Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
AI-汉译-Nissaya
简体中文
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

၈. ‌အစ္စေကစီဝရ သိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ ၈။ အစ္စေကစီဝရ သိက္ခာပုဒ်

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

၈. ‌အစ္စေကစီဝရ သိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၈။ အစ္စေကစီဝရ သိက္ခာပုဒ်

အဋ္ဌမေ၊ ၌။ **ဒသာဟာနာဂတန္တိ**၊ ကား။ ဒသ၊ ဆယ်ခုကုန်သော။ အဟာနိ၊ ရက်တို့တည်း။ ဒသာဟံ၊ ဆယ်ရက်။ တေန ဒသာဟေန၊ ထို ၁ဝရက်သည်။ အနာဂတာ၊ မရောက်အပ်သေးသော လပြည့်နေ့တည်း။ ဒသာဟာနာဂတာ၊ ၁ဝ ရက်သည် မရောက်အပ်သေးသော လပြည့်နေ့။ ဒသာဟေန၊ ၁ဝ ရက်သည်။ အသမ္ပတ္တာ၊ မရောက်အပ်သေးသော လပြည့်နေ့တည်း။ ဣတိ အတ္ထော၊ ဒသာဟာ နာဂတံ၊ ၁ဝ ရက်သည် မရောက်အပ်သေးသော။ အနာဂတံ။ ။ ဤပုဒ်ကို ကတ္တားဟော ကြံ၍ "၁ဝ ရက်ဖြင့် မရောက်သေးသော"ဟု ပေးကြ၏၊ "အဘယ်သို့ မရောက်သေးသနည်း" ဟု ကံကို မေးလျှင် "ကတ္တိကပုဏ္ဏမသို့ မရောက် သေး" ဟု ဖြေရလိမ့်မည်၊ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ထိုကတ္တိကပုဏ္ဏမသည် အနာဂတနှင့် အရတူရကား ကံလည်း သူ, ကတ္တားလည်း သူပင်" ဖြစ်နေပေလိမ့်မည်၊ ထို့ကြောင့် "ဆယ်ရက်သည်+ မရောက်အပ်" ဟု တစ်မျိုးကြံ၍ ပေးလိုက်သည်။ တံ၊ ထိုလပြည့်ပတ်လုံး၌။ အစ္စန္တ သံယောဂဝသေန၊ ဂ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဘုမ္မတ္ထေ၊ သတ္တမီအနက်၌။ ဥပယောဂဝစနံ၊ ဒုတိယာဝိဘတ်သည်။ အစ္စန္တ ၊ပေ၊ ဥပယောဂဝစနံ။ ။ "ဒသာဟာနာဂတ ကတ္တိကတေမာသိကပုဏ္ဏမ" ဟူသည် သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ ရောက်ဖို့ရန် ဆယ်ရက်လိုသေးသော သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၅ ရက်နေ့တည်း၊ ထို ၅ ရက်နေ့ တစ်နေ့တည်းသာ မဟုတ်၊ ရောက်ဖို့ရန် လိုသေးသော ဆယ်ရက်အားလုံးတည်း- ဟု သိစေလို၍ "အစ္စန္တသံယောဂဝသေန" ဟု ဖွင့်သည်၊ ထိုအစ္စန္တ သံယောဂ ကိုလည်း သတ္တမီအနက်၌ သက်ရသော အစ္စန္တသံယောဂဟု သိစေလို၍ "ဘုမ္မတ္ထေ" ဟု ဖွင့်ပြန်သည်၊ သီတင်းကျွတ် လမပြည့်ခင် ဆယ်ရက်ပတ်လုံး နေ့စဉ်နေ့စဉ်၌ အစ္စေက သင်္ကန်း ရအံ့-ဟူလို၊ ထို့ကြောင့် သစေပိ တာနိ ဒိဝသာနိ ၊ပေ၊ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ"ဟု ဖွင့်လိမ့်မည်။ (ဟောတိ။)
**ကတ္တိက ၊ပေ၊ ပုဏ္ဏမံ**တိ၊ ကား။ ပဌမကတ္တိကပုဏ္ဏမံ၊ ပဌမကြတ္တိကာ နက္ခတ်နှင့် ယှဉ်သော လပြည့်နေ့ပတ်လုံး၌။ ပဌမကတ္တိကပုဏ္ဏမံ။ ။ ကတ္တိကာနက္ခတ်သည် ပုဗ္ဗ-ပစ္ဆိမဟု ၂ မျိုးရှိ၏၊ ထိုတွင် ပုဗ္ဗကတ္တိကာကို ယူစေလို၍ "ပဌမကတ္တိက"ဟု ဖွင့်သည်၊ ထိုပဌမကြတ္တိကာနက္ခတ်နှင့် ယှဉ်သော လပြည့်သည် မိုး ၃ လတို့၏ အဆုံးဖြစ်သောကြောင့် "တေမာသိက" ဟု သိက္ခာပုဒ်၌ မိန့်တော်မူသည်၊ တယော + မာသာ + တိမာသံ၊ တိမာသံ ယဿာ အတ္တီတိ တေမာသိကာ (ပုဏ္ဏမာ)။ ဝါ၊ သီတင်းကျွတ်လပြည့်နေ့ပတ်လုံး၌။ ဣဓာပိ၊ ဤကတ္တိကတေမာသိကပုဏ္ဏမံဟူသော ပါဌ်၌လည်း၊ (ဥပယောဂဝစနံ-၌ စပ်။) ပဌမပဒဿ၊ ဒသာဟာနာဂတံဟူသော ပဌမပုဒ်၏။ အနုပယောဂတ္တာ၊ အစဉ် လိုက်၍ ယှဉ်စပ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပုရိမနယေနေဝ၊ ရှေးအစ္စန္တသံယောဂ နည်းဖြင့်သာလျှင်။ ဘုမ္မတ္ထေ ဥပယောဂဝစနံ (ဟောတိ)၊ ၏ ။ ဣဓာပိ ၊ပေ၊ ဥပယောဂဝစနံ။ ။ ဒသာဟာနာဂတံ၌ သာမက, ဤပုဏ္ဏမံ၌လည်း "အစ္စန္တသံယောဂ ဘုမ္မတ္ထ၌ပင် ဒုတိယာသက်" ဟု သိစေလို၍ "ဣဓာပိ ၊ပေ၊ ဥပယောဂဝစနံ" ဟု မိန့်၊ ဘာ့ကြောင့်နည်း-... ပဌမပဒဿ အနုပယောဂတ္ထာ-ဒသာဟာနာဂတံဟူသော ပဌမပုဒ်က (ဝိသေသနအဖြစ်ဖြင့်) လိုက်၍ ယှဉ်စပ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း၊ ဝိသေသျပုဒ်သည် ဝိသေသနပုဒ်နှင့် အနက်တူ ဝိဘတ်တူရိုးဖြစ်သောကြောင့်-ဟူလို။
ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ ၏။ (ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊) ယတော၊ အကြင်နေ့မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ ပဌမပဝါရဏာ၊ ဏာနေ့ကို။ ဒသာဟာနာဂတာတိ၊ တာ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ တာနိ ဒိဝသာနိ၊ ထိုနေ့တို့ပတ်လုံး။ ဝါ၊ ထိုနေ့အားလုံးတို့၌။ အစ္စန္တမေဝ၊ အဆက်မပြတ်သာလျှင်။ တာနိ ၊ပေ၊ အစ္စန္တမေဝ။ ။ ဋီကာ၌ "တေသု ဒသာဟေသု ယတ္ထကတ္ထစိ ဒိဝသေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ" ဟု ဖွင့်သည်ကို ဆင်ခြင်၊ ထိုဆယ်ရက်တွင် ယတ္ထကတ္ထစိနေ့မှာ ရခြင်းကို ဆိုလိုသည် မဟုတ်၊ အစ္စန္တသံယောဂ (အဆက်မပြတ်ဘဲ) ဆယ်ရက်လုံးမှာ ရခြင်းကို ဆိုလိုသည်၊ ထို့ကြောင့် "သစေပိ" ဟု သမ္ဘာဝနာ ဇောတကပိဖြင့်လည်းကောင်း, သဗ္ဗံပိ-ရသမျှ အားလုံးကိုလည်းကောင်းဟု ဆိုသည်၊ ထိုပိဖြင့် "ဆယ်ရက်ပတ်လုံးမှာ ရသမျှကိုသော်မှ ခံယူ ကောင်းသေးလျှင် ထိုဆယ်ရက်တည်းတွင် တစ်ရက်ရက်၌ ရသောသင်္ကန်းကို ခံယူကောင်း ကြောင်းမှာ ဘာပြောစရာ လိုတော့မှာလဲ" ဟု ဂရဟာဆည်း။ ဘိက္ခုနော၊ ၏။ အစ္စေကစီဝရံ၊ အစ္စေက သင်္ကန်းသည်။ သစေပိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ အကယ်၍မူလည်း ဖြစ်အံ့။ ဝါ၊ လည်း ရအံ့။ (ဧဝံသတိ၊) ဣဒံ၊ သင်္ကန်းသည်။ အစ္စေကံ၊ အစ္စေက သင်္ကန်းတည်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဇာနမာနေန၊ သိသော။ ဘိက္ခုနာ၊ သည်။ သဗ္ဗေပိ၊ အလုံးစုံကိုလည်း။ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ခံယူနိုင်၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်သည်။ ဝါ၊ ကို။ (ဝုတ္တံ ဟောတိ။)
တေန၊ "ထို ဒသာဟာနာဂတံ ကတ္တိကာတေမာသိကပုဏ္ဏမံ" ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ ပဝါရဏာမာသဿ၊ ဏာ လ၏။ ဝါ၊ သီတင်းကျွတ်လ၏။ ဇုဏှပက္ခပဉ္စမီတော၊ လဆန်းပက္ခ ၅ ရက်မြောက်နေ့မှ။ ပဋ္ဌာယ၊ ၍။ ဥပ္ပန္နဿ၊ ဖြစ်သော။ စီဝရဿ၊ ၏။ နိဓာနကာလော၊ သိုမှီးရာကာလသည်။ ဝါ၊ ကို၊ (အဓိဋ္ဌာန် ဝိကပ္ပနာ မပြုဘဲ ထားရာအခါကို-ဟူလို။) ဒဿိတော၊ ပြအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
စ၊ ဆက်။ ဧသ၊ ဤသင်္ကန်းသိုမှီးရာ ကာလကို။ ဒသာဟ ၊ပေ၊ ဓာရေတဗ္ဗံတိ ဣမိနာဝ၊ ဗ္ဗံဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်ပင်။ ကာမံ သိဒ္ဓေါ၊ အကယ်၍ကား ပြီးပါပေပြီ။ ပန၊ ထိုသို့ပင် ပြီးပါသော်လည်း။ အတ္ထုပ္ပတ္တိဝသေန၊ ဖြစ်ပေါ်လာသော အကြောင်းဝတ္ထု၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝါ၊ သိက္ခာပုဒ် ဝတ္ထုနိဒါန်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ အပုဗ္ဗံဝိယ၊ အသစ်ကိုကဲ့သို့။ အတ္ထံ၊ ကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြတော်မူ၍။ သိက္ခာပဒံ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ထပိတံ၊ ထားတော်မူအပ်ပြီ။ကာမဉ္စေသ၊ပေ၊ ထပိတံ။ ။ သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၅ ရက်နေ့မှ စ၍ လပြည့်အတွင်း ရအပ်သောသင်္ကန်းသည် လပြည့်နေ့၌ ၁ဝ အရုဏ်ရ၏၊ ထုံးစံအတိုင်းဆိုလျှင် နောက် တစ်အရုဏ် မတက်စေရ၊ ထိုနေ့၌ အဓိဋ္ဌာန် ဝိကပ္ပနာ ပြုရမည်၊ သို့သော် လပြည့်ကျော် ၁ရက်အတွက် တက်သော အရုဏ်လည်း အဓိဋ္ဌာန် ဝိကပ္ပနာ မပြုဘဲ ထားကောင်းသော သင်္ကန်းကာလတွင် ပါဝင်၏၊ ထို့ကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်မရှိသော်လည်း "ဒသာဟပရမံ" စသော ပဌမကထိနသိက္ခာပုဒ် စကားဖြင့်ပင် ဤဆယ်ရက်အတွင်း ရသမျှသင်္ကန်း၏ အဓိဋ္ဌာန် ဝိကပ္ပနာ မပြုဘဲ ထားခွင့်ရကြောင်း ပြီးနိုင်သည် မဟုတ်လော၊ အဘယ့်ကြောင့် ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ထားတော်မူပါသနည်း-ဟု မေးဖွယ်ရှိရကား ကာမဉ္စ စသည်မိန့်။ ဆိုလိုရင်းကား- ပြခဲ့သောသင်္ကန်းများ၏ ဆယ်ရက်အတွင်း ထားခွင့်ရကြောင်း ပြီးပါသော် လည်း အမတ်ကြီးတစ်ယောက်သည် အရပ်တစ်ပါးသို့ သွားခါနီး၌ ရဟန်းများအား "ကြွခဲ့ကြပါ၊ ဝဿာဝါသိကသင်္ကန်းကို လှူလိုပါသည်" ဟု ပင့်သောအခါ "ဝဿာဝါသိက သင်္ကန်းဆိုတာ ဝါကျွတ်ပြီး ရဟန်းများကိုသာ ခွင့်ပြုတော်မူသည်ဟု ယူဆ၍ အလှူခံကောင်း-မခံကောင်း သံသယဖြစ်ကာ မသွားဘဲ နေကြသဖြင့် အကဲ့ရဲ့ခံရသော ဝတ္ထုဖြစ်၏၊ ထိုသို့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ (ဝတ္ထု) ဖြစ်ပေါ်လာသောကြောင့် ထိုဝတ္ထုကို ပဌမကထိနသိက္ခာပုဒ်မှ အသစ်ကဲ့သို့ သီးခြားပြု၍ ဤသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူအပ်ပါသည်-ဟူလို၊ ဤကား အဋ္ဌကထာအလိုတည်း။ မှတ်ချက်။ ။ ဤအဋ္ဌကထာအတိုင်းပင် ပါရာဇိကဏ် အဋ္ဌကထာ၌လည်း ရှိ၏၊ ဤကာမဉ္စ- စသည်ကို ပမာဒလေခ-ပါဌ်ပျက်ဟု ဋီကာတို့ ဆို၍ ၅ ရက်နေ့၌ ရအပ်သော သင်္ကန်းသည် ပဌမကထိနအတိုင်းသာဆိုလျှင် လပြည့်နေ့ အရုဏ်တက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် နိသဂ္ဂိထိုက်ရမည်၊ ဤသိက္ခာပုဒ်ကြောင့် နိသဂ္ဂိမထိုက်ဘဲ ရှိရသည်ဟု ဋီကာတို့ ယူဆကြသည်၊ ကြွင်းသောမှတ်ဖွယ်ကို ပါတိမောက်ဘာသာဋီကာမှာ ကြည့်ပါ။
**အစ္စေကစီဝရန္တိ**၊ ကား။ အစ္စေကစီဝရံ။ ။ "အစ္စာယိကစီဝရ* ဟု ဖွင့်၏။ အစ္စာယိက၌ "အတိ+အာယိက" ဟု ပုဒ်ဖြတ်၊ အတိသဒ္ဒါ သီဃအနက်ဟော၊ "သီဃံ-လျင်စွာ+အာယိတဗ္ဗံ (ပဝတ္တေတဗ္ဗံ)- ဖြစ်စေထိုက်၏၊ ဣတိ အစ္စာယိကံ" ဟု ပြု၊ အစ္စေက၌လည်း "အတိ+ဣဓာတ်, ကာရိတ်ကျေ၊ ဏွုပစ္စည်းကြံ၍ "သီဃံ+အာယိတဗ္ဗံ" ဟုပင် ပြု၊ ခရီးသွားဖို့ ကိစ္စ စသည်ရှိ၍ အရေးတကြီး ကဗျာကယာ လှူအပ်သော သင်္ကန်း-ဟူလို၊ လှူသောအခါ၌ကား "ဝဿာဝါသိကံ ဒဿာမိ- ဝါတွင်း၌နေသော သံဃာ-ဂိုဏ်း-ပုဂ္ဂိုလ်အား လှူပါ၏" ဟု လျှောက်မှ ဤသိက္ခာပုဒ်နှင့် ဆိုင်သော အစ္စေကသင်္ကန်းဖြစ်သည်။ [သီဃံ ပဝတ္တေတဗ္ဗကိစ္စံ အစ္စာယိကံ၊ သီဃတ္ထော ဟိ အတိသဒ္ဒေါ၊ ပါဏာတိပါတောတိ အာဒီသုဝိယ၊-သီလက္ခန် ဋီကာသစ်, သာမညဖလသုတ်အဖွင့်။] ဂမိက ၊ပေ၊ အဘိနဝုပ္ပန္နသဒ္ဓါနံ၊ ခရီးသွားမည့်သူ, မကျန်းမာသူ, ကိုယ်ဝန်ရှိသူ, အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာသော သဒ္ဓါတရားရှိသူ ဟူကုန်သော။ ပုဂ္ဂလာနံ၊ တို့တွင်။ အညတရေန၊ တစ်ယောက်ယောက်သည်။ ဝဿာ ဝါသိကံ ဒဿာမီတိ၊ မိဟူ၍။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အာရောစေတွာ၊ လျှောက်၍။ ဒိန္နံ၊ ပေးလှူအပ်သော သင်္ကန်းသည်၊ (ဥပ္ပဇ္ဇေယျ-အံ့။) [ဝဿာဝါသိကံ၊ မိုးလပတ်လုံး နေကုန်ပြီးသော ရဟန်းတို့အား လှူအပ်သော သင်္ကန်းကို။ ဒဿာမိ၊ လှူပါ၏။]
တံ၊ ထို သင်္ကန်းကို။ ပဝါရဏာယ၊ ဏာနေ့၏။ ပုရေ၊ ရှေ့၌။ (တစ်နည်း) ပုရေပုဝါရဏာယ၊ ပဝါရဏာ မတိုင်မီ။ သစေ ဝိဘဇိတံ၊ အကယ်၍ ဝေဘန်အပ်ငြားအံ့။ (ဧဝံသတိ၊ ဤသို့ဝေဘန်အပ်သော်။) ယေန၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ ဂဟိတံ၊ ယူအပ်ပြီ။ တေန၊ ထိုရဟန်းသည်။ ဝဿစ္ဆေဒေါ၊ ဝါပြတ်ခြင်းကို။ န ကာတဗ္ဗော၊ ထိုက်။ (ဝဿစ္ဆေဒံ၊ ကို။) စေ ကရောတိ၊ အံ့။ (ဧဝံသတိ၊) တံ စီဝရံ၊ သည်။ သံဃိကံ၊ သံဃာ့ဥစ္စာသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ [ဝေစုရထားသော်လည်း ထိုရဟန်း မပိုင်-ဟူလို။]
ယာဝ စီဝရကာလသမယန္တိ၊ ကား။ ကထိနေ၊ ကို။ အနတ္ထတေ၊ မခင်းအပ်သော်။ ယာဝ၊ လောက်။ ဝဿာနဿ၊ မိုးဥတု၏။ ပစ္ဆိမော၊ နောက်ဆုံးဖြစ်သော။ မာသော၊ တန်ဆောင်မုန်းလသည်။ (အတ္ထိ၊ ၏။ တာဝ၊ ထိုတန်ဆောင်းမုန်းလတိုင်အောင်။ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ ထားနိုင်၏။) ကထိနေ၊ ကို။ အတ္ထတေ၊ ခင်းအပ်သော်။ ယာဝ၊ လောက်။ ပဉ္စမာသာ၊ ၅ လတို့သည်။ (သန္တိ၊) တာဝ၊ ထို ၅လတိုင်အောင်။ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ပေ၊ အစ္စေကစီဝရဿ၊ အစ္စေကသင်္ကန်းကို။ စီဝရကာလသမယံ၊ သင်္ကန်းကာလ အခါကို။ အတိက္ကာမနဝတ္ထုသ္မိံ၊ လွန်စေခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။ ပညတ္တံ၊ ပြီ။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ သေသံ၊ ကြွင်းသော အစီအရင်ကို။ သေသံ။ ။ သာဓာရဏပညတ္တိ အာဒိကံ၊ အယံ ပန ဝိသေသော၊ တတ္ထ (ထိုပဌမ ကထိနသိက္ခာပုဒ်) အတိရေကစီဝရေ အတိရေကစီဝရသညိအာဒိနော-အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏၊ ဒသာဟာတိက္ကမော၊ ဣဓ (ဤသိက္ခာပုဒ်၌) အစ္စေကစီဝရေ အစ္စေကစီဝရသညိ အာဒိနော စီဝရကာလာတိက္ကမော၊ ဤသို့စသည်ဖြင့် ထူးခြားပုံကို သိပါ။
ပေ၊ အဋ္ဌမ သိက္ခာပဒံ, သမတ္တံ။