၊ ထိုနေရာ၌။ န နိသီဒတိ၊ မထိုင်သေး။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ တွံ၊ သင်သည်။ ဂစ္ဆ၊ သွားလိုလျှင် သွားတော့။ ဣတိ၊ သို့။ န ဘဏတိ၊ မပြောသေး။ တာဝ၊ ထိုမျှလောက်သော ကာလပတ်လုံး။ (မထိုင်သေး, ‌မပြောသေးသမျှ-ဟူလို။) သန္ထရကဿေဝ၊ ခင်းသောရဟန်း၏သာ။ ဘာရော၊ တာဝန်တည်း။
သန္ထရာပေတွာတိ၊ ကား။ အနုပသမ္ပန္နေန၊ လူ, သာမဏေသည်။ ဝါ၊ ကို။ သန္ထရာပေတွာ၊ ခင်းစေပြီး၍။ (‌နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ စသည်၌စပ်။)
ဟိ၊ မှန်။ ဧတဒေဝ၊ ထို လူ, သာမဏေကို ခင်းစေအပ်သော အခင်းသည်သာ။ တဿ၊ ထိုစေခိုင်းသော ရဟန်း၏။ ပလိဗောဓော၊ ပလိဗောစသည် (ဖဲသွားခြင်းကို နှောင့်ယှက်တတ်သော တာဝန်သည်)။ ဟောတိ၊ ၏။ ဥပသမ္ပန္နေန၊ ရဟန်းသည်။ သန္ထတံ၊ ခင်းအပ်သော အခင်းသည်။ သန္ထရကဿေဝ၊ ခင်းတတ်သော ရဟန်း၏သာ။ ဘာရော၊ တာဝန်တည်း။ တဉ္စ၊ ထိုအခင်းသည်လည်း။ ယာဝ၊ လောက်။ အာဏာပကော၊ စေခိုင်းသောရဟန်းသည်။ တတ္ထ၊ ထိုနေရာ၌။ န နိသီဒတိ၊ သေး။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ တွံ၊ သင်သည်။ ဂစ္ဆ၊ သွားလိုလျှင် သွားတော့။ ဣတိ၊ သို့။ န ဘဏတိ၊ မပြောသေး။ (တာဝ၊ ထိုမျှလောက် သောကာလပတ်လုံး။ သန္ထရကဿေဝ၊ ခင်းတတ်သော ရဟန်း၏သာ။ ဘာရော၊ တည်း။) ဟိ၊ မှန်။
(တစ်နည်း) ဟိယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။ အတ္တနာ၊ မိမိကိုယ်တိုင်။ သန္ထရာပိတေ ဝါ၊ ခင်းစေအပ်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ ပကတိသန္ထတေ ဝါ၊ ပကတိခင်းအပ်ပြီးမူလည်းဖြစ်သော။ ယသ္မိံ၊ အကြင်အခင်း၌။ ဥပသမ္ပန္နော၊ ရဟန်းသည်။ နိသီဒတိ၊ ထိုင်၏။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော။ တံ၊ ထို အခင်းသည်။ဧတ‌ဒေဝ ဟိ ။ ။အခင်းခိုင်းရာ၌ အနုပသမ္ပန္နကို ခိုင်းခြင်း, ဥပသမ္ပန္နကို ခိုင်းခြင်းဟု ၂ မျိုးရှိ၏၊ ထို့တွင် အနုပသမ္ပန္နကို အခင်းခိုင်းလျှင် (ထိုလူ, သာမဏေ) ခင်းအပ်သောအခင်း သည် ခိုင်း‌သောရဟန်း၏ ပလိဗောဓ ဖြစ်၏၊ သန္ထရာပေတွာနှင့်တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင်၏၊ ထို့ကြောင့် အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားလိုသောအခါ ထိုအခင်းကို မရုပ်သိမ်းဘဲ သွားလျှင် ခိုင်းသူမှာ အာပတ်သင့်သည်-ဟူလို။ [ပလိဗောဓ ဟူရာ၌ မရုပ်သိမ်းဘဲ ဖဲသွား၍မဖြစ်အောင် ဖဲသွားခြင်းကို နှောင့်ယှက်တားမြစ်တတ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။]
ဥပသမ္ပန္နေန သန္ထတံ ။ ။လူ,သမဏေကို မခိုင်းဘဲ ရဟန်းငယ်တစ်ပါးပါးကို ခိုင်းရာ၌ ကား-ခိုးအပ်သူ ရဟန်းငယ်က ခင်းထားအပ်သော အခင်းသည် ခိုင်းသူက မထိုင်သေးသမျှ, သို့မဟုတ် "စောင့်မနေနှင့်, သွားလို သွားတော့" ဟု မပြောသေးသမျှ, အခိုင်းခံရသော ရဟန်းငယ်၏ တာဝန်သာတည်း။
ယသ္မိံ ဟိ ။ ။"အာဏာပကော တတ္ထ န နိသီဒတိ" နှင့် စကားမစပ်၍ သန္ထရာပိတ အမည်ရသော အခင်းများကို ပြလိုသောကြောင့် "ယသ္မိံ ဟိ" စသည် မိန့်၊ "ပကတိသန္ထတ" ဟူသည် မိမိလည်း မခင်းအပ်, ခိုင်း၍လည်း မခင်းစေအပ်ဘဲ လူ စသူတို့ ခင်း၍ ထိုင်သွားသော‌ကြောင့် နိဂိုကပင် ခင်းပြီးဖြစ်သော အခင်းတည်း၊ ထိုအခင်း၌လည်း ရဟန်း တစ်ပါးပါးလာ၍ ထိုင်လျှင် ထိုရဟန်း၏ တာဝန်သာ ဖြစ်၍ "သန္ထရာပိတ" တွင် ပါဝင်သည်- ဟူလို။
နိသိနဿေဝ၊ ထိုင်ပြီးသော ရဟန်းတို့၏သာ။ ဘာရော၊ တည်း။ တသ္မ၊ ကြောင့်။ သန္ထရာပိတံတွေဝ၊ သန္ထရာပိတ ဟူ၍သာ။ သင်္ခံ၊ ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်၏အဖြစ်သို့။ ဂစ္ဆတိ၊ ရောက်၏။
တံပက္ကမန္တော နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ န ဥဒ္ဓရာပေယျာတိ၊ ယျ ဟူသည်ကား။ အတ္တနာ ဝါ၊ ကိုယ်တိုင်မူလည်း။ ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ရုပ်သိမ်း၍။ ပတိရူပေ၊ သင့်လျော်သော။ ဌာနေ၊ အရပ်၌။ (မိုးမစွတ်သော အရပ်-ဟူလို။) န ဌပေယျ၊ မထားအံ့။ ပရေနဝါ၊ အခြားသူသည်မူလည်း။ ဝါ၊ ကိုမူလည်း။ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့် (ထိုသင့်လျော်သောအရပ်၌ ထားမှုကို)။ န ကာရာပေယျ၊ မပြုစေအံ့။ [တထာဖြင့် "ပတိရူပေဌာနေ န ဌပေယျ" ကို ညွှန်းသည်။]
အနာပုစ္ဆံ ဝါ ဂစ္ဆေယျာတိ၊ ယျဟူသည်ကား။ ယော ဘိက္ခု ဝါ၊ အကြင်ရဟန်းသည်သော်လည်းကောင်း။ ယော သာမဏေရော ဝါ၊ အကြင်သာမဏေသည်သော်လည်းကောင်း။ ယော အာရာမိကောဝါ၊ အကြင်အရံစောင့်သော်လည်းကောင်း။ လဇ္ဇီ၊ ရှက်ခြင်းရှိသည်။ [ပရိက္ခာရဝိနာသနေ ဘီတော၊ ပရိက္ခရာပျက်စီးမှာစိုးသူ။ ဣတိ အတ္ထော။] ဟောတိ၊ ၏။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ပလိဗောဓံဝိယ၊ ပလိဗောဓကိုကဲ့သို့ (တာဝန်ကိုကဲ့သို့)။ မညတိ၊ မှတ်ထင်၏။ တထာရူပံ၊ ထိုသို့သဘောရှိသော ရဟန်း, သို့မဟုတ် သာမဏေ, သို့မဟုတ် အရံစောင့်ကို။ အနာပုစ္ဆိတွာ၊ မပြန်ပြောမူ၍။ တံ သေနာသနံ၊ ထိုကျောင်းအသုံးအဆောင်ကို။ တဿ၊ ထိုရဟန်း စသူအား။ အနိယျာတေတွာ၊ မအပ်နှင်းမူ၍။ နိရပေက္ခော၊ ငဲ့ကွက်ခြင်း မရှိသည် (ပြန်လာ၍ ရုပ်သိမ်းမည်ဟု ငဲ့ကွက်ခြင်း မရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။) ဂစ္ဆတိ၊ အံ့။ ထာမမဇ္ဈိမဿ၊ အားအလယ်အလတ်ရှိသော။ ပုရိသဿ၊ ၏။ လေဍ္ဍုပါတံ၊ ခဲကျရာ အရပ်ကို (ခဲတစ်ကျအရပ်ကို)။ အတိက္ကမေယျ၊ ကျော်လွန်အံ့။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ ဧကေန ပါဒေန၊ ခြေတစ်လှမ်းဖြင့်။ လေဍ္ဍုပါတာတိက္ကမေ၊ ခဲတစ်ကျအရပ်ကို လွန်ခြင်းကြောင့်။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ ဒုတိယပါဒါတိက္ကမေ၊ ဒုတိယခြေလှမ်းဖြင့် ခဲတစ်ကျအရပ်ကို လွန်ခြင်းကြောင့်။ ပါစိတ္တိယံ ‌(ဟောတိ)။
ပန၊ ဆက်။ ဘောဇန သာလာယ၊ ဆွမ်းစားစရပ်၌။ ဌိတော၊ တည်လျက်။ အသုကသ္မိံ နာမ၊ ထိုမည်သော။ ဒိဝါဝိဟာရ ဋ္ဌာနေ၊ နေ့နေရာအရပ်၌။ ပညပေတွာ၊ ခင်းပြီး၍။ ဂစ္ဆာဟိ၊ သွားလော့။ ဣတိ၊ သို့။ ပေသေတွာ၊ စေခိုင်းပြီး၍။ တတော၊ ထိုဆွမ်းစားဇရပ်မှ။ နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်၍။ အညတ္ထ၊ အခြားအရပ်သို့။ [စေခိုင်း၍ ခင်းအပ်သော အခင်းရှိရာလမ်းသို့မသွားဘဲ အခြားလမ်းသို့။] အနာပုစ္ဆံ ။ ။"အနာပုစ္ဆိတွာ" ဟု ဖွင့်သောကြောင့် နိဂ္ဂဟိတ်ကို ဝါစာသိလိဋ္ဌ အကျိုးငှာလာထားသော အက္ခရာဟုလည်းကောင်း, အနာပုစ္ဆာ၌လည်း တွာပစ္စည်း ကျေသည်ဟုလည်းကောင်း ပြသည်၊ "တံ၊ ပေ၊ အနိယျာတေတွာ" ကား အနာပုစ္ဆံ၏ အဓိပ္ပာယ်အဖွင့်တည်း၊ "မပန်ပြော" ဟူရာ၌ "ထိုသေနာသနကို ကြည့်ရှု၍ သိမ်းလိုက်ပါ" ဟု ထိုဘိက္ခု စသည်ထံ မအပ်နှံဘဲ-ဟု ဆိုလိုသည်။ ဂစ္ဆန္တော၊ သွားသော ရဟန်းကို။ ပါဒုဒ္ဓါရေန၊ ခြေကိုကြွမြှောက်ခြင်းဖြင့်။ ကာရေတဗ္ဗော၊ ပြုစေထိုက်၏။ ဝါ၊ ဆုံးဖြတ်ထိုက်၏။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ သန္ထတံ၊ အခင်းကို။ အနုဒ္ဓရိတွာ၊ မရုပ်သိမ်းမူ၍လည်းကောင်း။ အနာပုစ္ဆံ၊ မပြန်ပြောမူ၍လည်းကောင်း။ ပက္ကမနဝတ္ထုသ္မိံ၊ ဖဲသွားခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပေ။ အနာဏတ္တိကံ၊ စေခိုင်းခြင်းမရှိသော သိက္ခာပုဒ်တည်း။ တိကပါစိတ္တိယံ၊ တည်း။ ပုဂ္ဂလိကေ၊ အခြား ပုဂ္ဂိုလ်၏ ဥစ္စာဖြစ်သောညောင်စောင်းစသည်တို့၌။ တိကဒုက္ကဋံ၊ တည်း။ စိမိလိကံ ဝါ၊ ပုဆိုးကြမ်းကိုသော်လည်းကောင်း။ ဥတ္တရတ္ထရဏံ ဝါ၊ ‌ညောင်စောင်းစသည်တို့၏ အပေါ်၌ခင်းအပ်သော အခင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ ဘူမတ္ထရဏံ ဝါ၊ မြေပေါ်၌ခင်းအပ်သော အခင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ တဍ္ဍိကံ ဝါ၊ သပေါ့ဖျာကိုသော်လည်းကောင်း။ စမ္မခဏ္ဍံ ဝါ၊ သားရေပိုင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ ပါဒပုဉ္ဆနံ ဝါ၊ ခြေသုတ်ကိုသော်လည်းကောင်း။ ဖလကပီဌံ ဝါ၊ ပျဉ်ချပ်အင်းပျဉ်ကိုသော်လည်းကောင်း။ ယံ ဝါ ပန ကိဉ္စိ၊ အကြင်အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော။ ဒါရုဘဏ္ဍံ ဝါ၊ သစ်ဘဏ္ဍာကိုသော်လည်းကောင်း။ (သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော ဘဏ္ဍာကိုသော်လည်းကောင်း။) မတ္တိကာဘဏ္ဍံ ဝါ၊ မြေညက်ဘဏ္ဍာကိုသော်လည်းကောင်း။ (မြေညက်ဖြင့် ပြုလုပ်အပ်သော ဘဏ္ဍာကိုသော်လည်းကောင်း။) အန္တမသော၊ အောက်ထစ်ဆုံးအားဖြင့်။ပါဒုဒ္ဓါရေန ။ ။"ခြေကြွခြင်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်ရမည်"ဟူရာ၌ "ပဌမခြေတစ်လှမ်း၌ ဒုက္ကဋ်, ဒုတိယခြေတစ်လှမ်း၌ ပါစိတ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ပါ" ဟု ဆိုလိုသည်၊ ဘာ့ကြောင့် လေဍ္ဍုပါတဖြင့် မဆုံးဖြတ်ဘဲ ခြေကြွတစ်လှမ်းခြင်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်ရသနည်း၊ ဆွမ်းစားစရပ်က အခင်းရှိရာအရပ်မှ ခဲတစ်ကျ ဥပစာကို လွန်နေပြီ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ [လေဍ္ဍုပါတူပစာရတော ဗဟိဋ္ဌိတတ္တာပါဒုဒ္ဓါရေန ကာရေတဗ္ဗောတိ ဝုတ္ထံ၊ အညတ္ထ ဂစ္ဆန္တဿ ပဌမပါဒုဒ္ဓါရေ ဒုက္ကဋံ၊ ဒုတိယပါဒုဒ္ဓါရေ ပါစိတ္တိယန္တိ အတွေထာ။]
အနာဏတ္တိက ။ ။ကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ, သူတစ်ပါးကို ခိုင်း၍ဖြစ်စေ, "မရုပ်သိမ်းဘဲ သွား‌လော့, မပန်ပြောဘဲ သွားလော့" ဟု စေခိုင်းခြင်းကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်နှင့် စပ်၍ အာပတ်မသင့်ရကား အနာဏတ္တိကသိက္ခာပုဒ်တည်း၊ [ဤသိက္ခာပုဒ်နှင့် စပ်၍ အာပတ်မသင့်သော်လည်း အကပ္ပိယသမာဒါနဒုက္ကဋ်အာပတ်ကား သင့်သည်ကာ၊] အချို့စာ၌ "သာဏတ္တိကံ" ဟု ရှိသည်ကို စဉ်းစားပါ။
ပါဒပုဉ္ဆနံ ။ ။ရဇ္ဇုကေဟိ ဝါ ‌ပိလောတိကေဟိ ဝါ ပါဒပုဉ္ဆ နတ္ထံကတာ- ကြိုးငယ်များကို အဝိုင်းသဏ္ဌာန်ဖြစ်‌အောင် ရစပ်ပတ်၍ ပြုလုပ်သော, သို့မဟုတ် အဝတ်တောင်းတို့ကို ထပ်၍ပြုအပ်သော ခြေသုတ်ဖို့ရာ အသုံးအဆောင်သည် "ပါဒပုဉွဆန" မည်၏၊ ယခုအခါ အုန်းဆံတို့ကို လုပ်အပ်သော ခြေသုတ်ဖုံလည်း ပါဒပုဉ္ဆနပင်တည်း၊ ပါဒါနံ-တို့ကို+ပုဉ္ဆနံ-သုတ်ကြောင်းအသုံးအဆောင်တည်း၊ ပါဒပုဉ္ဆနံ-ဆောင်။
ဖလကပီဌ ။ ။ဖလကမေဝ- ပျဉ်ချပ်သာလျှင်ဖြစ်သော၊ပီဌံ- တည်း၊ ဖလကပီဌံ- အောက်၌ခြေထောက်မတပ်ဘဲ ပျဉ်ချပ်သက်သက်ထိုင်ခုံ။ [ဥတ္တရတ္ထရဏ စသည်ကို နောက်သိက္ခာပုဒ်၌ ဖွင့်လတ္တံ့။]
ပတ္တဓာရကံပိ၊ သပိတ်ခြေကိုသော်လည်း။ ဝုတ္တလက္ခဏေ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော။ ["ယေ အဝဿိကသင်္ကေတာ" အစရှိသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော။] အဇ္ဈောကာသေ၊ လွင်တီးခေါင်၌။ ဌပေတွာ၊ ထားပြီး၍။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ သွားသောရဟန်း၏။ ဒုက္ကဋမေဝ၊ သာ။ (ဟောတိ)။
အာရညကေန၊ တော၌နေသော ရဟန်းသည်။ အနောဝဿကေ၊ မိုးမစွတ်အပ်သောအရပ်သည်။ အသတိ၊ သော်။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော ကျောင်းအသုံး‌အဆောင်ကို။ ရုက္ခေ၊ သစ်ပင်၌။ လဂ္ဂေတွာပိ၊ ချိတ်၍လည်းကောင်း။ (ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ၌ စပ်။) ယထာ၊ အကြင် အခြင်းအရာအားဖြင့် ပြုအပ်သော်။ ဥပစိကာဟိ၊ ခြတို့သည်။ န ခဇ္ဇတိ၊ မခဲစားအပ် မခဲစားနိုင်။ ဧဝံဝါ၊ ဤအခြင်းအရာအားဖြင့်မူလည်း။ ကတွာပိ၊ ပြု၍လည်းကောင်း။ ဂန္တုံ, ဝဋ္ဋတိ။
အဗ္ဘောကာသိကေန၊ အဗ္ဘောကာသိကဓုတင်ဆောင်ရဟန်းသည်။ (လွင်တီးခေါင်၌ နေသော ရဟန်းသည်။)ပတ္တာဓာရကံပိ ။ ။‌ပိသည် ဂရဟာဇောတက၊ အောက်တန်းစားကျသော ပတ္တာဓာရက၌သော်မှ ဒုက္ကဋ် ဖြစ်သေး၏၊ တာလဝဏ္ဋ စသည်မှာ ဆိုဖွယ်ရာ မရှိတော့ဟု သမ္ဘာဝနာပြု။ [ပတ္တာဓာရကံပီတိ ဣမိနာ တာလဝဏ္ဋ (ထန်းရွက်ယပ်), ဗီဇနီ (အခြားယပ်), ပတ္တ(သပိတ်), ပါနီယဥဠုင်္က (သောက်ရေမှုတ်), ပါနီယသင်္ခါဒီသု ဝတ္တဗ္ဗမေဝ ‌နတ္ထီတိ ဒ‌ဿေတိ။]
အာရညကေန ပန ။ ။တောကျောင်းဘုန်းတော်ကြီးများအား ကြည်ညိုသူတို့က....ညောင်စောင်း အင်းပျဉ် စသည်ကို သံဃိကအဖြစ်ဖြင့် သုံးစွဲဖို့၇န် လှူတတ်ကြ၏၊ အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားလိုသော တောကျောင်းဘုန်းကြီးသည် ဘယ်လို စီမှန်၍ သွားရမည်နည်းဟု မေးဖွယ်ရှိ၍ "အသတိ အနောဝဿကေ" စသည် မိန့်။
ဥပလက္ခဏနည်း ။ ။"အသတိ အနောဝဿကေ" သည် အနောဝဿကကို မှတ်၍ပြသော ဥပလက္ခနည်းသာ၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း- "သဘာဂါနံ အဘာဝေ" ဟုလည်း ဆိုသင့်သောကြောင့်တည်း၊ [ဣဒဉ္စ လက္ခဏဝစနံ သဘာဂါနံ အဘာဝေတိ စ ဣစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ၊] ခရီးသွားမည့်တောကျောင်းဘုန်းကြီးသည် သံဃိက မဉ္စ စသည်ကို မိမိနှင့် သဘောတူသော အနီးအပါးကျောင်းသို့ ပို့ထားပြီးမှ သွားရမည်၊ သဘာဂကျောင်း မရှိလျှင် မိုးမစွတ်အပ်သော လိုဏ်ဂူစသော အရပ်၌ ထားခဲ့ရမည်၊ ထိုအရပ်မျိုး မရှိမှ သစ်ပင်၌ ချိတ်ဆွဲထားခဲ့ရသည်။
ယထာ ဝါ ။ ။ပြခဲ့သော နည်းများကိုသာ ပြု၍ သွားနိုင်သည် မဟုတ်သေး၊ ခြမစားနိုင်လောက်အောင် ကျောက်ခဲလေးလုံးအပေါ်၌ ညောင်‌စောင်းတင်၍ ထိုညောင်စောင်းပေါ်၌ အခြားညောင်စောင်းနှင့် အင်းပျဉ် စသည်များ အဆင့်ဆင့်တင်၍လည်း သွားကောင်းသည်။
အဗ္ဘောကာသိကေန ။ ။အဗ္ဘောကာသိကဓုတင်ဆောင်ရဟန်းသည် "ငါက ဥက္ကဌ်ဓုတင်ဆောင်" ဟု ဆို၍ သင်္ကန်းကုဋိ မလုပ်ဘဲ သံဃိကမဉ္စ စသည်ကို လွင်တီးခေါင်၌ မထားကောင်းဟု ပြလို၍ "စီဝရကုဋိကံ ကတွာ" ဟု မိန့်၊ ၇ ရက် ၇ လီ မိုးရွာနေ၍ သင်္ကန်းကုဋိ လုပ်ထားသော်လည်း မိုးမစွပ်အောင် မတတ်နိုင်လျှင်ကား အပြစ်မရှိတော့၊ ရုက္ခမူဓုတင်ဆောင် ရဟန်းမှာ ဤနည်းပင်တည်း။
စီဝရကုဋိကံ၊ သင်္ကန်းကျောင်းငယ်ကို။ ကတွာပိ၊ ပြု၍လည်း။ ရက္ခိတဗ္ဗံ၊ စောင့်ရှောက်ရာ၏။ [သင်္ကန်းကို အမိုးအကာ လုပ်ထားသော ကျောင်းငယ်ကို "စီဝရကုဋိ" ဟုခေါ်သည်။]
အတ္ထနော၊ မိမိ၏။ သန္ထကေ၊ ဥစ္စာဖြစ်သော အခင်း၌လည်းကောင်း။ ဝိဿာသိကပုဂ္ဂလိကေ၊ အကျွမ်းဝင်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ဥစ္စာဖြစ်သော အခင်း၌လည်းကောင်း။ ဥဒ္ဓရဏာဒီနိ၊ ရုပ်သိမ်းမှု အစရှိသည်တို့ကို။ ကတွာ၊ ၍။ ဂမနေ၊ ခြင်း၌လည်းကောင်း။ (အနာပတ္တိ ဟောတိ။) ဩတာပေန္တဿ၊ နေလှန်းစဉ်။ အာဂန္တာ၊ ပြန်လာ၍။ ဥဒ္ဓရိဿာမိ၊ ရုပ်သိမ်းအံ့။ ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။ ဂစ္ဆာတော၊ သွားသောရဟန်း၏လည်းကောင်း။ ဝုဍ္ဎတရာ၊ မိမိထက် သီတင်းကြီးသူတို့သည်။ ဥဋ္ဌာပေန္တိ၊ နေရာမှ ထစေကုန်အံ့။ အမနုဿော၊ ဘီလူးပြိတ္တာသည်။ တတ္ထ၊ ထိုနေရာ၌။ နိသီဒတိ၊ ထိုင်နေအံ့။ [အမနုဿောတိ ယက္ခော ဝါ ပေတော ဝါ (တစ္ဆေ)။] ကောစိ၊ တစ်စုံတစ်ယော‌က်သော။ ဣဿရော၊ အစိုးရသူသည်။ ဂဏှတိ၊ အတင်းယူအံ့။ သီဟာဒယော၊ ခြင်္သေ့အစရှိသည်တို့သည်။ တံဌာ‌နံ၊ ထိုအခင်းရှိရာအရပ်သို့။ အာဂန္တာ၊ လာ၍။ တိဋ္ဌန္တိ၊ တည်နေကုန်အံ့။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ သေနာသနံ၊ ကျောင်းအသုံးအဆောင်သည်။ ပလိဗုဒ္ဓံ၊ နှောင့်ယှက်အပ်သည်။ ဟောတိ၊ အံ့။ တထာ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်။ ပလိဗုဒ္ဓေ၊ နှောင့်ယှက်အပ်သော။ သေနာသနေ၊ ကျောင်းအသုံး‌အဆောင်သည်။ (သတိဝါ၊ ဖြစ်သော်လည်းကောင်း။) ဇီဝိတဗြဟ္မစရိယန္တရာယကရာသု၊ အသက်၏အန္တရာယ်, ဗြဟ္မစရိယ၏အန္တရာယ်ကို ပြုတတ်ကုန်သော။ အာပဒါသု၊ ဘေးရန်တို့သည်။ (သန္တီသု ဝါ၊ ရှိကုန်သော်လည်းကောင်း။) ဂစ္ဆန္တဿ၊ သွားသော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အာပတ္တိ(ဟောတိ)။
မဉ္စာဒီနံ၊ ညောင်စောင်းအစရှိသည်တို့၏။ သံဃိကတာ၊ သံဃိက၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဝုတ္တလက္ခဏေ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော။ ဒေသေ၊ လွင်တီးခေါင်အရပ်၌။ သန္ထရဏံ ဝါ၊ ကိုယ်တိုင်ခင်းခြင်းသော်လည်းကောင်း။ သန္ထရာပဏံဝါ၊ သူတစ်ပါးကိုခင်းစေခြင်းသော်လည်းကောင်း။ အပလိဗုဒ္ဓတာ၊ မနှောင့်ယှက်အပ်သည်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ အာပဒါယ၊ ဘေးရန်၏။ အဘာဝေါ၊ မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ နိရပေက္ခတာ၊ ငဲ့ကွက်ခြင်း မရှိသည်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ (မငဲ့ကွက်ဘဲဟူလို။) လေဍ္ဍပါတာတိက္ကမော၊ ခဲတစ်ကျ အရပ်ကို လွန်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ ဆ၊ ဤ ၆ပါးတို့သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အင်္ဂါနိ၊ တည်း။ ဝိဿာသိကပုဂ္ဂလိက ။ ။မတောင်းဘဲ ယူသော်လည်း ကျေနပ်လောက်သဖြင့် ဝိဿာသဂ္ဂါဟ ယူ၍ ဖြစ်နိုင်လောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို "ဝိဿာသိကပုဂ္ဂလ" ဟု ခေါ်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ ဥစ္စာသည် မိမိဥစ္စာကဲ့သို့ ဖြစ်ရကား မရုပ်သိမ်းဘဲ သွားသော်လည်း အနာပတ္တိ၊ ထိုမျှလောက် မရင်းနှီးသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ဥစ္စာ၌ကား မရုပ်သိမ်းဘဲ သွားလျှင် "ပုဂ္ဂလိကေ တိကဒုက္ဥဋံ" ဟုဆိုခဲ့သော ဒုက္ကဋ်တည်း။
သမုဋ္ဌာ‌နာဒီနိ၊ တို့သည်။ ပထမကထိနသဒိသာနေဝ၊ သာ။ [တချို့စာ၌ ဣတိရှိ၏- အပို။] ဣဒံ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်သည်။ ကိရိယာကိရိယံ၊ ယတည်း။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။ [ဖဲသွားမှုကို ပြုခြင်းသည် ကိရိယ, ရုပ်သိမ်းမှုကို စသည်ကို မပြုခြင်းကား အကိရိယ။]
ပဉ္စမေ၊ ၌။ ဝိဟာ‌ရေတိ၊ ကား။ ဂဗ္ဘေဝါ၊ အခန်း၌သော်လည်းကောင်း။ အညတရသ္မိံ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော။ သဗ္ဗပရိစ္ဆန္နေ၊ အလုံးစုံမိုးအပ်သော။ ဂုတ္တ သေနာသန ဝါ၊ လုံခြုံသောကျောင်း၌လည်းကောင်း။ (သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ၌စပ်။)
သေယျန္တိ၊ ကား။ သေယျာ နာမ ဘိသိစိမိလိကာ။ ပေ။ ပဏ္ဏသန္ထာရောတိ၊ သေယျာ နာမ ဘိသိစိမိလိကာ။ ပေ။ ပဏ္ဏသန္ထာရောဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ (ဤသိက္ခာပုဒ်၏ ပဒဘာဇနီ၌ ဟောတော်မူအပ်ပြီ-ဟူလို။) [သေယျာ နာမ၊ သေယျာ မည်သည်။ ဘိသိ၊ ဘုံလျှိုလည်းကောင်း။ စိမိလိကာ၊ ပုဆိုးကြမ်းလည်းကောင်း။ ဥတ္တရတ္ထရဏံ၊ အပေါ်လွှမ်းအခင်းလည်းကောင်း။ ဘူမတ္ထရဏံ၊ မြေအခင်းလည်းကောင်း။ တဋ္ဋိကာ၊ သပေါ့ဖျာလည်းကောင်း။ စမ္မခဏ္ဍော၊ သားရေပိုင်းလည်းကောင်း။ နိသီဒနံ၊ နိသီဒိုန်အခင်းလည်းကောင်း။ ပစ္စတ္ထရဏံ၊ သီးခြားအခင်းလည်းကောင်း။ တိဏသန္ထာရော၊ မြက်အခင်းလည်းကောင်း။ ပဏ္ဏသန္ထာရော၊ သစ်ရွက်အခင်းလည်းကောင်းတည်း။]
တတ္ထ၊ ထို ၁၀-ပါးသော သေယျာတို့တွင်။ စိမိလိကာ နာမ၊ ကာ မည်သည်။ ပရိကမ္မကတာယ၊ ပြုအပ်သော ပရိကံရှိသော။ ဘူမိယာ၊ မြေ၏။ (နွားချေးစသည်တို့ဖြင့် သုတ်လိမ်း၍ ဆေးခြယ်ထားသောမြေ, သမံတလင်းကို တင်၍ ဆေးခြယ်ထားသော ‌မြေမျိုးတည်း။) ဝဏ္ဏာနုရက္ခဏတ္ထံ၊ အဆင်းကို စောင့်ရှောက်ခြင်းအကျိုးငှာ။ ကတာ၊ ပြုအပ်သော အခင်းတည်း။
ဥတ္တရတ္ထရဏံ နာမ၊ ဏ မည်သည်။ မဉ္စပီဌာဒီနံ၊ ‌ညောင်စောင်း အင်းပျဉ် အစရှိသည်တို့၏။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ အတ္ထရိတဗ္ဗယုတ္တကံ၊ ခင်းခြင်း၌ သင့်လျော်သော။ (တဗ္ဗပစ္စည်းကို ဘော‌ဟောဟု ကြံ။) ပစ္စတ္ထရဏံ၊ အပေါ်လွှမ်းအခင်းတည်း။
ဘူမတ္ထရဏံ နာမ၊ ဏ မည်သည်။ စိမိလံကာယ၊ ပုဆိုးကြမ်းအခင်းသည်။ သတိ၊ ကော်။ တဿာ၊ ထိုပုဆိုးကြမ်းအခင်း၏။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ (အတ္ထရိတဗ္ဗာ၊ ခင်းထိုက်သော။) စိမိလိကာယ၊ သည်။ အသတိ၊ သော်။ သုဒ္ဓဘူမိယံ၊ သက်သက်သော ‌မြေ၌။ အတ္ထရိတဗ္ဗာ၊ ခင်းထိုက်သော။ ကဋသာရကာဒိဝိကတိ၊ ဖျာ, သင်ဖြူးအစရှိသော အထူးပြုအပ်သောအခင်း‌တည်း။
တဋ္ဋိကာ နာမ၊ ကာ မည်သည်။ တာလပဏ္ဏာဒီဟိ၊ ထန်းရွက် အစရှိသည်တို့ဖြင့်။ ကတတဋ္ဋိကာ၊ ပြုအပ်သော သပေါ့ဖျာတည်း။
စမ္မခဏ္ဍော နာမ၊ ဏ္ဍ မည်သည်။ ယံကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိ ကြွင်းမဲ့ဥဿုံ အလုံးစုံသော။ စမ္မံ၊ သား‌ရေတည်း။ ဟိ၊ မှန်။ သီဟစမ္မာဒီနံ၊ ခြင်္သေ့အရ အစရှိသည်တို့ကို။ ပရိဟရဏေယေဝ၊ ကိုယ့်ဥစ္စာဟု သိမ်းပိုက်၍ သွားလေရာရာ ဆောင်ခြင်း၌သာ။ ပဋိက္ခေပေါ၊ ပယ်မြစ်တော်မူခြင်းသည်။ (‌ဟောတု)။ သေနာသနပရိဘောဂေ ပန၊ ကျောင်းအသုံးအဆောင်၌ကား။ အကပ္ပိယစမ္မံနာမ၊ မအပ်သောသားရေမည်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
ပစ္စတ္ထရဏံ နာမ၊ ဏ မည်သည်။ ပါဝါရော၊ ခြုံထည်လည်းကောင်း။ ကောဇဝေါ၊ သားမွေးကော်ဇောလည်းကောင်း။ ဣတိ ဧတ္တကမေဝ၊ ဤမျှလောက်ကိုသာ။ (ဝုတ္တံ၊ ပါဠိတော်၌ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။) ("ဧတ္တကမေဝ ဝုတ္တံ"ဟု ပါစိတျာဒိအဋ္ဌကထာ၌ ရှိ၏။) သေသံ၊ ကြွင်းသော အခင်းသည်။ ပါကဋမေဝ၊ ထင်ရှားသည်သာ။ [သေသန္တိ၊ ဘိသိ, နိသီဒနံ, တိဏသန္ထာရော, ပဏ္ဏသန္ထာရောတိ အဝသိဋ္ဌံ သေနာသနံ။]
ဣတိ၊ သို့။ ဒသသု၊ ၁၀ ပါးကုန်သော။ ဣမာသု သေယျာသု၊ ဤအိပ်ရာနေရာတို့တွင်။ ဧကံပိ၊ တစ်ခုလည်းဖြစ်သော။ သေယျံ၊ အိပ်ရာနေရာကို။ အတ္တနော၊ ၏။ ဝဿဂ္ဂေန၊ ဝါအပိုင်းအခြားအားဖြင့် (ဝါစဉ်ဖြင့်)။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဝုတ္တလက္ခဏေ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော။ ["ဂဗ္ဘေ ဝါ အညတရသ္မိံ ဝါ" စသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော။] ဝိဟာရေ၊ ၌။ သန္ထရိတွာ ဝါ၊ ‌ သော်လည်းကောင်း။ သန္ထရာပေတွာ ဝါ၊ သော်လည်းကောင်ုး။ ဒိသံဂမိကော၊ အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားလတ္တံ့ဖြစ်သော။ ယော ဘိက္ခု၊ သည်။ ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဌပိတံ၊ ထားအပ်သော အိပ်ရာနေရာကို။ ["ယထာ ထပိတံ" ဟု စာရှိ၏၊ ဌပိတံ မပါလျှင် တထာစပ်ရာကို ကြည့်၍ "ဌပိယမာနံ" ဟု ထည့်နိုင်၏။] ဥပစိကာဟိ၊ ခြတို့သည်။ န ခဇ္ဇတိ၊ မခဲစားအပ်, မခဲစားနိုင်။ တထာ၊ ထို ခြမစားနိုင်လောက်အောင်သောအခြင်းအရာအားဖြင့်။ပရိဟရဏေယေဝ ။ ။အတ္တနော သန္တကံ ကတွာ တံ တံ ဝိဟာရိ ဟရိတွာ မဉ္စပီဌာဒီသု အတ္ထရိတွာ ပရိဘောဂေယေဝ ပဋိက္ခေပေါ- ကိုယ့်ဥစ္စာ အနေအားဖြင့် ထိုထို ကျောင်းသို့ ဆောင်ယူ၍ ညောင်စောင်း, အင်းပျဉ် စသည်တို့၌ ခင်း၍ သုံးခြင်း၌သာ ပယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ [ပရိ- ကိုယ့်ဥစ္စာ ဟု သိမ်းပိုက်၍+ဟရဏ- ဆောင်ယူခြင်း။]
သေနာသနပရိဘောဂေ ။ ။(ကိုယ်ပိုင်မဟုတ်ဘဲ) ကျောင်းအသုံးအဆောင်အဖြစ်၌ကားမအပ်သော သားရေ မရှိပါ။ ။သေနာသနသန္ထတံ ကတွာ (ကျောင်းပိုင်းပစ္စည်းလုပ်၍) ဘူမတ္ထရဏဝသေန ပရိဘောဂေ နေဝတ္ထိ ‌ဒေါသော။
ပါဝါရော ကောဇဝေါ ။ ။ပါဝါရေန္တိ သဉ္ဆာဒေန္တိ သရီရံ ဧတေနာတိ ပါဝါရော- ကိုယ်ကိုဖုံးကြောင်း, ခြုံကြောင်းဖြစ်သော တဘက်, ‌စောင်၊ ကောဇဝေါတိ ဥဒ္ဒလောမိဧကန္တလောမိအာဒိကောဇဝတ္ထရဏံ- တစ်ဖက်အမွေးမရှိသော (တစ်ဖက်ချော), ၂ဖက်အမွေးမရှိသော (နှစ်ဖက်ချော) ကော်ဇောအခင်း။
ယထာ ဥပစိကာဟိ န ခဇ္ဇတိ ။ ။ခြမစားအောင် ကျောက်ခဲ ၄-လုံးပေါ် ညောင်စောင်းတင်၍ ထိုအပေါ်၌ ဘိသိစသည်ကို ထား၍ မိုးမယိုသော ကျောင်းခန်း စသည်၌ ထားခဲ့ရမည်၊ မိုးယိုသောကျောင်း၌ မိုးဖို့ရာ မြက်စသည်တို့ အဆင်သင့် ရှိနေ၍ မိုးတတ်လျှင် မိုးပြီးမှ ထိုကျောင်းခန်း၌ ထားရမည်၊ မမိုးနိုင်လျှင် မိုးမယိုသော နေရာကို ရှာ၍ ထားခဲ့ရမည်၊ တစ်ကျောင်းလုံး မိုးယိုလျှင် ဒါယကာများအိမ်သို့ ပို့၍ ထားခဲ့ရမည်၊ ဒါယကာများက သံဃိကပစ္စည်းကို (တာဝန်ကြီး၍) လက်မခံလိုလျှင် လွင်ပြင်မှာပင် ကျောက်ခဲပေါ် ညောင်စောင်းတင်၍ ထိုညောင်စောင်းပေါ်၌ ဘိသိစသည် တင်၍ မြက် သစ်ရွက်တို့ဖြင့် ဖုံးခဲ့ရမည်၊ ထိုသို့ ထားခဲ့လျှင် ထိုကျောင်းပျက်သော်လည်း ကျန်သမျှမှာ နောက်လာ အာဂန္တုကအတွက် အကျိုးများလိမ့်ဦးမည်။
ဌပနဝသေန၊ ထားခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်။ နေဝ ဥဒ္ဓရေယျ၊ ကိုယ်တိုင်မူလည်း မရုပ်သိမ်းအံ့။ န ဥဒ္ဓရာ‌ပေယျ၊ သူတစ်ပါးကိုမူလည်း မရုပ်သိမ်းစေအံ့။ ပုရိမသိက္ခာပဒေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေန၊ ဖြင့်။ အနာပုစ္ဆံ ဝါ၊ မပြန်ပြောဘဲမူလည်း။ ဂစ္ဆေယျ၊ အံ့။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ (ပဌမပါဒေစသည်၌စပ်။) ဝါ၊ ထိုရဟန်းသည်။ (အတိက္ကမန္တဿ၌ စပ်။) ပရိက္ခိတ္တဿ၊ ကာရံအပ်သော။ အာရောမဿ၊ အာရာမ်၏။ ပရိက္ခေပံ၊ အကာအရံကိုလည်းကောင်း။ အပရိက္ခိတ္တဿ၊ မကာရံအပ်သော။ (အာရာမဿ၊ ၏။) ဥပစာရံ၊ ကိုလည်းကောင်း။ [အစွန်ဆုံးကျောင်းမှ ခဲ ၂ ကျကို ဥပစာဟု ဆိုသည်။] အတိက္ကမန္တဿ၊ ကျော်လွန်လတ်သော်။ (တစ်နည်း)အတိက္ကမန္တဿ၊ ကျော်လွန်သော။ (‌တဿ၊ ၏။) ပဌမပါဒေ၊ ပဌမခြေလှမ်း၌။ ဒုက္ကဋံ။ ဒုတိယပါဒေ၊ ၌။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။
ပန၊ ကား။ ယတ္ထ၊ အကြင်ကျောင်း၌။ ဥပစိကာသင်္ကာ၊ ခြ၌ဖြစ်သော ယုံမှားဖွယ်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ တတော၊ ထိုကျောင်းမှ။ အနာပုစ္ဆံပိ၊ မပြန်ပြောဘဲလည်း။ ဂန္တုံဝဋ္ဋတိ။ ပန၊ ထိုသို့ပင် မပြန်ပြောဘဲ သွားခြင်းငှာ အပ်ပါသော်လည်း။ အာပုစ္ဆနံ၊ ပြန်ပြောခြင်းသည်။ ဝတ္တံ၊ ဂမိကဝတ်တည်း။ [ဝတ္တန္တိ ဂမိကဝတ္တံ။]
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ သံဃိကေ၊ သံဃာ့ဥစ္စာဖြစ်သော။ ဝိဟာရေ၊ ၌။ သေယျံ၊ အိပ်ရာနေရာကို။ သန္ထရိတွာ၊ ခင်းပြီး၍။ အနုဒ္ဓရိတွာ၊ ရုပ်လည်း မရုပ်သိမ်းဘဲ။ အနာပုစ္ဆံ၊ ပြန်လည်းမပြန်ပြောဘဲ။ ပက္ကမနဝတ္ထုသ္မိံ၊ ကြောင့်။ ပညတ္တံ။ သာဓာရဏာပညတ္တိ။ ပေ။ တိကဒုက္ကဋံ။ ပန၊ ကား။ ဝုတ္တ လက္ခဏဿ၊ သော။ ဝိဟာရဿ၊ ၏။ ဥပစာရေ၊ ၌။ ဗဟိ၊ ပြင်ဘက်ဖြစ်သော။ အာ‌သန္နေ၊ အနီး၌။ [ဥပစာရေ ကို ဗဟိအာသန္နေ ဟု ထပ်ဖွင့်သည်၊ "ဥပစာရေတိ ဧဝဿေဝ ဝိဝရဏံ ဗဟိအာ‌သန္နေတိ"]။ ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ ဝါ၊ ဆွမ်းစားစရပ်၌ သော်လည်းကောင်း။ [ဥပဋ္ဌာနသာလာယံဝါတိ၊ ဘောဇနသာလာယံဝါ]။ဥပစိကာသင်္ကာ နတ္ထိ ။ ။ကျောက်ဖျာပေါ် ကျောက်တုံးပေါ် တည်၍ ဆောက်အပ်သော ကျောင်း, ကျောက်တောင် ထွင်းအပ်သော လိုဏ်ဂူ, အုတ်တိုက်များ၌ ခြတက်လိမ့်မည်ဟု ယုံမှားဖွယ် မရှိ။ [တချို့အုတ်တိုက်များကား ယခုအခါ ခြတက်၏၊ ထိုသို့ ခြတက်လျှင် ထိုအုတ်တိုက်မှ သွားသူသည် ရုပ်သိမ်း- ပြန်ပြော၍ သွားရမည်။]
ဥပဋ္ဌာ‌န၊ ပေ၊ သန္ထရာ‌ပေတွာ ဝါ ။ ။ဘိသိစသော သေယျ ၁၀-မျိုးကို အန္တောဂဗ္ဘ စသည်၌ ခင်း၍ မရုပ်သိမ်းဘဲ သွားလျှင် ကျောင်းလည်း ပျက်, သေယျလည်း ပျက်သောကြောင့် ပါစိတ်ဟု ပညတ်တော်မူ၏၊ ဝိဟာရ၏ ဥပစာဖြစ်သော ဥပဋ္ဌာနသာလာ စသည်၌ ခင်းလျှင်ကား ဝိဟာရမပျက်, ဘိသိ စသည်သာ ပျက်သောကြောင့် ဒုက္ကဋ်ဟု ပညက်တော်မူသည်၊ ထို့ကြောင့် အများမြင်လောက်သော ဥပဋ္ဌာနသာလာ, အပရိစ္ဆိန္နမဏ္ဍပ, ပရိစ္ဆိန္နဖြစ်လျှင် ဗဟူနံ သန္နိပါတမဏ္ဍပ, ရုက္ခမူလတို့ကို ပြထားသည်။
အပရိစ္ဆိန္နမဏ္ဍပေဝါ၊ ‌မကာရံအပ်သောမဏ္ဍပ်၌လည်းကောင်း။ ပရိစ္ဆိန္နေပိ၊ ကာရံအပ်ပါသော်လည်း။ ဗဟူနံ၊ များစွာကုန်သော ရဟန်း, သာမဏေတို့၏။ သန္နိပါတဘူတေ ဝါ၊ စုဝေးရာ ဖြစ်၍ဖြစ်သော မဏ္ဍပ်၌လည်းကောင်း။ ရုက္ခမူလေဝါ၊ သစ်ပင်၏အနီးအောက်၌သော်လည်းကောင်း။ သန္ထရိတွာ ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ သန္ထရာပေတွာဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ (ဥဒ္ဓရဏာဒီနိ အကတွာ စသည်၌စပ်။) မဉ္စပီဌဉ္စ၊ ညောင်စောင်းအင်းပျဉ်ကိုကား။ ဝိဟာရေဝါ၊ ကျောင်း၌သော်လည်းကောင်း။ ဝုတ္တပကာရေ၊ ဆိုအပ်ပြီးသောအပြားရှိသော။ ဝိဟာရူပစာရေ ဝါ၊ ကျောင်းဥပစာ၌သော်လည်းကောင်း။ သန္ထရိတွာ ဝါ သန္ထရာပေတွာ ဝါ, ဥဒ္ဓရဏာဒီနိ, အကတွာ၊ မပြုမှု၍။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ သွားသောရဟန်း၏။ ဒုက္ကဋမေဝ (‌ဟောတိ)။
အတ္တနော, သန္တကေ၊ ၌လည်းကောင်း။ ဝိဿာသိကပုဂ္ဂလိကေ၊ အကျွမ်းဝင်သောပုဂ္ဂိုလ်၏ဥစ္စာ၌လည်းကောင်း။ ဥဒ္ဓရဏာဒီနိ၊ တို့ကို။ ကတွာ၊ ၍။ (ဂမနေ၊ ၌လည်းကောင်း။) ပုရိမနယေနေဝ၊ သာလျှင်။ ပလိဗုဒ္ဓံ၊ ‌နှောင့်ယှက်အပ်သော အိပ်ရာနေရာကို။ ဆဋ္ဋေတွာ၊ စွန့်၍။ ဂမနေ၊ ၌လည်းကောင်း။ (အနာပတ္တိ ဟောတိ)။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ အဇ္ဇေဝ၊ ယနေ့ပင်။ အာဂန္တာ၊ ပြန်လာ၍။ ပဋိဇဂ္ဂိဿာမိ၊ သုတ်သင်အံ့ (ရုပ်သိမ်းအံ့။) ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ သာပက္ခော၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) နဒီပါရံဝါ၊ မြစ်တစ်ဖက်ကမ်းသို့သော်လည်းကောင်း။ ဂါမန္တရံဝါ၊ အခြားတစ်ရွာသို့သော်လည်းကောင်း။ ဂန္တာ၊ သွားပြီး၍။ ဝါ၊ သွားပြီး‌နောက်။ ယတ္ထ၊ အကြင်ရောက်ရာအရပ်၌။ အဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ ဂမနစိတ္တံ၊ ခရီးသွားကြောင်းစိတ်သည် (ဆက်လက်၍ ခရီးသွားလိုသောစိတ်သည်)။ ဥပန္နံ၊ ဖြစ်ပြီ။ တတ္ထေဝ၊ ထိုအရပ်၌ပင်။ ဌိတော၊ တည်လျက်။ ကဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်ကို။မဉ္စပီဌဉ္စ ။ ။ဝုတ္တပ္ပကာရေဖြင့် ဥပဋ္ဌာနသာလာ စသည်ကို ညွှန်သည်၊ သေယျာ ၁၀ မျိုးတွင်မပါဝင်သော မဉ္စပီဌကိုကား ဝိဟာရ၌ဖြစ်စေ, (ဥပဋ္ဌာနသာလာ စသော) အပြင်ဥပစာ၌ဖြစ်စေ ခင်းထား၍ မရုပ်သိမ်းဘဲ သွားလျှင် ဒုက္ကဋ်အာပတ်ချည်းသာ၊ ဘာကြောင့်နည်း-မဉ္စပီဌတို့ကို ဝိဟာရအတွင်း၌ ထားသော်လည်း တော်တော်ကြာရုံဖြင့် ခြမတက်နိုင်၍ ကျောင်းမပျက်သော‌ကြောင့်လည်းကောင်း, ဝိဟာရအပြင်၌ ထားလျှင်ကား ကျောင်းစဉ်လှည့်သူတို့ မြင်၍ ရုပ်သိမ်းကြလိမ့်မည်ဖြစ်သောကြောင့်လည်းကောင်းတည်း။
ယတ္ထဿ၊ပေ၊တတ္ထေဝ ။ ။နဒီပါရ စသည်သို့ရောက်ပြီးမှ တစ်ဖန်ဆက်၍ ခရီးသွားလိုစိတ်ရှိလျှင် ထိုစိတ်ဖြစ်ရာ အရပ်မှပင် တစ်ယောက်ယောက်ကို စေလွှတ်၍ မူလထားခဲ့သော သေယျာကို ရုပ်သိမ်းလိုက်ဖို့ရန် ပြန်ပြောပါ၊ ထိုသို့ မပြန်ပြောဘဲ ဆက်၍ သွားလျှင်ရှေ့သိက္ခာပုဒ်၌ "အညတ္ထ ဂစ္ဆန္တော ပါဒုဒ္ဓါရေန ကာရေတဗ္ဗော" အရ ဆုံးဖြတ်ပါ၊ ထို့ကြောင့် "တတ္ထေဝ" ဟု ဧဝဖြင့် မိန့်သည်။
ပေသေတွာဝါ၊ စေလွှတ်၍သော်လည်း။ အာပုစ္ဆတိ၊ ‌ပြန်ပြောအံ့။ နဒိပူရရာဇစောရာဒီသု၊ မြစ်ရေပြည့်ခြင်း, မင်း ခိုးသူ အစရှိသော အန္တရာယ်တို့တွင်။ ကေနစိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသောအန္တရာယ်သည်။ ပလိ‌ဗုဒ္ဓေါ၊ နှောင့်ယှက်အပ်သည်။ (ဟုတွာဝါ၊ ဖြစ်၍သော်လည်း။) ပစ္စာဂန္တုံ၊ ပြန်လာခြင်းငှာ။ န သက္ကောတိ၊ မစွမ်းနိုင်အံ့။ တဿစ၊ ထိုရဟန်း၏လည်းကောင်း။ [ယော စမှ စကို ဤ၌ ရွှေ့၍ ပေးနိုင်သောကြောင့် "တဿ စ" ဟု စ, မပါသင့်။] အာပဒါသု၊ ဘေးရန်တို့ကြောင့်။ ဂစ္ဆန္တဿ၊ မရုပ်သိမ်းဘဲ သွားသော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ(ဟောတိ)။
ဝုတ္တလက္ခဏသေယျာ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော အိပ်ရာနေရာလည်းကောင်း။ တဿာ၊ ထိုအိပ်ရာ‌ နေရာ၏။ သံဃိကတာ၊ သံဃိက၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဝုတ္တလက္ခဏေ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော။ (သဗ္ဗပရိစ္ဆန္နေ ဂုတ္တသေနာသနေ ဟု ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော။) ဝိဟာရေ၊ ၌။ သန္ထရဏံဝါ၊ ကိုယ်တိုင်ခင်းခြင်းသော်လည်းကောင်း။ သန္ထရာပဏံဝါ၊ သူတစ်ပါးကိုခင်းစေခြင်းသော်လည်းကောင်း။ အပလိဗုဒ္ဓတာ၊ မနှောင့်ယှက်အပ်သည်၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ အာပဒါယ၊ ဘေးရန်၏။ အဘာဝေါ၊ မရှိခြင်းလည်းကောင်း။ အနပေက္ခဿ၊ ငဲ့ကွက်ခြင်းမရှိသည်ဖြစ်၍။ ဝါ၊ ငဲ့ကွက်ခြင်း မရှိသော ရဟန်း၏။ ဒိသာပက္ကမနံ၊ အရပ်တစ်ပါးသို့ ဖဲသွားခြင်းလည်းကောင်း။ ဥပစာရသီမာတိက္ကမော၊ ဥပစာရသိမ်ကို လွန်ခြင်းလည်း‌ကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ သတ္တ၊ ၇ ပါးကုန်သော။ ပေ။
ဝုတ္ထနယေနေဝ (ဟောန္တိ)။ ဣတိ၊ တည်း။
ဆဋ္ဌေ၊ ၌။ ဇာနန္တိ၊ ကား။ အယံ၊ ဤရဟန်းကို။ အနုဋ္ဌာပနီယော၊ မထစေထိုက်။ ဣတိ၊ သို့။ ဇာနန္တော၊ သိလျက်။ တေနေဝ၊ ထို့ကြောင့်ပင် (ထိုသို့ မထစေထိုက်ဟု သိသူကို ဇာနံဟုဆိုလိုသည်၏အဖြစ်ကြောင့်ပင်။ အဿ၊ ထိုဇာနံဟူသောပုဒ်၏။ ပဒဘာဇနေ၊ ၌။ ဝုဍ္ဎောတိ ဇာနာတိ။ ပေ။ သံဃေန ဒိန္နောတိ ဇာနာတီတိ-ဟူ၍။ ဘဂဝတာ။) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ဟိ၊ အကြောင်းကို ထင်စွာပြဦးအံ့။ [ဝုဍ္ဎ စသည်တို့၏ အနုဋ္ဌာပနီယဖြစ်ခြင်း၏အကြောင်းကို ထင်စွာပြဦးအံ့-ဟူလို။] ဝုဍ္ဎော၊ သီတင်းကြီးသူကို။ အတ္တနော၊ မိမိထက်။ ဝုဍ္ဎတာယ၊ ကြီးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ အနုဋ္ဌာပနီယော၊ မထစေထိုက်။ ဂိလာနော၊ မကျန်းမာသူကို။ ဂိလာနတာယ၊ မကျန်းမမာ, သနားစရာ၏အဖြစ်ကြောင့်။တေနေဝဿ၊ ပေ၊ ဝုတ္တံ ။ ။ပါဠိတော်၌ "ဇာနံ" ဟု သာမညရှိပါလျက် "အနုဋ္ဌာပနီယောအယံ" ဟူသော အနက်ကို အဘယ်မှ ရ၍ ဖွင့်ပြအပ်ပါသနည်းဟု မေးဖွယ်မရှိသောကြောင့် "တေနေဝဿ" စသည်မိန့်၊ ထိုပဒဘာဇနီမှ ရ၍ ဖွင့်ပြနိုင်သည်-ဟူလို။
ဝုဍ္ဎော ဟိ ။ ။ပဒဘာဇနီ၌ "အနုဋ္ဌာပနီယော"ဟု မပါပါတကားဟု ထပ်၍ မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ဝုဍ္ဎော ဟိ" စသည်ကို မိန့်သည်၊ ကြီးသူသည် ကြီးသောကြောင့်ပင် ‌မထစေထိုက်ရကား "ဝုဍ္ဎော" စသည်ကို ဟောလျှင် အနုဋ္ဌာပနီယဖြစ်ကြောင်း သိနိုင်သည်-ဟူလို။
(အနုဋ္ဌာပနီယော)။ ပန၊ ကား။ သံဃော၊ သည်။ ဘဏ္ဍာဂါရိကဿဝါ၊ ဘဏ္ဍာတိုက်စိုးရဟန်းအားသော်လည်းကောင်း။ (ဒေတိ၌စပ်။) ဝါ၊ ၏သော်လည်းကောင်း။ (ဗဟူပကာရတံ ဂုဏဝိသိဋ္ဌတံတို့၌ စပ်။) ဓမ္မကထိကဝိနယရေဂဏဝါစတာစရိယာနံဝါ၊ ဓမ္မကထိက, ဝိနည်းဓိုရ်, ဂိုဏ်းကို စာချသောဆရာတို့အားသော်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ တို့၏သော်လည်းကောင်း။ ဗဟူပကာရတံ၊ များသောကျေးဇူးရှိကုန်သည်၏အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။ ဂုဏဝိသိဋ္ဌတဉ္စ၊ ဂုဏ်အားဖြင့် ထူးကဲကုန်သည်၏အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း။ သလ္လက္ခေတွာ၊ ၍။ ဓုဝဝါသတ္ထာယ၊ အမြဲနေခြင်းအကျိုးငှာ။ ဝိဟာရံ၊ ကို။ [ဤမှနောက်၌ "သလ္လက္ခေတွာ၊ မှတ်သား၍" ဟုတွေ့ရ၏။ ပါစိတျာဒိအဋ္ဌကထာ၌မပါ။] သမ္မနိတွာ၊ သမုတ်၍။ ဒေတိ၊ ပေး၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ယဿ၊ အကြင်ရဟန်းအား။ သံဃေန၊ သည်။ ဒိန္နော၊ ပေးအပ်ပြီ။ သောပိ၊ ထိုရဟန်းကိုလည်း။ အနုဋ္ဌာပနီယော၊ မထစေလိုက်။
ပုဗ္ဗုပဂတန္တိ၊ ကား။ ပုဗ္ဗံ၊ မိမိအလျင်။ ဥပဂတံ၊ ကပ်ဝင်ပြီးသော။
အနုပခဇ္ဇာတိ၊ ကား။ မဉ္စပီဌာ‌နံဝါ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ ပဝိသန္တဿ၊ အတွင်းသို့ ဝင်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ နိက္ခမန္တဿ ဝါ၊ အပြင်သို့ ထွက်သည်မူလည်းဖြစ်သော။ တဿ ဘိက္ခုနော ဝါ၊ ထိုရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ ဥပစာရံ၊ ဥပစာသို့(အနီးအပါးအရပ်သို့)။ အနုပဝိသိတွာ၊ ဝင်၍။ [အနု ပိုဟန်တူသည်။]
တတ္ထ၊ ထိုမဉ္စပီဌ ဘိက္ခုတို့တွင်။ တာဝ၊ ဘိက္ခုမှ ရှေးဦးစွာ။ မဉ္စပီဌာနံ၊ တို့၏။ (ဥပစာရော၌စပ်။) မဟလ္လကေ၊ ကြီးသော။ ဝိဟာရေ၊ ၌။ သမန္တာ၊ ပတ်ဝန်းကျင်၌။ ဒိယဍ္ဎော ဟတ္ထော၊ အခွဲအားဖြင့် ၂တောင်သည် (တစ်တောင့်တွာသည်)။ [သမန္တာဒိယဍ္ဎော ဟတ္ထောတိ မဇ္ဈေ ပညတ္တံ မဉ္စပီဌံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ။] ဥပစာရော၊ ဥပစာတည်း (အနီး၌ဖြစ်သောအရပ်တည်း)။ ခုဒ္ဒကေ၊ ငယ်သော။ (ဝိဟာရေ၊ ၌။) ယတော၊ အကြင်ဘက်၌။ ပဟောတိ၊ တစ်ထောင့်ထွာလောက်၏။ တတော၊ ထိုဘက်၌။ ဒိယဍ္ဎော ဟတ္ထော၊ သည်။ (ဥပစာရော၊ တည်း။) ပန၊ ကား။ ပဝိသန္တဿ၊ ဝင်သော။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ ပါဒဓောဝနပါသာဏတော၊ ခြေဆေးရာကျောက်ဖျာမှ။ (ဒွါရေ၊ တံခါးအနီး၌။ နိက္ခိတ္တပါဒဓောဝနပါသာဏတော။) ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။ မဉ္စပီဌံ၊ သည်။ (အတ္ထိ၊ ၏။) တာဝ၊ ထိုညောင်စောင်း အင်းပျဉ်တိုင်အောင်။ (ဥပစာရော၊ တည်း။) နိက္ခမန္တဿ၊ ထွက်သော။ (တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။) မဉ္စပီဌတော၊ မှ။ ယာဝ၊ လောက်။ ပဿာဝဋ္ဌာနံ၊ ကျင်ငယ်စွန့်ရာအရပ်သည်။ (အတ္ထိ၊ ၏။) တာဝ၊ ထိုကျင်ငယ်စွန့်ရာအရပ်တိုင်အောင်။ ဥပစာရော၊ တည်း။
သေယျံ ကပ္ပေယျာတိ၊ ကား။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ သမ္ဗာဓံ၊ ကျဉ်းမြောင်းခြင်းကို။ ကတ္တုကာမတာယ၊ ပြုခြင်းငှာ အလိုရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ တသ္မိံ ဥပစာရေ၊ ထိုဥပစာ၌။ ဒသသု၊ ၁၀ ပါးကုန်သော။ သေယျာသု၊ အိပ်ရာနေရာတို့တွင်။ ဧကံပိ၊ တစ်ခုသော အိပ်ရာ‌နေရာကိုလည်း။ သန္ထရန္တဿ ဝါ၊ ကိုယ်တိုင်ခင်းသောရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ သန္ထရာပေန္တဿဝါ၊ သူတစ်ပါးကို ခင်းစေသောရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ တတ္ထ၊ ထိုအိပ်ရာနေရာ၌။ နိသီဒန္တဿဝါ၊ ထိုင်သောရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ နိပဇ္ဇန္တဿ ဝါ၊ အိပ်သောရဟန်း၏သော်လည်းကောင်း။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ ဒွေပိ၊ ထိုင်ခြင်း အိပ်ခြင်း ၂မျိုးလုံးတို့ကိုလည်း။ ကရောန္တဿ၊ ပြုသောရဟန်း၏။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ ပါစိတ္တိယာနိ (ဟောန္တိ)။ ပုနပ္ပုနံ၊ အဖန်ဖန်။ ကရောန္တဿ၊ ထိုင်မှု အိပ်မှုကို ပြုသောရဟန်း၏။ ပယောဂဂဏနာယ၊ ပယောဂ အရေအတွက်အားဖြင့်။ ပါစိတ္တိယံ ‌(ဟောတိ)။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ အနုပခဇ္ဇ၊ အနီးသို့ ဝင်၍။ သေယျံ၊ ထိုင်ခြင်း အိပ်ခြင်းကို။ ကပ္ပနဝတ္ထုသ္မိံ၊ ပြုခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပေ။ ပုဂ္ဂလိကေ၊ အခြားပုဂ္ဂိုလ်၏ဥစ္စာဖြစ်သော ကျောင်း၌။ (အနုပခဇ္ဇ၊ ၍။) သေယျံ၊ ကို။ ကပ္ပေန္တဿ၊ ပြုသောရဟန်း၏။ တိကဒုက္ကဋံ ‌(ဟောတိ)။ ဝုတ္တူပစာရတော၊ ဆိုအပ်ပြီးသော ဥပစာမှ။ (ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်၏ တစ်တောင့်ထွာဥပစာ, ခြေဆေးကျောက်ဖျာမှဝင်လမ်းဥပစာ, ကျင်ငယ်စွန့်ရာ အရပ်သို့ ထွက်လမ်းဥပစာမှ-ဟူလို။) ဗဟိ၊ ပြင်ဘက်၌။ ဥပဋ္ဌာနသာလာဒိကေဝါ၊ ဆွမ်းစားစရပ် အစရှိသော အရပ်၌သော်လည်းကောင်း။ ဝိဟာရဿ၊ ၏။ ဥပစာရေ ဝါ၊ ဥပစာ၌သော်လည်းကောင်း။ သန္ထရဏသန္ထရာပနေသုပိ၊ ကိုယ်တိုင်ခင်းခြင်း, သူတစ်ပါးကို ခင်းစေခြင်းတို့ကြောင့်လည်းကောင်း။ နိသဇ္ဇသယနေသုပိ၊ ထိုင်ခြင်း အိပ်ခြင်းတို့ကြောင့်လည်းကောင်း။ ဒုက္ကဋမေဝ။
ပန၊ ကား။ အတ္တနောဝါ၊ မိမိ၏သော်လည်းကောင်း။ ဝိဿာသိကဿဝါ၊ အကျွမ်းဝင်ခြင်းရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏သော်လည်း။ သန္ထကေ၊ ဥစ္စာဖြစ်သော။ ဝိဟာရေ၊ ၌။ သန္ထရန္တဿ စ၊ ခင်းသောရဟန်း၏လည်းကောင်း။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ ဂိလာနော၊ မကျန်းမာသည်။ (ဟုတွာ ဝါ၊ ဖြစ်၍သော်လည်းကောင်း။) သီတုဏှပီဠိတော၊ အအေး အပူသည် နှိပ်စက်အပ်သည်။ (ဟုတွာ ဝါ၊ လည်းကောင်း။) ပဝိသတိ၊ အနီးသို့ ကပ်ဝင်အံ့။ တဿ စ၊ ထိုရဟန်း၏‌လည်းကောင်း။ [ယော စ, တဿ စဟု ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတည်းက ၂ ခါမဆည်းနိုင်၊ ထို့ကြောင့် စ တစ်လုံးပိုသည်။] အာပဒါသု၊ တို့ကြောင့်။ (ပဝိသန္ထဿ စ၊ အနီးသို့ ကပ်ဝင်သော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။) ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ။
သံဃိကဝိဟာရတာ၊ သံဃိကကျောင်း၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ အနုဋ္ဌာပနီယဘာဝဇာနနံ၊ မထစေထိုက်သူ၏အဖြစ်ကိုသိခြင်းလည်းကောင်း။ (မထစေထိုက်သူမှန်းသိခြင်း-ဟူလို။) သမ္ဗာဓေတုကာမတာ၊ ကျဉ်းမြောင်းစေခြင်းငှာ အလိုရှိသူ၏ အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဥပစာရေ၊ ဥပစာ၌။ နိသီဒနံ ဝါ၊ ထိုင်ခြင်းသော်လည်းကောင်း။ နိပဇ္ဇနံ ဝါ၊ အိပ်ခြင်းသော်လည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဣမာနိ စတ္တာရိ။ ပေ။
ပန၊ ထူး။ ဣဒံ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်သည်။ ဒုက္ခဝေဒနမေဝ၊ ဒုက္ခဝေဒနာသာ ရှိ၏။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
သတ္တမေ၊ ၌။ ကုပိတောတိ၊ ကား။ ကုဒ္ဓေါ၊ အမျက်ထွက်သည်။
အနတ္တမ‌နောတိ၊ ကား။ အတုဋ္ဌစိတ္တော၊ မနှစ်သက်သောစိတ်ရှိသည်။
ဟုတွာ၊ ၍။ (နိကဍ္ဎေယျ ဝါ နိကဍ္ဎာ‌ပေယျ ဝါတို့၌စပ်။) နိကဍ္ဎေယျ ဝါ နိကဍ္ဎာပေယျ ဝါ ပါစိတ္တိယန္တိ ဧတ္ထ၊ ယံဟူသော ဤပါဌ်၌။ အနေကဘူမိကာ၊ များသောဘုံအဆင့်ရှိကုန်သော။ ဝါ၊ များသောအထပ်ရှိကုန်သော။ ယေ ပါသာဒါ၊ အကြင်ပြသာဒ်တို့သည်။ သန္တိ၊ ရှိကုန်၏။ အနေကကောဋ္ဌကာနိ၊ များ‌သောတံခါးမုခ်ရှိကုန်သော။ ယာနိ ဝါ စတုဿာလာနိ၊ အကြင်လေးဖက်တန်းလျားစရပ်တို့သည်လည်း။ (သန္တိ၊ န်၏။) တာဒိသေသု၊ ထိုကဲ့သို့ရှုအပ်ကုန်သော။ သေနာသနေသု၊ တို့၌။ ဂ‌ဟေတွာ၊ ဆွဲကိုင်၍။ အန္တရာ၊ အကြား၌။ အဋ္ဌပေတွာ၊ မတန့်ထားမူ၍။ (‌ရပ်မထားဘဲ- ဟူလို။) ဧကေနေဝပယောဂေန၊ တစ်ကြိမ်တည်းသော ပယောဂဖြင့်သာလျှင်။ အတိက္ကာမေန္တဿ၊ ကျောင်းကိုလွန်စေသော ရဟန်း၏။ (ကျောင်းပြင်ဘက်ရောက်အောင် နှင်ထုတ်သူ၏-ဟူလို။) ဧကံ၊ တစ်ချက်သော။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ အန္တရေ၊ အကြား၌။ ဌပေတွာ၊ တန့်ထား၍။ [တချို့စာ၌ "အန္တရေ" မပါ၊ ဌပေတွာ ဌပေတွာဟု ၂ ချက်ရှိ၏။] နာနာပယောဂေဟိ၊ အမျိုးမျိုးသော ပယောဂတို့ဖြင့်။ အတိက္ကာမေန္တဿ၊ ၏။ ဒွါ‌ရဂဏနာယ၊ တံခါးပေါက်၏အရေအတွက်အားဖြင့်။ ပါစိတ္တိယာနိ (ဟောန္တိ)။ ဟတ္ထေန၊ လက်ဖြင့်။ အနာမသိတွာ၊ မသုံးသပ်မူ၍။ နိက္ခမ၊ ထွက်လော့။ ဣတိ၊ သို့။ ဝတွာ၊ ပြော၍၊။ ဝါစာယ၊ စကားဖြင့်။ နိကဍ္ဎန္တဿာပိ၊ နှင်ထုတ်သောရဟန်း၏လည်း။ ဧသေဝ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင်သည်ပင်။ နယော၊ သိကြောင်းအစီအရင်တည်း။
ပန၊ ကား။ နိကဍ္ဎာပေန္တဿ၊ နှင်ထုတ်စေသော ရဟန််း၏။ (ဒုက္ကဋံ၌စပ်။) နိကဍ္ဎ၊ နှင်ထုတ်လော့။ ဣတိ၊ သို့။ အာဏတ္တမတ္တေ၊ ‌စေခိုင်းအပ်ကာမျှ၌။ ဒုက္ကဋံ ‌(ဟောတိ)။ ပန၊ ဆက်။ သကိံ၊ တစ်ကြိမ်။ အာဏတ္တေ၊ စေခိုင်းအပ်သော။ တသ္မိံ၊ ထိုသူသည်။ ဗဟုကေပိ၊ များစွာလည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဒွါရေ၊ တံခါးတို့ကို။ နိက္ခာ‌မေန္တေ၊ ထွက်စေလတ်သော်။၊ [ထွက်သွားအောင် နှင်ထုတ်လတ်သော် ဟူလို။] ဣတရဿ၊ အခြားသော အာဏာပကရဟန်း၏။ ဧကမေဝ၊ တစ်ချက်သာလျှင်ဖြစ်သော။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။
ပန၊ ဆက်။ ဧတ္တကာနိ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည် ရှိကုန်သော။ ဒွါရာနိ၊ တံခါးတို့တိုင်အောင်။ [အဒ္ဓါအစ္စန္တသံယောဂ ကြံသည်။] နိကဍ္ဎာဟိ၊ နှင်ထုတ်လော့။ ဣတိဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။ မဟာဒွါရ၊ တံခါးမကြီးသည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိ၏။) တာဝ၊ ထိုတံခါးမကြီးတိုင်အောင်။ နိကဍ္ဎာဟိ၊ နှင်ထုတ်လော့။ အနေက၊ ပေ၊ စတုဿာလာနိ ။ ။လေးမျက်နှာ၌ တန်းလျားရှည်စရပ်ကို "စတုဿာလ" ဟုမှတ်ပါ၊ အခန်းများစွာ ရှိရကား တစ်ခန်းလျှင် တစ်ခါးမုခ် တစ်ခုစီ ရှိ၍ "အနေကကောဋ္ဌကာနိ" ဟုဆိုသည်။ [အနေကကောဋ္ဌာကာနီတိ အနေကဒွါ‌ရကောဋ္ဌကာနိ။] ဣတိဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ဧဝံ၊ သို့။ နိယမေတွာ၊ သတ်မှတ်၍။ အာဏတ္တော၊ စေခိုင်းအပ်သည်။ သစေ ဟောတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) ဒွါရဂဏနာယ၊ တံခါးပေါက်၏အရေအတွက်အားဖြင့်။ ပါစိတ္တိယာနိ (ဟောန္တိ)။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။
ပုဂ္ဂလိကေ၊ အခြားပုဂ္ဂိုလ်၏ ဥစ္စာဖြစ်သော။ (ဝိဟာရေ၊ ၌။) နိကဍ္ဎန္တဿ၊ နှင်ထုတ်‌သော ရဟန်း၏။) တိကဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ ပရိက္ခာရနိကဍ္ဎနေ၊ ပရိက္ခရာကို ဆွဲထုတ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။ ဥပဋ္ဌာနသာလာဒိကာ၊ ဆွမ်းစားစရပ်အစရှိသော။ ဝိဟာရုပစာရာ၊ ကျောင်းဥပစာမှ။ တဿဝါ၊ ထိုရဟန်းကိုသော်လည်းကောင်း။ တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ ပရိက္ခာရဿ ဝါ၊ ပရိက္ခရာကိုသော်လည်းကောင်း။ နိကဍ္ဎနေ၊ နှင်ထုတ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။ (ဒုက္ကဋံ ဟောတိ)။ ပန၊ ကား။ အနုပသမ္ပန္နဿ၊ လူ, သာမဏေကိုသော်လည်းကောင်း။ (ဝါပါလျှင် ကောင်း၏။) အနုပသမ္ပန္နပရိက္ခာရဿ ဝါ၊ လူ, သာမဏေ၏ ပရိက္ခရာကို သော်လည်းကောင်း။ ဝိဟာရာဝါ၊ ကျောင်းမှသော်လည်းကောင်း။ ဝိဟာရုပစာရာဝါ၊ မှသော်လည်းကောင်း။ နိကဍ္ဎနေ၊ နှင်ထုတ်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။ နိကဍ္ဎာပနေ စ၊ နှင်ထုတ်စေခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း။ ဒုက္ကဋမေဝ (ဟောတိ)။
တဉ္စ၊ ထိုဒုက္ကဋ်ကိုလည်း။ [တဉ္စာတိ ဒုက္ကဋံ ပရာမသတိ။] အသမ္ဗဒ္ဓေသု၊ တစ်စပ်တည်းမဖွဲ့စပ်ကုန်သော။ ပရိက္ခာရေသု၊ တို့၌။ ပရိက္ခာရဂဏနာယ၊ အားဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ထိုက်၏။
အတ္တနော ဝါ၊ မိမိ၏သော်လည်းကောင်း။ ဝိဿာသိကဿ ဝါ၊ အကျွမ်းဝင်ခြင်းရှိသောပုဂ္ဂိုလ်၏သော်လည်းကောင်း။ သန္တကာ၊ ဥစ္စာဖြစ်သော။ ဝိဟာရာ၊ မှ။ နိကဍ္ဎနေ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ သကလသံဃာရာမတောပိ၊ အလုံးစုံသောသံဃာ့အရံမှလည်း။ (တစ်တိုက်လုံးမှလည်း)။ ဘဏ္ဍနကာရကဿဝါ၊ ငြင်းခုံခြင်းကို ပြုတတ်သော ရဟန်းကိုသော်လည်းကောင်း။ တဿ၊ ၏။ ပရိက္ခာရဿဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။ နိကဍ္ဎနေ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ နိကဍ္ဎာပနေဝါ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ (အနာပတ္တိ‌ ဟောတိ)။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ဝသနဋ္ဌာနတော၊ ‌နေရာအရပ်မှ။ အလဇ္ဇိဿ၊ အလဇ္ဇီရဟန်းကိုလည်းကောင်း။ ဥမ္မတ္တကဿ၊ ရူးသောရဟန်းကိုလည်းကောင်း။ (နိကဍ္ဎနေ၌စပ်။) န သမ္မာဝတ္တန္တာနံ၊ ကောင်းစွာမကျင့်ကုန်သော။ အန္တေဝါသိကသဒ္ဓိဝိဟာရိကာနံ၊ အနီးနေတပည့်, အတူနေတပည့်တို့ကိုလည်းကောင်း။ တေသံ၊ ထို အန္တေဝါသိက, သဒ္ဓိဝိဟာရိကတပည့်တို့၏ ပရိက္ခာရဿဝါ= ကိုလည်းကောင်း။ နိကဍ္ဎနေစ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ သယံ၊ မိမိကိုယ်တိုင်။ ဥမ္မတ္တကာဒီနံ၊ အရူးအစရှိသည်တို့သည်။ (သမာနာနံ၊ ဖြစ်ကုန်လတ်သော်။ ဝါ၊ ဖြစ်ကုန်သောရဟန်းတို့၏။) သယဉ္စ ဥမ္မတ္တကာဒီနံ ။ ။ရှေ့၌ "ဥမ္မတ္တကဿ" ဟု ဆိုခဲ့၏။ ထို"ဥမ္မတ္တက" သည်နှင်ထုတ်အပ်သော ရဟန်းဥမ္မတ္တကတည်း၊ ဤနေရာ၌ မိမိကိုယ်တိုင် ဥမ္မတ္တကဖြစ်သူတည်းဟု သိစေလို၍ "သယဉ္စ" ဟု မိန့်သည်၊ "သယဉ္စ" ဟု စသဒ္ဒါပါပြီးဖြစ်သောကြောင့် "ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ" စသဒ္ဒါပါဖွယ်မလို။ [အာဒိဖြင့် ခိတ္တစိတ္တ, ဝေဒနာဋ္ဋတို့ကို ယူ။] (နိကဍ္ဎနေ စ၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။) အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
သံဃိကဝိဟာရော၊ သံဃိကကျောင်းလည်းကောင်း။ ဥပသမ္ပန္နဿ၊ ၏။ ဘဏ္ဍနကာရကာဘာဝါဒိဝိမုတ္တတာ၊ ဘဏ္ဍနကာရက၏အဖြစ် အစရှိသည်တို့မှ လွတ်သူ၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ [အာဒိဖြင့် ကလဟကာရက, ဝိဝါဒကာရကတို့ကို ယူ။] ကောပေန၊ စိတ်ဆိုးခြင်းကြောင့်။ နိကဍ္ဎနံဝါ၊ နှင်ထုတ်ခြင်းသော်လည်းကောင်း။ နိကဍ္ဎာပနံဝါ၊ နှင်ထုတ်စေခြင်းသော်လည်းကောင်း။ ပေ။ ဣတိ၊ တည်း။
အဋ္ဌမေ၊ ၌။ ဥပရိဝေဟာသကုဋိယာတိ၊ ကား။ ဥပရိအထက်ထပ်၌။ အစ္ဆန္နတလာယ၊ မဖုံးအပ်သော အပြင်ရှိသော။ ဝါ၊ ကြမ်းမခင်းအပ်သော အပြင်ရှိသော။ ဒွိဘူမိကကုဋိယာဝါ၊ ၂ထပ်ရှိသောကျောင်း၌သော်လည်းကောင်း။ တိဘူမိကကုဋိယာဝါ၊ ၃ ထပ်ရှိသောကျောင်း၌သော်လည်းကောင်း။ (အဘိနိသီဒေယျဝါ အဘိနိပဇ္ဇေယျဝါတို့၌စပ်။) ပန၊ ဆက်။ ပဒဘာဇနေ၊ ၌။ ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ အဓိပ္မေတံ၊ အလိုရှိအပ်သော။ ကုဋိံ၊ ကျောင်းကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ [မဇ္ဈိမဿ၊ ပမာဏအားဖြင့်အလယ်အလတ်၌ဖြစ်သော။ ပုရိသဿ၊ ၏။ အသီသဃဋ္ဋာ၊ ဦးခေါင်းကို မထိခိုက်လောက်သော ကျောင်းသည်။ (ဝေဟာသကုဋိ၊ မည်၏။)]ဥပရိဝေဟာသကုဋိယာ ။ ။၂ ထပ် ၃ ထပ်ကျောင်း၌ အထက်ထပ်တွင် ကြမ်းမခင်း‌ရသေး၍ကောင်းကင်ပြင်ကဲ့သို့ ဟာလာဟင်းလင်း ဖြစ်နေသော ကျောင်းကို "ဝေဟာသကုဋိ" ဟု ခေါ်၏၊ ထို့ကြောင့် "အစ္ဆန္နတလာယ" ဟုဖွင့်သည်၊ "အစ္ဆန္န- မဖုံးအပ်" ဟူသည် "ကြမ်းပြင်မဖုံးအပ်" တည်း၊ "ကြမ်းမခင်းအပ်" ဟု ဆိုလိုသည်၊ [ဥပရိဝေဟာသကုဋိယာတိ- ဥပရိမတလေ (အထက်ထပ်၌) အသန္ထတပဒရာယ (မခင်းအပ်သော ပျဉ်ချပ်ရှိသော- ကြမ်းမခင်းရသေးသော) ကုဋိယာ၊-ဋီကာ၊ ဥပရိ- ၌၊ ဝေဟာသော (ဟာလာဟင်းလင်းသည်)၊ ယဿာတိ ဥပရိဝေဟာသာ၊ သာစ+သာ+ကုဋိ စာတိ ဥပရိဝေဟာသကုဋိ။]
အသီသဃဋ္ဋာ ။ ။ထိုဝေဟာသကုဋိသည် အနိမ့်အမြင့် အမျိုးမျိုးရှိသော်လည်း ဤသိက္ခာပုဒ်၌ ဦးခေါင်း မထိခိုက်လောက်အောင်မြင့်သော ကျောင်းကိုသာ ယူစေလိုသောကြောင့် ပဒဘာဇနီ၌ "အသီသဃဋ္ဋာ" ဟု မိန့်သည်၊ ဃဋ္ဋေတိ- ထိခိုက်တတ်၏၊ ဣတိ ဃဋ္ဋာ၊ သီသံ+န ဃဋ္ဋာ အသီသဃဋ္ဋာ- ဦးခေါင်းကို မထိခိုက်သော (ဦးခေါင်းလွတ်သော) ကုဋိ၊ (အယုတ္တသမာသ်)။
ဆက်ဦးအံ့ ---ဤသိက္ခာပုဒ်သည် အောက်ထပ်၌နေသော ရဟန်း၏ ဦး‌ခေါင်းပေါ်၌ ခုတင်ခြေထောက် ပြုတ်ကျမှုကြောင့် ပညတ်ရသော သိက္ခာပုဒ်တည်း၊ ထို့ကြောင့် အောက်ထပ်သည် ရဟန်းများသွားလာရာ၌ ဦးခေါင်းလွတ်အောင် မြင့်သောကျောင်း ဖြစ်စေရမည်၊ ဦးခေါင်းမလွတ်သော ကျောင်း၌ ငုံ့၍ သွားနေသူကား သူ၏ အပြစ်သာ။
အာဟစ္စပါဒကန္တိ၊ ကား။ အင်္ဂေ၊ အပေါင်၌။ ဝိဇ္ဈိတွာ၊ ထွင်း၍။ ပဝေသိတပါဒကံ၊ သွင်းအပ်သော အခြေရှိသော။ (မဉ္စံ ဝါ ပီဌံ ဝါတို့၌ စပ်)။
အဘိနိသီဒေယျာတိ၊ ကား။ အဘိဘဝိတွာ အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ၊ လွှမ်းမိုး၍။ နိသီဒေယျ၊ ထိုင်အံ့။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ ဧတံ၊ ဤမဉ္စံ ပီဌံဟူသော သဒ္ဒါသည်။ ဘုမ္မတ္ထေ၊ သတ္ထမီဝိဘတ်၏အနက်၌။ ဥပယောဂဝစနံ၊ ဒုတိယာဝိဘတ်ရှိသော သဒ္ဒါတည်း။ မဉ္စေ ဝါ၊ ၌‌သော်လည်းကောင်း။ ပီဌေဝါ၊ ‌၌သော်လည်းကောင်း။ နိသီဒေယျ ဝါ၊ ထိုင်မူလည်း ထိုင်အံ့။ နိပဇ္ဇေယျဝါ၊ အိပ်မူလည်းအိပ်အံ့။ ဣတိ အတ္ထော။
ပန၊ ဆက်။ အဘီတိ ဣဒံ၊ အဘိဟူသော ဤပုဒ်သည်။ ပဒသောဘနတ္ထေ၊ နိသီဒေယျနိပဇ္ဇေယျပုဒ်တို့ကို တင့်တယ်စေခြင်း, တန်ဆာဆင်ခြင်း အနက်၌။ ဥပသဂ္ဂမတ္တမေဝ၊ ဥပသာရမျှသာတည်း။ တသ္မာ, ယော ဘိက္ခု၊ သည်။ ဝုတ္တလက္ခဏာယ၊ ‌သော။ [ဥပရိအစ္ဆန္နတလာယ ဒွိဘူမိကကုဋိယာ ဝါ စသည်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော လက္ခဏာရှိသော။] (ဝေဟာသကုဋိယာကို နောက်မှ ပေး။) သဗ္ဗန္တိမေန၊ အလုံးစုံတို့၏ အဆုံး၌ဖြစ်သော။ ပရိစ္ဆေဒေန၊ အပိုင်းအခြားဖြင့်။ ယာဝ၊ လောက်။ ပမာဏမဇ္ဈိမဿ၊ ပမာဏအားဖြင့် အလယ်အလတ်၌ဖြစ်သော။ ပုရိသဿ၊ ၏။ သဗ္ဗသော၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဟေဋ္ဌိမာဟိ၊ အောက်၌ဖြစ်ကုန်သော။ တုလာဟိ၊ ထုပ်လျှောက်တို့ဖြင့်။ [ထုပ်လျှောက်ဖြင့် "ဆင့်" ကိုယူပါ၊ ညောင်စောင်း, အင်းပျဉ်ကို ထုပ်လျှောက်ပေါ်တင်၍ မဖြစ်, ဆင့်ပေါ်၌သာ တင်၍ ဖြစ်သည်။] သီသံ၊ ဦးခေါင်းကို။ န ဃဋ္ဋေတိ၊ မထိခိုက်။ ဧတ္တကံ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်တိုင်အောင်။ ဥစ္စာယ၊ မြင့်သော။ ဝေဟာသကုဋိယာ၊ ဟင်းလင်းအပြင်ရှိသော ကုဋိ၌။ ကုလာနံ၊ ထုပ်လျှောက်တို့၏၊ ဥပရိ၊ ၌။ ဌပိတေ၊ ထားအပ်သော။ အာဟစ္စပါဒကေ၊ အပေါင်၌ထွင်း၍ သွင်းအပ်သော အခြေရှိသော။ မဉ္စဝါ၊ ၌သော်လည်းကောင်း။ ပီဌေဝါ၊ ၌သော်လည်းကောင်း။ နိသီဒတိဝါ၊ ထိုင်မူလည်း ထိုင်အံ့။ နိပဇ္ဇတိဝါ၊ အိပ်မူလည်းအိပ်အံ့။အာဟစ္စပါဒကံ ။ ။အာဟစ္စ- အပေါင်ထွင်း၍+ ပဝေသိတော+ ပါဒေါ ယဿာတိ အာဟစ္စပါဒကော၊ (မဉ္စော)၊ [အာပုဗ္ဗ, ဟန+တွာ၊ တွာကို ရစ္စပြု၍ "အာဟစ္စ"ဟု ဖြစ်၏၊ ပဝေသိတအလယ်ပုဒ် ကျေ၊] ဤအာဟစ္စပါဒက ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်သာ ခြေထောက်ပြုတ်ကျစရာ ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်၌ အာဟစ္စပါဒက ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်နှင့်သာ ဆိုင်၏၊ အခြား ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်များနှင့် မဆိုင်။
ဘုမ္မတ္ထေ ဝါ ။ ။အဘိကို "အဘိဘဝန အနက်ရှိ" ဟုကြံလျှင် မဉ္စံ ပီဌံတို့သည် အဘိ၌ ထုံးစံအတိုင်း ကံအဖြစ်ဖြင့် စပ်ရသောကြောင့် အထူးမဖွင့်တော့ဘဲ အဘိကို "အနက်သီးခြားမရှိ, နိသီဒေယျပုဒ်ကို တင့်တယ်ဝေဆာအောင် တန်ဆာဆင်ရုံသာ" ဟု ကြံလျှင် မဉ္စံ ပီဌံတို့၌ ဒုတိယာသည် (ကံအဖြစ်ဖြင့် စပ်ဖို့ရာ မရှိသောကြောင့်) သတ္တမီအနက်၌ သက်ရသည်၊ ထို့ကြောင့် "ဘုမ္မတ္ထေ ဝါ ဥပယောဂဝစနံ" သည် အဘိအတွက် အနက်မရှိသော ဒုတိယနည်းအတွက် အဖွင့်တည်း။
တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ အနုပခဇ္ဇသိက္ခာပဒေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။ (နိသီဒန္တဿ ဝါ နိပဇ္ဇန္တဿ ဝါ၊ အစရှိသည်တို့ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်-ဟူလို။) ပယောဂဂဏနာယ၊ အားဖြင့်။ ပါစိတ္တိယံ။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ‌ပေ။ ဥပရိဝေဟာသကုဋိယာ၊ အထက်ဆင့်တွင် ဟင်းလင်းအပြင်ရှိသောကျောင်း၌။ အာဟစ္စပါဒကံ၊ အပေါင်၌ ထွင်း၍ သွင်းအပ်သောအခြေရှိသော။ မဉ္စပီဌံ၊ ကို။ သဟသာ၊ အဆောတလျင်။ ဝါ၊ ဖိ၍။ [သဟသာ အဘိဘဝိတွာ အဇ္ဈောတ္ထရိတွာ။] အဘိနိသီဒနအဘိနိပဇ္ဇနဝတ္ထုသ္မိံ၊ ထိုင်ခြင်း အိပ်ခြင်းဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ ပေ။ ပုဂ္ဂလိကေ၊ သော။ (ဝိဟာရေ၊ ၌။ အဘိနိသီဒန္တဿ ဝါ၊ ၏လည်းကောင်း။ အဘိနိပဇ္ဇန္တဿ ဝါ၊ ၏လည်းကောင်း။) တိကဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ အတ္တနော ဝါ၊ ၏သော်လည်းကောင်း။ ဝိဿာသိကဿ ဝါ၊ ၏သော်လည်းကောင်း။ သန္တကေ၊ သော။ ဝိဟာရေ၊ ၌။ (နိသီဒန္တဿ၌စပ်။) အဝေဟာသကုဋိယာ၊ ဝေဟာသကုဋိ မဟုတ်သော သစ်ရွက်ကျောင်း စသည်၌လည်းကောင်း။ [အဝေဟာသကုဋိယာတိ၊ ဘူမိယံ ကတပဏ္ဏသာလာဒီသု။ ထိုကျောင်းမျိုး၌ သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်စရာ မရှိ။] သီသဃဋ္ဋာယ၊ ဦးခေါင်းကို ထိခိုက်သော ‌ဝေဟာသကုဋိ၌လည်းကောင်း (ဦးခေါင်းမလွတ်သော ဝေဟာသကုဋိ၌လည်းကောင်း)။ ယဿာ၊ အကြင်ဝေဟာသကုဋိ၏။ ဟေဋ္ဌာဝါ၊ အောက်အပြင်သော်လည်း။ (ဝါဖြင့် ဥပရိတလံကို ဝိကပ်ပြုသည်။) ဒဗ္ဗသမ္ဘာရာဒီနံ၊ သစ်သားတည်းဟူသော အဆောက်အဦး အစရှိသည်တို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ နိက္ခိတ္တတ္ထာ၊ ထားအပ်ကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ အပရိဘောဂံ၊ မသုံးစွဲအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဥပရိတလံဝါ၊ အထက်အပြင်သော်လည်း။ (ဝါဖြင့် ‌ဟေဋ္ဌာကို ဝိကပ်ပြုသည်။) ပဒရသဉ္စိတံ (ဝါ)၊ ပျဉ်ချပ်တို့ဖြင့် စီအပ်သည်သော်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ပျဉ်ခင်းအပ်သည်သော်လည်းကောင်း။ (ဝါ ယူ၍ စပ်။) သုဓာဒိပရိကမ္မကတံဝါ၊ အင်္ကတေ အစရှိသည်တို့ဖြင့် ပရိကမ်ပြုအပ်သည်သော်လည်းကောင်း။ (ဟောတိ၊ ၏။) တတ္ထ၊ ထိုဝေဟာသကုဋိကျောင်း၌လည်းကောင်း။ အာဟစ္စပါဒကေ၊ အာဟစ္စပါဒက ညောင်စောင်း, အင်းပျဉ်၌။ နိသီဒန္တဿ၊ ထိုင်သောရဟန်း၏လည်းကောင်း။ (အနာပတ္တိ၌ စပ်)။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ ဝေဟာသဋ္ဌေပိ၊ ဟင်းလင်းအပြင်၌ တည်သည်လည်းဖြစ်သော။ တသ္မိံ အာဟစ္စပါဒကေ၊ ထို အာဟစ္စပါဒက ညောင်စောင်းအင်းပျဉ်၌။ ဌိတော၊ ရပ်လျက်။ ကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုကို။ စေ ဂဏှာတိဝါ၊ အကယ်၍မူလည်း လှမ်းယူအံ့။ [ဥပရိနာဂဒန္တကာဒီသု လဂ္ဂိတံ စီဝရာဒိံ ယံကိဉ္စိ ဂဏှာတိ ဝါ၊ အထက်အမြင့် ဆင်စွယ်ကောက် စသည်တို့၌ ချိတ်ထားအပ်သော သင်္ကန်းစသည်ကို ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်ပေါ်တက်၍ လှမ်းယူအံ့။ လဂ္ဂတိ ဝါတိ ဧတ္ထ ဧသေဝ နယော။] သီသဃဋ္ဋာယ ။ ။ယာ သီသံ ဃဋ္ဋာ ဟောတိ၊ တတ္ထာပိ အနာပတ္တိ၊ န ဟိ သက္ကာ တတ္ထ- (ထိုဦးခေါင်းထိသောကျောင်း၌) ဟေဋ္ဌာပါသာ‌ဒေ အနောနတေန (မကိုင်မညွတ်ဘဲ) ဝိစရံတုံ၊ တသ္မာ အသဉ္စရဏဋ္ဌာနတ္တာ (လှည့်လည်ရာအရပ် မဟုတ်သောကြောင့်) ပရဿ ပီဠာန ဘဝိဿတိ။ (စေ) လဂ္ဂတိဝါ၊ အကယ်၍မူလည်း လှမ်းချိတ်အံ့။ (တဿစ၊ ထိုရဟန်း၏လည်းကောင်း။) ယဿ၊ အကြင်ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်၏။ ပဋာဏိ၊ မယ်နသည်။ ဝါ၊ စို့သည်။ ဝါ၊ သံသည်။ ဒိန္နာ၊ ပေးအပ်ပြီးသည် (ရိုက်အပ်ပြီးသည်)။ ဟောတိ၊ ၏။ ပါဒသီသာနံ၊ ခြေထောက်ထိပ်တို့၏။ ဥပရိ၊ ၌။ အာဏိ၊ မယ်နသည်။ ဝါ၊ ကို။ ပဝေသိတာ၊ သွင်းအပ်ပြီးသည် (ရိုက်အပ်သည်)။ (ဟောတိ)။ တတ္ထ၊ ထို‌ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်၌။ နိသီဒန္တဿစ၊ ၏လည်းကောင်း။ ပေ။ အနာပတ္တိ။
သံဃိကော၊ ဖြစ်သော။ ဝိဟာရော၊ ကျောင်းလည်းကောင်း။ အသီသဃဋ္ဋာ၊ ဦးခေါင်းကို မထိခိုက်လောက်သော (ဦးခေါင်းထိခိုက်လောက်အောက် မမြင့်သော)။ ဝေဟာသကုဋိ၊ ဋိလည်းကောင်း။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်၌။ သပရိဘောဂံ၊ သုံးဆောင်ခြင်းနှင့်တကွဖြစ်ခြင်းလည်းကောင်း။ အပဋာဏိဒိန္နေ၊ မပေးအပ်သော မယ်နရှိသော (သံမရိုက်အပ်သော)။ အာဟစ္စပါဒကေ၊ ၌။ နိသီဒနံဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ပေ။ ဣတိ၊ တည်း။
နဝမေ၊ ၌။ မဟလ္လကန္တိ၊ ကား။ သဿာမိကံ၊ ကျောင်းရှင်ဒါယကာရှိသော (ကျောင်းရှင်ဒါယကာရှိသောကြောင့်မဟလ္လကဖြစ်သော- ဟူလို။)
ဝိဟာရံတိ၊ ကား။ ဥလ္လိတ္တာ ဝလိတ္တံ၊ အတွင်းသုတ်လိမ်းအပ်, အပြင်သုတ်လိမ်းအပ်သော တိုက်ကျောင်းကို။ [မဟလ္လကပုဒ်ကို ဝိဟာရကာရသိက္ခာပုဒ်၌, ဥလ္လိတ္တာဝလိတ္တပုဒ်ကို ကုဋိကာရသိက္ခာပုဒ်၌ ဖွင့်ခဲ့ပြီ။]
ယာဝဒွါရကောသာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဒွါရကောသော နာမ၊ သမည်သည်။ (ပဒေသာ၌စပ်။) ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒေန၊ အလွန်ကို ပိုင်းခြားခြင်းအားဖြင့်။ ပီဌသံဃာတဿ၊ တံခါးပေါင်၏။ ဝါ၊ ကျည်းခွေ၏။ သမန္တာ၊ ထက်ဝန်းကျင်၌။ အဍ္ဎတေယျဟတ္ထော၊ အခွဲအားဖြင့် ၃‌ တောင်ရှိသော။ ဝါ၊ ၂တောင့်ထွာရှိသော။ ပဒေသော၊ အရပ်တည်း။
အဂ္ဂဠုဋ္ဌပနယာတိ၊ ကား။ သကဝါဋကဿ၊ တံခါးရွက်နှင့်တကွဖြစ်သော။ပဋာဏိ ဒိန္နာ ။ ။[ပဋိပက္ခဘူတာ- (အောက်က သွင်းထားသော ခြေကို အပေါ်ကနေ၍ ရိုက်ရသည့်အတွက်) ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၍ ဖြစ်သော အာဏိ- မယ်န (စို့- သံ) ပဋာဏိ၊]ညောင်စောင်းခြေထောက်ကို အပေါင်၌သွင်းပြီးလျှင် အပေါ်က(သို့မဟုတ်)ဘေးက "မယ်န"ဟု‌ရှေးကခေါ်ကြသော စို့ (ဝါ-သံ) ကိုရိုက်ထားလျှင် ခြေထောက်ပြုတ်၍ မကျနိုင်၊ "ပါဒသီသာနံ ဥပရိ အာဏိ ပဝေသိတာ" ကား ပဋာဏိ ဒိန္နာ ကိုထပ်၍ ဖွင့်သော စကားတည်း။
သမန္တာ၊ ပေ၊ ပဒေသောတိ ။ ။ယဿ ဝေမဇ္ဈေ ဒွါရံ(တံခါးမ) ဟောတိ၊ ဥပရိဘာဂေ စဥစ္စာ ဘိတ္တံ၊ တဿ (အလယ်၌ တံခါးရှိ၍, တံခါးအထက်၌လည်း နံရံအမြင့်ရှိသော ထိုကျောင်း၏)တီသု ဒိသာသု သမန္တာ (ဘေးနှစ်ဖက် အထက်အားဖြင့် အရပ်၃မျက်နှာ ပတ်ဝန်းကျင်၌) အဍ္ဎတေယျဟတ္ထော ပဒေသော (ဒွါရကောသဟု ခေါ်အပ်သောအရပ်တည်း၊)
ဒွါရဗန္ဓဿ၊ တံခါးပေါင်၏။ နိစ္စလဘာဝတ္ထာယ၊ မလှုပ်ရှားသည်၏အဖြစ်အကျိုးငှာ။ (ပုနပ္ပုနံ လိမ္ပိတဗ္ဗော ဝါ လိမ္ပာပေတဗ္ဗော ဝါ ထည့်ပါဌ်စပ်။)
ကဝါဋံ၊ တံခါးရွက်သည်။ လဟုပရိဝတ္တကံ၊ လျင်မြန်သော ပြန်လည်ခြင်း ရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ဝိဝရဏကာ‌လေ၊ ဖွင့်ရာအခါ၌။ ဘိတ္တိံ၊ နံရံကို။ အာဟနတိ၊ ထိခိုက်တတ်၏။ ပိဒဟနကာလေ၊ ပိတ်ရာအခါ၌။ ဒွါရဗန္ဓံ၊ တံခါးပေါင်ကို (ကျည်းခွေကို)။ (အာဟနတိ၊ ၏။)
တေန အာဟနေန၊ ထိုသို့ ထိခိုက်ခြင်းကြောင့်။ ဘိတ္တိ၊ သည်။ ကမ္ပတိ၊ တုန်လှုပ်၏။ တတော၊ ထိုသို့ တုန်လှုပ်ခြင်းကြောင့်။ မတ္တိကာ၊ မြေညက်သည်။ စလတိ၊ လှုပ်၏။ စလိတွာ၊ ၍။ ဝါ၊ လှုပ်ခြင်းကြောင့်။ သိထိလာ ဝါ ဟောတိ၊ လျော့သည်သော်လည်း ဖြစ်၏။ ပတတိ ဝါ၊ ပြိုကျသော်လည်း ပြိုကျတတ်၏။ တေန၊ ထို့ကြောင့်။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ယာဝ။ ပေ။ အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယာတိ၊ ယ ဟူ၍။ အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုယာဝဒါရကောသာအဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယ ဟူသော ပါဌ်၌။ ဣဒံ နာမ၊ ဤမည်သော အမှုကို။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ထိုက်၏။ ဝါ၊ ရမည်။ ဣတိ၊ သို့။ မာတိကာယံ၊ ကာ၌လည်း။ ကိဉ္စာပိ နေဝ ဝုတ္တံ၊ အကယ်၍ကားဆက်၍ ‌ဟော‌တော်မမူအပ်။ ပဒဘာဇနေ၊ ၌လည်း။ (ကိဉ္စာပိ) န ဝုတ္တံ၊ အပ်။ ပန၊ ထိုသို့ပင် ဆက်၍ ဟောတော်မမူအပ်ပါသော်လည်း။ အတ္ထုပ္ပတ္တိယံ၊ အကြောင်းဝတ္ထု၏ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၌။အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယ ။ ။အဂ္ဂဠသဒ္ဒါသည် (ဤနေရာ၌) တံခါးရွက်ကို ဟော၏၊ သို့သော်လည်းတံခါးရွက်နှင့် တံခါးပေါင် (ကျည်းခွေ) တို့သည် မကင်းနိုင်ရကား အဝိနာဘာဝနည်းအားဖြင့် တံခါးပေါင်ပါ ယူစေလို၍ "သကဝါဋကဿ ဒွါရဗန္ဓဿ" ဟု မိန့်သည်၊ "ဌပန- ထားခြင်း" ဟူသည် မလှုပ်ရှားအောင် ထားခြင်းတည်း၊ ထို့နောက် ဆိုလိုရင်း အဓိပ္ပာယ်ကို ထင်ရှားပြလို၍ "ကဝါဋံ ဟိ" စသည်မိန့်။
တတ္ထ ကိဉ္စာပိ ။ ။သိက္ခာပုဒ်ပါဠိတော်၌လည်းကောင်း,ပဒဘာဇနီပါဠိတော်၌လည်းကောင်း "အဂ္ဂဠဋ္ဌပန အကျိုးငှာ+မည်သည့် ကိစ္စကို ပြုလုပ်ရမည်" ဟု တိုက်ရိုက်မပါသည် မဟုတ်ပါလော၊ ထိုသို့ မပါသောကြောင့် အဘယ်အနက်ကို မှတ်ရပါမည်နည််းဟု မေးဖွယ်ရှိ၍ "တတ္ထ ကိဉ္စာပိ၊ ပေ၊ ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော" ဟု မိန့်၊ သိက္ခာပုဒ်နှင့် ပဒဘာဇနီတို့၌ "အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယ" စပ်ဖို့ရာ ကြိယာမပါသော်လည်း ဝတ္ထုကြောင်း၌ "အထပ်ထပ် မိုးမှု, သုတ်လိမ်းမှု" ကိုပြသော "ပုနပ္ပုနံ ဆာဒါပေတိ၊ ပုနပ္ပုနံ လိမ္ပာပေတိ"ဟူသော ကြိယာ ပါရှိ၏၊ ထိုကြိယာပုဒ်များတွင် အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယနှင့် စပ်ဖို့ရန် လျော်သော လိမ္ပာပေတိကို လိုက်စေ၍ "ပုနပ္ပုနံ လိမ္ပိတဗ္ဗော ဝါ, လိမ္ပာပေတဗ္ဗော ဝါ" ဟူသော ကြိယာပုဒ်များကို ထည့်လျက် အနက်ကို မှတ်ပါ-ဟူလို။
ပုနပ္ပုနံ။ ပေ။ လေပါပေတီတိ၊ ပုနပ္ပုနံ။ ပေ။ လေပါပေတိဟူသော စကားရပ်၏။ အဓိကာရတော၊ လိုက်လာခြင်းကြောင့်။ ယာဝဒွါရကောသာ၊ တံခါးပေါင်၏ ထက်ဝန်းကျင် နှစ်တောင့်ထွာ အရပ်တိုင်အောင်။ အဂ္ဂဠဋ္ဌပနာယ၊ တံခါးရွက် တံခါးပေါင်တို့ကို မလှုပ်ရှားအောင် ထားခြင်းငှာ။ ပုနပ္ပုနံ၊ ထပ်ကာ ထပ်ကာ။ လိမ္ပိတ‌ဗ္ဗော ဝါ၊ ကိုယ်တိုင်မူလည်း လိမ်းကျံအပ် လိမ်းကျံနိုင်၏။ လိမ္ပာပေတဗ္ဗော ဝါ၊ သူတစ်ပါးကိုမူလည်း လိမ်းကျံစေအပ် လိမ်းကျံစေနိုင်၏။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။
အာလောကသန္ဓိပရိကမ္မာယာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ဝါတပါနကဝါဋကာ၊ လေသောက်ပြတင်း၏ တံခါးရွက်ငယ်တို့ကို။ အာလောကသန္ဓီတိ၊ န္ဓိ ဟူ၍။ ဝုစ္စန္တိ၊ ကုန်၏။
တေ၊ ထိုလေသောက်ပြတင်း၏ တံခါးရွက်ငယ်တို့သည်။ ဝိဝရဏကာ‌လေ၊ ဖွင့်ရာအခါ၌။ ဝိဒတ္ထိမတ္ထံပိ၊ တစ်ထွာ အတိုင်းအရှည် ရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ အတိ‌ရေကံပိ၊ တစ်ထွာထက် ပိုလွန်သည်လည်းဖြစ်သော။ ဘတ္တိပ္ပ‌ဒေသံ၊ နံရံအရပ်ကို။ ပဟရန္တိ၊ ရိုက်ခတ်ကုန်၏။ ပန၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤလေသောက်ပြတင်း၌။ ဥပစာရော၊ ဥပစာကို။ သဗ္ဗဒိသာသု၊ အလုံးစုံသော အရပ်တို့၌။ [နံပါးနှစ်ဖက်နှင့် အထက်‌အောက်ကို ဆိုသည်။] လဗ္ဘတိ၊ ရအပ် (ရနိုင်) ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သဗ္ဗဒိသာသု၊ တို့၌။ ကဝါဋဝိတ္ထာရပ္ပမာဏော၊ တံခါးရွက်၏အပြန့်ကျက် ပမာဏရှိသော။ ဩကာသော၊ ကို။ အာလောကသန္ဓိပရိကမ္မတ္ထာယ၊ လေသောက်ပြတင်းတံခါးရွက်ကို ခိုင်မြဲအောင်ပြုခြင်း အကျိုးငှာ။ ပေ။ ဣတိ အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ ဧတ္ထ၊ ဤအာလောကသန္ဓိပရိကမ္မာယဟူသော ပါဌ်၌။ အဓိပ္ပာယော၊ ဘုရားရှင်၏ အလိုတော်တည်း။
ဧဝံ၊ ဤသို့လျှင်။ လေပကမ္မေ၊ သုတ်လိမ်းမှု၌။ ယံ၊ အကြင်ကိစ္စကို။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ထိုက်၏။ တံ၊ ထိုကိစ္စကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြ‌တော်မူပြီး၍။ ဣဒါနိ၊ ၌။ ဆဒနေ၊ အမိုး၌။ ကတ္တဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်သော ကိစ္စကို။ ဒဿေတုံ၊ ငှာ။ ဒွတ္တိစ္ဆဒနဿာတိ အာဒိံ၊ ဿအစရှိသော စကားရပ်ကို။ အာလောကသန္ဓိ ။ ။အာ‌လောက-အပြင်မှ ဝင်လာသော အရောင်အလင်းကို+သံဓာတိ-ပိတ််ဆို့တတ်၏၊ ဣတိ အာလောကသန္ဓိ" ဟူသော ဝစနတ္ထ နှင့်အညီ အလင်းရောင်ကို ပိတ်ကာသော လေသောက်ပြတင်း၏ တံခါးရွက်ငယ်များကို "အာလောကသန္ဓိ"ဟု ခေါ်၏၊ ဝါတံ+ပိဝတီတိ ဝါတပါနံ-လေကို သောက်တတ်သော ပြတင်းပေါက်၊ ဝါတပါနဿ+ကဝါဋကာ- တံခါးရွက်အငယ်စားတို့တည်း၊ ဝါတပါနကဝါဋကာ- တို့။ အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုစကားရပ်၌။ ဒွတ္တိစ္ဆဒနဿ ပရိယာယန္တိ၊ ကား။ ဆဒနဿ၊ အမိုး၏။ ဒွတ္တိပ္ပရိယာယံ၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ် ၂ထပ် ၃ထပ်ကို။ (အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ၌စပ်။) ပရိက္ခေပေါ၊ ဝန်းကျင်ထပ်ဆင့်၍မိုးခြင်းကို။ ပရိယာယံ၊ ယ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ပရိက္ခေပဒွယံ ဝါ၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ် ၂ထပ်ဆင့်၍ မိုးခြင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ ပရိက္ခေပတ္တယံ ဝါ၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ် ၃ထပ်ဆင့်၍ မိုးခြင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ၊ စီမံအပ် စီမံအပ်နိုင်၏။ ဣတိ အတ္ထော။
အပ္ပဟရိတေ ဌိတေနာတိ၊ ကား။ အဟရိတေ၊ စိမ်းစိုသော ကောက်ပင် ပဲပင် မရှိရာ အရပ်၌။ ဌတွာ၊ ၍။ (အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ၌စပ်။)
စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤအပ္ပဟရိတေဟူသော ပါဌ်၌။ သတ္တဓညာဒိဘေဒံ၊ စပါးမျိုး ၇ ပါးအစရှိသော အပြားရှိသော။ ပုဗ္ဗဏ္ဏံ၊ ကောက်ကိုလည်းကောင်း။ မုဂ္ဂ။ ပေ။ ကုမ္ဘဏ္ဍာဒိဘေဒံ၊ ပဲနောက်, ပဲကြီး, နှမ်း, ပဲပိစပ်, ဗူး, ‌ဖရုံ အစရှိသော။ပရိယာယံ ။ ။ပရိ(ပုနပ္ပုနံ)- အဖန်ဖန် အထပ်ထပ်+အယတိ (ပဝတ္တတိ)- ဖြစ်တတ်၏၊ ဣတိ ပရိယာယော၊ ပရိ ပုဗ္ဗ, ဣဓာတ်, ဏပစ္စည်းဖြင့် "ပရိယာယော" ဟု ပုလ္လိင်ဖြစ်၏၊ ဒွတ္တိ ဟူသော သင်္ချာရှေ့ရှိမှ "ဒွေ ဝါ တယော ဝါ ပရိယာယာ ဒွတ္တိပရိယာယံ" ဟု ဒိဂုသမာသ်ဖြစ်၍ နပုလ္လိင် ဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် "ပရိယာတော ဝုစ္စတိ"ဟု ရှိလျှင် သာ၍ သဒ္ဒါထုံးစံကျမည်၊ ပရိ(ပုနပ္ပုနံ)+ခိပိယတေတိ ပရိက္ခေပေါ- မိုးသင့်သော အရပ်ကို ပတ်ပတ်လည်၌ အထပ်ထပ်မိုးခြင်းကို "ပရိက္ခေပ"ဟုခေါ်သည်။[သိက္ခာပုဒ်၌ "ဒွတ္တိစ္ဆဒနဿ ပရိယာယံ"ဟု ရှိရာဝယ် ဆဒနဿ အလယ်ဝုဒ်ခြားလျက် ဒွတ္တိ+ပရိယာယတို့ကို သမာသ်ဖြစ်ကြသည်ဟု မှတ်ပါ။]
ဆက်ဦးအံ့ ။ ။"ဆဒနဿ ဒွတ္တိပရိယာယံ" ဟူရာ၌ ကျောင်းဆောင်တစ်ခုလုံး၏ မိုးသင့်ရာ အရပ်ကို အားလုံး မိုးပြီးသောအခါ "ဧကပရိယာယ- တစ်ထပ်မိုး" ဟုမှတ်ပါ၊ ထို့နောက် ထပ်၍ အားလုံး မိုးပြီးသောအခါ "ဒွိပရိယာယ- ၂ထပ်မိုး" ဟု မှတ်ပါ၊ ဤသို့ ၂ထပ်မိုးပြီးတိုင်အောင်သဘောမကျသေးလျှင် ဖျက်၍ ပြင်စေနိုင်၏၊ ၂ထပ်ကို သဘောကျ မိုးဖို့ရန် စီမံပြီးနောက် ၃ ထပ်မြောက် အမိုးကို မိုးဖို့ ပြင်ဆင်ရာ၌ကား "ဤအတိုင်းပင် မိုးရစ်တော့" ဟု စီမံ၍ ဖဲသွားရမည်၊ "မဖဲသွားဘဲ ထိုနေရာ၌ ရပ်နေလျှင်လည်း ဘာမျှ ပြောခွင့်မရ" ဟု ပါစိတျာဒိအဋ္ဌကထာ၌ ဆိုသည်။
တေရသကဏ် ။ ။ဣမိနာ ပန နယေန သဗ္ဗသ္မိံ ဝိဟာရေ ဧကဝါရံ ဆာဒိတေ တံ ဆဒနံ ဧကမဂ္ဂံတိ ဂဟေတွာ ဒွေ မဂ္ဂေတိ ဝုတ္တံ၊ ပရိယာ‌‌ယေန ဆာဒနေပိ ဣမိနာဝ နယေန ယောဇေတဗ္ဗံတိ တီသုပိ ဂဏ္ဌိပဒေသု ဝုတ္တံ၊ တံ (ထိုစကားသည်) ပုနပ္ပုနံ ဆာဒါပေသီတိ ဣမာယ ပါဠိယာ (နှင့်လည်းကောင်း) သဗ္ဗံပိ စေတံ ဆဒနံ ဆဒနုပရိ (အမိုး၏ အထက်၌ ထပ်၍ မိုးခြင်းကို) ဝေဒိတဗ္ဗံတိ ဣမိနာ အဋ္ဌကထာဝစနေန သမေတိ။
အပ္ပဟရိတေ ။ ။"အဟရိတေ"ဟု ဖွင့်သောကြောင့် အပ္ပသဒ္ဒါသည် အဘာဝ(မရှိခြင်း) အနက်ဟောဟု သိစေ၏၊ "အပ္ပိစ္ဆော- အလိုဆိုးမရှိ"ဟူရာ၌ ကဲ့သို့တည်း။ [နတ္ထိ+ဟရိတံ ယတ္ထာတိ အပ္ပဟရိတံ (ဌာနံ)။]
အပရဏ္ဏံ စ၊ ပဲကိုလည်းကောင်း။ ဟရိတံတိ၊ တံ ဟူ၍။ အဓိပ္ပေတံ၊ အလိုရှိအပ်၏။ ယံ၊ အကြင်ကောက်ပဲသီးနှံသည်။
ယံ၊ အကြင်ကောက်ပဲသီးနှံသည်။ တသ္မိံခေတ္တေ၊ ထိုကျောင်းတည်မည့် လယ်၌။ ဝုတ္တံ၊ စိုက်ပျိုးအပ်ပြီးသည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) န တာဝ သမ္ပဇ္ဇတိ၊ မပြည့်စုံသေး။ [ဝုတ္တံတိ ဝပိတံ၊ စိုက်တော့ စိုက်အပ်ပြီး။ သို့သော် အပင်မပေါက်သေး-ဟူလို။] ဝဿေ၊ မိုးသည်။ ပတိတေ ပန၊ ကျသော်ကား။ သမ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ ပြည့်စုံလတ္တံ့။ တမ္ပိ၊ ထိုကောက်ပဲသီးနှံသည်လည်း။ ဟရိဟသင်္ခမေဝ၊ ဟရိတဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သည်၏အဖြစ်သို့သာ။ ဂစ္ဆတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ တသ္မိံ၊ ထိုစိမ်းစိုသော ကောက်ပင် ပဲပင် ရှိရာအရပ်၌။ ဌတွာ၊ ရပ်၍။ အဓိဋ္ဌဟန္တော၊ စီမံသော ရဟန်းသည်။ ဒုက္ကဋံ၊ သို့။ အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။
အပ္ပဟရိတေ၊ စိမ်းစိုသော ကောက်ပဲပင် မရှိရာအရပ်၌။ ဌတွာ၊ ၍။ အဓိဋ္ဌဟန္တဿာပိ၊ စီမံသော ရဟန််း၏လည်း။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။ ပရိစ္ဆေဒေါ့၊ အပိုင်းအခြားတည်း။ ပိဋ္ဌိဝံသဿ ဝါ၊ ခေါင်လျှောက်ဝါး၏သော်လည်းကောင်း။ ကူဋာဂါရထုပိကာယ ဝါ၊ စုလစ်မွန်းချွန် အထွတ်တင်အပ်သော ကျောင်း၏ထုပိကာ၏သော်လည်းကောင်း။ ပဿေ၊ နံပါး၌။ ဝါ၊ ဘေး၌။ နိသိန္နော၊ ထိုင်နေသော။ ပုရိသော၊ သည်။ ဆဒနမုခဝဋ္ဋိ အန္တေန၊ အမိုးခြင်ပိတ်၏ အစွန်းဖြင့်။ ဩလောကေန္တော၊ အောက်သို့ ကြည့်လတ်သော်။ ယသ္မိံ ဘူမိဘာ‌ဂေ၊ အကြင်မြေ အဖို့၌။ ဌိတံ၊ တည်သော။ ဘိက္ခုံ၊ ကို။ ပဿတိ၊ မြင်နိုင်၏။ ယသ္မိံ စ၊ အကြင်အရပ်၌လည်း။ ဌိတော၊ တည်သော ရဟန်းသည်။ ဥပရိ၊ အထက်၌။ နိသိန္နကံ၊ ထိုင်နေသော။ပုဗ္ဗဏ္ဏံ အပရဏ္ဏံ ။ ။ပုဗ္ဗံ-ပဲ၏ရှေ့၌ဖြစ်သော+အန္နံ-အစာတည်း၊ ပုဗ္ဗန္နံ-စာ၊ သက္ကတ၌ "ပြုဗ္ဗ" ဟုရှိ၍ န္နကို ဏ္ဏပြု၊ အပရံ-စပါး၏နောက်မှ ‌ဖြစ်သော+အန္နံ အပရဏ္ဏံ၊ ကမ္ဘာဦး၌ စပါးမျိုးသည် ရှေးဦးစွာ‌ ပေါ်၍ ပဲမျိုးက နောက်မှ ပေါ်သတတ်။
တသ္မိံ ဌတွာ၊ ပေ၊ အာပဇ္ဇတိ ။ ။ဤပါဌ်ဖြင့် ဆိုအပ်ပြီးသော ပမာဏအပိုင်းအခြားရှိသော အရပ်၌ ပုဗ္ဗဏ္ဏ စသည်တို့ မရှိမှသာ ကျောင်းတည်ကောင်းသည်၊ ပုဗ္ဗဏ္ဏ စသည်တို့ ရှိနေလျှင် ကျောင်းမတည်ရဟု ပြသည်။
ပိဋ္ဌိ၊ ပေ၊ ပဿေ ။ ။ပိဋ္ဌိဝံသဿဖြင့် အလျားလိုက် မိုးအပ်သော ကျောင်း၏ ခေါင်လျှောက်ဝါး (အသား)ကိုပြ၏၊ ကုဋိဂါရထုပိကာယဖြင့် အထွတ်တင်အပ်သော‌ ကျောင်း၏အမိုးအလယ်ခေါင်၌ အထွတ်ထုပိကာကို ပြသည်။
မုခဝဋ္ဋိအန္တေန ။ ။အမိုး၏ အစွန်အဖျားကို မုခဝဋ္ဋိဟု ဆိုသည်၊ အခြင်ရနယ်များကို ပိတ်ဆီးထားသောကြောင့် "ခြင်ပိတ်" ဟု ခေါ်၏၊ ခေါင်အုတ်ဘေး၌(သို့မဟုတ် ထာပိကာ၏ ဘေး၌) နေ၍ အပေါ်မှ ငုံ့ကြည့်သော ယောကျ်ားသည် အမိုးအစွန်း ခြင်ပိတ်ဖျားဆီသို့ မျက်စိတန်း၍ ကြည့်လိမ်မည်၊ ထိုသို့ ကြည့်လျှင် အောက်၌ ရပ်၍ စီမံနေသူကို မြင်လောက်သော နေရာ၌ ရပ်၍ စီမံရမည်၊ အောက်က ကြည့်သော ရဟန်းကလည်း အထက်၌ ပြခဲ့သော အရပ်ဝယ် နေသူကို မြင်နိုင်လောက်သော ‌နေရာ ဖြစ်ရမည်-ဟူလို။
တံ၊ ထိုယောကျ်ားကို။ တထေဝ၊ ထိုခြင်ပိတ်စွန်းဖြင့်ပင်။ ဥလ္လောကေန္တော၊ မော်ကြည့်လတ်သော်။ ပဿတိ၊ ၏။ တသ္မိံ၊ ထိုအချင်းချင်း မြင်နိုင်လောက်ရာ အရပ်၌။ ဌာတဗ္ဗံ၊ တည်နေရာ၏။ [ဘာ့ကြောင့်နည်း- မတော်တဆကျောင်းပြိုလာလျှင် မိမိကို မပိနိုင်လောက်သောနေရာ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။] (ဣတိ အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ ပရိစ္ဆေဒေါ၊ တည်း။ ထည့်၍စပ်။) တဿ၊ ထိုအပိုင်းအခြား၏။ အန္တော၊ အတွင်း၌။ အပ္ပဟရိတေပိ၊ စိမ်းစိုသော ကောက်ပင် ပဲပင်မရှိရာ အရပ်၌လည်း။ ဌာတုံ၊ ရပ်ခြင်းငှာ။ (ရပ်ခွင့်ကို)။ န လဘတိ၊ မရ။
တတော စေ ဥတ္တရီတိ၊ ကား။ မဂ္ဂေန၊ လမ်းစဉ်အားဖြင့်။ (အဖြောင့်အားဖြင့်)။ ဆာဒိယမာနေ၊ မိုးအပ်သောကျောင်း၌။ တိဏ္ဏံ၊ သုံးထပ်ကုန်သော။ မဂ္ဂါနံ၊ လမ်းစဉ်တို့၏ (အဖြောင့်မိုးခြင်းတို့၏)။ (ဥပရိ၊ အထက်ဖြစ်သော စတုတ္ထမဂ္ဂ၌လည်းကောင်း။) ပရိယာယေန၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ်သောအားဖြင့်။ ဆာဒိယမာနေ၊ ၌။ တိဏ္ဏံ၊ ကုန်သော။ ပရိယာယာနံ၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ် မိုးအပ်သော အမိုးတို့၏။ ဥပရိ၊ အထက်ဖြစ်သောစတုတ္ထပရိယာယ၌လည်းကောင်း။ (စေ အဓိဋ္ဌဟေယျ၌စပ်။) ဣဋ္ဌက။ ပေ။ သုဓာပိ၊ အုတ်, ကျောက်, အင်္ဂတေတို့ဖြင့်။ ဆာဒိယမာနေ၊ ၌။ ဣဋ္ဌက။ ပေ။ ဂဏနာယ၊ အုတ်ချပ်, ကျောက်ချပ်, အင်္ဂတေအစိုင်အခဲ အရေအတွက်အားဖြင့်။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ တိဏပဏ္ဏေဟိ၊ မြက် သစ်ရွက်တို့ဖြင့်။ ဆာဒိယမာနေ၊ ၌။မဂ္ဂေန ဆာဒိယမာနေ ။ ။မ‌ဂ္ဂေန ဆာဒိယမာနေတိ-အပရိက္ခိတွာ (ထက်ဝန်းကျင်မလှည့်ပတ်ဘဲ) ဥဇုကမေဝ (ဖြောင့်ဖြောင့်တန်းတန်းသာလျှင်) ဆာဒိယမာနေ၊ ရှေးအုတ်တိုက်များဝယ် အုတ်ချပ်မိုးရာ၌ တဖြောင့်တည်း တန်းစီ၍ မိုးရသည်၊ ဤသို့ မိုးသင့်ရာ အရပ်အားလုံး မိုးပြီးမှ တစ်ဖန် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်ဆင့်၍ မိုးရသည်၊ ဤမဂ္ဂေန ဆာဒိယမာနေဖြင့် ပိဋ္ဌိဝံသဿဟု ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်း ခေါင်လျှောက် ပါသော အမိုးမျိုးကို ပြ၏။
ပရိယာယေန ဆာဒိယမာနေ ။ ။မြက် သစ်ရွက်တို့ကို ပဌမအကြိမ် မိုးရာ၌ပင် မြက်အထပ်ထပ်, သစ်ရွက်အထပ်ထပ် လှည့်ပတ်မိုးထား၍ မြေညက်စသည်တို့ဖြင့် အင်္ဂတေမံသလိုမံရသည်၊ ထို့နောက် ဒုတိယအကြိမ်လည်း ဤနည်းအတိုင်း မိုးရသည်၊ "ပရိယာယေန ဆာဒိယမာနေ" ပါဌ်ဖြင့် ကူဋာဂါရ ထုပိကာတင်သော အမိုးကို ပြသည်။
ဣဋ္ဌက၊ ပေ၊ ဆာဒိယမာနေ ။ ။ဤစကားသည် "မဂ္ဂေန ဆာဒန" အတွက် စကားတည်း၊ မဂ္ဂဖြင့် မိုးရာ၌ အုတ်-ကျောက်-အင်္ဂတေတို့ဖြင့် မိုးရကား အုတ်ချပ်အရေအတွက်, ကျောက်ပြားအရေအတွက်, အင်္ဂတေခဲ အရေအတွက်အားဖြင့် ပါစိတ်အာပတ်သင့်သည်-ဟူလို။
တိဏပဏ္ဏေဟိ ။ ။ပရိယာယမိုးရာ၌ မြက်ဖြင့် ဖြစ်စေ, သစ်ရွက်ဖြင့် ဖြစ်စေ မိုးနိုင်၏၊ ထိုသို့ မိုးလျှင် သစ်ရွက်အရေအတွက်, မြက်ဆုပ်အရေအတွက်အားဖြင့် ပါစိတ်အာပတ်များစွာသင့်သည်၊ [တတ္ထ မဂ္ဂေန ဆာဒနံ ဣဋ္ဌကသိလာသုဓာဒီဟိ လဗ္ဘတိ ပရိယာယေန ဆာဒနံတိဏပဏ္ဏေဟီတိ အာဟ -ဣဋ္ဌကသိလာသုဓာဒီဟီတိ အာဒိ၊] [ရှေးက "အုတ်, ကျောက်, သစ်ရွက်, အင်္ဂတေ, မြက်" ဟု ၅မျိုးသာ ရှိသောကြောင့် ထို ၅မျိုးကို ပြသည်၊ ယခုခေတ်သွပ်, ကတ်, ဓနိ, သက်ငယ်မျိုးများလည်း အချပ်အရေအတွက်အားဖြင့် ပါစိတ်ပင်။]
ပဏ္ဏဂဏနာယစေဝ၊ သစ်ရွက်အရေအတွက်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ တိဏမုဋ္ဌိဂဏနာယ စ၊ မြက်ဆုပ်အရေအတွက်အားဖြင့်လည်းကောင်း။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ ပုနပ္ပုနံ၊ ထပ်ကာ ထပ်ကာ။ ဆာဒါပနလေပါပနဝတ္ထုသ္မိံ၊ မိုးစေခြင်း, သုတ်လိမ်းစေခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပေ။ တိကပါစိတ္တိယံ၊ တည်း။ ဦနဒွတ္တိပ္ပရိယာယေ၊ ယုတ်လျော့သော ၂ ထပ် ၃ ထပ် အမိုး၌။ အတိရေကသညိနော၊ လည်းကောင်း။ ဝေမတိကဿ ဝါ၊ ၍သော်လည်းကောင်း။ (အဓိဋ္ဌဟန္တဿ၊ ၏။) ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။
သေတဝဏ္ဏာဒိကရဏေ၊ ဖြူသောအဆင်း အစရှိသည်ကို ပြုခြင်း၌။ (အဓိဋ္ဌဟန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။) ဒွတ္တိပ္ပရိယာယေ၊ ဝန်းကျင်လှည့်ပတ် ၂ ထပ် ၃ ထပ် သောအမိုး၌သော်လည်းကောင်း။ ဦနကဒွတ္တိပ္ပရိယာယေ ဝါ၊ ၂ ထပ် ၃ ထပ် အောက်ယုတ်လျော့သော အမိုး၌သော်လည်းကောင်း။ (အဓိဋ္ဌဟန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။) လေဏဂုဟာတိဏကုဋိကာဒီသု၊ လိုဏ်, ဂူ, မြက်မိုးကုဋိ အစရှိသည်တို့၌။ [တံခါးတပ်ထားလျှင် လိုဏ်, တံခါးမတပ်ဘဲ တောင်ခေါင်းသက်သက် ဖြစ်လျှင် "ဂူ"ဟု ဋီကာ ခွဲ၏။] (အဓိဋ္ဌဟန္တဿ စ)။ အညဿ၊ အခြားသူ၏ အတ္ထာယ-ငှာ။ (အဓိဋ္ဌဟန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။) အတ္တနော၊ ၏။ ဓနေန၊ အပ်သောဥစ္စာဖြင့်။ ကာရေန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။ ဝါသာဂါရံ၊ နေရာကျောင်းကို။ ဌပေတွာ၊ ထား၍။ သေနာနိ၊ ကြွင်း‌သော အဆောက်အဦးတို့ကို။ ပေ။ အနာပတ္တိ။
မဟလ္လကဝိဟာရတာ၊ ကြီးသောကျောင်း၏‌အဖြစ်လည်းကောင်း။ အတ္တနော၊ ၏။ ဝါသာဂါရတာ၊ နေရာကျောင်း၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ဥတ္တရိ၊ ၂ ထပ် ၃ ထပ်ထက်အလွန်။ အဓိဋ္ဌာနံ၊ စီမံခြင်းလည်းကောင်း။ ပေ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။ဆက်ဦးအံ့-- ရှေးက မိုးမယို‌‌အောင် အထပ်ထပ် မိုး‌လေ့ရှိကြ၏၊ ထို့ကြောင့် "မဂ္ဂေန ဆာဒနံ" စသည်၌ တစ်ထပ်ပြီး တစ်ထပ် ဆင့်၍ ဆင့်၍ မိုးခြင်းဟု မှတ်ပါ။ [သဗ္ဗံပိ စေတံ ဆဒနံ ဆဒနုပရိ (အမိုးအဆင့်ဆင့်) ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ဥပရူပရိဆန္နော ဟိ ဝိဟာရော စိရံ အနောဝဿကောဟောတိ၊(အတော်ကြာအောင် မိုးမယိုနိုင်၊) ဣတိ မညမာနာ ဧဝံ (ဤသို့ အထပ်ထပ်) ဆာဒေန္တိ။]
သေတဝဏ္ဏာဒိကရဏေ ။ ။အာဒိဖြင့် ကာဠဝဏ္ဏ (အမဲသုတ်ခြင်း) ဂေရုကံ ပရိကမ္မ (ဂွေ့နီစသော အနီသုတ်ခြင်း) စသည်ကို ယူ၊ ထိုသို့ သုတ်မှုကြောင့် ကျောင်းမလေးရကား အထပ်ထပ် သုတ်သော်လည်း အနာပတ္တိ။
ဒသမေ၊ ၌။ ဇာနံ သပ္ပာဏကံတိ၊ ကား။ ဧတံ၊ ဤ‌ရေသည်။ သပါဏကံ၊ ပိုးနှင့်တကွ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဒိသွာ ဝါ၊ ၍လည်းကောင်း။ သုတွာ ဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ယေန ကေနစိ၊ အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော။ အာကာရေန၊ အခြင်းအရာအားဖြင့်။ ဇာနန္တော၊ သိလျက်။
သိ‌ဉ္စေယျ ဝါ သိဉ္စာပေယျ ဝါတိ၊ ထား။ တေန ဥဒကေန၊ ထိုပိုးကောင်ရှိသော ရေဖြင့်။ (တိဏံ ဝါ၊ မြက်ကိုသော်လည်းကောင်း။ မတ္တိကံ ဝါ၊ မြေညက်ကိုသော်လည်းကောင်း။) သယံ ဝါ၊ ကိုယ်တိုင်မူလည်း။ သဉ္စေယျ၊ ဖျန်းအံ့။ (ပက်အံ့။) အညံဝါ၊ အခြားသူကိုမူလည်း။ အာဏာပေတွာ၊ ၍။ သိဉ္စာပေယျ၊ ဖျန်းပက်စေအံ့။
တတ္ထ၊ ထိုသို့ ဖျန်းပက်ရာ၌။ ဓာရံ၊ ရေအယဉ်ကို။ အဝိစ္ဆိန္ဒိတွာ၊ မဖြတ်မူ၍။ သိဉ္စန္တဿ၊ တစ်ခါတည်း သွန်းလောင်းသော ရဟန်း၏။ ဧကသ္မိံ ဃဋေ၊ တစ်ခုသောရေအိုး၌။ [ဃဋေတိ၊ ဥဒကဃဋေ။] ဧကာဝ၊ တစ်ချက်သာလျှင်ဖြစ်သော။ အာပတ္တိ (ဟောတိ)။ (ဓာရံ၊ ကို။) ဝိစ္ဆိန္ဒန္တဿ၊ ဖြတ်သောရဟန််း၏။ ဝါ၊ ဖြတ်၍ဖျန်းပက်သော ရဟန်း၏။ (ရပ်နား၍ ရပ်နား၍ ဖျန်းပက်သော ရဟန်း၏-ဟူလို။) ပယောဂဂဏာနာယ၊ ပယောဂအရေအတွက်အားဖြင့်။ အာပတ္တိယော (‌ဟောန္တိ)။
မာတိကံ၊ ပိုးရှိသော ရေမြောင်းကို။ ပမုခံ၊ မိမိလိုရာသို့ ရှေးရှု။ ကရောတိ၊ အံ့။ ဒိဝသမ္ပိ၊ တစ်နေ့ပတ်လုံးလည်း။ သန္ဒတု၊ စီးပါ‌စေ။ ဧကာဝ အာပတ္တိ။
တတ္ထ တတ္ထ၊ ထိုထိုအရပ်၌။ ဝါ၊ က။ ဗန္ဓိတွာ၊ ဖွဲ့ဆီး၍။ အညတော၊ အခြားအရပ်သို့။ နေန္တဿ၊ ဆောင်သောရဟန်း၏။ ပယောဂဂဏာနာယ၊ ဖြင့်။ အာပတ္တိယော (‌ဟောန္တိ)။
ဗဟုကမ္ပိ၊ များစွာလည်းဖြစ်သော။ တိဏပဏ္ဏသာခါဒိံ၊ မြက်, သစ်ရွက်, သစ်ခက် အစရှိသောဝတ္ထုကို။ ဧကပ္ပယောဂေန၊ တစ်ကြိမ်တည်းသောပယောဂဖြင့်။ ဥဒကေ၊ ပိုးရှိသောရေ၌။ ပက္ခိပန္တဏ၊ ထည့်သောရဟန်း၏။ ဧကာဝ၊ တစ်ချက်သာလျှင်ဖြစ်သော။တေန ဥဒကေန ။ ။သိက္ခာပုဒ်ပါဠိတော်၌ "သပါဏကံ ဥဒကံ တိဏံ ဝါ၊ ပေ၊ သိဉ္စေယျ" စသည်ဖြင့် ရှိ၏၊ "‌‌တေန ဥဒကေန" ဟု ဖွင့်သောကြောင့် ဥဒကံ၌ ဒုတိယာကို ကရိုဏ်းအနက်ဟောဟု သိစေ၏ဟု ပါစိတျာဒိယောဇနာ ဖွင့်၏၊ သို့သော် "ရေကို မြက်ပေါ်သို့လောင်း, မြေညက်ပေါ်သို့ သွန်းဖျန်း"ဟု ဆိုလျှင် ဥဒကံ၌ ကံအနက်ပင် ရနိုင်သောကြောင့် "‌တေန ဥဒကေန" သည် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သာ ဖြစ်မည် ထင်သည်။
မာတိကံ ပမုခံ ။ ။မာတိကာဟူသည် ပိုးကောင်ရှိသော ရေမြောင်းတည်း၊ ပမုခံပုဒ်ကို "အဘိမုခံ" ဟု ပါစိတျာဒိယောဇနာ ဖွင့်၏၊ မိမိဆောင်လိုရာသို့သွားအောင် မြောင်းကို (ရွှံ့ညွန်များကို ဖယ်သောအားဖြင့်) ရှေးရှုပြသည်-ဟူလို။
ဥဒကေပက္ခိပန္တဿ ။ ။ဤစကားဖြင့် "ပိုးရှိသော ရေထဲသို့ တိဏမတ္တိကတို့ကို ထည့်သော ရဟန်း" ဟု ပြသည်၊ ထို့ကြောင့် ဤနည်းအလို "ဥဒကံ-ရေထဲသို့၊ တိဏံ ဝါ- ကိုလည်းကောင်း၊ မတ္တိကံ ဝါ- ကိုလည်းကောင်း" ဟုပေးရသည်၊ "ဥဒကေ"ကား အဓိပ္ပာယ်နက်ကို ဖွင့်ခြင်းတည်း။ [ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာ၌ ၂ နည်းလုံး အနက်ပေးထား၏။]
အာပတ္တိ (ဟောတိ)။ ဧကေကံ၊ တစ်ခုစီ တစ်ခုစီ။ ပက္ခိပန္တဿ၊ ၏။ ပေ။ အာပတ္တိယော။
စ၊ ဆက်။ ဣဒံ၊ ဗဟုကမ္ပိ တိဏပဏ္ဏသာခါဒိံ အစရှိသော ဤစကားကို။ (ဝုတ္တံ၌စပ်။) ယံ၊ အကြင်ရေသည်။ ဧဝံ၊ ဤသို့ မြက်စသည်ကို။ ပက္ခိပိယမာနေ၊ ထည့်အပ်သော်။ ပရိယာဒါနံ၊ ကုန်ခန်းခြင်းသို့။ ဂစ္ဆတိ၊ ရောက်၏။ ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့် နောက်ကျုလတ်သော်။ (အချို့စာများ၌ ယတ္ထ-ဟု ရှိသည်ကားမကောင်း။) ပါဏကာ၊ ပိုးကောင်ငယ်တို့သည်။ မရန္တိ၊ သေကုန်၏။ (တထာ၊ ထိုသေနိုင်လောက်အောင်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။) အာဝိလံ ဝါ၊ နောက်ကျုသည်သော်လည်း။ ဟောတိ။ တာဒိသံ၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်သော ရေကို။ (မြက်စသည် ထည့်လိုက်လျှင် ကုန်ခန်းသွားရမည့်ရေ, နောက်ကျုမည့်ရေကို။) သန္ဓာယ ဝုတ္တံ။ မဟာဥဒကံ၊ များစွာသောရေကို။ (သန္ဓာယ) န (ဝုတ္တံ)။
သိဉ္စာပနေ၊ သွန်လောင်းစေခြင်း၌။ အာဏတ္တိယာ၊ စေခိုင်း‌ခြင်းကြောင့်။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ ဧကာဏတ္တိယာ၊ တစ်ကြိမ်စေခိုင်းကြောင့်။ ဗဟုကမ္ပိ၊ များစွာသော ရေကိုလည်း။ သိဉ္စတု၊ သွန်လောင်း‌ပစေ။ အာဏာပကဿ၊ ၏။ ဧကမေဝ၊ တစ်ချက်သာလျှင် ဖြစ်သော။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ)။ ပေ။ အပ္ပာဏကေ၊ ပိုးမရှိသောရေ၌။ သပ္ပာဏကသညိနော၊ ပိုးနှင့်တကွဖြစ်သော ရေဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍သော်လည်းကောင်း။ ဥဘောသု၊ အပ္ပာဏက, သပ္ပာဏက ၂ပါးလုံးတို့၌။ ဝေမတိကဿ၊ ၍လည်းကောင်း။ (သိဉ္စန္တဿ၊ ၏။) ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။
(အပ္ပာဏကေ၊ ၌။) အပ္ပာဏကသညိနော၊ ၍။ သိဉ္စန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။ အသဉ္စိစ္စ (ဝါ)၊ သညာနှင့်တကွ မစေ့ဆော်မူ၍သော်လည်းကောင်း။ အသတိယာ ဝါ၊ သတိကင်းသဖြင့်လည်းကောင်း။ သိဉ္စန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။ အဇာနန္တဿ၊ ပိုးရှိမှန်းမသိသော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။ ပေ။ အနာပတ္တိ။
ဥဒကဿ၊ ၏။ သပါဏကတာ၊ ပိုးနှင့်တကွဖြစ်သည်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ သိဉ္စနေန၊ သွန်လောင်းခြင်းကြောင့်။ ပါဏကာ၊ ပိုးငယ်တို့သည်။ မရိဿန္တိ၊ သေကုန်လတ္တံ့။ ဣတိ၊ သို့။ ဇာနနံ၊ သိခြင်းလည်းကောင်း။ တဉ္စ ဥဒကံ၊ ထိုရေကိုလည်း။ တာဒိသမေဝ၊ ထိုကဲ့သို့ရှုအပ်သည်သာလျှင်လည်းကောင်း။ (ပိုးသေလောက်သောရေ ဖြစ်ခြင်းလည်းကောင်း-ဟူလို။) ဝဓကစေနာယ၊ သတ်ကြောင်းစေတနာနှင့်။ ဝိနာ၊ ကင်း၍။ ယေန ကေနစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော။ ကရဏီယေန၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စကြောင့်။ ဝိနာ ဝဓကစေတနာယ ။ ။"ပိုးကောင်တွေ သေချင် သေပစေ" ဟူသော ဝကေစေတနာဖြင့် သွန်းဖျန်းလျှင် (လောင်းထည့်လျှင်) သပါဏကဝဂ်၌ လာမည့် သပါဏကသိက္ခာပုဒ်အရပါစိတ်အာပတ် သင့်သည်၊ ထို့ကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်၌ ဝဓကစေတနာ မပါဘဲ အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် လောင်းထည့်သော ရဟန်းမှာ အနာပတ္တိ၊ ဥပမာ---မီးထွန်းလျှင် ပိုးကောင်ကလေးများ သေမည်ဟု သိသော်လည်း အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် မီးထွန်းသော ရဟန်းမှာ အာပတ်မသင့်သကဲ့သို့တည်း။ တိဏာဒီနံ၊ မြက် အစရှိသည်တို့ကို။ သိဉ္စနံ၊ သွန်ထည့်ခြင်းလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ပေ။
ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ တည်း။ တိစိတ္တံ၊ ၏။ ပေ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။ [တစ်ရံတစ်ခါ ကုသိုလ်စိတ်ဖြင့်လည်း ပိုးရှိသောရေကို သုံးစွဲမိ, ရဟန္တာများလည်း ဤသိက္ခာပုဒ်ကို မသိ၍ ပြုမိတတ်သောကြောင့် "ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ"ဟုလည်းကောင်း, ကုသိုလ် အကုသိုလ် အဗျာကတစိတ်ရှိလျက် သင့်အပ်သောကြောင့် "တိစိတ္တ" ဟုလည်းကောင်း ဆိုသည်။]
ဒုတိယော၊ သော။ ဘူတဂါမဝဂ္ဂေါ၊ တည်း။