Issues
Select Version
AI-汉译-Nissaya
简体中文
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā
Kaṅkhāvitaraṇī-aṭṭhakathā

2. Gaṇabhojanasikkhāpadavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဒုတိယေ၊ ၌။ ဂဏဘောဇနေတိ၊ ကား။ ဂဏဿ၊ ဂိုဏ်း၏။ (ဘောဇနေ၊ ဘောဇဉ်ကိုစားခြင်းကြောင့် ဟုဆက်။)
ဣဓ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ ဂဏောတိ၊ ဂဏဟူသည်။ စတ္တာရောဝါ၊ ၄ ပါးသော်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ တတုတ္တရိဝါ၊ ထို ၄ပါးထက် ပိုလွန်သည်လည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ဘိက္ခူ၊ ရဟန်းတို့တည်း။ တေသံ၊ ထို ၄ ပါး, ၄ ပါး ထက် ပိုလွန်သော ရဟန်းတို့၏။ (ဘောဇန၌ စပ်။) ဝါ၊ တို့သည်။ (လဒ္ဓေ၌စပ်။) နိမန္တနတောဝါ၊ ပင့်ဖိတ်ခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း။ ဝိညတ္တိတောဝါ၊ တောင်းခြင်းကြောင့်သော်လည်း‌ကောင်း။ လဒ္ဓေ၊ ရအပ်သော။ ဩဒနာဒီနံ၊ ထမင်းအစရှိကုန်သော။ ပဉ္စန္နံ၊ ကုန်သော။ ဘောဇနာနံ၊ ဘောဇဉ်တို့တွင်။ အညတရ‌ဘောဇနေ၊ တစ်ပါးပါးသော ဘောဇဉ်ကို စားခြင်းကြောင့်။ (ပါစိတ္တိယံ)။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။ဂဏ‌‌ဘောဇနေ ။ ။ဂဏေန လဒ္ဓတ္ထာ ဂဏဿ သန္တကေ ဘောဇနေတိ အတ္ထော- ဂိုဏ်းသည် ရအပ်သည်၏အဖြစ်ကြောင့် ဂိုဏ်း၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ‌ဘောဇဉ်၊ ဤစကားဖြင့် "ဂဏဿ+ ဘောဇနံ ဂဏဘောဇနံ" ဟု ပြုစေလိုသည်၊ အင်္ဂါကို ပြရာ၌ "အဇ္ဈောဟရဏံ" ဟု ပါသောကြောင့် ဂဏဘောဇနကို စားခြင်းတိုင်အောင် ဌာနျူပစာရအားဖြင့် ယူပါ၊ တစ်နည်း -"ဂဏ ဘောဇန ဘောဇန" ဟု ဆိုလိုလျက် ဘောဇနတစ်ပုဒ် အကျေ ကြံပါ။
ဣဓ ။ ။ဂဏဥပုသ် စသည်၌ ၂ပါးကိုလည်းကောင်း, ၃ပါးကိုလည်းကောင်း "ဂဏ" ဟု ခေါ်၏၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌ မည်မျှလောက်သောအပေါင်းကို "ဂဏ" ဟု ခေါ်ပါသနည်း-ဟု မေးဖွယ် ရှိ၍ "ဣဓ စ၊ ပေ၊ ဘိက္ခူ" ဟု မိန့်၊ ၄ ပါးမှ စ၍ အထက် ဖြစ်သော ရဟန်းများကို "ဂဏ" ခေါ်သည်-ဟူလို။
တေသံ၊ ပေ၊ ‌ဘောဇန ။ ။ထိုရဟန်းတို့ဖို့ မအပ်သော နည်းဖြင့် ပင့်ဖိတ်ခြင်း, သို့မဟုတ် မအပ်သော တောင်းနည်းဖြင့် တောင်းခြင်းကြောင့် ရအပ်သောဘောဇဉ်ကို "‌ဂဏဘောဇဉ်" ဟု ခေါ်သည်၊ မအပ်သောပင့်နည်း, ‌တောင်းနည်းတို့ကို ပြလို၍ "တတ္ထာယံ ဝိနိစ္ဆယော" ဟု မိန့်။
တတ္ထ၊ ထို ဂဏ‌ဘောဇနေ ဟူသောပါဌ်၌။ အယံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။ ဝိနိစ္ဆယော၊ တည်း။ ဟိ၊ ချဲ့။ ကောစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သော ဒါယကာသည်။ စတ္တာရော၊ ၄ ပါးကုန််သော။ ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။ (နိမန္တေတိ၌စပ်)။ ဝါ၊ တို့သို့။ ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ၍။ ယေန ကေနစိ၊ အမှတ်မထား‌ တစ်ပါး‌ပါးသော။ ဝေဝစနေန ဝါ၊ ဝေဝုစ်ပရိယာယ် စကားလှယ်ဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဘာသန္တရေနဝါ၊ ပါဠိဘာသာမှ တစ်ပါးသော ဘာသာဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ပဉ္စန္နံ၊ ကုန်သော။ ဘောဇနာနံ၊ တို့၏။ နာမံ၊ အမည်ကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ဩဒနေန နိမန္တေမိ၊ ထမင်းဖြင့် ပင့်ဖိတ်ပါ၏။ ဩဒနံ မေ ဂဏှထ၊ တပည့်တော်၏ ထမင်းကို ခံယူလှည့်ပါကုန်။ ဣတိ အာဒိနာ၊ ဤသို့ အစရှိသော။ နယေန၊ ဖြင့်။ (မအပ်သော လျှောက်ထားနည်းဖြင့်- ဟူလို။) သစေ နိမန္တေတိ၊ အကယ်၍ ပင့်ဖိတ်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) ဧဝံ၊ ဤသို့ မအပ်သော ပင့်ဖိတ်နည်းဖြင့်။ ဧကတောဝါ၊ တပေါင်းတည်းအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ နာနာတောဝါ၊ အသီး အသီးအားဖြင့် သော်လည်းကောင်း။ နိမန္တိတာ၊ ပင့်ဖိတ်အပ်ကုန်သော။ တေ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။ ဧကတောဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ နာနာတောဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ဂန္တာ၊ သွား၍။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ စေဂဏှန္တိ၊ အကယ်၍ ခံယူကုန်အံ့။ (ဧဝံသတိ၊ သော်။) [ဂဏဘောဇနံ ဟောတိ၌စပ်။] ပစ္ဆာ၊ တပေါင်းတည်း ခံယူပြီးရာကာလမှ နောက်၌။ ဧကတောဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ နာနာတောဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ဘုဉ္ဇန္တု၊ စားပစေကုန်။ ["ဘုဉ္ဇန္တိ၊ စားကြကုန်၏" ဟု စာအများရှိ၏။] ဂဏ‌ဘောဇနံ၊ ဂဏဘောဇဉ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်တော့၏။
ဟိ၊ မှန်။ ဧတ္ထ၊ ဤဂဏဘောဇဉ်အရာ၌။ ပဋိဂ္ဂဟဏမေဝ၊ ခံယူခြင်းသည်သာ။ ပမာဏံ၊ လိုရင်းတည်း။စတ္တာရော ဘိက္ခူ ။ ။ဤစကားဖြင့် အနည်းဆုံးဖြစ်သော "ဂဏ" ကို မှတ်၍ ပြ၏၊ ထို ရဟန်း ၄ ပါးကား တစ်နေရာတည်း၌ နေသော ရဟန်းများလည်း ဖြစ်နိုင်၏၊ တစ်နေရာစီ နေသော ရဟန်းများလည်း ဖြစ်နိုင်၏။ [စတ္တာရောတိ ဧကဋ္ဌာနေ ဝါ နာနာဌာနေသု ဝါဌိကေ စတ္တာရော ဘိက္ခူ၊ လက္ခဏဝစနဉ္စေတံ၊ တသ္မာ စတ္တာရော ဝါ တတော ဝါ အဓိကေ ဘိက္ခူတိ အတ္ထော။]
ဝေဝစနေန ဝါ ဘာသန္တရေန ဝါ ။ ။ဩဒန၏ ဝေဝုစ်ဖြစ်သော အန္န စသည်ကို "ဝေဝစန" ဟု ဆိုသည်၊ အန္ဓလူမျိုးတို့၏ဘာသာ, ဒမိဠလူမျိုးတို့၏ဘာသာ (မြန်မာဘာသာ စသည်) ကို "ဘာသန္တရေန" ဟု ဆိုသည်၊ လာ၍ ပင့်သော ဒါယကာသည် "အန္နေန နိမန္တေမိ- ဘတ္တေန နိမန္တေမိ" ဟု ဝေဝုစ်ပရိယာယ် စကားလှယ်ဖြင့် ပင့်ခြင်း, မြန်မာလို "ထမင်းစား ကြွပါ, မုန့်မှုန့်ဘုဉ်းပေး ကြွပါ, ငါးကြော်ဘုဉ်းပေး ကြွပါ, အမဲဟင်းဘုဉ်းပေး ကြွပါ" ဟူသော ဘောဇဉ်နာမည်တပ်၍ ပင့်ဖိတ်ခြင်းကို "အကပ္ပိယနိမန္တန" ဟု ခေါ်သည်၊ "ဘုဉ်းပေး" ဟူသော ‌စကားသည် လိုရင်း မဟုတ်၊ "ထမင်း" စသော ဘောဇဉ် နာမည်သာ အကပ္ပိယနိမန္တန အဖြစ်၌ လိုရင်းတည်း။ ["ပိဏ္ဍပါတ, ဘိက္ခာ (ဆွမ်း) ဟူသော အသုံးအနှုန်းသာ အပ်သော အသုံးဖြစ်သည်။]
ဩဒနာဒီနံ၊ ထမင်း အစရှိသည်တို့၏။ နာမံ၊ အမည်ကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ဧကတောဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ နာနာတောဝါ၊ သော်လည်းကောင်း။ ဝိညာပေတွာစ၊ တောင်းပြီး၍လည်းကောင်း။ ဂန္တာစ၊ သွားပြီး၍လည်းကောင်း။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ သစေ ဂဏှန္တိ၊ အကယ်၍ ခံယူကုန်အံ့။ ဧဝမ္ပိ၊ ဤသို့ မအပ်သော နာမည်ဖြင့် တောင်း၍ တ‌ပေါင်းတည်း ခံယူပြန်သော်လည်း။ ဂဏဘောဇနမေဝ၊ ဂဏ‌ဘောဇဉ်ပင်တည်း။
ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဒုဝိဓဿာပိ၊ ၂ ပါးအပြားရှိသော်လည်းဖြစ်သော။ တဿ၊ ထိုဂဏဘောဇဉ်ကို။ ပဋိဂ္ဂဟဏေ၊ ခံယူခြင်း၌။ ဒုက္ကဋံ (ဟောတိ)။ အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ၊ တိုင်း၌။ ပါစိတ္တိယံ (ဟောတိ)။ [ဣတိ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ ဝိနိစ္ဆယော၊ တည်း။ ဤသို့ ပြန်အုပ်ပါ။]
ဂိလာနသမယာဒီသု၊ ဂိလာနသမယ အစရှိသည်တို့၌။၊ (အတ္ထော၊ အနက်ကို။ ဧဝံ၊ ဤဆိုအပ်လတ္တံသော နည်းဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ သိထိုက်၏။) ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။ ပါဒါနမ္ပိ၊ ခြေတို့၏လည်း။ ဖလိတတ္တာ၊ ကွဲကုန်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ပိဏ္ဍာယ၊ ဆွမ်းအလိုငှာ။ စရိတုံ၊ လှည့်လည်ခြင်းငှာ။ န သက္ကောတိ၊ မစွမ်းနိုင်။ [ဋီကာ၌ "န သက္ကောတိ" ဟု ရှိ၏။ ပါစိတျာဒိအဋ္ဌကထာ၌ "န သက္ကာ ဟောတိ" ဟုရှိ၏။] အယံ၊ ဤအခါသည် (ဆွမ်းမခံနိုင်လောက်အောင် ဂိလာနဖြစ်ရာ အခါသည်။) ဂိလာနသမယော၊ မကျန်းမာသူ၏အခါ မည်၏။
အတ္ထတကထိနာနံ၊ ခင်းအပ်ပြီးသော ကထိန်ရှိကုန်သော ရဟန်းတို့၏။ ပဉ္စမာသာ၊ ၅ လတို့လည်းကောင်း။ ဣတရေသံ၊ အခြားသော ခင်းအပ်ပြီးကထိန် မရှိသူတို့၏။ ကတ္တိကမာသော၊ တန်ဆောင်မုန်းလလည်းကောင်း။ [သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် (၁)ရက်မှစ၍ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်အထိသည် မဇ္ဈိမဒေသ‌အခေါ်အားဖြင့် 'တန်ဆောင်မုန်းလ' မည်၏။] ဣတိ အယံ၊ ဤအခါသည်။ စီဝရဒါနသမ‌ယော၊ သင်္ကန်းလှူခြင်း၏အခါမည်၏။ (သင်္ကန်းလှူရာအခါမည်၏။)
ယဒါ၊ ၌။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ စီဝရေ၊ သင်္ကန်းကို။ ကရိယမာနေ၊ ပြုအပ်စဉ်။ ကိဉ္စိဒေဝ၊ တစ်စုံတစ်ခုသာလျှင်ဖြစ်သော။ စီဝရေ၊ ၌။ ကတ္တဗ္ဗံ ကမ္မံ၊ ပြုထိုက်သော အမှုကို။ ကရောတိ၊ ပြု၏။သစေ၊ ပေ၊ ဂဏဘောဇနမေဝ ။ ။ဤစကားဖြင့် အကပ္ပိယဝိညတ်ကြောင့် ဖြစ်သော ဂဏဘောဇဉ်ကို ပြသည်၊ ဤသို့ ပင့်ဖိတ်တုန်းက မအပ်သော ဂဏဘောဇဉ်, မအပ်သောတောင်းနည်းဖြင့် တောင်းအပ်သော ဂဏဘောဇဉ်ဟု ၂ မျိုး ရှိသည်။ [မအပ်သောတောင်းနည်းဖြင့် ဉာတိ ပဝါရိတကိုသော်မှလည်း ၄ ပါးအတွက် မတောင်းရ၊ ဉာတိ ပဝါရိတ မဟုတ်သူ့အထံ၌ တောင်းလျှင် သူပေါဒနဝိညတ္တိ စသည်ကြောင့်လည်း အာပတ်သင့်သေး၏။]
ကတ္တဗ္ဗံ ကမ္မန္တိ ။ ။စီဝရဝိစာရဏ (သင်္ကန်းချုပ်ဖို့ စီမံခြင်း), ဆိန္ဒန (ဖြတ်ခြင်း), မောယသုတ္တာရောပနာဒိ (နောက်ထပ် လိုက်၍ ချုပ်ဖို့ရန် ရှေးဦးစွာ အပ်ချည်ဖြင့် သီပေးခြင်း စသော) ယံကိဉ္စိ စီဝရေ ကတ္တဗ္ဗံ ကမ္မံ, အန္တမသော သူစိဝေဓနမ္ပိ ဣတိ အဓိပ္ပာယော။ [ရှေးက သူစိဝေဓန- အပ်ကို နဖား ဖောက်ပေးရသေး၏။]
တဿ၊ ထိုရဟန်း၏။ အယံ၊ ဤအခါသည်။ စီဝရကာရသမယော၊ သင်္ကန်းပြုလုပ်ခြင်း၏အခါ မည်၏။
ဝါ၊ သင်္ကန်းပြုလုပ်ရာအခါ မည်၏။ ယဒါ၊ ၌။ အဍ္ဎယောဇနမ္ပိ၊ ယူဇနာဝက်ခရီးကိုလည်း။ [အဍ္ဎယောဇနသည် အတိုဆုံးခရီးတည်း။] ဂန္တုကာမောဝါ၊ သွားလိုသည်သော်လည်း‌။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဂစ္ဆတိ ဝါ၊ သွားဆဲသော်လည်းဖြစ်၏။ ဂတောဝါ၊ သွားပြီးသည်သော်လည်း ဖြစ်၏။ အယံ၊ ဤအခါသည်။ အဒ္ဓါနဂမန သမယော၊ အဓွန့်ရှည်သော ခရီးကို သွားခြင်း၏အခါ မည်၏။
နာဝါဘိရုဟန သမယေပိ၊ လှေစီးခြင်း၏အခါ၌လည်း။ ဝါ၊ လှေစီးရာအခါ၌လည်း။ ဧသေဝ၊ ဤ ဆိုအပ်ပြီးသော အစီအရင်သည်ပင်။ နယော၊ သိကြောင်းအစီအရင်တည်း။
ယဒါ၊ ၌။ ဂေါစရဂါမေ၊ ဆွမ်းခံရွာ၌။ စတ္တာရော၊ ၄ ပါးကုန်သော။ ဘိက္ခူ၊ တို့သည်။ [စတ္တာရော ဘိက္ခူကား အနည်းဆုံး အပိုင်းအခြားတည်း။] ပိဏ္ဍာယ၊ ငှာ။ စရိတွာ၊ ၍။ န ယာပေန္တိ၊ မမျှတကုန်။ အယံ၊ ဤအခါသည်။ မဟာသမယော၊ များစွာသော ရဟန်းတို့၏အခါ မည်၏။
ဝါ၊ များစွာသော ရဟန်းတို့၏ စုဝေးမိရာ အခါမည်၏။ ယဒါ၊ ၌။ ယော‌ကောစိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ယောက်သော။ ပဗ္ဗဇိကော၊ ရင်္သေ့, ရဟန်းသည်။ [ယောကောစိ ပဗ္ဗဇိတောဖြင့် "သာသနာတွင်း သီတင်းသုံးဖော် ဖြစ်စေ, သာသနာပ တတ္ထိဖြစ်စေ" ဟု ပြ၏။] ဘတ္တေန၊ ထမင်းဖြင့်။ နိမန္တေတိ၊ ပင့်ဖိတ်၏။ အယံ၊ ဤအခါသည်။ သမဏဘတ္တသမယော၊ သမဏဘတ်၏အခါ မည်၏။ ဝါ၊ သမဏတို့၏ ထမင်းကျွေးရာအခါ မည်၏။ ဧတေသု သမယေသု၊ ဤအခါတို့၌။ ဘုဉ္ဇိတုံ၊ ဂဏဘောဇဉ်ကို စားခြင်းငှာ။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
(ဣဒံ သိက္ခာပဒံ၊ ကို။) ပေ။ ပညတ္တံ၊ ပြီ။ အညတရသမယာတိ၊ အညတရသမ‌ယာအစရှိသော။ အယံ၊ ဤပညတ်သည်။ ဧတ္ထ၊ ဤသိက္ခာပုဒ်၌။ သတ္တဝိဓာ၊ ရှိသော။ အနုပညတ္တိ၊ တည်း။ ပေ။ န ဂဏဘောဇနေ၊ ဂဏ‌ဘောဇဉ် မဟုတ်သော ဆွမ်း၌။ ဂဏ‌ဘောဇနသညိဿ၊ ဂဏဘောဇဉ်ဟု အမှတ်ရှိသည် ဖြစ်၍သော်လည်းကောင်း။ ဝေမတိကဿဝါ၊ လည်းကောင်း။ ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။ ဒုက္ကဋံ (‌ဟောတိ)။
ပန၊ ကား။ (န ဂဏဘောဇနေ)။ န ဂဏဘောဇနသညိဿ၊ ဂဏဘောဇဉ်မဟုတ်ဟု အမှတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။ (ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။) ယေ၊ အကြင်ရဟန်းတို့သည်။ ဒွေတယော၊ ၂ ပါး ၃ ပါးတို့သည်။ (တစ်နည်း) ဒွတ္တယော၊ ၂ပါးသော်လည်းဖြစ်, ၃ပါးသော်လည်းဖြစ်ကုန်သည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) ဂဏှန္တိ၊ ကုန်၏။ [ပင့်တုန်းက အများကို ပင့်စေကာမူ ၂ ပါး တစ်တွဲ, ၃ ပါးတစ်တွဲ ခံယူလျှင် အနာပတ္တိ။] တေသံ စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ ပိဏ္ဍာယ၊ ငှာ။ စရိတွာ၊ ၍။ ဧကတော၊ တပေါင်းတည်း။ နာဝါ ၊ ပေ၊ နယော ။ ။"ယဒါ နာဝံ အဘိရုဟိတုကာမော ဝါ ဟောတိ, အာရုဠှော ဝါ (စီးနေသည်သော်လည်း) ဩရုဠှော ဝါ (ဆင်းပြီးသည်သော်လည်း)၊ အယံ နာဝါဘိရုဟန သမယော နာမ" ဟု တူပုံကို သိပါ၊ လိုရာဆိပ်ကမ်းသို့ ရောက်သော်လည်း မဆင်း‌သေးသမျှ ကာလပတ်လုံး နာဝါဘိရုဟနသမယပင်တည်း။ ဘုဉ္ဇန္တာနံ၊ စားကြကုန်သော။ ဗဟူနံ၊ များစွာသော ရဟန်းတို့၏လည်းကောင်း။ နိစ္စဘတ္တာဒီသု၊ နိစ္စဘတ် အစရှိသည်တို့၌။ ဝါ၊ အမြဲ ပေးလှူအပ်သော ထမင်း အစရှိသည်တို့၌။ ဧကတော၊ တည်း။ (ဂဏှန္တာနံ၊ ခံယူကုန်သော။ ဘိက္ခူနံ၊ တို့၏လည်းကောင်း။) ပဉ္ဇဘောဇနာနိ၊ တို့ကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ယာဂု ခဲဖွယ် သစ်သီးကြီးငယ်တို့၌။ (ဘုဉ္ဇန္တဿ၊ ၏လည်းကောင်း။) ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ၊ တို့၏လည်းကောင်း။ အနာပတ္တိ (ဟောတိ)။
ဂဏဘောဇနတာ၊ ဂဏဘောဇဉ်၏အဖြစ်လည်းကောင်း။ ပေ။