သတ္တမေ၊ သတ္တမသိက္ခာပုဒ်၌။
(ဩက္ခိတ္တစက္ခုဂမနသိက္ခာပုဒ်၌)။
ဩက္ခိတ္တစက္ခူတိ၊ ကား။
ဟေဋ္ဌာခိတ္တစက္ခု၊ အောက်၌ ချအပ်သော မျက်လုံးရှိသည်။
ဟုတွာ၊ ၍။
ပုရတော၊ ရှေ့၌။
ယုဂမတ္တံ၊ ရထားထမ်းပိုးအတိုင်းအရှည်ရှိသော။
ဝါ၊ ထမ်းပိုးတစ်ပြန်မျှလောက်သော။
ဘူမိဘာဂံ၊ မြေအဖို့ကို။
ပေက္ခမာနော၊ ကြည့်လျက်။
[ဂမိဿာ၌စပ်။]
ပန၊ ဆက်။
ဧကသ္မိံ၊ တစ်ခုသော။
ဌာနေ၊ အရပ်၌။
ဌတွာ၊ တည်၍။
ဟတ္ထိအဿာဒိပရိဿယာဘာဝံ၊ ဆင် မြင်း အစရှိသော ဘေးရန်တို့၏ မရှိခြင်းကို။
ဩလောကေတုံ၊ ကြည့်ခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။
အဋ္ဌမေပိ၊ အဋ္ဌမသိက္ခာပုဒ်၌လည်း (ဩက္ခိတ္တစက္ခုနိသီဒနသိက္ခာပုဒ်၌လည်း)။
ဧသေဝ နယော၊ ပင်တည်း။သုသံဝုတော ။ ။သုဋ္ဌု+ သံဝုတာ (စောင့်စည်းအပ်သော လက်, ခြေတို့) ယေနာတိသုသံဝုတော- ကောင်းစွာ စောင့်စည်းအပ်သော လက် ခြေရှိသူ- လက် ခြေတို့ကို ကောင်းစွာ စောင့်စည်းသူ၊ ဤသို့ သဒ္ဒတ္ထဖြစ်၏၊ "ဟတ္ထံ ဝါ၊ ပေ၊ သုဝိနီတော"ကား အဓိပ္ပာယ်နက်တည်း၊ "ကောင်းစွာ စောင့်စည်းသူ" ဟူသည် လက် ခြေတို့ကို မကစားစေဘဲ (မဆော့စေဘဲ) ဆရာသမားတို့ ကောင်းစွာ ဆုံးမထားအပ်သူတည်း။
ဩက္ခိတ္တစက္ခု ။ ။"ဩသည် အဝ၏ ကာရိယတည်း၊ ထို အဝလည်း အောက်ချခြင်းအနက်ဟောတည်း" ဟု သိစေလို၍ "ဟေဋ္ဌာခိတ္တစက္ခု" ဟုဖွင့်သည်၊ ဟေဋ္ဌာ+ခိတ္တံ ဩက္ခိတ္တံ၊ ဩက္ခိတ္တံ+ စက္ခု ယဿာတိ ဩက္ခိတ္တစက္ခု၊ "ယုဂမတ္တံ- ရထား၏ ထမ်းပိုးတစ်ပြန်မျှအရပ်" ဟူသည် "၄ တောင်ခန့် အရပ်တည်း" ဟု ပြောစမှတ် ပြုကြ၏၊ တချို့နေရာ၌ ၄ တောင်ထွာခန့်အရပ်ကို "ယုဂမတ္တံ" ဟု ဖွင့်သေး၏။
ဆက်ဦးအံ့-- "အောက်သို့ မျက်လုံးကို ချရမည်" ဟု ဆိုရာ၌ "လည်ပင်းကို မတ်မတ်ထား၍ ရှောင်သင့်ရာ အရပ်, သွားသင့်ရာ အရပ်ကို ကြည့်ရှုဖို့ရာ ရထားထမ်းပိုး တစ်ပြန်ခန့်မျှ အရပ်ကို ကြည့်ရှုသွားပါ" ဟုဆိုလိုသည်၊ "မေးရိုးနှင့်ရင်ဘတ်ရိုးကိုထိနေအောင် ငုံ့ထားပါ" ဟု ဆိုလိုသည် မဟုတ်။ (သုတ္တနိပါတ် အဋ္ဌကထာ, ဩက္ခိတ္တစက္ခုဂါထာအဖွင့်။)
ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဌတွာ ။ ။"တစ်နေရာ၌ ရပ်၍" ဟူသော စကားသည် ဥပလက္ခဏသာတည်း၊ သွားရင်းလည်းဘေးရန် ရှိ- မရှိ ကိုကြည့်ကောင်း၏၊ ရွာထဲဝယ် ဘုရား ပူဇော်ပွဲလုပ်ရာ၌လည်း ဩက္ခိတ္တစက္ခု မချဘဲ ပူဇော် ဖူးမြော်ကောင်း၏ဟု ဝဒန္တိဝါဒ ရှိ၏။
ဩက္ခိတ္တစက္ခု ။ ။"ဩသည် အဝ၏ ကာရိယတည်း၊ ထို အဝလည်း အောက်ချခြင်းအနက်ဟောတည်း" ဟု သိစေလို၍ "ဟေဋ္ဌာခိတ္တစက္ခု" ဟုဖွင့်သည်၊ ဟေဋ္ဌာ+ခိတ္တံ ဩက္ခိတ္တံ၊ ဩက္ခိတ္တံ+ စက္ခု ယဿာတိ ဩက္ခိတ္တစက္ခု၊ "ယုဂမတ္တံ- ရထား၏ ထမ်းပိုးတစ်ပြန်မျှအရပ်" ဟူသည် "၄ တောင်ခန့် အရပ်တည်း" ဟု ပြောစမှတ် ပြုကြ၏၊ တချို့နေရာ၌ ၄ တောင်ထွာခန့်အရပ်ကို "ယုဂမတ္တံ" ဟု ဖွင့်သေး၏။
ဆက်ဦးအံ့-- "အောက်သို့ မျက်လုံးကို ချရမည်" ဟု ဆိုရာ၌ "လည်ပင်းကို မတ်မတ်ထား၍ ရှောင်သင့်ရာ အရပ်, သွားသင့်ရာ အရပ်ကို ကြည့်ရှုဖို့ရာ ရထားထမ်းပိုး တစ်ပြန်ခန့်မျှ အရပ်ကို ကြည့်ရှုသွားပါ" ဟုဆိုလိုသည်၊ "မေးရိုးနှင့်ရင်ဘတ်ရိုးကိုထိနေအောင် ငုံ့ထားပါ" ဟု ဆိုလိုသည် မဟုတ်။ (သုတ္တနိပါတ် အဋ္ဌကထာ, ဩက္ခိတ္တစက္ခုဂါထာအဖွင့်။)
ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဌတွာ ။ ။"တစ်နေရာ၌ ရပ်၍" ဟူသော စကားသည် ဥပလက္ခဏသာတည်း၊ သွားရင်းလည်းဘေးရန် ရှိ- မရှိ ကိုကြည့်ကောင်း၏၊ ရွာထဲဝယ် ဘုရား ပူဇော်ပွဲလုပ်ရာ၌လည်း ဩက္ခိတ္တစက္ခု မချဘဲ ပူဇော် ဖူးမြော်ကောင်း၏ဟု ဝဒန္တိဝါဒ ရှိ၏။